BỘ GIÁO
DỤC
VÀ ĐÀO
BỘ GIÁO
DỤC VÀ
ĐÀO
TẠO TẠO
NỘI VỤ
BỘ VỤ
BỘ NỘI
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
--------------------
--------------------
PHÙNG THỊ HUYỀN TRANG
PHÙNG THỊ HUYỀN TRANG
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DU LỊCH
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DU LỊCH
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH PHÚ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH PHÚ
TỈNH BẾN TRE
TỈNH BẾN TRE
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Quốc gia, lãnh đạo Khoa Sau Đại học Học viện Hành chính Quốc gia, Sở
Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bến Tre, Ủy ban nhân dân huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Thạnh Phú,
quý thầy giáo, cô giáo, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ, cung
cấp thông tin, tài liệu, tạo điều kiện về thời gian, động viên tinh thần để
tôi hoàn thành luận văn.
Với lòng kính trọng và biết ơn, cho phép tôi gửi lời cảm ơn chân
thành đến Tiến sĩ Nguyễn Trung Đông, xin cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ,
tận tình hướng dẫn của Thầy trong thời quan qua.
Xin gửi đến Quý nhà trường, Quý thầy cô, Quý cơ quan, đồng
nghiệp, gia đình và bạn bè lời cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất./.
Tác giả luận văn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn “Quản lý nhà nước về du lịch trên
địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre” được TS. Nguyễn Trung
Đông hướng dẫn thực hiện là công trình nghiên cứu của tôi, những số
liệu và nội dung trong luận văn là trung thực, khách quan dựa trên cơ
sở kết quả khảo sát thực tế và các tài liệu đã được công bố.
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2017
Tác giả luận văn
Phùng Thị Huyền Trang
MỤC LỤC
Trang
1.2.3. Vai trò của quản lý nhà nước về du lịch.................................. 24
1.2.4. Nội dung quản lý nhà nước về du lịch ................................... 26
của chính quyền cấp huyện ..................................................... 26
1.3. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch ..................................... 29
ở một số tỉnh, thành phố................................................................. 29
1.3.1. Kinh nghiệm của thành phố Cần Thơ ..................................... 29
1.3.2. Kinh nghiệm của tỉnh Cà Mau ................................................ 31
1.3.3. Bài học kinh nghiệm cho huyện Thạnh Phú ........................... 33
Tiểu kết chương 1 ............................................................................... 36
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DU
LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE
2.1. Điều kiện tiềm năng và thế mạnh .................................................. 37
của Thạnh Phú tác động đến du lịch .............................................. 37
2.1.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên du lịch ................................ 37
2.1.2. Đánh giá chung về điều kiện tiềm năng .................................. 47
và thế mạnh của huyện Thạnh Phú tác động đến du lịch ........ 47
2.1.3. Thực trạng hoạt động du lịch .................................................. 49
của huyện Thạnh Phú giai đoạn 2011-2016 ............................ 49
2.1.4. Đánh giá chung về hoạt động du lịch ...................................... 51
của huyện Thạnh Phú giai đoạn 2011-2016 ............................ 51
2.2. Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch ........................................ 54
trên địa bàn huyện Thạnh Phú giai đoạn 2011-2016 .................... 54
2.2.1. Thực trạng thực hiện chính sách pháp luật chung ................... 54
về du lịch và ban hành văn bản đặc thù của địa phương ......... 54
2.2.2. Thực trạng thực hiện và phối hợp xây dựng quy hoạch.......... 59
phát triển du lịch ..................................................................... 59
2.2.3. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch ........ 63
2.2.4. Thực trạng liên kết liên vùng, liên nghành.............................. 66
đối với hoạt động du lịch trên địa bàn huyện ............................ 97
Tiểu kết chương 3 ............................................................................... 99
KẾT LUẬN .............................................................................................. 100
KIẾN NGHỊ ............................................................................................. 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHIẾU KHẢO SÁT
DANH MỤC VIẾT TẮT
Ký hiệu
ASEAN
Nguyên nghĩa
Hiệp hội các quốc gia
Đông Nam Á
CNH
Công nghiệp hóa
ĐBSCL
Đồng bằng sông Cửu Long
HĐH
Hiện đại hóa
50
Tổng hợp số lượng cán bộ, công chức và
02
Bảng 2.2
trình độ chuyên môn của cán bộ, công
chức phụ trách quản lý nhà nước về du
65
lịch của huyện Thạnh Phú
Tổng hợp số lượng các công ty du lịch, số
03
Bảng 2.3
lượng các tour du lịch đến Thạnh Phú từ
67
năm 2013-2016
Tổng hợp số lượng kiểm tra, xử lý vi
04
Bảng 2.4
phạm tại các sơ sở kinh doanh dịch vụ du
Cơ cấu ngành lao động huyện Thạnh Phú
năm 2016
Thành phần khách du lịch huyện Thạnh
Phú
44
50
Đánh giá việc triển khai thực hiện chính
04
Hình 2.4
sách pháp luật về du lịch của UBND
58
huyện Thạnh Phú
Đánh giá việc triển khai chính sách, cụ thể
05
Hình 2.5
hóa văn bản chỉ đạo về du lịch của cơ
quan chức năng, chính quyền địa phương
58
và dãy rừng ngập mặn ven biển, huyện có nhiều tiềm năng và nguồn tài
nguyên phát triển du lịch phong phú, đa dạng bao gồm: hệ thống bờ biển,
rừng ngập mặn, các di tích lịch sử - văn hóa, tín ngưỡng dân gian nổi tiếng,...
Đây là một lợi thế quan trọng, tạo tiền đề phát triển nhiều loại hình du lịch
trên địa bàn huyện.
Được sự quan tâm của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre, ngày
17/01/2013, Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức lễ khởi công Dự án “Bảo tồn, tôn
tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử Đường Hồ Chí Minh trên biển tại Bến
Tre”, sự kiện đánh dấu bước ngoặc cho việc phát triển của du lịch Thạnh Phú,
với xuất phát điểm mỗi năm có khoảng vài ngàn du khách đến tham quan, du
lịch, hiện nay số lượng du khách đến Thạnh Phú không ngừng tăng lên, năm
1
2016 huyện Thạnh Phú đón khoảng 250.000 du khách đến tham quan tại các
điểm du lịch của huyện, đặc biệt là điểm du lịch Cồn Bửng, xã Thạnh Hải,
doanh thu du lịch ước đạt trên 60 tỷ đồng.
Tuy nhiên, kết quả hoạt động du lịch đạt được chưa tương xứng với
tiềm năng và lợi thế của huyện Thạnh Phú. Cơ sở hạ tầng để phục vụ cho
phát triển du lịch chậm đầu tư; dịch vụ hậu cần tại các điểm du lịch còn rất
hạn chế, Thạnh Phú còn thiếu các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, các khu vui
chơi giải trí để phục vụ du khách. Hơn nữa, huyện chưa tạo được sản phẩm
du lịch độc đáo, đặc trưng, có sức thu hút du khách. Về quản lý nhà nước
thực hiện kém hiệu quả ở một số khâu, đặc biệt là công tác xúc tiến, quảng bá
du lịch, kêu gọi đầu tư, bảo vệ môi trường, quản lý các cơ sở du lịch đảm bảo
chất lượng và uy tín đối với du khách.
Quán triệt vai trò của du lịch trên địa bàn huyện, Nghị quyết số 06NQ/HU của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Thạnh Phú Khóa XI đã xác định:
"Phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và của toàn xã
hội..", "Phấn đấu xây dựng Thạnh Phú thành một trong những trung tâm du
lịch của tỉnh; du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy tăng trưởng
triển du lịch và quản lý nhà nước về du lịch. Các công trình nêu trên là nguồn
tư liệu quý để tác giả tham khảo và kế thừa. Tuy nhiên thực tế cho thấy, hiện
nay vẫn chưa có một công trình, đề tài nghiên cứu sâu trong công tác quản lý
nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh Bến Tre nói chung và huyện Thạnh Phú
nói riêng. Vì vậy với việc lựa chọn đề tài: "Quản lý nhà nước về du lịch trên
địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre", tác giả sẽ đề cập một cách trực
tiếp và đầy đủ về lý luận cũng như thực trạng công tác quản lý nhà nước về
du lịch của chính quyền huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Tác giả hy vọng tìm
ra giải pháp trong công tác quản lý nhà nước về du lịch cho huyện Thạnh Phú
nói riêng và tỉnh Bến Tre nói chung, nhằm đưa ngành du lịch phát triển theo
định hướng và mục tiêu đề ra.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích
Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm đưa ra phương hướng và giải
pháp tăng cường quản lý nhà nước về du lịch, tạo động lực thúc đẩy ngành du
lịch của huyện Thạnh Phú phát triển nhanh và bền vững.
4
3.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài tập trung giải quyết các
nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Hệ thống hóa các vấn đề mang tính lý luận về vai trò, chức năng,
nhiệm vụ quản lý nhà nước về du lịch trong điều kiện hiện nay của huyện
Thạnh Phú.
- Phân tích thực trạng phát triển du lịch của huyện từ năm 2011 đến
năm 2016; từ đó đánh giá các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên
nhân.
- Đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về du lịch trên
địa bàn huyện Thạnh Phú, nhằm khai thác có hiệu quả lợi thế tiềm năng du
Tổng quan điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của huyện Thạnh Phú,
giới thiệu lợi thế khai thác, phát triển ngành du lịch của huyện, phân tích, làm
rõ thực trạng, những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân chủ yếu còn
tồn tại trong công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện.
- Qua nghiên cứu, luận văn đề xuất những giải pháp cơ bản, có khả
năng áp dụng trong thực tiễn, góp phần hoàn thiện công tác quản lý nhà nước
về du lịch trên địa bàn huyện Thạnh Phú trong thời gian tới.
- Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các khóa
cao học tiếp theo, làm cơ sở cho cơ quan và cá nhân trong việc nghiên cứu
hoạch định chính sách phát triển du lịch tỉnh Bến Tre nói chung, huyện
Thạnh Phú nói riêng.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo,
nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương.
- Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về du lịch.
- Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện
Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
- Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường công tác quản lý
nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
6
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ DU
LỊCH
1.1. Khái niệm, đặc điểm, các loại hình du lịch và vai trò của du
lịch
1.1.1. Khái niệm về du lịch
Thuật ngữ du lịch bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp: Tonos nghĩa là đi một
vòng. Thuật ngữ này được đưa vào hệ ngữ La tinh thành Turnur và sau đó
Liên hợp quốc về du lịch họp ở Roma, các chuyên gia đã đưa ra định nghĩa
về du lịch như sau: Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các
hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân
hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với
mục đích hòa bình. Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ.
- Theo Khoản 1, Điều 4 Luật Du lịch Việt Nam thông qua ngày
14/6/2005 thì Du lịch được hiểu là các hoạt động có liên quan đến chuyến
đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng
nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời
gian nhất định.
Từ các quan điểm trên, có thể hiểu khái niệm về du lịch qua hai góc
độ [12], đó là :
Thứ nhất: Du lịch là một dạng nghỉ dưỡng sức tham quan tích cực
của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh
lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa, nghệ thuật.
Thứ hai: Du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao
về nhiều mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn
hóa dân tộc, từ đó góp phần tăng thêm tình yêu đất nước; đối với người
nước ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình; về mặt kinh tế, du lịch là lĩnh
vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn; có thể coi là hình thức xuất khẩu
hàng hóa và dịch vụ tại chỗ.
Việc phân định rõ hai nội dung cơ bản của khái niệm có ý nghĩa góp
phần thúc đẩy sự phát triển du lịch. Cho đến nay, không ít người, thậm chí
ngay cả các cán bộ, nhân viên đang làm việc trong ngành du lịch, chỉ cho
8
rằng du lịch là một ngành kinh tế. Do đó, mục tiêu được quan tâm hàng đầu
là mang lại hiệu quả kinh tế. Điều đó cũng có thể đồng nghĩa với việc tận
dụng triệt để mọi nguồn tài nguyên, mọi cơ hội để kinh doanh. Trong khi
thấy, ở nhiều nước trên thế giới, khi thu nhập của người dân tăng lên thì du
lịch trở thành một phần không thể thiếu, bởi vì ngoài việc thỏa mãn nhu cầu
tình cảm và lý trí, du lịch còn là một hình thức nghỉ dưỡng tích cực, nhằm
tái tạo lại sức lao động của con người.
Ba là, Việc tiêu dùng và cung ứng dịch vụ du lịch xảy ra trong cùng
một thời gian và không gian.
Việc tiêu dùng các dịch vụ và một số hàng hóa (thức ăn, đồ uống chế
biến tại chỗ...) xảy ra cùng một thời gian và cùng một địa điểm với việc sản
xuất ra chúng. Trong du lịch, người cung ứng không phải vận chuyển dịch
vụ và hàng hóa đến cho khách hàng, mà ngược lại, tự khách du lịch phải đi
đến nơi có dịch vụ, hàng hóa. Chính vì vậy, vai trò của việc thông tin, xúc
tiến quảng bá du lịch là hết sức quan trọng, đồng thời việc quản lý thị
trường du lịch cũng cần có những đặc thù riêng.
Bốn là, du lịch mang lại lợi ích thiết thực về chính trị, kinh tế, xã hội
địa phương làm du lịch và người làm du lịch.
Du lịch không những đem lại lợi ích thiết thực về kinh tế mà còn
mang lại cả lợi ích về chính trị, văn hóa, xã hội... Tuy nhiên, sự chi phối
mạnh nhất đối với ngành du lịch vẫn là lợi ích kinh tế. Vì vậy, ở nhiều nước
đã đưa ngành du lịch phát triển với tốc độ cao và trở thành ngành kinh tế
mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân, mang lại nguồn thu nhập lớn trong
tổng sản phẩm xã hội. Do đó, dịch vụ du lịch ngoài việc thỏa mãn các nhu
cầu ngày càng cao của khách du lịch còn phải đảm bảo mang lại lợi ích kinh
tế, chính trị, văn hóa, xã hội cho quốc gia làm du lịch và cá nhân, tổ chức
tham gia hoạt động du lịch.
Năm là, du lịch chỉ phát triển trong môi trường hòa bình và ổn định.
Du lịch là lĩnh vực rất nhạy cảm với những vấn đề chính trị và xã hội.
Du lịch chỉ có thể xuất hiện và phát triển trong điều kiện hòa bình và quan
hệ hữu nghị giữa các dân tộc. Ngược lại, chiến tranh ngăn cản các hoạt động
10
- Du lịch quốc tế: Là sự di chuyển từ nước này sang nước khác, du
khách phải ra khỏi vùng lãnh thổ biên giới và tiêu tiền bằng ngoại tệ nơi họ
đến du lịch.
Căn cứ vào mục đích của chuyến đi du lịch, có thể phân ra một số
loại hình du lịch sau:
- Du lịch tham quan: Đây là một loại hình du lịch mang tính phổ biến
nhất của các chương trình du lịch, loại hình du lịch này nhằm nâng cao hiểu
biết của con người về thế giới bên ngoài và cái cốt lõi là tìm hiểu truyền
thống văn hoá, phong tục tập quán, nếp sống của cộng đồng dân cư nơi họ
đến du lịch.
- Du lịch nghỉ dưỡng: Du lịch được coi như một phương tiện nhằm tái
hồi sức lao động của con người sau những tháng, năm lao động vất vả.
Ngày nay, loại hình du lịch nghỉ dưỡng đã thu hút đông đảo các tầng lớp
dân cư tham gia. Loại hình du lịch nghỉ dưỡng được phân theo vị trí địa lý
như: Du lịch nghỉ dưỡng ven biển và đảo; du lịch nghỉ dưỡng ở vùng núi;
du lịch nghỉ dưỡng ở vùng nước khoáng...
- Du lịch kết hợp với hội thảo, hội nghị, tổ chức các sự kiện: Đó là
loại hình du lịch của những người đi công tác, dự các cuộc hội nghị, hội
thảo, thăm dò đầu tư, thương mại và kết hợp với mục đích du lịch, đây là
loại hình du lịch cao cấp, có tiềm năng và ngày càng phát triển.
- Du lịch giải trí. Loại hình du lịch này được hình thành để thõa mãn
nhu cầu nghĩ ngơi, thư giản phục hồi thể lực và tinh thần của con người, loại
hình này thu hút những người mà mục đích của họ đối với chuyến đi chủ
yếu là hưởng thụ và tận hưởng kỳ nghĩ với các hoạt động vui chơi, giải trí.
- Du lịch khám phá: Là loại hình du lịch giúp du khách khám phá thế
giới xung quanh, nhằm nâng cao sự hiểu biết về thế giới bên ngoài, du lịch
khám phá được chia thành: du lịch tìm hiểu và du lịch mạo hiểm. Du lịch
tìm hiểu: là loại hình du lịch, mà du khách có thể tìm hiểu về phong tục, tập
- Du lịch dài ngày: Là loại hình du lịch mà thời gian chuyến đi của du
khách từ một tuần đến 10 ngày trở lên, trong phạm vi xa với bất kỳ mục
đích gì (ngoại trừ việc kiến tiền nơi đến).
13
Căn cứ vào hình thức tổ chức
- Du lịch theo đoàn: Là loại hình du lịch mà các thành viên tham dự
theo đoàn và thường có sự chuẩn bị về chương trình từ trước. Du lịch theo
đoàn bao gồm hình thức có thông qua tổ chức du lịch (công ty lữ hành) và
hình thức không thông qua tổ chức du lịch (đoàn tự chọn hành trình, thời
gian, nơi đến...)
- Du lịch cá nhân: Là loại du lịch mà khách du lịch đi riêng lẻ một
hoặc hai người, với những cách thức và mục đích khác nhau.
Căn cứ vào phương tiện di chuyển
Khi đi du lịch du khách phải sử dụng các loại phương tiện vận chuyển
khác nhau từ nơi ở thường xuyên đến điểm du lịch, tùy theo nhu cầu, du
khách có thể lựa chọn các phương tiện phù hợp như: máy bay, ô tô, tàu hỏa,
tàu thủy.... Để thuận lợi trong việc tham quan, giải trí tại điểm du lịch, du
khách có thể sử dụng các loại phương tiện để di chuyển như: xe ô tô, xích
lô, ngựa, trâu, bò kéo hoặc bằng thuyền, xe kéo bình acquy, cáp treo..v.v.
Căn cứ vào đặc điểm địa lý
Du lịch miền biển: Là loại hình du lịch mà mục đích chủ yếu của du
khách là hòa mình trong khung cảnh thiên nhiên, ven biển, nghĩ ngơi, thư
giản với các hoạt động du lịch biển như: tắm biển, thưởng thức hải sản, thể
thao biển...
- Du lịch miền núi: Loại hình du lịch này phù hợp với những du
khách thích khí hậu trong lành, không gian yên tĩnh, cảnh quan độc đáo của
miền núi, với loại hình du lịch miền núi, du khách có thể tham quan, nghĩ
dưỡng, cấm trại...