BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ THU THẢO

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ
MỘT CỬA Ở CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ
VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - 2016


Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ HÀ

Phản biện 1: PGS.TS. Nguyễn Văn Hậu
Phản biện 2: GS.TSKH. Nguyễn Văn Thâm

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học
viện Hành chính Quốc gia.

quan hành chính nhà nước ở địa phương; Nghị quyết số 30c/NQ-CP
ban hành ngày 8/11/2011 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng
thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020. Những quy
định vừa nêu đã góp phần tạo hành lang pháp lý, đưa ra cách thức giải
quyết công việc hiệu quả cho công dân, tổ chức, đáp ứng tốt hơn nhu
cầu của nhân dân về dịch vụ hành chính công.
Tỉnh Phú Thọ, cụ thể tại các xã, phường của thành phố Việt Trì
đã tiến hành triển khai thực hiện cải cách thủ tục hành chính từ khi có
1


chủ trương của nhà nước và thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo
cơ chế “một cửa” từ tháng 7 năm 2013 và nay là thực hiện theo cơ chế
một cửa liên thông. So với các địa phương khác cùng cấp trong tỉnh
Phú Thọ, mô hình “một cửa” tại cấp xã trên địa bàn thành phố Viêt
được triển khai khá muộn. Trên cơ sở học hỏi mô hình của các tỉnh
bạn đã triển khai có hiệu quả, chuẩn bị tốt về mặt cơ sở vật chất và
tuyển chọn đội ngũ Cán bộ công chức nhiệt tình, có trình độ chuyên
môn, Bộ phận “một cửa” của UBND cấp xã, thành phố Việt Trì trực
thuộc quản lý của Văn phòng HĐND - UBND cấp xã, thành phố hoạt
động độc lập, mang lại hiệu quả cao, được đông đảo nhân dân đồng
thuận và ủng hộ. Đặc biệt, thủ tục hành chính được công khai, giảm
hẳn tình trạng gây phiền hà, sách nhiễu tổ chức, công dân; tinh thần,
trách nhiệm, năng lực chuyên môn của cán bộ công chức được nâng
lên đáng kể.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, bên cạnh những
kết quả đạt được như thì vẫn còn những tồn tại nhiều hạn chế như:
một số thủ tục hành chính còn rườm rà, chồng chéo, trùng lặp. Chất
lượng đội ngũ cán bộ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu trong việc thực
hiện cải cách thủ tục hành chính, vẫn còn tình trạng đùn đẩy trách

lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
- Bùi Thế Vĩnh, “Một số vấn đề cần quan tâm khi triển khai và
thực hiện cơ chế một cửa”, Thông tin khoa học hành chính, số 3/2005.
- Nguyễn Ngọc Hiến,(2001) “Giải pháp cải cách hành chính ở
Việt Nam”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội.
- Thang Văn Phúc (2001) “Cải cách hành chính nhà nước, thực
trạng, nguyên nhân và giải pháp”, Nxb Chính trị Quốc gia.
Các công trình khoa học nêu trên, chủ yếu đề cập đến những vấn
đề lý luận trong đó chủ yếu đề cập đến các khái niệm, đặc điểm, vai
trò cảu thủ tục hành chính và sự cần thiết cần phải cải cách hành
chính; các giải pháp cải cách hành chính nhưng chủ yếu đề cập đến
những vấn đề chung chung, chưa có công trình nghiên cứu về cải cách
thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã, phường.

3


Ngoài ra, còn có nhiều đề tài luận văn thạc sỹ quản lý công đã
nghiên cứu về vấn đề này như:
- Đỗ Ngọc Lan, “Quản lý chất lượng cải cách hành chính theo
mô hình một cửa liên thông tại UBND các quận, thành phố Hải
Phòng” Luận văn Thạc sỹ ( 2012).
- Trần Văn Tấn “Cơ chế một cửa, một cửa liên thông (nghiên
cứu từ thực tiễn tỉnh Đồng Tháp)” Luận văn Thạc sỹ ( 2012).
- Nguyễn Lệ Hà “ Cải cách thủ tục hành chính tại ủy ban nhân
dân cấp xã ở tỉnh Hà Nam” Luận văn Thạc sỹ (2012)
- Đào Thị Nga “Xây dựng mô hình một cửa liên thông cấp xã ở
tỉnh Lai Châu” Luận văn Thạc sỹ (2012)
- Đỗ Mạnh Cường “Mô hình một cửa trong thực hiện thủ tục
hành chính tại ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Hưng Yên” Luận văn

theo cơ chế một cửa tại các xã, phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú
Thọ, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
của việc thực hiện cải cách TTHC theo cơ chế một cửa tại xã,
phường, thành phố Việt Trì, Tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn phải thực
hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau:
- Thứ nhất, hệ thống hoá cơ sở lý luận về cải cách hành chính và
cải cahcs thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa.
- Thứ hai, nghiên cứu, phân tích thực trạng việc triển khai hoạt
động cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã,
phường thành phố Việt Trì;
- Thứ ba, phân tích chỉ ra được những mặt đạt được, mặt hạn
chế, xác định nguyên nhân của từng mặt hạn chế còn tồn tại trong việc
thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại các xã,
phường, trên địa bàn thành phố Việt Trì;
- Thứ tư, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công
tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cấp xã, thành
phố Việt Trì trong thời gian tới.

5


4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu việc thực hiện thủ tục hành chính
theo cơ chế một cửa được giải quyết tại cấp xã, thành phố Việt Trì
tỉnh Phú Thọ.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Nghiên cứu những vấn đề, lĩnh vực giải

7. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
nội dung của luận văn chia thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ
tục hành chính theo cơ chế một cửa
Chương 2: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế
một cửa ở cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Giải pháp cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế
một cửa tại cấp xã, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ

7


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH
THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA
1.1. Những vấn đề chung về hành chính và thủ tục hành
chính
1.1.1. Khái niệm về hành chính
Tôi xin lấy quan niệm chung nhất về thuật ngữ “Hành chính” từ
Sách Thuật ngữ Hành chính do GS.TS Bùi Thế Vĩnh và TS. Đinh
Ngọc Hiện chủ biên, để làm cơ sở nghiên cứu ở luận văn này.
“ Hành chính là thuật ngữ chỉ những hoạt động trong lĩnh vực
tổ chức, quản lý và điều hành được tiến hành trên cơ sở sự rang buộc
bởi những quy tắc nhất định do nhà nước hoặc các chủ thể khác quy
định hoặc thừa nhận, có tính chất bắt buộc, áp đặt hoặc mệnh lệnh
(quyền lực – phục tùng) nhằm đạt tới một mục địch phục vụ cho lợi
ích chung đã được xác định”[29, tr77]
1.1.2. Khái niệm về thủ tục hành chính
Theo Sách Giáo trình Thủ tục hành chính của Học viện Hành

sự chuyển đổi của nhà nước từ cơ chế tập trung sang cơ chế kinh tế thị
trường có sự điều tiết của nhà nước cùng sự chuyển đổi của nền hành
chính đơn thuần sang nền hành chính phục vụ. Do đó, thủ tục hành
chính ngày nay rất đa dạng.
- Thứ năm, các thủ tục hành chính do nhà nước thực hiện chủ
yếu tại văn phòng của công sở nhà nước và phương tiện truyền đạt
quyết định cũng như các thông tin quản lý phần lớn là văn bản, vì thế
nó gắn chặt với công tác văn thư, với việc tổ chức ban hành, sử dụng
và quản lý văn bản trong cơ quan nhà nước.
- Thứ sáu, trong bối cảnh toàn cầu hóa, thủ tục hành chính sẽ
chịu ảnh hưởng và tác động, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu,
đầu tư nước ngoài…đòi hỏi thủ tục hành chính phải có những thay đổi
phù hợp không chỉ với yêu cầu trong nước mà còn cả với quốc tế để
có thể dễ dàng hội nhập và mở cửa.

9


- Cuối cùng, so với các quy phạm của luật hành chính thủ tục
hành chính có tính năng động hơn và đòi hỏi phải thay đổi nhanh hơn
một khi thực tế cuộc sống đã có những yêu cầu mới.
1.1.4. Phân loại thủ tục hành chính
a. Phân loại theo đối tượng quản lý hành chính nhà nước
b. Phân loại theo công việc của cơ quan Nhà nước
c. Phân loại theo chức năng chuyên môn hoạt động của các cơ
quan
d. Phân loại theo quan hệ công tác
- Thủ tục hành chính nội bộ:
- Thủ tục hành chính thực hiện thẩm quyền, hay (thủ tục hành
chính liên hệ)

vụ nhân dân, phục vụ xã hội tốt hơn.
1.2.2. Cải cách thủ tục hành chính
Đảng và Nhà nước xác định, cải cách hành chính mà trước hết là
cải cách thủ tục hành chính luôn là nhiệm vụ có tầm quan trọng hàng
đầu trong quá trình xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa.
Cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thiết để tăng cường
củng cố mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân, tăng cường sự
tham gia quản lý Nhà nước của nhân dân.
Cải cách thủ tục hành chính là biện pháp thực hiện nhằm hướng
tới mục tiêu hoàn thiện một hoặc nhiều nội dung mang tính thủ tục
của nền hành chính nhà nước nhằm nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu
quả phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.
1.2.3. Sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính
Thủ tục hành chính là cơ sở và điều kiện cần thiết để cơ quan nhà
nước giải quyết công việc của công dân và tổ chức theo quy định của
pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức có
công việc cần giải quyết.
Chúng ta đang xây dựng một nhà nước thật sự là nhà nước của
dân, do dân và vì dân. Nền hành chính đang trong quá trình chuyển

11


từng bước từ nền hành chính truyền thống sang nền hành chính phát
triển phù hợp với xu hướng hiện đại.
Trong điều kiện nước ta hiện nay đang thực hiện nền kinh tế thị
trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì nền hành chính mà chúng
ta hướng tới là nền hành chính được xây dựng trên quan hệ giữa nhà
nước với công dân trên cơ sở của sự bình đẳng,

VIỆT TRÌ TỈNH PHÚ THỌ
2.1. Khái quát về thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện dân cư
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế, xã hội
2.2. Tình hình thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ
chế một cửa ở cấp xã tại địa bàn thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
2.2.1. Công tác xây dựng và thực hiện thể chế
Thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế "Một
cửa" tại UBND cấp xã trên địa bàn, UBND thành phố Việt Trì tỉnh
Phú Thọ đã ban hành các quy định, quy chế chỉ đạo thực hiện. Cụ thể
một số văn bản ban hành trong thời gian gần đây như sau:
- Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐND 15/07/2013 Quy định nội
dung, mức chi cho công tác cải cách hành chính nhà nước và hoạt
động kiểm soát thủ tục hành chính của tỉnh Phú Thọ
- Quyết định số 3248/ QĐ-UBND ngày 17/12/2013 Quyết định
phê duyệt danh sách cán bộ, công chức đầu mối thực hiện công tác
kiểm soát thủ tục hành chính tại các sở, ban, ngành, UBND huyện,
thành, thị và UBND xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
- Kế hoạch số 803/KH-UBND, ngày 18/3/2015 của UBND tỉnh
về việc thông tin, tuyên truyền về công tác cải cách hành chính nhà
nước tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2013-2015
- Quyết định số 615/QĐ-UBND, ngày 30/3/2015 của Chủ tịch
UBND tỉnh Phú Thọ về việc thay đổi cán bộ, công chức đầu mối thực
hiện công tác kiểm soát thủ tục hành chính tại các sở, ban, ngành,
UBND huyện, thành, thị và UBND xã, phường, thị trấn trên địa bàn
tỉnh Phú Thọ
13


- Quyết định số 1007/QĐ-UBND, ngày 19/05/2015 của Chủ tịch


Bước
công việc

Trình tự thực hiện

Trách nhiệm
Công dân/ Công

Bước 1

Tiếp đón và hướng dẫn

chức bộ phận một
cửa

Kiểm tra, tiếp nhận hồ sơ

Công chức bộ phận
một cửa

Bước 3

Chuyển hồ sơ
tới bộ phận chuyên môn

Công chức bộ phận
một cửa

Bước 4

Bước 7
Lưu hồ sơ

Công chức bộ phận
một cửa; Công chức
bộ phận chuyên môn

Bước 8

(Nguồn: Quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một
cửa tại UBND cấp xã trên địa bàn thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
năm 2014)
15


2.2.3. Về công tác tổ chức bộ máy thực hiện cải cách thủ tục
hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã
a. Cơ cấu tổ chức và số người làm việc
b. Thời gian làm việc của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
2.2.4. Về công tác cán bộ
Về cơ bản trong công tác sắp xếp bố trí cán bộ, công chức làm
việc tại bộ phận tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hành chính, UBND cấp
xã luôn chú trọng bố trí cán bộ công chức có trình độ, năng lực và
phẩm chất tốt, có khả năng giao tiếp với tổ chức, công dân. Công chức
làm việc tại bộ phận một cửa luôn được tham gia các lớp tập huấn
nâng cao nhận thức về cải cách hành chính, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng
phối hợp….Về tinh thần thái độ, ý thức làm việc và tiếp công dân của
cán bộ công chức trong bộ phận "Một cửa" cơ bản nghiêm túc, đúng
mực, có ý thức trách nhiệm. Đảm bảo thường trực giải quyết công
việc đúng thời gian quy định..

cộng

154.246

Số hồ sơ đã giải quyết
Đúng hạn

Quá hạn

Tỷ lệ hồ sơ giải quyết
đúng hạn

153.166

1.080

99,3%

Nguồn: Báo cáo cải cách hành chính của phòng Nội vụ thành
phố
* Năm 2014:
Thành
phố

Tổng
hồ

Việt Trì

sơ nhận


sơ nhận

Tổng
cộng

173.229

Số hồ sơ đã giải quyết
Đúng hạn

Quá hạn

Tỷ lệ hồ sơ giải quyết
đúng hạn

172.704

525

99,7%

Nguồn: Báo cáo cải cách hành chính của phòng Nội vụ thành
phố
* 6 tháng đầu năm 2016:
Thành
phố

Tổng
hồ

trong những năm qua, số lượng hồ sơ nhận tăng dần lên, tỷ lệ hồ sơ
giải quyết đúng hạn cũng ngày càng cao.
- Đánh giá của người dân, tổ chức về hoạt động của bộ phận
một cửa
- Mức thu phí, lệ phí
b. Kết quả giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở
một số xã, phường trên địa bàn thành phố Việt Trì
Phường Nông Trang
Phường Tân Dân
Phường Vân Phú
Xã Sông Lô
Xã Thụy Vân
c. Đánh giá những mặt đã đạt được
Thứ nhất, mang lại sự thuận tiện cho người dân:
Thứ hai, xác định rõ trách nhiệm của từng các nhân, nâng cao
năng lực hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước
Thứ ba, về công tác tổ chức bộ máy
Thứ tư, về công tác cán bộ
Thứ năm, về cơ sở vật chất
2.3.2. Những mặt còn hạn chế
Thứ nhất, về thể chế
Thứ hai, trong việc giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ
chức
Thứ ba, xuất phát từ đội ngũ cán bộ, công chức
Thứ tư. cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giải quyết thủ tục
hành chính

18



c. Cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước
d. Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức,
viên chức
e. Cải cách tài chính công
f. Hiện đại hóa hành chính
3.1.2. Chương trình và mục tiêu cải cách hành chính nhà
nước của tỉnh Phú Thọ
a. Cải cách thể chế
b. Cải cách thủ tục hành chính
c. Cải cách tổ chức bộ máy
d. Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức,
viên chức
e. Cải cách tài chính công.
f. Hiện đại hóa nền hành chính.
3.2. Một số giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính
ở cấp xã, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
3.2.1. Về nhận thức
Về vị trí, vai trò của cải cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế
một cửa

20


Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quyết tâm vào cuộc của lãnh
đạo trong thực hiện cơ chế một cửa ở cấp xã.
3.2.2. Về thể chế
Xây dựng quy chế hoạt động trung tâm một cửa bao gồm:
Quy chế về quan hệ công tác giữa bộ phận một cửa với các
phòng ban chuyên môn
Quy chế về trách nhiệm công vụ của cán bộ làm việc tại bộ phận

Về ứng dụng công nghệ thông tin
3.2.6. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát
Hàng năm, UBND thành phố phải có kế hoạch và tiến hành kiểm
tra thường xuyên hàng quý và đột xuất để kịp thời chấn chỉnh những
hạn chế, tiêu cực, cũng như thiếu sót trong quá trình triển khai thực
hiện cơ chế “một cửa”. Bên cạnh đó, cần phải tăng cường chức năng
giám sát của Hội đồng nhân dân ở địa phương đối với việc thực hiện
thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã. Cần tăng cường giáo
dục, tuyên truyền phổ biến pháp luật thường xuyên cho nhân dân, tạo
điều kiện cho nhân dân được tham gia giám sát, kiểm tra các hoạt
động cải cách hành chính. Đây chính là lực lượng giám sát chính
quyền địa phương có hiệu quả nhất nếu biết khơi dậy tiềm năng này.
3.2.7. Các giải pháp khác
Tiếp tục công khai hóa, đơn giản hóa thủ tục hành chính cũng như
có cơ chế rà soát phù hợp
Tuyên truyền cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành
chính
Trao đổi chia sẻ kinh nghiệm giữa các địa phương

22


KẾT LUẬN
Nước ta đang bước vào một giai đoạn mới, một thời kỳ mới, một
cơ hội mới để đưa nền kinh tế phát triển nhanh chóng, đưa đất nước
hoà nhập với các nước trong khu vực và các nước phát triển trên thế
giới. Để có được điều đó phải kể đến vai trò to lớn của cải cách thủ tục
hành chính và trong đó đặc biệt quan trọng là thực hiện cơ chế một
cửa.
Trong tiến trình đổi mới đất nước, Đảng và nhà nước ta rất