BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

..…/..…

..……/…
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ ÁNH DƯƠNG

CƯỠNG CHẾ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN KRÔNG NÔ
TỈNH ĐẮK NÔNG

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

ĐẮK LẮK - NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:
TS. Nguyễn Quang Thái

Trong quá trình tổ chức thi hành án, biện pháp động viên, thuyết
phục người phải thi hành án tự nguyện thi hành án được ưu tiên hàng
đầu, tuy nhiên bên cạnh đó cần có các biện pháp cưỡng chế THADS
để đảm bảo thi hành án đối với người phải thi hành án không tự
nguyện thi hành án. Cưỡng chế THADS là hoạt động thường xuyên
được thực hiện trong công tác THADS. Áp dụng khi các bản án,
quyết định không được tự nguyện thi hành. Hiệu quả hoạt động
cưỡng chế THADS ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác thi
hành án. Nhận thấy tầm quan trọng của các biện pháp cưỡng chế
THADS, Nhà nước đã quan tâm và xây dựng khung pháp lý cho việc
áp dụng biện pháp cưỡng chế. Mặt khác, hoạt động cưỡng chế
THADS tác động sâu rộng đến các quan hệ xã hội của người được
thi hành án, người phải thi hành án, người có quyền và nghĩa vụ liên
quan trong bản án. Do đó, vấn đề cưỡng chế THADS của người phải

1


thi hành án phải được nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo tính nghiêm
minh của pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của
đương sự. Trước tình hình đó, tác giả lựa chọn đề tài "Cưỡng chế thi
hành án dân sự trên địa bàn huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông" làm
đề tài luận văn thạc sĩ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Đã có nhiều đề tài nghiên cứu nghiên cứu trong lĩnh Cưỡng chế
THADS, tuy nhiên mỗi đề tài có một cách tiếp cận góc độ khác nhau
và chưa có đề tài nào nghiên cứu tổng thể 06 biện pháp cưỡng chế
THADS, đặc biệt nghiên cứu đề tài "Cưỡng chế thi hành án dân sự
trên địa bàn huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông" là không trùng lặp.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Phương pháp luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở quan điểm của chủ
nghĩa Mác-Lênin, phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch
sử, quan điểm của Đảng, Nhà nước và tư tưởng Hồ Chí Minh về
nhà nước và pháp luật.
* Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết;
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn;
+ Phương pháp thống kê;
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp;
+ Phương pháp so sánh;
+ Phương pháp chuyên gia.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
* Ý nghĩa lý luận
Luận văn là công trình nghiên cứu có tính hệ thống hóa các vấn đề
lý luận về khái niệm về cưỡng chế THADS; Làm rõ được đặc điểm, ý

3


nghĩa, nội dung của cưỡng chế THADS và cơ sở của việc quy định
BPCC THADS.
* Ý nghĩa thực tiễn
- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng các quy định của Luật
THADS về cưỡng chế THADS và thực tiễn thực hiện.
- Đề xuất được những giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện và thực
hiện những quy định của pháp luật về cưỡng chế THADS.
Đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho công tác thi hành án
dân sự tại địa phương trong việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế
thi hành án dân sự (BPCC THADS).

Bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án cấp huyện nơi cơ quan thi
hành án dân sự có trụ sở; (ii) Bản án, quyết định phúc thẩm của Tòa
án cấp tỉnh đối với bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án cấp huyện
nơi cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện có trụ sở; (iii) Quyết định
giám đốc thẩm, tái thẩm của Tòa án cấp tỉnh đối với bản án, quyết
định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án cấp huyện nơi cơ quan thi
hành án dân sự cấp huyện có trụ sở; (iv)) Bản án, quyết định do cơ
quan thi hành án dân sự cấp huyện nơi khác, cơ quan thi hành án thi
hành án dân sự cấp tỉnh hoặc cơ quan thi hành án cấp quan khu ủy
thác.

5


Thứ hai: Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án dân sự
thuộc thẩm quyền theo quy định của Luật này.
Thứ ba: Thực hiện quản lý công chức, cơ sở vật chất, kinh phí
và phương tiện hoạt động được giao theo hướng dẫn, chỉ đạo của cơ
quan thi hành án dân sự cấp tỉnh.
Thứ tư: Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo công tác tổ chức,
hoạt động thi hành án theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của
cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh.
Thứ năm: Lập hồ sơ đề nghị xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án
dân sự.
Thứ sáu: Giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 174 của Luật
này.
Thứ bảy: Báo cáo công tác thi hành án dân sự trước Hội đồng
nhân dân khi có yêu cầu.
Thi hành án dân sự không chỉ do một mình cơ quan thi hành án

Chấp hành viên ấn định, nếu người phải thi hành án có điều kiện thi
hành mà không thi hành án, hoặc trong trường hợp cần ngăn chặn
người phải thi hành án có hành vi tẩu tán, huỷ hoại tài sản hoặc trốn
tránh việc thi hành án, thì Chấp hành viên có quyền áp dụng kịp thời
các biện pháp cưỡng chế thi hành án.
Như vậy, “Cưỡng chế thi hành án dân sự là biện pháp cưỡng
bức bắt buộc của cơ quan thi hành án do Chấp hành viên quyết định
theo thẩm quyền quy định của pháp luật, nhằm buộc đương sự
(người phải thi hành án), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
phải thực hiện những hành vi hoặc nghĩa vụ về tài sản theo bản án,
quyết định của Tòa án, được áp dụng trong trường hợp người phải
thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành
trong thời hạn do Chấp hành viên ấn định, hoặc trong trường hợp
cần ngăn chặn người phải thi hành án tẩu tán, huỷ hoại tài sản”.
1.1.2. Đặc điểm cưỡng chế thi hành án dân sự:

7


Từ các quy đinh của pháp luật thi hành án dân sự và khái niệm
về biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự được nêu ở trên, cưỡng
chế thi hành án dân sự có các đặc điểm sau:
- Cưỡng chế thi hành án dân sự là sự thể hiện thái độ của Nhà
nước đối với việc không tự nguyện thi hành án, các biện pháp cưỡng
chế thi hành án dân sự mang tính quyền lực Nhà nước và được bảo
đảm thực hiện bằng sức mạnh quyền lực Nhà nước.
- Chủ thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế THADS: Chấp hành
viên hoặc Thừa phát lại áp dụng trong trường hợp người phải thi
hành án không tự nguyện thi hành án nhằm buộc họ phải thực hiện
nghĩa vụ của mình theo bản án, quyết định của Tòa án.

tế để thực hiện nghĩa vụ của mình.
Thứ hai: Nhà nước phải đảm bảo đủ kinh phí, cơ sở vật chất,
phương tiện cho hoạt động của các cơ quan THADS.
1.2.4. Yếu tố xã hội
Thứ nhất: Về yếu tố gia đình: Cưỡng chế THADS thông thường
sẽ tác động trực tiếp đến một gia đình cụ thể nào đó của xã hội.
Thứ hai: Yếu tố ngoài xã hội: Yếu tố quan trọng đầu tiên ở đây
đó là yếu tố làng, xã, thôn, bản của con người Việt Nam.
1.3. Nội dung các quy định pháp luật hiện hành về cưỡng
chế thi hành án dân sư
1.3.1. Điều kiện áp dụng cưỡng chế thi hành án dân sư
Thứ nhất: Người phải THA phải thực hiện nghĩa vụ theo bản
án, quyết định của Tòa án.
Thứ hai: Người phải THA có điều kiện nhưng không tự nguyện.
Thứ ba: Đã hết thời gian tự nguyện THA
1.3.2. Nguyên tắc áp dụng cưỡng chế thi hành án dân sư
Thứ nhất: Chỉ người có thẩm quyền THA mới có quyền áp dụng
các BPCC trong Luật THADS.
Thứ hai: Chỉ áp dụng BPCC THADS khi hết thời gian tự
nguyện thi hành án
Thứ ba: Không được cưỡng chế THA trong thời gian mà pháp
luật quy định không được cưỡng chế THA.

9


Thứ tư: Chủ thể có thẩm quyền có thể áp dụng một hoặc nhiều
BPCC THA dân sự.
1.3.3. Trình tự, thủ tục cưỡng chế thi hành án dân sư
Trước khi được áp dụng Biện pháp cưỡng chế THADS thì phải

THADS, được áp dụng trong trường hợp người phải THA phải thực
hiện nghĩa vụ trả tiền theo bản án, quyết định mà người phải THA
đang có tiền trong tài khoản hoặc đang sở hữu giấy tờ có giá. Nếu
người phải THA phải thi hành nghĩa vụ trả tiền, mà họ đang giữ tiền,
giấy tờ có giá hoặc gửi tại kho bạc, tổ chức tín dụng thì biện pháp
cưỡng chế này sẽ là biện pháp đầu tiên được áp dụng.
- Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án
Biện pháp trừ vào thu nhập của người phải THA là một trong
các biện pháp cưỡng chế THADS được áp dụng trong trường hợp
người phải THA phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo bản án, quyết
định của Toà án.
- Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài
sản đang do người thứ ba giữ
Biện pháp kê biên, xử lý tài sản của người phải THA là một
trong các biện pháp cưỡng chế THADS, được áp dụng trong trường
hợp người phải THA phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo bản án,
quyết định. Người THA chỉ có tài sản và không tự nguyện THA.
- Khai thác tài sản của người phải thi hành án
Biện pháp khai thác tài sản của người phải THA là một trong
các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự được áp dụng trong
trường hợp người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền
theo bản án, quyết định mà tài sản của người phải thi hành án có giá
trị quá lớn so với nghĩa vụ phải thi hành và tài sản của người phải thi
hành án có thể khai thác để thi hành án và không tự nguyện thi hành.
- Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ
Biện pháp buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản,
giấy tờ là một trong các BPCC THADS, được áp dụng trong trường
hợp người phải THA phải thực hiện nghĩa vụ trả tài sản, vật và giấy
tờ theo bản án, quyết định.


12


Biểu số 2.2.1.1 : Số thụ lý và giải quyết việc thi hành án
Tổng số việc
Tổng việc giải
Tỷ lệ giải Tỷ lệ thi hành
Số
Năm phải giải quyết quyết xong ở thời
quyết
xong/số có
TT
trong năm
điểm báo cáo xong/tổng số điều kiện
1 2012
411
266
65%
95%
2 2013
434
295
68%
92%
3 2014
550
409
74%
95%
4

Số lượng

Tỷ lệ số

quyết định Số việc

dụng biện cưỡng chế

tồn

Tỷ lệ số

việc phải

việc

cưỡng

tồn/tổng số

quyết trong pháp cưỡng trong năm chuyển chế/tổng số việc phải
năm

năm sau việc có điều thi hành

chế thi
hành án

kiện


550

65

18

141

12%

25,6%

4 2015

477

38

12

133

7,97%

27,9%

5 2016

646


đánh giá thuận lợi, khó khăn một cách toàn diễn, có khoa học, từ đó đề xuất
một số giải pháp hữu ích cho công tác trong thời gian tới, đồng thời tránh
được thiếu sót trong quá trình tác nghiệp.
- Một số thuận lợi trong cưỡng chế thi hành án dân sự trên địa
bàn huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông
Sự quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền
địa phương, sự đoàn kết, gắn bó của cán bộ, công chức Chi cục Thi
hành án dân sự huyện Krông Nô.
Giá trị vụ việc thường không lớn; Đối tượng cưỡng chế không
phong phú, chủ yếu là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất.
- Một số khó khăn, hạn chế trong cưỡng chế thi hành án dân sự
trên địa bàn huyện Krông Nô
Thái độ chây ỳ, dây dưa kéo dài và không tự nguyện thi hành án
của đương sự khiến cho công tác giải quyết thi hành án nói chung,
cưỡng chế thi hành án dân sự nói riêng gặp không ít khó khăn.
Số lượng án tồ đọng năm trước chuyển sang năm sau còn lớn, số
vụ việc cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản kéo dài, một số tài sản kê

14


biên, bán đấu giá thành chưa giao được cho người mua trúng đấu giá
do người phải thi hành án tìm mọi cách chống đối quyết liệt.
Người phải thi hành án đang chấp hành án tù, không có tài sản,
thu nhập gì tại địa phương hoặc đương sự đã đi khỏi địa phương
không báo với chính quyền và không rõ địa chỉ nơi đến.
Người phải thi hành án và người có quyền lợi nghĩa vụ liên
quan không có ý thức trong việc phân chia tài sản chung, do đó việc
kê biên, xử lý tài sản chung gặp nhiều khó khăn, kéo dài.
Một số quy định pháp luật thi hành án dân sự chưa chặt chẽ và


3.1 Phương hướng bảo đảm cưỡng chế thi hành án dân sự
trên địa bàn huyện Krông Nô
3.1.1. Chuẩn bị các điều kiện cần thiết tổ chức cưỡng chế
Cưỡng chế thi hành án dân sự tác động trực tiếp đến tài sản hoặc
hành vi của người phải thi hành án, để tổ chức cưỡng chế thi hành án
ngoài các yếu tố cần và đủ, như cơ sở pháp lý, trình tự thủ tục tác
nghiệp chặt chẽ, thì công tác chuẩn bị các điều kiện cần thiết hết sức
quan trọng trong việc bảo đảm cưỡng chế thi hành án dân sự. Tùy
vào tính chất vụ việc phức tạp hay ít phức tạp, Chấp hành viên tiến
hành công tác chuẩn bị gồm:
- Họp bàn cưỡng chế.
- Phối hợp với cơ quan Công an cùng cấp xây dựng kế hoạch
bảo vệ cưỡng chế.
- Tùy vào tính chất của từng vụ việc, Chấp hành viên đề xuất
lãnh đạo đơn vị để được hỗ trợ các công cụ, phương tiện, tăng cường
nhân lực…
3.1.2. Bảo đảm công tác phối hợp cưỡng chế thi hành án
Công tác phối hợp thi hành án dân sự có ý nghĩa đặc biệt quan
trọng trong quá trình cơ quan thi hành án tổ chức thi hành Bản án, quyết
định, hiệu quả của công tác phối hợp ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả
thực hiện nhiệm vụ của cơ quan thi hành án, do đó lãnh đạo, chấp hành
viên phải xây dựng được mối quan hệ công tác với Chính quyền địa
phương, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn huyện, từ đó tranh thủ sự ủng
hộ, phối hợp công tác, đặc biệt là công tác cưỡng chế thi hành án.

16


3.1.3. Chú trọng tính hiểu quả thực tế

17


thi hành án hoặc người giữ tài sản của người phải thi hành án; người
được hưởng quyền lợi từ việc cưỡng chế là người được thi hành án.
Ngoài ra còn có các cơ quan phối hợp cưỡng chế, người được Chấp
hành viên ủy quyền xử lý tài sản cưỡng chế. Việc xác định các chủ
thể trong cưỡng chế THADS có ý nghĩa về mặt pháp lý và thực tiễn,
từ đó nâng cao trách nhiệm của từng chủ thể, cụ thể: Trách nhiệm
phải thực hiện theo quy định của pháp luật và trách nhiệm bồi
thường, đặc biệt là bồi thường nhà nước trong quá trình thi hành
công vụ mà có lỗi và dẫn đến thiệt hại cho tổ chức, cá nhân có liên
quan.
- Kiến nghị để nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trong
cưỡng chế thi hành án dân sự huyện Krông Nô
Luật THADS cần bổ sung quy định về trách nhiệm bối thường
của nhà nước trong lĩnh vực thi hành án, từ đó nâng cao trách nhiệm
của các chủ thể trong cưỡng chế thi hành án dân sự.
3.2.3. Nâng cao năng lực áp dụng pháp luật của Chấp hành
viên
Chấp hành viên là người được Nhà nước giao nhiệm vụ tổ chức
thi hành Bản án, quyết định của Tòa án, là trung tâm của quá trình tổ
chức thi hành án; khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Chấp
hành viên phải tuân theo pháp luật, chịu trách nhiệm trước pháp luật
về việc thi hành án và được pháp luật bảo vệ tính mạng, sức khỏe,
danh dự, nhân phẩm và uy tín.
Để nâng cao hiệu quả công tác thi hành án nói chung và cưỡng
chế thi hành án nói riêng thì giải pháp nâng cao khả năng áp dụng
pháp luật của Chấp hành viên là một giải pháp trọng tâm mang lại
nhiều hữu ích, giải pháp này đòi hỏi Chấp hành viên thường xuyên

Nô chưa có tổ chức thừa phát lại hoạt đông. Để nân cao hiệu quả
công tác thi hành án nói chung và cưỡng chế thi hành án dân sự trên
địa bàn huyện Krông Nô tôi đề nghị UBND tỉnh Đắk Nông tạo điều
kiện để các tổ chức, cá nhân có nhiều thuận lợi thực hiện, triển khai
và phát triển dịch vụ thừa phát lại trên phạm vi toàn tỉnh.
- Xử lý nghiêm những trường hợp cản trở, không chấp hành án.

19


- Xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ, thông tin thường xuyên
giữa Cơ quan thi hành án, người được thi hành án với cơ quan đăng
ký quyền sở hữu, cơ quan đăng ký giao dịch bản đảm, cơ quan công
chứng, các tổ chức tín dụng … nhằm phối hợp công tác, ngăn chặn
kịp thời đương sự tẩu tán tài sản, tạo điều kiện thuận lợi cho Cơ quan
thi hành án trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
- Tăng thêm thẩm quyền cho cơ quan thi hành án và Chấp hành
viên như: Cho phép cơ quan thi hành án được áp dụng biện pháp
khẩn cấp tạm thời trước khi Tòa án thụ lý vụ án theo yêu cầu của
đương sự trong trường hợp có dấu hiệu tẩu tán tài sản, với điều kiện
người yêu cầu phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của sự kiện,
phải thanh toán các chi phí cần thiết cũng như bồi thường thiệt hại
xảy ra do yêu cầu không đúng; cho phép Chấp hành viên được áp
dụng biện pháp chế tài với người thứ ba, trong trường hợp không
thực hiện yêu cầu của Chấp hành viên.
- Đẩy mạnh công tác giáo dục thuyết phục đối tượng phải thi
hành án tự nguyện thi hành án; Thường xuyên rà soát phân loại án để
có biện pháp xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật; phân tích
nguyên nhân và xác định rõ phương thức giải quyết đối với từng loại
án; Tăng cường Chấp hành viên, Chuyên viên xuống địa bàn được

và nguyên nhân chủ quan.
Từ việc phân tích các vấn đề lý luận về cưỡng chế THADS,
đánh giá thực trạng cưỡng chế THADS trên địa bàn huyện Krông
Nô, tỉnh Đắk Nông luận văn đã phân tích, đánh giá đối với 06 biện
pháp cưỡng chế THADS, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm
tiếp tục đổi mới, hoàn thiện các quy định pháp luật về cưỡng chế thi

21


hành án, nâng cao hiệu quả công tác THADS. Trên cơ sở những giải
pháp trên, luận văn cũng đã phân tích và có kiến nghị đối với các cơ
quan có liên quan như: Các cơ quan ở Trung ương, Chính quyền địa
phương, Chi cục THADS huyện Krông Nô trong việc xây dựng
chính sách, tổ chức thực hiện các quy định cưỡng chế THADS, đảm
bảm tính khả thi của các giải pháp trong thực tiễn. Hy vọng luận văn
là tài liệu tham khảo có giá trị trong lĩnh vực cưỡng chế THADS nói
chung, trên địa bàn huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông nói riêng./.

22