Giáo n Tự chon – Môn Ngữ văn – Lớp 9 Ngày soạn: tháng năm 2008
GIÁO ÁN MÔN TỰ CHỌN
CHỦ ĐỀ I
ÔN TẬP VĂN THUYẾT MINH
(Thời gian thực hiện 6 tiết)
ĐẶC ĐIỂM CHUNG
A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp HS nắm lại đặc điểm chung của văn Thuyết minh, yêu cầu về thể loại,
phương pháp thuyết minh.
- Biết xác đònh đề văn Thuyết minh, phân biệt nó với các thể loại khác.
- Biết phân biệt các dạng văn Thuyết minh : Thuyết minh về danh lam thắng
cảnh; Thuyết minh về thể loại văn học; Thuyết minh cách làm (Phương pháp).
B- CHUẨN BỊ
GV : Giáo án, tài liệu về văn Thuyết minh.
HS : SGK văn học 8, Vở ghi.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn đònh tổ chức : Kiểm tra só số, ổn đònh nề nếp.
2. Kiểm tra : KT việc chuẩn bò tài liệu và đồ dùng học tập của HS.
3. Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV
1
2
GV
GV
GV
- Yêu cầu HS dựa vào SGK để trả lời
nội dung sau :
- Thế nào là văn thuyết minh ?
- Yêu cầu chung của bài Thuyết minh
GV
4
5
HS
GV
6
7
HS
GV
giới thiệu, thuyết minh, giải thích.
- Em hãy ra một vài đề văn thuộc dạng
văn Thuyết minh ?
- Hướng dẫn HS thảo luận nhóm và trả
lời các nội dung sau :
- Em hãy nêu các dạng văn Thuyết
minh và nêu sự khác nhau giữa các
dạng đó ?
- Mỗi dạng văn Thuyết minh có đặc
điểm gì khác nhau ? Yêu cầu của mỗi
dạng là gì ?
- Cử đại diện trả lời trước lớp.
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn thiện câu
trả lời của HS.
- Em hãy kể tên các phương pháp
thuyết minh thường sử dụng ?
- Tại sao cần phải sử dụng các phương
pháp đó ?
- Suy nghó, trả lời.
- Nhận xét- kết luận
4- Các dạng văn Thuyết minh :
1. Ổn đònh tổ chức : Kiểm tra só số, ổn đònh nề nếp.
2. Kiểm tra :
? : Em hãy nêu những hiểu biết của em về văn Thuyết minh ?
3. Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV
1
2
GV
GV
3
HS
GV
- Yêu cầu HS trả lời nội dung sau :
- Muốn làm được bài văn thuyết minh
về một thứ đồ dùng em phải làm gì ?
- Phương pháp thuyết minh chủ yếu của
thể loại văn này là gì ?
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn thiện nội
dung trả lời của HS.
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm và trả
lời nội dung sau :
- Hãy nêu dàn ý chung vủa bài văn
thuyết mimh về một thứ đồ dùng ?
- Thảo luận, cử đại diện trả lời. Các
nhóm khác theo dõi, bổ sung.
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn thiện nội
dung trả lời của học sinh.
I. Yêu cầu chung.
- Thuyết minh một đồ dùng trong sinh
- 2 -> 4 HS trình bày trước lớp.
- Nhận xét, bổ sung.
c) Kết bài :
- Lời nhận xét, đánh giá, cảm nghó của
người viết đối với đồ dùng đó.
2- Thực hành :
- Đề bài : Thuyết minh về kính đeo mắt.
4. Củng cố :
? : Em hãy trình yêu cầu, trình tự một bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng
5. Hướng dẫn học tập : Đọc các bài văn mẫu, tài liệu tham khảo về văn
thuyết minh.
--------------------------------------------------------------------------------Chu Thò Cẩm Tú -Trường THCS Long Sơn
4
Giáo n Tự chon – Môn Ngữ văn – Lớp 9 Ngày soạn: tháng năm 2008
CÁCH LÀM BÀI VĂN
THUYẾT MINH THỰC VẬT
(Các loài cây )
A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Hướng dẫn HS nắm được phương pháp làm bài văn thuyết minh về các loài cây.
- HS có được tri thức khái quát để trình bày bài văn thuyết minh.
- Củng cố, nâng cao kó năng viết bài văn thuyết minh.
B- CHUẨN BỊ
GV : Giáo án, tài liệu về văn Thuyết minh.
HS : Vở ghi, tài liệu tham khảo.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn đònh tổ chức : Kiểm tra só số, ổn đònh nề nếp.
2. Kiểm tra :
- Đại diện các nhóm trả lời câu hỏi
trước lớp.
- HS các nhóm khác theo dõi, nhận
xét, bổ sung.
- Nhận xét-Bổ sung cho hoàn thiện dàn
ý mẫu.
I. Yêu cầu chung.
- Cần quan sát tìm hiểu đối tượng thuyết
minh : Giá trò, đặc điểm, chủngloại.
- Chủ yếu dùng phương pháp phân tích,
giải thích, nêu số liệu …
- Phải hiểu biết đối tượng thuyết minh:
Đặc điểm, cấu tạo, chủng loại, cách chăm
sóc, bảo quản của loài cây cần thuyết
minh.
II. Dàn bài chung :
a) Mở bài :
- Giới thiệu loài thực vật cần thuyết minh
(Thường bằng câu đònh nghóa).
b) Thân bài :
- Thuyết minh laòi thực vật ở các mặt :
+ Nguồn gốc.
+ Đặc điểm (Kết hợp miêu tả hình dáng,
gố, thân, lá, cành, ý nghóa tác dụng của
chúng.
Chu Thò Cẩm Tú -Trường THCS Long Sơn
5
Tiết 3
Giáo n Tự chon – Môn Ngữ văn – Lớp 9 Ngày soạn: tháng năm 2008
- Giúp HS rèn luyện kó năng sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản
thuyết minh.
- Biết vận dụng phù hợp các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh.
- Biết phân biệt các dạng văn Thuyết minh : Thuyết minh về danh lam thắng
cảnh; Thuyết minh về thể loại văn học; Thuyết minh cách làm (Phương pháp).
B- CHUẨN BỊ
GV : Giáo án, tài liệu tham khảo về văn Thuyết minh.
HS : Vở ghi, tài liệu tham khảo, SGK.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn đònh tổ chức : Kiểm tra só số, ổn đònh nề nếp.
2. Kiểm tra :
GV : Yêu cầu HS đọc bài văn hoàn chỉnh theo đề bài cho ở tiết 3.
3. Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV
1
GV
GV
2
GV
HS
GV
- Yêu cầu HS dựa vào SGK để trả lời
nội dung sau :
- Kể tên các biện pháp nghệ thuật
thường được sử dụng trong văn thuyết
minh ?
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn thiện nội
dung trả lời của HS.
- Hướng dẫn HS thảo luận nhóm và trả
Giáo n Tự chon – Môn Ngữ văn – Lớp 9 Ngày soạn: tháng năm 2008
4
HS
GV
GV
HS
GV
- Em hãy nêu tác dụng của việc sử
dụng các biện pháp nghệ thuật tròng
văn thuyết minh ?
- Suy nghó, trả lời.
- Nhận xét- Lấy một số dẫn chứng
minh hoạ cho HS hiểu rõ vấn đề.
- Yêu cầu HS chọn một trong hai đề để
viết.
- HS đọc bài trước lớp và chỉ ra những
biện pháp nghệ thuật đã sử dụng.
- Nhận xét, sửa chữa , bổ sung.
ca dao nào dẫn dắt, đưa vào trong bài văn.
- Sáng tác câu truyện.
* Chú ý : Khi sử dụng các yếu tố trên
không được sa rời mục đích thuyết minh.
3- Tác dụng :
- Bài văn thuyết minh không khô khan mà
sinh động, hấp dẫn.
II. Thực hành :
- Đề bài :
+ Đề 1 : Giới thiệu loài cây em yêu thích
nhất.
+ Đề 2 : Em hãy giới thiệu chiếc nón Việt
GV
HS
HS
HS
GV
- Yêu cầu HS thảo luạn nhóm để trả
lời nội dung sau :
- Thế nào là văn thuyết minh một danh
lam thắng cảnh ?
- Muốn viết được bài văn này, em cần
phải làm gì ?
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn thiện nội
dung trả lời của HS.
- Yêu cầu HS thảo luận và trả lời nội
dung sau :
- Trình bày dàn ý chung một bài văn
thuyết minh về danh lam thắng cảnh ?
- Đại diện các nhóm trả lời.
- HS các nhóm khác theo dõi, nhận
xét, bổ sung.
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn thiện câu
trả lời của HS.
I. Lý thuyết :
1- Thế nào là văn Thuyết minh về danh
lam thắng cảnh :
- Cung cấp tri thức về một danh lam thắng
cảnh.
2- Yêu cầu :
- Biết được danh lam thắng cảnh đó một
cách cụ thể, rõ ràng, chi tiết.
c) Kết bài :
- Lời đánh giá, nhận xét danh lam thắng
cảnh.
II- Thực hành :
Đề bài : Giới thiệu về Đảo Hòn Khoai.
4. Củng cố :
GV : Tổng kết tiết học, tuyên dương HS và những nhóm HS chuẩn bò bài tốt
và tích cực tham gia xây dựng bài học.
5. Hướng dẫn học tập : Ôn lại những nội dung đã học; Chuẩn bò kiểm tra bài
viết 1 tiết.
----------------------------------------------------------------
KIỂM TRA CHỦ ĐỀ
A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Đánh giá, kiểm tra kiến thức cuả HS về văn Thuyết minh.
- Rèn luyện kó năng viết văn thuyết minh.
B- CHUẨN BỊ
- GV : Đề văn thuyết minh, đáp án bài viết, hướng dẫn chấm bài.
- HS : Giấy kiểm tra.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn đònh tổ chức : Kiểm tra só số, ổn đònh nề nếp.
2. Kiểm tra : KT việc chuẩn bò bài viết của HS.
3. Bài mới :
1. Hoạt động 1
- GV nêu yêu cầu, mục đích tiết kiểm tra, chép đề lên bảng.
- Đề bài :Em hãy viết đoạn văn giới thiệu về Cây tre Việt Nam.
2. Hoạt động 2
- GV : Hướng dẫn HS viết bài : Yêu cầu HS xác đònh được yêu cầu của đề;
Viết một đoạn văn có sử dụng yếu tố miêu tả.
- HS : Theo dõi, tiến hành viết bài.
3. Hoạt động 3
- Điểm 3-4: Nội dung bài văn chưa sâu, ý rời rạc, lủng củng, sai nhiều lỗi.
- Điểm 1-2: Bài viết sơ sài, mắc nhiều lỗi chính tả, lỗi câu, trình bày chưa hợp
lí.
- Điểm 0 : Không viết bài.
----------------------------------------------------------------
Chu Thò Cẩm Tú -Trường THCS Long Sơn
11
Giáo n Tự chon – Môn Ngữ văn – Lớp 9 Ngày soạn: tháng năm 2008
CHỦ ĐỀ 2
THÂN PHẬN NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG CHẾ ĐỘ CŨ
(Qua các tác phẩm văn học đã học)
HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA TÁC PHẨM
(Quan âm Thò Kính, truyện người con gái Nam Sương. Truyện Kiều)
A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp HS nắm được hoàn cảnh xã hội của các tác phẩm đã học để thấy được
sự suy yếu, thối nát của chế độ phong kiến . Nguyên nhân sâu sa dẫn đến số phận của
người phụ nữ trong xã hội phong kiến đầy bất hạnh.
- Giúp HS hiểu và càng yêu hơn chế độ XHCN ưu việt của chúng ta.
- Rèn luyện kó năng phân tích, so sánh, tổng hợp.
B- CHUẨN BỊ
- GV : Giáo án, tài liệu có liên quan đến các tác phẩm văn học.
- HS : SGK văn học 8, Vở ghi.
- Phương pháp : Nêu vấn đề, thảo luận, so sánh, phân tích.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn đònh tổ chức : Kiểm tra só số, ổn đònh nề nếp.
2. Kiểm tra : KT việc chuẩn bò tài liệu và đồ dùng học tập của HS.
3. Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV
+ Thò Kính chết biến thành phật bà.
2- Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm :
- Thời kỳ đầu xã hội phong kiến đang
hưng thònh.
- Tư tưởng : Trọng nam khinh nữ, môn
đăng hộ đối.
Chu Thò Cẩm Tú -Trường THCS Long Sơn
12
Tiết 1
Giáo n Tự chon – Môn Ngữ văn – Lớp 9 Ngày soạn: tháng năm 2008
4
5
HS
HS
GV
GV
5
6
HS
HS
GV
7
GV
Nam Sương” ?
- Nêu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm ?
- Cử đại diện trả lời.
- HS các nhóm khác theo dõi, nhận
xét, bổ sung.
- Nhận xét, bổ sung cho hoàn chỉnh nội
chế độ phong kiến khủng hoảng trầm
trọng, thối nát, đàn áp và bóc lột của cải
của nhân dân - > Đời sống nhân dân vô
cùng cực khổ.
IV. Kết luận :
- Chế độ phong kiến Việt Nam dù ở thời
kỳ nào cũng đem lại nhiều bất hạnh cho
nhân dân ta nói chung và người phụ nữ
nói riêng.
4. Củng cố :
? : Em hãy trình bày hoàn cảnh ra đời của các tác phẩm : “Quan âm Thò Kính”;
“Truyện người con gái Nam Sương”; “Truyện kiều” ?
5. Hướng dẫn học tập : Yêu cầu HS về sưu tầm một số tác phẩm văn học nói
về thân phận của người phụ nữ trong thời phong kiến.
----------------------------------------------------------------
Chu Thò Cẩm Tú -Trường THCS Long Sơn
13