Darwin - biểu tượng lòng kiên nhẫn và tình yêu khoa học
Xin giới thiệu bài viết này tưởng nhớ đến nhà sinh học lỗi lạc C.Darwin
- UNESCO đã tuyên bố chọn 2009 là Năm Charles Darwin để kỷ niệm sinh nhật thứ 200
của nhà sinh học đã có ảnh hưởng vô cùng to lớn sự phát triển khoa học của nhân loại và
kỷ niệm 150 năm ngày phát hành cuốn sách “Nguồn gốc của các chủng loài”.
“Nguồn gốc của các chủng loài” (On the Origin of the Species) của Charles Robert
Darwin (1809 - 1882) xuất bản lần đầu tiên năm 1859, là một sự kiện lịch sử, 1250 bản in
lần đầu tiên đã bán hết sạch nội trong ngày!
Cuốn sách đã làm cả thế giới rúng động, và phá hủy hình ảnh thế giới được nhân loại xem
như bất khả xâm phạm từ bao đời, đưa Darwin từ chỗ ẩn cư lên vũ đài khoa học thế giới.
Nhưng để có tác phẩm đó, ông đã phải cần đến 20 năm để đánh giá các điều quan sát của
mình thu lượm được trong cuộc hành trình, và sau một thời gian đắn đo trước khả năng
quyển sách sẽ “giết chết” nhiều huyền thoại tôn giáo!
Darwin là ai, con người như thế nào mà làm được những chuyện vĩ đại như thế?
“Tôi thích gây náo động”
Charles Darwin sinh ngày 12/2/1809 tại tỉnh nhỏ Shrewsbury phía Tây nước Anh, trong
một căn nhà có tên Mount (núi, vì được xây trên đỉnh một ngọn đồi), là đứa con thứ năm
trong sáu anh chị em.
Bố ông là bác sĩ, và rất thành công với tư cách bái sĩ tâm lý. Mẹ ông mất sớm, lúc ông vừa
hơn tám tuổi, cũng giống như bố ông cũng mất mẹ sớm lúc lên bốn. Ngay từ nhỏ, ông đã
có sở thích đặc biệt về lịch sử tự nhiên và kiên trì những sở thích của mình.
Vào thời gian Darwin sinh ra, phần lớn các nhà khoa học đều nghĩ rằng, các chủng loài
sinh vật và thực vật là bất biến, mặc dù đã có những suy nghĩ về sự tiến hóa cho các sinh
vật, riêng con người thì không.
Ông nội của Darwin là Erasmus Darwin, cũng như Lamarck, đã giả đoán rằng các sinh vật
phát triển lên cao hơn từ các động lực bên trong của chúng.
Erasmus Darwin còn giả thiết rằng các sinh vật phát triển lên cao hơn qua các điều kiện
sống cạnh tranh và sự sống còn của các thành viên có sức sống cao, thích nghi hơn. Ngoài
sự thừa hưởng tinh thần khoa học của ông nội, Charles Darwin còn thừa hưởng tinh thần
bền chí của ông cậu Josiah Wedgwood (và là bố vợ sau này).
Ảnh bìa của cuốn sách “Nguồn gốc của các chủng loài bằng sàn lọc tự nhiên, hay là sự

đình cậu.”
Nhưng bố ông, là người tốt bụng nhất mà ông biết được như ông nói, là người ông yêu
mến nhất trong ký ức ông, “có lẽ đã giận dữ và có phần không công bằng với tôi khi ông
dùng những từ như thế.”
Nhìn lại tư chất của ông trong thời gian ngồi ghế nhà trường, ông nhận định “những đặc
tính duy nhất của giai đoạn này, những cái đem lại sự hứa hẹn cho tương lai, đó là ông có
được nhiều sở thích khác nhau được phát triển mạnh mẽ cũng như nhiệt tâm cho tất cả
những gì ông có cơ hội quan tâm đến, và có niềm vui sôi nổi khi hiểu được một đề tài hay
một đối tượng phức tạp nào đó.”
Ông rất thích thú khi được thầy giáo tư dạy những phần chứng minh hình học euclid một
cách sáng sủa, hay được cắt nghĩa về nguyên lý thước chạy của khí áp kế.
“Từ lúc thiếu thời tôi có mong muốn mãnh liệt nhất, là hiểu và giải thích được bất cứ cái gì
tôi quan sát thấy, nghĩa là xếp được tất cả những dữ kiện được vào các định luật phố quát
nào đó.
Trong chừng mực tôi có thể phán đoán được, tôi không tuân theo sự lãnh đạo của người
khác một cách dễ dàng và mù quáng.
Tôi luôn luôn nỗ lực giữ cho tinh thần mình được tự do, để có thể từ bỏ bất cứ giả
thuyết nào cho dù tôi có yêu thích nó tới đâu khi có những chứng cứ đi ngược lại nó”.
Charles DARWIN
Về những sở thích khác độc lập với khoa học, ông đọc nhiều loại sách, có thể ngồi hàng
giờ và đọc các vở kịch lịch sử của Shakespeare, thường tại một cửa sổ trong những bức
tường của trường học.
Ông cũng đọc những tác phẩm thi ca của Thomson, Byron và Scott. “Tôi nhắc những điều
này bởi vì sau này, một điều đáng tiếc cho tôi, tôi mất hết niềm vui về tất cả các loại thi ca,
kể cả Shakespeare.”
Ông đọc đi đọc lại quyển “Những điều kỳ diệu của thế giới” từ một người bạn học. Có lẽ
quyển sách này lần đầu tiên đã làm nảy nở ở ông ao ước muốn đi đến những vùng xa xôi.
Ông tiếp tục sưu tầm đá khoáng, đi săn và sưu tầm côn trùng và trứng chim, nhưng ông chỉ
lấy một trứng từ mỗi tổ.
Gần cuối thời gian học, ông được phép tham gia vào các thí nghiệm hóa học với người anh