Chất lượng cán bộ, công chức cấp huyện đáp
ứng yêu cầu cải cách hành chính qua thực tiễn
huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
Lê Thị Hải Yến
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số 60 38 01 01
Người hướng dẫn: TS. Mai Văn Thắng
Năm bảo vệ: 2014
Keywords. Cán bộ; Công chức; Luật hành chính; Cải cách hành chính.
Content
ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong quá trình xây dựng và phát triển của nhà nước Việt Nam, vấn đề cải cách hành
chính được coi là một trong những khâu then chốt để đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của cả nước nói chung và mục tiêu kinh tế - xã hội của từng địa phương nói riêng. Công
cuộc cải cách hành chính được Đảng và Nhà nước thực hiện từ những năm đầu thập kỷ 90 của
thế kỷ XX nhằm thay đổi cơ chế hành chính hiện hành làm cho nó phù hợp với yêu cầu phát
triển mới của đất nước. Cần phải lưu ý rằng cải cách hành chính ở nước ta không nhằm thay đổi
nền tảng của nền hành chính nhà nước mà thay đổi cơ chế vận hành của nền hành chính cho phù
hợp với nhu cầu phát triển của đất nước khi chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan
liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà
nước. Công cuộc cải cách hành chính ngay từ thời kỳ đầu đã được thực hiện một cách toàn diện
trên các nội dung cụ thể: Cải cách về thể chế; cải cách bộ máy hành chính; cải cách công chức
và công vụ; cải cách tài chính công.
Do được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước từ sớm nên công cuộc cải cách hành
chính đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể: Đất nước đã cơ bản thoát khỏi tình trạng khủng
về cơ chế quản lý thì vai trò của nhà nước cũng chuyển dần từ vị thế “ông chủ” sang người
“phục vụ” - phục vụ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; lấy lợi ích tổ chức, cá nhân
là tôn chỉ cao nhất cho mọi hoạt động. Chính sự thay đổi đó yêu cầu Đảng, Nhà nước cần có
những chính sách mới trong quản lý đội ngũ cán bộ, công chức đặc biệt là đối với đội ngũ cán
bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước ở cấp huyện, cấp xã - là những người
trực tiếp phục vụ nhân dân.
Thực trạng cán bộ, công chức cấp huyện luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Bởi
họ là những người vừa trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, trực tiếp giải quyết quyền, lợi ích hợp
pháp của người dân vừa là người truyền tải các thông tin về chính sách, pháp luật của cơ quan
nhà nước cấp trên đến chính quyền cơ sở nên mọi hành vi của họ dù đúng, dù sai đều ít nhiều
ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả của quản lý nhà nước. Đặc biệt là nhà nước ta, với bản
chất là nhà nước của dân, do dân, vì dân thì tinh thần, thái độ, chất lượng phục vụ nhân dân
của cán bộ, công chức là cán cân đánh giá tính chất dân chủ của một nhà nước. Nếu cán bộ,
công chức thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình thì sẽ tạo được niềm tin của nhân dân
vào vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; ngược lại, nếu cán bộ, công chức
không thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp
pháp của người dân thì sẽ tạo nên sự coi thường, sự mất niềm tin của người dân đối với hệ
thống chính trị, đối với nhà nước.
Chính vì bản thân nhận thức được tầm quan trọng to lớn của đội ngũ cán bộ, công
chức cấp huyện, vì những lý do kể trên và do điều kiện công tác của bản thân là tại một cơ
quan hành chính cấp huyện nên tôi đã lựa chọn đề tài: “Chất lượng cán bộ, công chức cấp
huyện đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính qua thực tiễn huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh
Hóa” để có thể đưa ra những phản ánh, kiến nghị trung thực về thực trạng cũng như những
giải pháp thực sự cần thiết để nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp huyện trong giai
đoạn hiện nay thông qua quá trình hoạt động thực tiễn của bản thân.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Sự lãnh đạo của Đảng đối với vấn đề cải cách hành chính đáp ứng yêu cầu xây dựng,
hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam đã và đang thuộc đối tượng
- Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Thu Huyền: Hệ thống công vụ và xu hướng cải
cách của một số nước trên thế giới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.
- Phó Vụ trưởng - Cơ quan đại diện Bộ Nội vụ tại thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn
Huy Kiệm: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở vùng Đồng bằng Sông Cửu
Long.
- TS. Ngô Thành Can: Chất lượng thực thi công vụ - Vấn đề then chốt của cải cách
hành chính, Học viện Hành chính, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh.
- Thân Thái Hà: Một số giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp cơ sở.
- TS Dương Trung - TS Dương Trung Ý: Nâng cao chất lượng cán bộ, công chức xã,
phường, thị trấn, Học viện Xây dựng Đảng - Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ
Chí Minh.
Cải cách hành chính là vấn đề đã và đang được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm và
thường xuyên có những đổi mới nhằm góp phần vào việc xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp
quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, các Chương trình, Kế hoạch, Đề án do Đảng và
Nhà nước ban hành chỉ mang tính chất điều chỉnh chung, ở mỗi địa phương cụ thể do điều
kiện kinh tế - xã hội khác nhau; đặc điểm tình hình khác nhau nên công tác tổ chức, bố trí cán
bộ, công chức nói chung và công tác tổ chức, bố trí cán bộ làm việc trong các cơ quan hành
chính nhà nước nói riêng cũng có những điểm khác biệt mang tính đặc thù và do đó cũng có
những điểm khác nhau trong việc đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức để
một mặt đáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách nền hành chính quốc gia nói chung, một mặt
đáp ứng đặc điểm, tình hình của từng địa phương cụ thể.
Những công trình khoa học trên đây đã tập trung nghiên cứu việc đổi mới phương
thức lãnh đạo của Đảng trong xây dựng nhà nước pháp quyền, nghiên cứu về cải cách nền
hành chính quốc gia của nước ta qua các giai đoạn lịch sử cụ thể. Có nhiều luận văn, công
trình nghiên cứu cũng đã đề cập đến vấn đề chất lượng cán bộ, công chức nói chung, cán bộ,
công chức trong các cơ quan hành chính trong một tỉnh, thành phố cụ thể, một ngành cụ thể.
Cũng có nhiều công trình nghiên cứu đã đề cập các giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ,
công chức cấp cơ sở. Nhưng để đi sâu nghiên cứu vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Trong khuôn khổ chuyên ngành lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, luận văn
tập trung nghiên cứu một số vấn đề sau:
- Lý luận chung về cải cách hành chính;
- Những vấn đề lý luận về cán bộ, công chức;
- Những vấn đề lý luận cơ bản về chất lượng cán bộ, công chức và chất lượng cán bộ,
công chức cấp huyện;
- Thực trạng cán bộ, công chức cấp huyện qua thực tiễn huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh
Hóa (bao gồm thực trạng về số lượng và thực trạng về chất lượng) trong đó nhấn mạnh thực
trạng về chất lượng cán bộ, công chức và những nguyên nhân của thực trạng về chất lượng;
- Phân tích những quan điểm, định hướng chung của Đảng, Nhà nước và chính quyền
địa phương cũng như những kiến nghị, giải pháp của bản thân trong việc nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ, công chức cấp huyện đáp ứng yêu cẩu cải cách hành chính;
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về cơ sở lý luận: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về sự lãnh
đạo của Đảng đối với công cuộc cải cách hành chính, trong đó nhấn mạnh sự quan tâm của
Đảng, Nhà nước đối với vấn đề nâng cao chất lượng cán bộ, công chức trong giai đoạn hiện
nay;
- Về cơ sở thực tế của luận văn: Luận văn tập trung nghiên cứu chất lượng cán bộ,
công chức cấp huyện qua thực tiễn một cơ quan hành chính cụ thể - UBND huyện Đông Sơn,
tỉnh Thanh Hóa nhằm nêu lên thực trạng và qua đó đưa ra các chủ trương, đường lối của
Đảng, Nhà nước cũng như đề xuất, kiến nghị của bản thân nhằm nâng cao chất lượng cán bộ,
công chức cấp huyện đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
- Cơ sở lý luận của luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương. Cụ thể:
Chương 1: Cơ sở lý luận về cán bộ, công chức về chất lượng cán bộ, công chức cấp
huyện và cải cách hành chính.
Chương 2: Thực trạng chất lượng cán bộ, công chức cấp huyện qua thực tiễn huyện
Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Chương 3: Quan điểm và những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cán
bộ, công chức cấp huyện đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong
giai đoạn hiện nay.
Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (1986), Nghị quyết Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VI ngày 18 tháng 12 năm 1986, Hà Nội.
2.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2011), Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI của Đảng họp từ ngày 12-01-2011 đến ngày 19-01-2011, Hà Nội.
3.
Lê Hữu Bình (2013), Lời dạy của Bác Hồ về xây dựng và sử dụng cán bộ, công chức,
Hà Nội.
4.
10. Chính phủ (2010), Nghị định số 93/2010/NĐ-CP ngày 31 tháng 8 năm 2010, Sửa đổi, bổ
sung một số điều của Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2010 của
Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, Hà Nội.
11. Chính phủ (2011), Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08 tháng 11 năm 2011, ban hành
chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 -2020, Hà Nội.
12. Chính phủ (2011), Nghị định số 34/2011/NĐ-CP ngày 17 tháng 5 năm 2011, quy định
về xử lý kỷ luật đối với công chức, Hà Nội.
13. Chính phủ (2012), Nghị định số 31/2012/NĐ-CP ngày 12 tháng 4 năm 2012, Quy định
mức lương tối thiểu chung, Hà Nội.
14. Chính phủ (2012), Nghị định số 34/2012/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm 2012, về chế độ
phụ cấp công vụ, Hà Nội.
15. Chính phủ (2013), Nghị định số 17/2013/NĐ-CP ngày 19 tháng 02 năm 2013, Sửa đổi,
bổ sung một số điều của Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 14 tháng 12 năm 2004 của
Chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ
trang, Hà Nội.
16. Chính phủ (2013), Nghị định số 36/2013/NĐ-CP ngày 22 tháng 4 năm 2013, quy định
về vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức, Hà Nội.
17. Chính phủ (2013), Nghị định số 66/2013/NĐ-CP ngày 27 tháng 6 năm 2013, Quy định
mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, Hà Nội.
18. Chính phủ (2013), Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2013, Sửa đổi, bổ
sung một số điều của Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08 tháng 11 năm 2011 của Chính
phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 –
2020, Hà Nội.
19. Chính phủ (2014), Nghị định số 37/2014/NĐ-CP ngày 05 tháng 5 năm 2014, quy định tổ
chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh, Hà Nội.
20. Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (1950), Sắc lệnh số 76/SL ngày 20 tháng
5 năm 1950, về “Quy chế công chức”, Hà Nội.
31. Tỉnh ủy tỉnh Thanh Hóa (2013), Nghị quyết số 10 NQ/TU ngày 08 tháng 12 năm 2013,
về phương hướng, nhiệm vụ năm 2014, Hà Nội.
32. Cù Xuân Trường (2013), Vấn đề cốt lõi của cải cách hành chính là nâng cao trách
nhiệm công vụ.
33.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1998), Pháp lệnh số 01/1998/PL-UBTVQH10 ngày 26 tháng
02 năm 1998, về Cán bộ, công chức, Hà Nội.
34.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2003), Pháp lệnh số 11/2003/PL-UBTVQH11 ngày 29
tháng 4 năm 2003, quy định về Cán bộ, công chức, Hà Nội.