Nền văn học Nga là một nền văn học có nhiều nhà văn lớn. Ở đây chỉ giới thiệu
ba nhà văn với những bút pháp khác nhau. Họ đề cập tới những vấn đề rầt khác
nhau của nước Nga. Qua đó để bạn đọc thấy được sự đa dạng, phong phú của
văn học Nga, thấy được sự đóng góp của văn học Nga trên văn đàn thế giới.
Tinh thần công dân, chủ nghĩa nhân văn, tính nhân dân, tính lịch sử trong sáng
tác của Puskin đã trở thành những truyền thống của văn học Nga.
Gogol làm chấn động cả nước Nga với tiểu thuyết châm biếm xã hội, miêu tả
những đức tính tốt cũng như các thói xấu của người Nga, đồng thời miêu tả cuộc
sống cơ cực của người dân Nga Những linh hồn chết tập I.
Sáng tác của Tolstoi gắn bó với tâm tư, nguyện vọng của hàng triệu người trên
trái đất. Nó vẽ lên bức tranh tuyệt vời về đời sống xã hội Nga. Tiểu thuyết Chiến
tranh và hoà bình là bản anh hùng ca về tinh thần yêu nước của nhân dân Nga
trong hai cuộc chiến tranh 1805 và 1812, Sáng tác của ông đánh dấu đỉnh cao của
văn học hiện thực phê phán Nga, nó là một bộ phận của tinh hoa văn học thế
giới.
Nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch Nga Aleksandr Sergeevich Puskin (1799-1837)
là người đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỷ 19. Pushkin đi từ lãng
mạn “Người tù Kapkazơ” đến chủ nghĩa hiện thực: nhân vật con người thừa trong
tiểu thuyết-thơ “Epghêni Ônêghin”; vấn đề cá nhân và nhà nước trong “Kỵ sĩ
đồng”; số phận con người nhỏ bé trong “Tập truyện của Benkin”; quyền lực của
đồng tiền trong “Con đầm pích”; khởi nghĩa nông dân trong “Con gái viên đại úy”.
Hài hước sâu cay, đầy khí khái
Có lần trong giờ học văn, thầy giáo ra đề “Mặt trời” để các trò làm thơ. Một học
trò con nhà quý tộc đọc:
- Mặt trời mọc ở đằng Tây.
Cả lớp cười ồ. Thầy vội lái chuyện nên nói:
- Ai chẳng biết mặt trời mọc ở đằng Đông. Giờ trò nào làm tiếp.
Puskin giơ tay, rồi đọc:
- Mặt trời đang mọc ở đằng Tây
Thiên hạ sống trên trái đất này
Hốt hoảng nhìn nhau rồi tự hỏi:

là gì? (1897) nêu rõ quan điểm của Tolstoi: bác bỏ Nghệ thuật vị nghệ thuật. Phục
sinh (1899) là sự rút ra bài học đạo đức.
Sẽ… và đâu có cần
Khi biết được dự định của mình không thể nào thực hiện được, Tolstoi tự nhủ:
- Khi nào mình lớn, mình sẽ làm điều đó.
Cái gì ông biết mình không thể có được, ông nói:
- Lớn rồi, đâu có cần đến cái đó.
Tính cách Nga
Người Nga cởi mở, giản dị, chân thật. Tolstoi cũng vậy. Trang trại của gia đình
Tolstoi cách Mạc Tư Khoa 200 km. Thỉnh thoảng ông đi bộ từ nhà lên Mạc Tư
Khoa, vai đeo ba lô trông như một khách bộ hành nông dân. Ông cứ thủng thẳng
đi từ địa điểm này đến địa điểm kia, tối nghỉ quán trọ. Có lần ông đi bộ tới một
nhà ga và mua vé loại ba. Trong lúc chờ tầu, một phụ nữ bảo:
- Ông già kia giúp tôi với. Lấy cho tôi cái túi quên ở toilette.
Nhanh lên nhé, kẻo tầu chạy mất.
Tolstoi nhanh chân tới lấy chiếc túi đưa cho bà kia. Bà dúi vào túi ông già một
đồng tiền kim loại và nói:
- Tôi có một chút để cám ơn ông, ông già tốt bụng.
Một khách đi cùng chuyến tầu nói với bà kia:
- Bà có biết bà đưa cho ai năm cô pếc (tiền Nga) không? Ông ấy là Leo Tolstoi
đấy.
Bà kia nói:
- Sao tôi lại thế nhỉ? Xin lỗi Leo Nikolajewitsch nhé, cho tôi xin lại năm cô pếc đi.
Tolstoi nói:
- Tại sao, tôi có làm điều gì xấu đâu. Đấy là tiền công mà.