BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
………../………
BỘ NỘI VỤ
…./….
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
PHAN HÙNG CƯỜNG
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ
Ở HUYỆN MÊ LINH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 60 34 04 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI, NĂM 2017
Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Trương Quốc Chính
Phản biện 1: PGS.TS. Lê Chi Mai
Phản biện 2: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phong
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính
Quốc gia.
Địa điểm: Phòng họp ………. Nhà ……. – Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ,
đào tạo nghề và cải thiện việc thực hiện chính sách đào tạo nghề
cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Mê Linh.
2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
- Phạm Minh Hạc, Nghiên cứu con người và nguồn nhân lực đi
vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 2001.
2
- Trần Khánh Đức (đồng tác giả), Phát triển nhân lực công
nghệ ưu tiên ở nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại
hóa. Nxb Giáo dục, 2002.
- Nguyễn Viết Sự (2005), Giáo dục nghề nghiệp, những vấn đề
và giải pháp, Nxb Giáo dục.
- Nguyễn Đức Trí (2010), Giáo dục nghề nghiệp một số vấn đề
lý luận và thực tiễn, Nxb Khoa học và Kỹ thuật.
- PGS.TS Nguyễn Hữu Hải, Chính sách công những vấn đề cơ
bản. Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2014.
- Nguyễn Khánh Bình: “Một số vấn đề về chính sách giải quyết
việc làm cho thanh niên nông thôn hiện nay”, Tạp chí Quản lý
Nhà nước.
Tuy nhiên, chưa có một đề tài nào nghiên cứu trực tiếp về thực
hiện chính sách đào tạo nghề ở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích
Từ thực trạng công tác thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao
động nông thôn ở huyện đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện
chất lượng công tác thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động
nông thôn trên địa bàn huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.
Luận văn sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật. Cơ sở
lý luận là tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản
Việt Nam về đào tạo, đào tạo nghề và chính sách đào tạo nghề .
- Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp.
4
- Phân tích, tổng hợp, so sánh.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về lý luận: Góp phần hệ thống lại một số cơ sở lý luận và thực
tiễn của đào tạo nghề nhất là đào tạo nghề cho lao động nông
thôn.
Về thực tiễn: Góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách
đào tạo nghề ở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội
dung chính của luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của thực hiện chính sách đào tạo
nghề cho lao động nông thôn.
Chương 2: Thực trạng việc thực hiện chính sách đào tạo nghề
cho lao động nông thôn ở huyện Mê Linh.
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực
hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở huyện Mê
Linh.
5
6
1.1.2. Thực thi chính sách
Từ những lập luận khác nhau của các tác giả trên đây theo tác
giả Lê Văn Hòa có thể hiểu rằng: “Thực thi chính sách công là
quá trình đưa chính sách công vào thực tiễn đời sống xã hội thông
qua việc ban hành các văn bản, chương trình, dự án thực thi chính
sách công và tổ chức thực hiện chúng nhằm hiện thực hóa mục
tiêu chính sách công” [03,tr.7].
* Thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn:
- Thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn
cũng là vận dụng quan điểm về thực thi chính sách công: Là một
khâu của chu trình chính sách, là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý
chí của Nhà nước về chính sách đào tạo nghề cho lao động nông
thôn vào thực tiễn đời sống xã hội thông qua các văn bản, chương
trình, dự án đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm hiện thực
hóa mục tiêu nhà nước đề ra.
1.1.3. Nghề và đào tạo nghề
Khái niệm nghề theo quan niệm ở mỗi quốc gia đều có sự khác
nhau nhất định. Cho đến nay thuật ngữ “Nghề” được hiểu và định
nghĩa theo nhiều cách khác nhau.
=> Nghề là một hiện tượng xã hội có tính lịch sử rất phổ biến
gắn chặt với sự phân công lao động, với tiến bộ khoa học kỹ
thuật, và văn minh nhân loại. Vì thế nó được nhiều ngành khoa
học nghiên cứu từ nhiều góc độ khác nhau.
* Đào tạo nghề:
- Đào tạo: “Đào tạo là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ
chức nhằm truyền đạt các kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo trong lý
1.2.3. Chủ thể chịu trách nhiệm thực thi chính sách
* Tổ chức bộ máy hành chính:
- Bộ máy hành chính chịu trách nhiệm thực thi chính sách nào
cũng sẽ ảnh hưởng đến thực thi chính sách. Mâu thuẫn nội bộ
8
trong cơ quan hành chính, và giữa các cơ quan hành chính các cấp
cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực thi chính sách. Thông
thường thực thi chính sách đòi hỏi sự tham gia của một số tổ chức
nhất định để biến đổi mục tiêu chính sách thành hành động. Như
trong thực thi chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn thì
các tổ chức có trách nhiệm như sau:
1.2.4. Các bên liên quan trong thực thi chính sách
Lợi ích và động cơ của các bên liên quan như: người thụ hưởng
chính sách, các đối tác, những người liên quan khác có ảnh hưởng
đến đến kết quả thực thi chính sách. Ảnh hưởng của họ đến thực
thi chính sách được thể hiện ở những phương diện
1.3. Những nội dung cơ bản của thực hiện chính sách đào
tạo nghề cho lao động nông thôn
1.3.1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật
Thể chế có thể hiểu là những thiết chế chính trị, luật lệ và quy
định mang tính pháp lý, của một chế độ xã hội. Trong chính sách
đào tạo nghề cho lao động nông thôn thể chế chính sách có thể
hiểu là các văn bản Luật, Nghị định, Thông tư, Quyết định của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến việc xác định các
mục tiêu. Giải pháp, các chủ thể tham gia và mối quan hệ giữa các
chủ thể với nhau cũng như các quy trình hoạch định, thực thi và
đánh giá chính sách.
10
Chƣơng 2
THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN
Ở HUYỆN MÊ LINH
2.1. Đặc điểm địa lý, dân cƣ, kinh tế xã hội và lao động –
việc làm huyện Mê Linh
2.1.1. Đặc điểm địa lý, dân cư
Huyện Mê Linh nằm ở phía Tây Bắc Thủ đô Hà Nội, cách
trung tâm Thành phố khoảng 25 km, phía Bắc giới hạn bởi sông
Cà Lồ, giáp huyện Bình Xuyên, Thị xã Phúc Yên của Tỉnh Vĩnh
Phúc; phía Nam giới hạn bởi sông Hồng, giáp huyện Đan Phượng;
phía Tây giáp huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc; phía Đông giáp
huyện Sóc Sơn, Đông Anh. Địa bàn huyện có tuyến đường Thăng
Long – Nội Bài, quốc lộ 23B chạy qua, 8km đường sắt Hà Nội –
Lào Cai với ga Thạch Lỗi nằm trên địa bàn thị trấn Quang Minh,
cùng với vị trí giáp sân bay quốc tế Nội Bài
2.1.2. T nh h nh inh t - xã hội
=> Từ những điều kiện về kinh tế xã hội của huyện đã ảnh
hưởng đến việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động
nông thôn:
- Điều kiện kinh tế - xã hội: Mức sống của người nông dân ở
huyện vẫn còn nghèo, kinh tế hộ gia đình sản xuất với quy mô nhỏ
lẻ, manh mún. Trong khi đó tình hình phát triển kinh tế - xã hội
ngày càng đòi hỏi cao: mọi thứ đều đắt đỏ, đất đai tăng cao khiến
đời sống kinh tế của người dân còn khó khăn kéo theo sự kém
phát triển kinh tế - xã hội.
án “đào tạo nghề cho lao động đến năm 2020”. Trong bài viết tác
giả chỉ thu thập thông tin về thực trạng tình hình thực hiện chính
12
sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn của huyện Mê Linh từ
năm 2013 đến hết năm 2015.
* Kết quả thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động
nông thôn trên địa bàn huyện
Thực hiện khá tốt công tác đào tạo nghề cho lao động nông
thôn trên địa bàn huyện. Dưới đây là kết quả số lượng lao động
được đào tạo nghề ở một số năm trên các xã, thị trấn của huyện
được đào tạo tại các cơ sở dạy nghề như sau:
* Kết quả đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức xã
* Tình hình cho vay vốn tạo việc làm phát triển sản xuất tạo
việc làm cho người lao động sau khi học nghề.
2.2.1. Về ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Thành phố Hà Nội đang tích cực triển khai thực hiện chính
sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định số
1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ về phê
duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm
2020”, Ủy ban nhân thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các ngành, các
cấp khẩn trương triển khai thực hiện chủ trương trên của
Chính phủ.
- Thành phố đã tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Quyết
định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ
và các văn bản của thành phố tới các cán bộ chủ chốt của các Sở,
Ban, ngành và quận, huyện, các tổ chức chính trị - xã hội Thành
phố và các Tổng công ty thuộc Thành phố;
vụ của các Phòng, ban liên quan.
2.2.4. Nguồn lực tài chính thực hiện chính sách
Nguồn kinh phí thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao
động nông thôn của huyện là do Thành phố cấp.
Từ nguồn kinh phí được thành phố cấp như vậy, UBND huyện
đã tổ chức triển khai thực hiện Đề án đào tạo nghề cho lao động
nông thôn trên địa bàn huyện.
14
2.2.5. Thanh tra, iểm tra, giám sát
UBND huyện đã thành lập Đoàn kiểm tra, đánh giá, giám sát
việc thực hiện Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa
bàn huyện. Đoàn kiểm tra đã thực hiện công tác kiểm tra, giám sát
công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn (mỗi lớp 1 lần);
trên toàn bộ các xã, thị trấn thành lập và duy trì hoạt động của ban
chỉ đạo. Bố trí lịch kiểm tra định kỳ, đột xuất phối hợp với UBND
xã, thị trấn tiến hành kiểm tra các lớp học trên địa bàn. Như vậy
công tác kiểm tra giám sát là tương đối tốt.
2.3. Đánh giá việc thực hiện chính sách đào tạo nghề cho
lao động nông thôn trên địa bàn huyện Mê Linh
2.3.1. Những nội dung cơ bản của thực hiện chính sách đào
tạo nghề cho lao động nông thôn
* Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
=> Thể chế chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn
thể hiện sự đồng thuận, thống nhất của UBND huyện; không mâu
thuẫn và không trái với những quy định của Trung ương, của
Thành phố, phù hợp với thực tiễn của địa phương.
* Về lập kế hoạch và phổ biến tuyên truyền chính sách
16
Chƣơng 3
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THỰC
HIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG
NÔNG THÔN Ở HUYỆN MÊ LINH
3.1. Những căn cứ xây dựng giải pháp
3.1.1. Quan điểm, định hướng
Từ những hướng phát triển kinh tế của huyện như trên nên trú
trọng đẩy mạnh phát triển đào tạo các ngành nghề phù hợp tạo cơ
hội việc làm cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện.
3.1.2. Mục tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn đ n
năm 2020
* Mục tổng quát:
* Mục tiêu giai đoạn 2016 - 2020:
* Mục tiêu của huyện Mê Linh
3.2. Các giải pháp nâng cao chất lƣợng thực hiện chính
sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện
Mê Linh
3.2.1. Tuyên truyền lợi ích của đào tạo nghề và học nghề
Tuyên truyền là một trong những biện pháp đầu tiên trong hoạt
động của Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn nói riêng và
trong việc thực hiện chính sách nói chung. Tuyên truyền, tư vấn
học nghề là việc làm hết sức quan trọng để nâng cao nhận thức
của các ngành, các cấp cũng như mọi người dân trong xã hội về
đào tạo nghề về hiệu quả của nó trong việc góp phần tăng năng
suất lao động, tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức
sống và chất lượng cho người lao động. Việc tuyên truyền cần sự
- Tin học hóa công tác thông tin quản lý dạy nghề trên phạm vi
18
toàn quốc. Nâng cao chất lượng các trang web của Tổng cục dạy
nghề nhằm cung cấp các thông tin về dạy nghề trong nước, thông
tin về dạy nghề của nước ngoài và liên kết với các trang web về
thông tin thị trường lao động.
- Có sự phối hợp chặc chẽ giữa các Sở, ban, ngành để kiểm tra
giám sát tình hình thực hiện của các cơ sở dạy nghề và kịp thời
uống nắn nhằm hạn chế các hoạt động chưa bám sát tình hình thực
tế ở địa phương.
* Phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề:
- Xây dựng quy hoạch phát triển mạng lưới trường cao đẳng
nghề, trường trung cấp nghề và trung tâm dạy nghề trong đó chú
trọng phát triển các cơ sở dạy nghề cho lao động nông thôn theo
nghề và cấp trình độ đào tạo đến năm 2020, tầm nhìn đến năm
2030;
- Đầu tư nâng cao năng lực Trung tâm Dạy nghề Mê Linh:
Tăng quy mô đào tạo, liên kết đào tạo cao đẳng, trung cấp nghề
cho các khu công nghiệp, các vùng kinh tế động lực và cho xuất
khẩu lao động; phát triển và nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên
dạy nghề về mặt lý thuyết, kỹ năng thực hành, năng lực sư phạm
và năng lực xã hội.
* Phát triển chương trình, giáo trình học liệu dạy nghề
- Đổi mới và phát triển chương trình, giáo trình, học liệu dạy
nghề cho lao động nông thôn theo yêu cầu của thị trường lao
động, thường xuyên cập nhật kỹ thuật, công nghệ mới;
- Thiết lập và tăng cường quan hệ hợp tác giữa cơ sở dạy nghề
trên địa bàn huyện.
3.2.4. Gắn
quốc t
t cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp và hội nhập
Các doanh nghiệp ngày càng có vai trò quan trọng trong quá
trình đào tạo của các cơ sở dạy nghề. Mối quan hệ gắn kết này thể
20
hiện ở chỗ:
- Cơ sở dạy nghề chủ động mời doanh nghiệp đến nói chuyện
hoặc tham gia đóng góp ý kiến, xây dựng nội dung, chương trình
đào tạo thiết thực, phù hợp với mục tiêu đầu ra,
- Doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình dạy nghề cho
phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp, của ngành và địa phương;
- Doanh nghiệp tham gia đánh giá học viên trong những lần thi,
kiểm tra;
- Doanh nghiệp giảng dạy xen kẽ một số buổi, các doanh nhân
có thể truyền đạt những kinh nghiệm thực tiễn cho học viên.
Việc tổ chức cho học viên thực tập tại doanh nghiệp cũng là
cách liên kết hữu ích, song khi số lượng sinh viên có nhu cầu thực
tập, thực tế ngày một lớn thì nhiều doanh nghiệp lại không muốn
nhận thực tập sinh bởi điều đó có thể ảnh hưởng tới chất lượng
hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Thiết lập mối
quan hệ mật thiết giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp là điều
kiện thuận lợi giúp học viên có điều kiện làm quen và có cơ hội
việc làm sau khi kết thúc khóa học.
địa điểm cung cấp rau củ lớn nhất không chỉ cho Hà Nội mà còn
cho các tỉnh lân cận, xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, Hà Nội được
biết đến như là nơi hội tụ đầy đủ nhất của tất cả các loại rau củ.
Toàn xã với diện tích đất chủ yếu là đất bồi bãi, phù sa nên thích
hợp đối với trồng rau sạch.
Với thế mạnh về sản xuất nông nghiệp thì nên tập trung phát
triển đào tạo nghề nông nghiệp. Tập trung nguồn lực vào phát
triển kinh tế nông nghiệp hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại
phát triển.
Bên cạnh đó huyện cũng có khu công nghiệp lớn nên cần lao
động qua đào tạo nghề và lao động có tay nghề phù hợp với nhu
cầu của các đơn vị. Trong đó có khu công nghiệp Quang Minh tập
22
trung rất nhiều nhà máy, xí nghiệp như Honda, Canon, Sowa,
BLD Vina... nên việc nhu cầu về lao động cho những đơn vị này
là rất lớn.
=> Để việc thực hiện chính sách đào tạo nghề được nâng cao
thì chính quyền huyện nên tập trung đào tạo những ngành nghề là
thế mạnh của địa phương và những ngành nghề đáp ứng được nhu
cầu tuyển dụng cho các đơn vị trên địa bàn. Việc đó cần sự vào
cuộc quyết liệt của chính quyền các cấp của huyện trong việc thực
hiện chính sách đào tạo nghề một cách chọn lọc và phù hợp. Một
trong những đề xuất mà chính quyền huyện nên thực hiện đó là
việc liên kết với các đơn vị sử dụng lao động để đào tạo lao động
trực tiếp tại các doanh nghiệp và thực hiện các công việc cụ thể.
Chính quyền địa phương là cầu nối giữa doanh nghiệp và người
lao động, tạo điều kiện cho người lao động có thể có cơ hội về
Với việc lựa chọn đề tài: Thực hiện chính sách đào tạo nghề ở
huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội, trong đó là việc thực hiện
Quyết định số 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ của huyện,
là một trong những huyện ngoại thành của thủ đô Hà Nội và là địa
phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong những năm gần