BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ XUÂN HƯƠNG

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI
Ở TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

THỪA THIÊN HUẾ- NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. HUỲNH VĂN THỚI

Phản biện 1 :....................................................................................
...................................................................................
Phảnbiện 2 :......................................................................................
...................................................................................
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ,

những vấn đề nổi cộm là tình hình sử dụng bất hợp pháp lao động
nước ngoài (LĐNN) trong các doanh nghiệp tại Việt Nam nói chung
và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng.
Để khắc phục tình trạng này, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn
bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh công tác quản lý người lao động
nước ngoài. Pháp luật về quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam qui
định tại Điều 48 Hiến pháp năm 2013 “ Người nước ngoài cư trú ở Việt
Nam phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật Việt Nam; được bảo hộ tính

1


mạng, tài sản và các quyền, lợi ích chính đáng theo pháp luật Việt Nam”;
Bộ Luật lao động năm 2012 là văn bản pháp lý có giá trị cao nhất hiện nay
và Nghị định số 11/2016/NĐ-CP ngày 03 tháng 02 năm 2016 của Chính
phủ quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động về lao động nước
ngoài làm việc tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01 tháng 4 năm 2016.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nước về
lao động người nước ngoài làm việc tại tỉnh Quảng Ngãi là người trực
tiếp thực thi nhiệm vụ về công tác này nhận thấy có một số vấn đề cần
tìm hiểu thêm để hướng đến giải quyết một cách hợp pháp, hợp lý. Vì
vậy, bản thân lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Thực hiện pháp luật về quản
lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi” làm luận văn thạc sĩ
chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Một số nghiên cứu như:
- Tác giả Phạm Mạnh Hùng với bài viết "Lao động nước ngoài
tại Việt Nam - Góc nhìn khác".
- Tác giả Sally Baber và Max Tunon, Văn phòng Khu vực
Châu Á - Thái Bình Dương, Tổ chức Lao động Quốc tế với bài viết

Ngãi” là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách toàn diện, về thực hiện
pháp luật quản lý nhà nước về lao động người nước ngoài làm việc ở
tỉnh Quảng Ngãi.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3


3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý lao động người nước
ngoài, thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam,
các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về lao động nước ngoài
tại Việt Nam và những bất cập trong việc thực hiện pháp luật đối với
người lao động nước ngoài làm việc tại tỉnh Quảng Ngãi. Trên cơ sở
đó, đề xuất một số giải pháp xây dựng quy tắc xử sự nhằm khắc phục
và hạn chế thực trạng; góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp
luật, áp dụng pháp luật đối với vấn đề quản lý nhà nước về người
nước ngoài vào làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn thực hiện những
nhiệm vụ cơ bản sau:
- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý lao động
người nước ngoài, thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài
tại Việt Nam, các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về lao động
nước ngoài tại Việt Nam...
- Phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật về sử dụng lao
động nước ngoài, thực tiễn áp dụng.
- Luận văn còn nêu lên những điểm hạn chế trong các quy định
pháp luật hiện hành về sử dụng lao động người nước ngoài.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5


ban hành quy chế phối hợp giữa các sở, ban ngành có liên quan trong
việc quản lý lao động người nước ngoài.
Kết quả nghiên cứu là cơ sở cho việc tổ chức, triển khai công
tác quản lý nhà nước về thực hiện pháp luật đối với lao động là người
nước ngoài làm việc ở tỉnh Quảng Ngãi trong tình hình hiện nay.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, giải thích từ ngữ viết tắt
và danh mục tài liệu tham khảo; cấu trúc của luận văn gồm 3 chương,
cụ thể như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của thực hiện pháp luật về
quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi.
Chương 3: Phương hướng, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp
luật về quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi.

6


Chương I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI
LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM
1.1. Tổng quan về quản lý lao động nước ngoài làm việc tại
Việt Nam và pháp luật quản lý lao động nước ngoài làm việc tại
Việt Nam
1.1.1. Quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

sắc.
Thứ hai, quản lý lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam là
một quá trình liên quan tới nhiều ngành, tất cả các địa phương và
nhiều quan hệ lao động.
Thứ ba, quản lý LĐNN tại Việt Nam là một quá trình thực hiện
liên quan tới nhiều yếu tố thực thi pháp luật.
Thứ tư, quản lý LĐNN tại Việt Nam là một quá trình giải
quyết các quyền lợi hài hòa, đảm bảo các lợi ích hợp pháp giữa
doanh nghiệp, nhà thầu, tổ chức kinh tế,… có người nước ngoài và
LĐNN cùng với nhà chức trách của nước sở tại trên cơ sở đảm bảo
về an toàn lao động, an ninh chính trị, trật tự xã hội, điều kiện sinh
hoạt và môi trường sống, kể cả chính sách an sinh xã hội đang thực
thi tại những vùng được thụ hưởng.
Thứ năm, quản lý LĐNN tại Việt Nam còn là một quá trình
ứng phó, tiếp kiến và tiếp giao văn hóa, có ảnh hưởng và tác động

8


làm thay đổi một số quan niệm về đời sống văn hóa tinh thần, vui
chơi giải trí và cải thiện kinh tế của một bộ phận dân cư nơi có lao
động nước ngoài sinh sống và làm việc.
1.1.1.3. Mục tiêu quản lý lao động nước ngoài làm việc tại
Việt Nam
Thực hiện chức năng Nhà nước trong xây dựng, phát triển kinh
tế và bảo vệ tổ quốc đối với tiến trình hội nhập toàn cầu hóa. Đảm
bảo thực hiện các quy tắc xử sự theo thông lệ ngoại giao, hợp tác
cùng phát triển về các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa và các lĩnh
vực đời sống xã hội khác . . . khi Nhà nước Việt Nam tham gia cam
kết, phê chuẩn trên cơ sở pháp luật Việt Nam.

cho người lao động Việt Nam.
1.1.2.3. Vai trò của pháp luật về quản lý lao động nước ngoài
làm việc tại Việt Nam
Thiết lập nên các nguyên tắc quản lý và mô hình quản lý đối
với lao động nước ngoài
Pháp luật là một công cụ hay phương thức quản lý quan trọng
nhất của chính quyền.
1.2 Khái quát về thực hiện pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài làm việc tại Việt Nam
1.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài làm việc tại Việt Nam

10


“Thực hiện pháp luật quản lý lao động nước ngoài là quá
trình làm cho pháp luật quản lý lao động nước ngoài được đi vào
cuộc sống bằng hành vi hợp pháp của các chủ thể tham gia trong
quá trình quản lý lao động nước ngoài”
Các hình thức thực hiện như sau:
Tuân thủ pháp luật
Thi hành pháp luật
Sử dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật
1.2.2. Nguyên tắc thực hiện pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài làm việc tại Việt Nam
1.2.2.1. Nguyên tắc tôn trọng quyền con người
Quyền con người hiện nay được xem là trung tâm của đời
sống chính trị hiện đại.
1.2.2.2. Nguyên tắc bảo đảm an ninh chính trị và trật tự, an

+ Bốn là, góp phần đào tạo nhân lực tại chỗ theo tương tác
thẩm thấu.
- Tác động tiêu cực:
+ Một là, làm giảm thu nhập yếu tố thuần trong tổng thu nhập
quốc gia.
+ Hai là, du nhập lối sống và văn hoá ngoại lai không phù hợp
với thuần phong, mỹ tục của người Việt.
1.2.3.2. Yếu tố chính trị - hành chính
- Đảm bảo an ninh, chủ quyền, lợi ích quốc gia dân tộc

12


- Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài tại Việt Nam
- Công tác phối hợp chỉ đạo thực hiện pháp luật về lao động
nước ngoài tại Việt Nam
- Nhận thức về quyền và nghĩa vụ của người lao động nước
ngoài về chính sách, pháp luật của Việt Nam
- Nhận thức của lãnh đạo và hoạt động của cơ quan xúc tiến
tại địa phương
1.2.3.3. Yếu tố pháp lý
Lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam
phải có đủ các điều do pháp luật quy định.
1.2.3.4. Yếu tố truyền thống lịch sử, giao lưu, tiếp biến văn
hóa, xã hội
Phương diện như lương tâm, chính trị, văn hoá, nghệ thuật,
thẩm mỹ, tư tưởng, khoa học; công nghệ, thông tin trên các phương
tiện thông tin đại chúng; tính cách, khí hậu, thời tiết... chúng có vai
trò đặc biệt to lớn trong việc điều chỉnh ý thức, hành vi của con


14


Chương 2
THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ LAO
ĐỘNG NƯỚC NGOÀI Ở TỈNH QUẢNG NGÃI
2.1. Tình hình lao động nước ngoài và quản lý lao động nước
ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi
2.2 Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi
2.2.1. Các phương diện đánh giá
2.2.1.1. Về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện người nước ngoài
làm việc tại Việt Nam
2.2.1.2. Về thủ tục pháp lý hồ sơ đảm bảo cho người NNN khi
làm việc ở Việt Nam
2.2.1.3. Về cấp giấy phép lao động, cấp lại giấy
2.2.1.4. Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong
việc quản lý người nước ngoài làm việc tại Việt Nam
2.2.1.5. Về việc thanh tra, xử lý vi phạm liên quan tới người
nước ngoài làm việc tại Việt Nam
2.2.2. Đánh giá chung
2.2.2.1. Kết quả đạt được
Một là, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, tổ chức trong
tuyển và sử dụng lao động nước ngoài.
Hai là, tạo thuận lợi cho người lao động nước ngoài, bảo vệ
quyền, lợi ích hợp pháp và khuyến khích những điều kiện có lợi hơn

15


Việc xử lý vi phạm pháp luật về lao động nước ngoài làm việc
không có giấy phép chưa được xử lý triệt để vì sợ ảnh hưởng đến công
tác thu hút đầu tư của tỉnh.
Hai là, thực hiện các nội dung pháp luật về quản lý lao động
nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi
Một số đơn vị chưa quan tâm đúng mức đến công tác này,
chưa báo cáo định kỳ, đột xuất danh sách lao động người nước ngoài
đến công tác, làm việc dưới ba tháng cho cơ quan quản lý lao động
tại địa phương.
Ý thức tự giác chấp hành pháp luật của một số nhà thầu và
người lao động nước ngoài trong việc tuyển, sử dụng và thực hiện
cấp giấy phép lao động; xuất nhập cảnh và cư trú còn hạn chế.
Nguyên nhân chủ yếu của những bất cập của pháp luật
quản lý lao động nước ngoài
Về các nguyên nhân của các bất cập về xây dựng pháp luật
quản lý lao động nước ngoài
Một là, nhà làm luật chưa xác định được đầy đủ các nguyên
tắc của pháp luật quản lý lao động nước ngoài.
Hai là, những mối liên hệ giữa các chủ thể quản lý lao động
nước ngoài chưa được cụ thể hóa ở tầm văn bản có giá trị pháp lý
cao.
Ba là, thiếu coi trọng vai trò của tư pháp trong hoạt động hỗ
trợ quản lý.
Về các nguyên nhân của các bất cập về thi hành pháp luật
quản lý lao động nước ngoài

17


Các địa phương thực hiện các quy định của pháp luật về lao

những nhiệm vụ trọng tâm:
Thứ hai, Hoàn thiện thể chế về lao động - xã hội theo tiêu
chuẩn khu vực và quốc tế, trong đó có các tiêu chuẩn lao động của
Tổ chức Lao động quốc tế (ILO). Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực
chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu, tham gia vào thị trường lao
động khu vực và toàn cầu;
Thứ tư, giữ vững chủ quyền, an ninh chính trị đồng thời bảo
đảm hội nhập quốc tế và bảo vệ quyền con người.
Thứ năm, huy động tối đa nguồn lực từ hợp tác đa phương,
song phương, hợp tác với các cá nhân và tổ chức phi Chính phủ nước
ngoài

19


3.2. Các giải pháp thực hiện pháp luật lao động nước
ngoài tại Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng
3.2.1 Giải pháp về kinh tế, xã hội liên quan tới quản lý lao
động nước ngoài tại Việt Nam
Một là, thiết lập chính sách quản lý lao động nước ngoài
xuất phát từ lợi ích của người sử dụng lao động nước ngoài và bắt
đầu từ người sử dụng lao động nước ngoài.
Hai là: Gắn việc sử dụng lao động nước ngoài ở Việt Nam
vào chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030.
Ba là, tiến hành tổng rà soát và dự toán nhu cầu sử dụng lao
động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi nói riêng và cả nước nói chung.
Bốn là, gắn mô hình tổ chức đời sống xã hội với mô hình
quản lý lao động nước ngoài.
Năm là: Hạn chế đúng mức việc sử dụng lao động nước
ngoài ở một số địa bàn nhậy cảm như đảo Lý Sơn...

đồng bộ hóa dữ liệu.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
Những yêu cầu đặt ra và cơ sở của việc hoàn thiện pháp luật về
quản lý lao động nước ngoài ở tỉnh Quảng Ngãi; phương hướng hoàn
thiện, giải pháp thực hiện pháp luật về quản lý lao động ở tỉnh Quảng
Ngãi từ đó hoàn thiện và tổ chức thực hiện các quy định của luật
pháp liên quan đến người nước ngoài làm việc tại Việt Nam và về lâu
dài cần nghiên cứu, xây dựng, ban hành luật về người nước ngoài

21


làm việc tại Việt Nam, trong đó có quy định về quyền, trách nhiệm
của người lao động, người sử dụng lao động, các cơ quan liên quan
tới các hình thức đi làm việc của người LĐNN và người sử dụng lao
động nước ngoài. Trên cơ đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả
công tác quản lý lao động nước ngoài tại tỉnh Quảng Ngãi cho những
năm tiếp theo. Chương 3 đã đề cập tới những nội dung chính như:
Tăng cường kiểm tra, giám sát thực hiện pháp luật về quản lý lao
động nước ngoài, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện đúng
chế độ báo cáo tình hình sử dụng lao động nước ngoài, xây dựng và
đưa vào sử dụng ứng dụng trực tuyến đồng bộ hóa dữ liệu.

22


KẾT LUẬN
Hội nhập kinh tế quốc tế là một tất yếu khách quan trong xu
thế toàn cầu hóa. Hội nhập giúp các quốc gia xích lại gần nhau hơn
trong sự hợp tác cùng có lợi nhưng cũng khiến các quốc gia phải đối