PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN ĐÔNG TRIỀU
TRƯỜNG MẦM NON KIM SƠN

********&********

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở
Đề tài

Cách làm một số đồ chơi tự tạo nhằm nâng cao
hiệu quả chất lượng giảng dạy
cho trẻ 5-6 tuổi
Họ và tên: Vũ Thị Nhâm
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Kim Sơn

Năm 2014


I/ Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Xu thế đổi mới mạnh mẽ của nền Giáo dục nói chung và Giáo dục mầm non
nói riêng là lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người hướng dẫn, tổ chức các
hoạt động nhằm phát huy những năng lực chung cho trẻ, đáp ứng với việc bước
đầu hình thành những con người mới cho xã hội hiện đại và không ngừng phát
triển.Trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo rất ngây thơ, hồn nhiên nhưng cũng rất ham thích
được học hỏi những cái mới lạ, vậy người giáo viên phải làm thế nào để giúp trẻ
vừa có thể vui chơi một cách hồn nhiên, nhưng cũng có thể tiếp nhận được những
kiến thức mà cô giáo muốn truyền đạt đến trẻ.
Để trẻ không những tiếp nhận những kiến thức đó một cách thụ động mà phải
tích cực, chủ động thích được khám phá và tìm hiểu về thế giới xung quanh, những

nghiệm. Và tôi đã sử dụng nhiều nguyên vật liệu khác nhau để hướng dẫn trẻ làm
2


dựng, chi trang trớ cỏc gúc v tr c tri nghim bng chớnh nhng
sn phm do t tay tr to ra khuyn khớch tớnh ham hiu bit thớch khỏm phỏ,
thớch tỡm tũi cỏi mi l v bc u phỏt huy tớnh tớch cc, ch ng tr.
Trong khi ú nhng chi hin cú trong lp li mang tớnh ph bin, hn ch
v s lng v ớt c thay i. Vỡ vy tr s khụng phỏt huy c tớnh tớch cc
sỏng to trong cỏc hot ng. Bờn cnh cuc sng sinh hot hng ngy ca mi gia
ỡnh, thng cú rt nhiu sn phm b loi b sau khi s dng, chng hn nh v
chai du gi, sa tm, lon bia, v hp sa, bỡa lch c, a CD b try c ú l
ngun vt liu rt phong phỳ v a dng, cú th tn dng lm nhng vic hu ớch.
Nu chỳng ta cú ý thc thu gom, chn lc t ngun ph thi ú v cú ý tng lm
cỏc dựng, chi thỡ cú th bin nhng chic hp, bỡa to nh thanh ụ tụ, tu
ha, nh ca, bn gh T nhng lon bia chỳng ta cú th to thnh chỳ sõu nh
hc toỏn, hc ch a vo cỏc gi dy, cỏc gúc chi ca tr Trng Mm non.
Lm nh vy chỳng ta s tit kim c tin mua sm vt liu, to ra nhiu
chi mang tớnh sỏng to phong phỳ cho lp hc ca mỡnh. Nhng chi ny va
d lm, d s dng trong cỏc gi hc v cỏc hot ng. Thụng qua ú l hỡnh thc
tuyn truyn ti cỏc bc ph huynh, cỏc ban ngnh on th , ti cỏc bộ hc sinh v
vic bo v mụi trng. V nh vy chỳng ta ó gim thiu c lng rỏc thi,
gim chi phớ cho vic x lý rỏc thi trong v sinh mụi trng.
T nhng lý do trờn bn thõn tụi l mt giỏo viờn ch nhim, tụi ó da vo
kinh nghim ca nhng ngi i trc, da vo sỏch bỏo tụi xin a ra Cỏch
lm mt s chi t to nhm nõng cao hiu qu cht lng ging dy cho tr
mu giỏo 5- 6 tui. Chớnh vỡ vy tụi ó chn ti trờn lm Sỏng kin kinh
nghim, cú th cựng cỏc bn ng nghip chia s nhng kinh nghim trong quỏ
trỡnh thc hin chng trỡnh mm non chng trỡnh giỏo dc mm non t kt
qu tt hn.

Ở trẻ 5-6 tuổi ngôn ngữ mang tính tình huống, hoàn cảnh, ngôn ngữ gắn liền
với các sự việc, hiện tượng đang tồn tại trong tri giác của trẻ. Nhờ sự phát triển
của các cơ quan phát âm, của thính giác sự phát triển nhất định của tư duy trẻ phát
âm khá chuẩn gần giống như người lớn, trẻ dùng ngôn ngữ nói để diễn đạt suy nghĩ
của mình và hiểu được lời nói của người lớn
Việc động viên trẻ làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cùng với cô rất phù hợp với đặc
điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ. Vốn từ của trẻ trong giai đoạn này đã tích lũy
được khối lượng khá lớn khoảng 2.000 từ. Trẻ biết sửa khi nói sai, biết nói câu mở
rộng thành phần( Có chủ ngữ vị ngữ). Trẻ cũng cảm nhận được thái độ của người
nói qua ngữ điệu, giọng nói. Điều này rất thuận lợi cho trẻ tham gia quá trình làm
và sử dụng đồ dùng đồ chơi tự tạo.
+ Chú ý- trí nhớ
Chú ý: Trẻ 5- 6 tuổi đã phát triển mạnh cả chú ý không chủ định và chú ý có chủ
định. Nhiều phẩm chất chú ý đặc biệt chú ý có chủ định phát triển mạnh do sự phát
triển ngôn ngữ và tư duy kích thích. Nắm được đăc điểm này khi hướng dẫn cho
trẻ làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cô phải tạo ra không gian thần kỳ với những hình
tượng, kỳ lạ huyền diệu, lung linh màu sắc để thu hút sự chú ý của trẻ
Trí nhớ: Trẻ 5-6 tuổi đã biết sử dụng cơ chế liên tưởng trong trí nhớ để nhớ lại sự
vật sự kiện, hiện tượng đã gặp đã xem có ấn tượng chỉ một lần. Cùng với trí nhớ
hình ảnh đó thì âm thanh ngôn ngữ sẽ được trẻ tri giác, hiểu, nhớ và làm lại.
Trí nhớ cũng như chú ý đều mang tính chất không chủ định, đang hình thành và
bắt đầu phát triển tới có chủ định
+ Tưởng tượng
Đặc điểm đặc trưng của tưởng tượng ở trẻ 5- 6 tuổi có tưởng tượng tái hiện,
tưởng tượng dựa trên những biểu tượng đã có, đã biết trước đó, tưởng tượng tái
hiện là quá trình tạo ra những hình ảnh mới với cá nhân người tưởng tượng dựa
trên mô tả của người khác.
Trí tưởng tượng của trẻ vô cùng phong phú, trẻ thường gắn tình cảm, suy nghĩ
xúc động của mình vào các sự kiên hiện tượng trong nội dung sản phẩm. Trí tưởng
tượng của trẻ phong phú nhưng không vô tâm, nó tồn tại và hoạt động được nhờ có

yêu cầu về nội dung và phương pháp Giáo dục mầm non cũng nhấn mạnh: Phương
pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các hoạt động vui chơi
để giúp trẻ em phát triển toàn diện. Để trẻ chơi tốt thì phải có đồ dùng đồ chơi đáp
ứng cho trẻ ngoài nguồn đồ chơi do giáo viên cung cấp thì đồ dùng đồ chơi do trẻ
tạo ra cũng vô cùng đa dạng và phong phú.
Trong trường mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ và đồ chơi là
phương tiện giúp trẻ thực hiện hoạt động đó, đồng thời cũng chính là cách giúp trẻ
tiếp thu bài học một cách sinh động, nhiệt tình hơn.
Hiện nay, đồ chơi cho trẻ em có rất nhiều trên thị trường, tuy nhiên xét về
phương diện giáo dục thì chúng không thể để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu và mục
đích của chương trình dạy học ở Trường Mầm non. Hơn thế nữa việc mua quá
nhiều đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến kinh phí của các bậc phụ huynh, của nhà
trường trong khi các phụ, phế phẩm, các loại vật liệu thiên nhiên từ cuộc sống và
trong sinh hoạt của địa phương đang sẵn có và có rất nhiều như rơm, rạ, cỏ, cây,
hoa lá, bìa cát tông, bèo tây........v v.
Để cho các cháu có thể sử dụng làm đồ chơi cho chính mình, trò chơi với những
đồ chơi tự tạo luôn gần gũi và đáp ứng kịp thời nhu cầu chơi của trẻ. Khi món đồ
chơi do tự tay cô và cháu làm ra, các cháu sẽ cảm thấy yêu quí và hứng thú hơn rất
nhiều so với các đồ chơi mua sẵn.
Như chúng ta đã biết, hoạt động chủ đạo của trẻ em chính là hoạt động vui chơi,
trẻ cần phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi. Xuất phát từ vai trò quan trọng của
hoạt động vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu hưởng thụ hoạt động này, tôi thấy
việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi là một việc làm cần thiết và rất có ý nghĩa.

5


Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ biết yêu quí sức lao động ngay khi còn bé,
trong quá trình làm đồ chơi có muôn vàn câu hỏi được đặt ra với cô giáo, vì sao
làm con trâu lại phải làm như thế này thế kia?

- 5/40 ý kiến chiếm 12,5% giáo viên cho rằng không quan trọng.
- 35/40 giáo viên cho rằng hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi ảnh hưởng đến đời
sống tình cảm và sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
- 36/40 ý kiến chiếm 90% giáo viên có quan tâm và thường xuyên tổ chức hướng
dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
Tóm lại: Khi điều tra bằng phiếu An- két thì đa số giáo viên đã nhận thức đúng về
việc làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cho trẻ mẫu giáo nói chung và mẫu giáo lớn nói
riêng. Coi đồ dùng đồ chơi là phương tiện giáo dục có hiệu quả và hiểu được biện
pháp tích cực để nâng cao hiệu quả trong công tác chăm sóc trẻ.
+Tôi tiến hành khảo sát trẻ 5-6 tuổi ở lớp 5C tại Trường Mầm non Kim Sơn- Đông
Triều- Quảng Ninh. Các cháu đều phát triển bình thường, khả năng nhận thức
ngang nhau
6


Tổng số lớp tôi là 36 học sinh.
Khi nhận trẻ vào lớp tôi đã tìm hiểu khả năng nhận biết và một số tiêu chí của trẻ
về các trò chơi có liên quan đến sử dụng đồ dùng đồ chơi tự tạo.
- Trẻ yêu thích, hứng thú tham gia trò chơi có sử dụng đồ dùng trực quan
15/36 =41,6%
- Hiểu biết về đồ chơi 16/36 = 44,4 %
- Trẻ quan sát cô làm đồ dùng đồ chơi 14/36 = 38,8%
- Phát triển nhận thức 17/36 %= 47,2 %
- Tinh thần đoàn kết- ý thức tập thể 20/36= 55,5%
Bảng 1: Thực trạng của việc sử dụng một số đồ dùng đồ chơi tự tạo nhằm
nâng cao hiệu quả chất lượng giảng dạy cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi”.
Nhận thức
Thể hiện
Số trẻ
Mức độ

Phương pháp, giải pháp chủ yếu sử dụng trong quá trình hướng dẫn trẻ làm và sử
dụng đồ dùng đồ chơi tự tạo.
Nhận xét
Ưu điểm:
* Về phía giáo viên Mầm non
Được ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm, đầu tư về cơ sở vật chất tạo điều
kiện cho giáo viên được đi học hỏi bồi dưỡng chuyên môn, học tập tham quan ở
các trường bạn. Đồng thời cũng tự nghiên cứu tài liệu, học hỏi trao đổi với đồng
nghiệp.
Tất cả giáo viên đứng lớp đều được đào tạo qua các lớp chính quy, lớp vừa làm vừa
học các giáo viên đều có trình độ chuẩn và trên chuẩn, yêu nghề mến trẻ có trách
nhiệm cao trong công việc, có khả năng sư phạm tốt, nhiều năm nhà trường có giáo
viên tham gia thi làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cấp cụm và cấp huyện.
Giáo viên có trình độ đại học 14/40= 35%
Giáo viên có trình độ cao đẳng 9/40 = 22,5
Giáo viên có trình độ trung cấp: 17/40= 42,5% ( Các đồng chí đang theo học
lớp Đại học Mầm non)
Qua nhiều năm công tác hầu hết tất cả giáo viên trong trường đều thấy rằng việc
làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ các hoạt động của trẻ rất thu hút được rất nhiều trẻ
7


tham gia, đồ chơi đã kích thích trẻ sử dụng được những kỹ năng, kĩ xảo, ngôn ngữ
của các nhân vật mà trẻ được tiếp xúc và làm quen qua giờ làm quen với tác phẩm
văn học, qua hoạt động vui chơi, qua môn học toán, qua các hoạt động góc ( Kể
chuyện sáng tạo, toán đếm các đối tượng, chơi với rối)
Kinh nghiệm bản thân qua nhiều năm dạy lớp mẫu giáo lớn tôi thấy trẻ rất hứng
thú với các trò đặc biệt là trò chơi đóng kịch. Thông qua các trò chơi trẻ được trải
nghiệm, được nhập vai, được hóa thân vào các nhân vật mà trẻ yêu thích.
Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con em, thường xuyên phối kết

Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém.
Hứng thú chơi của trẻ: Trẻ dễ dàng hứng thú vào các đồ chơi và các trò chơi nhưng
cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không còn hứng thú.
Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không thích tham gia vào
các hoạt động tập thể.
8


Đồ dùng tự tạo trong quá trình sử dụng còn dễ bị hư hỏng do các cháu chơi chưa
biết cách gìn giữ cẩn thận.
+ Nguyên nhân
- Qua khảo sát thực tế ở Trường Mầm non Kim Sơn tôi thấy một số nguyên nhân
dẫn đến thực trạng trên đó là:
- Do giáo viên chưa thường xuyên làm đồ dùng đồ chơi tự tạo,
- Các trò chơi, vai diễn đều do những trẻ khá có năng khiếu đóng vai, còn những
trẻ khác là những khán giả thụ động.
- Trang thiết bị như sân khấu rối, đạo cụ còn ít chưa phong phú để phục vụ các trò
chơi
- Tổ chức hướng dẫn cho trẻ chơi đặc biệt là trò chơi đóng kịch ở Trường Mầm
non ít được quan tâm. Đa phần các trò chơi, vở kịch thường là giáo viên lấy sẵn
trong chương trình
- Các biện pháp hướng dẫn cách làm và cách sử dụng đồ chơi còn đơn điệu.
Giáo viên chưa quan tâm đến sự lĩnh hội và thể hiện trên trẻ, nếu có cũng chỉ
mang tính hình thức.
- Do nhận thức của trẻ về cảm nhận các nhân vật trong các tác phẩm còn thấp.
- Do kết hợp giữa gia đình và giáo viên chưa tốt.
Tóm lại: Quá trình làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cho trẻ hoạt động giữ vai trò quan
trọng trong việc hình thành nhân cách cho trẻ. Trên thực tế việc làm đồ dùng đồ
chơi tự tạo cho trẻ hoạt động ở các trường trên địa bàn huyện Đông Triều nói
chung còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên và đối với

xây dựng môi trường góc mở khuyến khích trẻ hoạt động
Tôi đã sử dụng những mảng tường và các giá đồ chơi để thiết kế thành những góc
hoạt động cho trẻ.. Tôi đã xây dựng những các góc chơi:
Góc tạo hình - Góc phân vai- Góc nghệ thuật- Góc xây dựng
Và một số bảng trang trí lớp:
- Một ngày hoạt động của bé- Hôm nay bé nào đến lớp- Mừng sinh nhật bé
Bằng cách đưa hình ảnh nhân vật của các câu chuyện nổi bật vào góc học tập và
một số góc trong và ngoài lớp học thể hiện trên các mảng tường. Vẽ và sưu tầm
một số bộ truyện tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dạy, vận động phụ
huynh khéo tay làm các đồ chơi phục vụ cho trẻ đưa vào góc chơi cho trẻ hoạt
động thường ngày
Góc hoạt động được thiết kế phù hợp với chiều cao của trẻ để trẻ có thể dễ dàng
lấy, cất đồ chơi và tự ý bày biện đồ chơi theo ý thích của mình. Sử dụng những sản
phẩm do trẻ tạo ra để trang trí cũng như làm đồ dùng góc chơi, chính việc này làm
cho góc hoạt động không bao giờ cũ đối với trẻ. Vì luôn được thay đổi để phù hợp
với các chủ điểm trong năm học
- Những câu chuyện được thể hiện trên các mảng tường trong không gian to đã
giúp trẻ dễ tri giác, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện đó. Từ đó trẻ biết
vận dụng những kiến thức đó sáng tạo ra đồ chơi một cách dễ dàng.
- Ngoài việc tạo những bức tranh trên mảng tường, những tập truyện tranh chữ to
tôi còn đi sâu làm một số đồ dung trực quan cho trẻ hoạt động như: một số con rối
dẹt có bánh xe, có cử động tay chân và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản
phẩm vẽ của trẻ, cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh cho trẻ kể chuyện sáng
tạo hoặc cắt dời các con vật cho trẻ tự chọn các con vật đó để kể chuyện sáng tạo
theo ý tưởng của mình.
- Bé trai ở lớp tôi cũng đã từng hỏi tôi “Cô ơi!, ai là người làm ra những con rối
này, mình làm được không cô?”. Từ lúc đó tôi tự nghĩ, mình phải làm gì để trả lởi
được câu hỏi đó. Từ đó tôi luôn trăn trở, tìm tòi sáng tạo, tham khảo tài liệu, sách
báo, được bạn bè tận tình góp ý, tôi đã vận dụng sáng tạo để làm đồ dùng đồ chơi
tự tạo cho trẻ


Các góc hoạt động liên kết mật thiết với nhau, qua mỗi buổi chơi và ở các nhóm
chơi khác nhau, trẻ có thể tạo ra nhiều sản phẩm để trưng bày, cũng như sử dụng
sản phẩm của các bạn khác trong lớp để chơi, chính điều này làm cho mỗi buổi
chơi trở nên phong phú hơn, hấp dẫn hơn và mỗi buổi chơi có hiệu quả hơn với trẻ.
Không những vậy, việc tạo ra nhiều sản phẩm còn rèn cho trẻ những đức tính tốt,
như: kiên trì, biết tôn trọng và giữ gìn sản phẩm do chính mình hay người khác tạo
ra…
- Ngay từ lúc còn nằm trong nôi, các bé đã biết tỏ thái độ vui vẻ, tay chân khua đập
lung tung khi được bố mẹ treo những chiếc xúc xắc xinh xinh, những quả bóng bay
các màu, những con búp bê nghộ nghĩnh đang đung đưa trước mặt bé. Trẻ thơ đang
vui như vậy, nếu ta đột ngột cất đi những đồ chơi này, thì lập tức bé sẽ có phản
ứng, lúc đầu là ngơ ngác rồi sau đó bật khóc. Lớn lên một chút khi trên tay bé biết
cầm chặt, lúc này thì chúng ta khó có thể mà lấy được những đồ chơi mà bé cầm
trong tay.Theo năm tháng, bé lớn lên thì có con búp bê xinh xinh, những chú gấu
bông đã thực sự là những người bạn thân thiết và gần gũi nhất của bé trong mọi
sinh hoạt của trẻ thơ, ngay cả trong lúc ăn, ngủ, vui chơi, trẻ vẫn có em búp bê hay
bạn gấu bên mình..
- Vậy điều gì đã gắn bó và hấp dẫn trẻ với các đồ chơi con rối, thú bông đến thế?
Phải chăng những đồ chơi này đã phần nào thỏa mãn được nhu cấu thiết yếu của
trẻ thơ, ngoài những nhu cầu về dinh dưỡng, ăn mặc và phát triển thể lực, trẻ thơ
còn có những nhu cầu khác nữa mà các bậc phụ huynh cùng cô giáo nuôi dạy trẻ
cần quan tâm đến:
Thỏa mãn nhu cầu giải trí, vui chơi của trẻ.
Thỏa mãn nhu cầu nhận thức của trẻ.
Thỏa mãn nhu cầu giao tiếp của trẻ.
Thỏa mãn nhu cầu tưởng tượng của trẻ..
* Giải pháp2: Luyện kỹ năng thực hành và phối kết hợp với cha mẹ học sinh
làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cho trẻ.
12

đó giáo viên cũng tìm hiểu và gợi hỏi ở những cơ quan làm việc của phụ huynh có
những nguyên vật liệu phế thải nào giáo viên có thể tận dụng cho trẻ làm đồ dùng
được như: Lõi ống chỉ công nghiệp, các loại hộp to nhỏ….
Trong năm học có thể chia ra làm nhiều đợt huy động phụ huynh mang nguyên
vật liệu đến cũng hoặc có khi phụ huynh có nguyên vật liệu mang vào cho giaó
viên ngay. Những nguyện vọng này giáo viên cần phải trao đổi và thống nhất với
phụ huynh ngay từ đầu năm học. Sau đó đến từng chủ đề cần gì thêm giáo viên
thông tin trên bảng thông báo cho phụ huynh biết.
Khi có nguyên vật liệu giáo viên cùng trẻ phân loại và để vào các thùng, ghi
( kí hiệu) rõ loại phế liệu gì?
Chọn loại đồ chơi để làm
Giáo viên nên động viên hướng dẫn trẻ làm cùng với cô, cô nên gợi ý cho trẻ tự
chọn mẫu đồ chơi, đồ dùng mà mình thích. Sau đó giáo viên mới hướng dẫn cụ thể
phương pháp thực hiện với từng loại đồ chơi sao cho phù hợp với trẻ.
Ví dụ: Cô nói có rất nhiều vỏ hộp thuốc giáo viên đưa ra và hỏi ý tưởng của trẻ có
thể làm được đồ chơi gì? (trẻ nói làm: Làm ô tô, người máy) Cô đưa những hộp
thuốc nhỏ bằng nhau và hỏi: Thế những hộp thuốc này chúng ta sẽ làm gì? Giáo
13


viên có thể gợi ý cho trẻ làm domino. Làm đomino chúng ta phải cần thêm cái gì?
(tranh ảnh tuỳ từng chủ đề ,trẻ chọn tranh ảnh để gắn lên cho phù hợp)
Lưu ý: Khi gợi mở cho trẻ giáo viên cần lưu ý đến khả năng của trẻ và nhu cầu đồ
dùng đồ chơi trong lớp đang cần. Hay giáo viên cần rèn kỹ năng gì cho trẻ thông
qua việc làm đồ dùng đồ chơi nào đó
Ví dụ: Rèn kỹ năng cắt và trang trí qua việc làm các ô cửa của ngôi nhà lớn. Hay
kỹ năng xâu hạt và sắp xếp theo quy tắc qua việc xâu các hạt nút lớn nhỏ, nhiều
màu sắc thành vòng đeo tay…tôi đã chọn một số mẫu để làm và cùng hướng dẫn
trẻ làm
+ Phương pháp hướng dẫn

Bước 9: Sắp xếp các đồ dùng đã làm lên mô hình
Như vậy đã thực hiện xong việc tạo ra một thành phố biển theo ý muốn.
Lưu ý: Khi làm các đồ chơi có tổng hợp nhiều loại đồ chơi hay có nhiều kỹ năng,
giáo viên cần chia nhỏ ra làm từng đồ dùng, từng bộ phận hay từng nhóm trẻ làm
sau đó mới tổng hợp lại tạo thành một bộ đồ dùng lớn.
14


Ví dụ: Như làm con rối, làm tranh ảnh.
Rối có nhiều loại: Rối tay, rối ngón tay, rối dẹt...Rối được làm từ những nguyên
liệu khác nhau: Giấy, bìa, vải... những thứ đó rất rẻ tiền và dễ kiếm, chỉ cần giáo
viên chịu khó làm và sáng tạo là trẻ có những con rối vừa đẹp vừa hấp dẫn
Rối mở:
Nguyên liệu:
Vải vụn, bông, dây len, dây ru băng.
Giấy vẽ, màu sáp, giấy màu, hồ dán, keo
Cách làm
Lấy một nắm bông xoay tròn và lấy vải bọc kín làm phần đầu của con rối. Lấy một
miếng bìa nhỏ, cuốn tròn dạng ống (hay vỏ lọ hồ dán đã hết) để làm thân con rối,
tiện cho việc sử dụng, điều khiển rối sau này.
Sân khấu rối đơn giản nhất là một chiếc khung gỗ hoặc làm bằng tre . ... được trang
trí thêm cỏ hoa...Đối với các loại rối dẹt gắn trên phông vải, trên bảng nam châm
không cần dùng đến sân khấu. Sử dụng rối thường gây được hứng thú cho trẻ, bởi
vì các nhân vật rất sinh động, thể hiện được những thao tác đơn giản như: Gật đầu,
trao thư, hái hoa, khóc...Mỗi loại rối có tác dụng hỗ trợ khác nhau nhưng có thể sử
dụng rối trong các trường hợp:
Cách sử dụng:
Với loại rối này, ta có thể sử dụng để làm các nhân vật truyện trong giờ làm quen
văn học hay đưa vào hoạt động góc. Rối mở có thể sử dụng cho cả trẻ ở cả 3 khối
lớp.

Gắn các bộ phận với nhau để tạo thành con vật hoàn chỉnh.
Lấy xốp màu hoặc bìa cứng cuộn tròn dạng ống bằng ngón tay hoặc bàn tay gắn
vào con rối để thuận lợi cho việc sử dụng và điều khiển rối.
Có thể gắn một đoạn lò xo giữa đầu và thân các con vật để nó thêm sinh động.
Cách sử dụng:
Với loại rối này ta có thể sử dụng để làm các nhân vật trong môn làm quen văn
học. (ví dụ: ở trẻ nhỏ trẻ sử dụng những con rối này để cùng nhau kể lại chuyện
hay tự nghĩ ra nội dung câu chuyện để kể dựa vào những con rối sẵn có. Trẻ lớn thì
cô vẽ những nhân vật và phôtô làm nhiều bản để cho trẻ tự tô màu các con rối. Trẻ
tự làm rối bằng cách cắt và dán ghép các bộ phận của các nhân vật rối lại với nhau
và trẻ được chơi với những con rối mà mình vừa làm ra. Khi đó trẻ rất hứng thú.
Loại rối này thỏa mãn được các nhu cầu của trẻ:
- Thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí: Trẻ chơi với đồ chơi
- Thỏa mãn nhu cầu nhận thức: Vận dụng vốn kiến thức của trẻ để vẽ, cắt, xé dán
các bộ phận của cơ thể.
- Thỏa mãn nhu cầu tưởng tượng: Trẻ có thể tưởng tượng ra các nhân vật rối và
làm theo ý thích của mình.
- Thỏa mãn nhu cầu giao tiếp: Hai trẻ sử dụng nhân vật rối và nói chuyện giao tiếp
với nhau.
+ Tranh vẽ ( Tranh liên hoàn, tranh mô phỏng, truyện tranh, tranh có con rối cử
động....) . Đặc biệt là tranh màu có tác dụng lớn trong việc giáo dục thẩm mĩ cho
trẻ, rèn luyện khả năng quan sát, nhận xét, phát triển tư duy logíc cho trẻ..
16


Một trong những tiêu chuẩn của tranh vẽ là phải đảm bảo tính thẩm mĩ, nhưng
trong hoàn cảnh hiện nay, tạo ra tranh vẽ là rất khó khăn. Cô giáo có thể khắc phục
bằng cách tự nâng cao khả năng của mình, Sử dụng các tranh vẽ phong cảnh làm
nền, cô giáo dán thêm các con vật bằng bìa, bằng giấy lên đó ( Ví dụ: Gấp bảy con
chim làm bằng giấy bay lên)

Buộc sợi giây len vào chính giữa cạnh trên của tấm bìa.
Kẻ viền xung quanh tấm bìa.
Làm hai túi nhỏ bằng nilon nhựa trong ở hai góc dưới của tấm bìa để đựng thẻ số.
Cách sử dụng:
- Sử dụng trong giờ làm quen với toán, môi trường xung quanh qua trò chơi “Rung
chuông vàng”.
Trong giờ làm quen với toán. Ví dụ Số 8: Tách nhóm có 8 đối tượng ra làm nhiều
phần. “Với trò chơi sợi dây thần kỳ”: Cách chơi: Trẻ sẽ dùng sợi dây tách 8 bông
hoa ra làm 2 phần theo ý thích và gắn thẻ số tương ứng.
17


Trò chơi “Rung chuông vàng”: Trò chơi này có thể tổ chức rất nhiều trong các môn
học: Làm quen chữ cái, môi trường xung quanh, làm quen với toán… Hay tổ chức
được trong hoạt động ngoài trời…
Cách chơi:
Mỗi bạn chơi có một bảng và một rổ hoa. Cô giáo đưa ra câu hỏi để các bạn chơi
cùng trả lời, mỗi câu trả lời đúng sẽ đươc gắn một bông hoa lên bảng của mình.
Kết thúc cuộc chơi bảng của bạn nào có nhiều bông hoa nhất thì bạn đó sẽ được
rung chuông vàng.
Ví dụ: Làm quen chữ cái: Chữ gì có một nét thẳng và một nét cong hở trái?
chữ B
Làm quen môi trường xung quanh: Bé hãy kể tên 4 con côn trùng có ích hoặc hãy
kể tên 5 loại rau ăn lá…
àm quen với toán: 3 bông hoa thêm 4 bông hoa là mấy bông hoa?.
+ Làm đồ chơi: Sâu con học chữ, học toán.
* Nguyên liệu:
Vỏ lon bia, vỏ hộp sữa, cốc nhựa cũ, bóng nhựa, xốp màu, gai dính, dây điện, thẻ
chữ cái, thẻ số…
Cách làm:

Một hình bằng bìa cứng có dán đề can mỏng.
Làm các mép bao xung quanh không cho hình tròn rơi ra ngoài.
Cách sử dụng
Trong giờ làm quen chữ cái: Cô thả hình tròn zic zắc, rơi vào ô chữ cái nào, trẻ
phát âm to chữ cái đó.
Trong giờ làm quen môi trường xung quanh: Hình tròn zic zắc rơi vào lô tô nào, trẻ
phải đọc to tên gọi hoặc nhóm của lô tô đó.
+ Đồ dùng học toán: (tạo từ những hình hình học cơ bản; Hình tròn)
Nguyện liệu:
Bìa màu, hồ dán, kéo.
Lịch treo tường cũ, thiếp mời.
Cách làm:
Đồ dùng từ dạng hình tròn:
Bìa màu, lịch treo tường cũ, thiếp mời cắt thành những hình tròn to nhỏ khác nhau
đề tạo thành hình các con vật;
Ví dụ: Làm con bướm:
Lấy một hình tròn cuộn lại làm thân bướm.
Lấy một hình tròn khác cắt đôi lại làm cánh bướm.
Lấy một hình tròn nhỏ làm đầu bướm.
Gắn các bộ phận lại với nhau và thêm các chi tiết phụ như: mắt, mũi, râu, hoa văn
trên cánh bướm.
Ví dụ: Làm con gà.
Lấy một hình tròn to gấp đôi lại để làm thân gà.
Lấy ½ hình tròn gấp đôi lại để làm đuôi gà.
Lấy một hình tròn nhỏ làm đầu gà.
Lấy ½ hình tròn nhỏ gấp đôi lại làm cổ gà.
Ghép các bộ phận của con gà lại với nhau bằng cách dập gim để tạo thành chú gà
hoàn chỉnh
Cách sử dụng:
Với loại rối này ta có thể sử dụng để học toán cao, thấp. (con hươu cao hơn, con

giữ vệ sinh chung và trẻ thực hiện tốt, nhất là sau hoạt động tạo xé dán trong lớp
không còn mảnh giấy vụn nào rơi xuống sàn. Thi đua giữa các tổ và kiểm tra lại
bằng hình thức tổ nào thu gom được nhiều giấy vụn.......thì tổ đó được tuyên dương
trước cả lớp.
Tâm lý của con người thích được khen hơn là chê nhất là đối với trẻ lúc nào
cũng muốn được khen và khen nhiều. Hằng ngày vào giờ nêu gương cuối ngày
trước khi cắm cờ, tôi cho trẻ tự nhận xét về mình trong ngày đó có bạn nào có hành
vi tốt lời nói hay tôi nêu gương ra cho cả lớp và tặng trẻ một bông hoa
Ví dụ: Như hôm nay bạn Duyên uống sữa xong đã biết rửa vỏ hộp để làm đồ chơi
bán hàng. Hoặc bạn Ngọc đi qua thấy góc chơi đồ chơi bị đổ bạn đã dừng lại xếp
đồ chơi ngay ngắn
Tôi làm mỗi màu hoa là một nội dung yêu cầu. Buổi sáng khi trò chuyện với trẻ tôi
nêu các tiêu chuẩn bé ngoan trong ngày.
- Hoa màu trắng: Bé sạch sẽ.
- Hoa màu hồng: Bé lễ phép.
- Hoa màu đỏ: Bé học ngoan.
- Khi nào trẻ nhận được bông hoa màu gì, tôi hỏi cả lớp vì sao bạn nhận được bông
hoa màu đó?
20


- Cuối tuần bao giờ cũng có tiết mục kể chuyện về gương tốt kết hợp sử dụng đồ
dùng tự tạo cho trẻ quan sát , tuần nào cũng vậy tôi không bao giờ bỏ qua.
- Ví dụ: Tuần 1 tháng 10 tôi kể chuyện "Tích Chu" cho trẻ nghe. Kết hợp với rối
rẹt để kể chuyện cho trẻ nghe Sau khi trẻ thực hành kể lại chuyện có sử dụng rối
hoặc sau mỗi trò chơi thi đua giữa các tổ bằng hình thức tặng mỗi đội chơi giỏi là
một món quà xinh xắn, ngộ nghĩnh với trẻ, hay tặng trẻ buổi đi thăm quan công
viên, đi dạo chơi ở khu vui chơi giải trí cho trẻ, giúp trẻ tích cực thật bất ngờ cuối
trò chơi mới được khám phá
- Tuần khác tôi kể cho trẻ nghe "Sự tích cây vú sữa"... hoặc những câu chuyện về

và bảng hoa: Trẻ dễ dàng nhận biết vị trí các số liền trước, liền sau trong các dãy số
tự nhiên, Trẻ thích được thêm, bớt, tạo nhóm và chia các đối tượng thành 2 phần
trong phạm vi 10 một cách dễ dàng. Sử dụng cho trẻ định hướng trên dưới, đếm,
thêm bớt, chia nhóm các đối tượng, so sánh cao thấp, to, nhỏ. Qua trò chơi ziczắc
và con sâu học chữ: trẻ nhớ lâu các chữ cái đã học. trẻ hứng thú và tích cực nhận
biết, phân biệt và phát âm các chữ cái .
21


- Nâng cao chất lượng làm quen văn học và phát triển ngôn ngữ thông qua đồ chơi
rối mở: Trẻ biết thể hiện tính cách của nhân vật qua khuôn mặt của rối, phát triển
tình cảm, thẩm mỹ, yêu cái đẹp. Nhờ các đồ dùng, đồ chơi do mình tự làm ra, trẻ
dễ dàng nhanh thuộc truyện hơn và thích được kể lại chuyện cùng với các con rối
nhỏ đó. …
Khám phá môi trường xung quanh: trẻ khám phá về thế giới động vật, thực vật
qua đó giúp trẻ nhận biết về tên gọi, cấu tạo, màu sắc, trẻ dùng các sản phẩm này
để phân nhóm, phân loại.
- Nâng cao chất lượng môn hoạt động tạo hình: Thông qua rối mở và một số sản
phẩm của đất nặn: Kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé của trẻ được nâng cao, phát triển khả
năng khéo léo của đôi bàn tay, là tiền đề cho trẻ khi bước và tiểu học.
- Nghệ thuật tạo hình: Sản phẩm do cô giáo tự tạo ra có tác dụng rất lớn trong việc
kích thích trẻ mong muốn tạo ra sản phẩm giống cô, trẻ biết yêu quý, giữ gìn sản
phẩm. Các đồ dùng này dùng cho trẻ quan sát để tích luỹ biểu tượng về thế giới
thực vật từ đó trẻ có thể tạo ra các sản phẩm tạo hình phong phú.
- Hoạt động góc: Sử dụng sản phẩm để xây công viên, vườn rau, vườn hoa, cửa
hàng hoa, quả, vườn bách thú, trang trại chăn nuôi…. Trẻ sử dụng sản phẩm ở góc
chơi học tập để đếm, phân nhóm, phân loại, so sánh to, nhỏ, cao thấp…
- Ngoài ra những sản phẩm này còn được dùng trang trí lớp và sử dụng được nhiều
chủ điểm. Những bộ đồ dùng này có tính thẩm mỹ và tính giáo dục cao.
Hạn chế

11,1
3
4
11,1
3
8,3
- Nhận xét
Như vậy nhìn vào kết quả trên cho thấy đa số trẻ đã nhận thức được khi quan sát
cô hướng dẫn sử dụng đồ dùng trực quan trẻ biết cảm nhận được nội dung của các
nhân vật trẻ thể hiện được bằng nét mặt cử chỉ về tính cách của các nhân vật trong
tác phẩm.
Bảng 3: So sánh với cùng kỳ năm trước
Kết quả năm 2013
Kết quả năm 2014
22


Số
trẻ

Mức
độ

Nhận thức
Thực hiện
Nhận thức
Thực hiện
Số trẻ
Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ
Tỷ lệ

11,1
3
8,3
Nhìn vào bảng ta thấy kết quả của 2 năm khác nhau rõ rệt. Chứng tỏ rằng bằng
những phương pháp thực nghiệm trẻ đã nắm được yêu cầu tốt hơn nên đã nâng cao
hiệu quả về nhận thức đồng thời cũng tăng rõ rệt về mặt thể hiện so với năm trước
nhưng chưa được cao lắm.
Kết quả này đã chứng minh kiến thức việc sử dụng đồ dùng tự tạo vào các hoạt
động của trẻ được nâng cao. Mặc dù sự tiến bộ của năm nay là chưa nhiều nhưng
phần nào chứng minh biện pháp chúng tôi đưa ra có tính khả thi trong thực tiễn, nó
góp phần nâng cao khả năng nhận thức của trẻ .
2.4.Rút ra bài học kinh nghiệm
+ Bài học chung
- Giáo viên phải nắm vững phương pháp bộ môn để đưa đồ dùng vào giờ dạy vào
các hoạt động một cách hợp lý.
- Tích cực tham khảo tài liệu trong và ngoài chương trình, học hỏi đồng nghiệp để
nâng cao trình độ, hình thức và phương pháp giảng dạy phù hợp.
- Bản thân giáo viên phải chịu khó, kiên trì, có khả năng tạo hình tốt để tạo ra sản
phẩm đẹp, phù hợp với độ tuổi trẻ.
- Cần có sự kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, lôi cuốn phụ huynh để phụ
huynh cùng đóng góp các vật liệu đã qua sử dụng.
- Giáo viên cần phải tạo ra nhiều cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động,
được tham gia giúp cô những công việc vừa sức, đồ chơi được làm trên cơ sở hứng
thú, theo nhu cầu của trẻ mới đạt hiệu quả cao nhất trong công tác giáo dục trẻ.
+ Bài học riêng
Sau khi nghiên cứu tôi rút ra bài học cho riêng mình là
-Tôi thấy mình đã nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp, giọng nói được
trau dồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học.
-Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dạy trẻ kể chuyện sáng tạo bằng
đồ chơi tự tạo, sưu tầm được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài

hoạt sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp với ngôn ngữ nói rõ ràng mạch lạc, có kỹ
năng tổng hợp về “ mắt nhìn, miệng nói, tai nghe, tay sử dụng”.
- Kết quả mà tôi thu được đã cho thấy tính khả quan của đề tài, nó phù hợp với giả
thiết mà tôi đưa ra. Vì vậy làm đồ dùng đồ chơi nhằm nâng cao khả năng giảng dạy
cho trẻ 5-6 tuổi ở trong Trường Mầm non là hoàn toàn có thể thực hiện được. Qua
quá trình nghiên cứu tôi thấy trẻ có tiến bộ rõ rệt, trẻ có hứng thú vào các hoạt
động, khả năng nhận thức khá cao, và trẻ mạnh dạn sử dụng đồ dùng năng động
hơn và tự tin thể hiện mình, bộc lộ cảm xúc của bản thân như kết quả bảng 3 tôi đã
trình bày ở trên
- Qua các biện pháp sinh động, thoải mái giúp trẻ học hứng thú và tích cực hơn.Cô
và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ mạnh dạn, linh hoạt và nhanh nhẹn .
- Thời gian qua Trường có tổ chức chuyền đề “ Làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cho trẻ
hoạt động” lớp tôi đã được các đồng chí trong ban giám khảo đánh giá cao về tính
thẩm mỹ và giá trị của đồ dùng tự làm từ nguyên vật liệu phế thải.
Bài học chưa thành công.
Trong quá trình nghiên cứu kiến thức còn hạn hẹp nên khả năng truyền thụ tới trẻ
về khả năng thể hiện đồ dùng vận dụng vào các hoạt động của trẻ chưa được đồng
bộ.Vì vậy tôi cần nghiên cứu thêm các phương pháp, cách làm đồ chơi hơn nữa để
đồ dùng đồ chơi được khai thác triệt để tới từng trẻ.
- Khả năng khéo léo của đôi tay còn hạn chế.
III. Phần kết luận, kiến nghị
* Kết luận
Việc hình thành nhân cách con người nói chung và cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo
lớn 5- 6 tuổi nói riêng đóng vai trò hết sức quan trọng, là nhiệm vụ đang được
Đảng nhà Nước đặc biệt quan tâm. Nhân cách của trẻ không tự nhiên mà có, nó
được hình thành và phát triển trong quá trình chăm sóc giáo dục của người lớn. Vì
vậy, việc nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp nhằm thúc đẩy quá trình phát triển
của trẻ là rất cần thiết và cấp bách.
- Qua việc tìm kiếm xây dựng tôi thấy để tài đã thu được những kết quả nhất định.
Những vấn đề thuộc lý luận chung về đặc điểm tâm lý của trẻ giúp chúng ta thấy rõ

cách cho trẻ
- Chơi là hoạt động cần thiết của mọi người, mọi lứa tuổi nhưng đối với trẻ thơ thì
cuôc sống thực của chúng.Vui chơi có tầm quan trọng trong việc phát triển toàn
diện nhân cách trẻ. Việc hướng dẫn cho trẻ làm đồ chơi, đồ dùng cùng với cô là rất
bổ ích và được các cháu hưởng ứng tốt.
- Trong quá trình thực hiện,trẻ đã thể hiện đựơc tính độc lập, sáng tạo rất cao.
- Giáo dục cho trẻ tính tiết kiệm, yêu quí sức lao động, ý thức bảo vệ môi trường
và bước đầu làm quen với phương pháp làm công việc.Qua những mẫu tôi nghiên
cứu để làm đồ dùng, đồ chơi tôi nhận thấy những nguyên vật liệu này rất dễ kiếm,
dễ tìm, dễ làm bền bỉ và an toàn dễ lau, dễ rửa và có hiệu quả rất cao ứng dụng
trong mọi hoạt động học và chơi của trẻ.
- Tận dụng những đồ vật phế thải ở xung quanh và luôn tạo điều kiện cho trẻ được
học, được chơi một cách hứng thú; thỏa mãn ở trẻ nhu cầu được hoạt động tìm tòi,
khám phá….Có như vậy thì kỹ năng, tư duy của trẻ mới được phát triển tốt. Được
phụ huynh rất hoan nghênh và ủng hộ tích cực về vật chất cũng như tinh thần.
Trong phạm vi đề tài bước đầu tôi nghiên thử nghiệm làm đồ dùng đồ chơi
nhằm nâng cao hiệu quả trong giảng dạy cho trẻ 5-6 tuổi góp phần nâng cao kiến
thức và khéo léo đôi tay giúp giáo viên có một nền tảng cơ bản, cho thấy đồ chơi là
25