BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NỘI VỤ
…………/…………
……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN NGỌC HƢNG
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẤU THẦU TRONG
ĐẦU TƢ XÂY DỰNG BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN EA H’LEO, TỈNH ĐẮK LẮK
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Đắk Lắk, Tháng 6/2017
Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC
GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Hoàng Quy
Phản biện 1: TS. Phạm Đức Chính
Phản biện 2: TS. Lê Đức Niêm
khía cạnh của đầu tư xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách
nhà nước tác giả đi sâu vào nghiên cứu công tác quản lý nhà nước về
đấu thầu trong đầu tư xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách
vì:
Với mục đích nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nâng cao vai trò
quản lý nhà nước về công tác đấu thầu thông qua hoạt động đầu tư
xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước và việc tổ chức đấu
thầu, triển khai thực hiện dự án, thực hiện công tác đấu thầu trong
môi trường cạnh tranh lành mạnh sẽ giúp tiết kiệm một khoản chi
cho ngân sách nhà nước.
1
Thông qua hoạt động mua bán, cách thức đấu thầu chúng ta
lựa chọn được nhà thầu đủ kinh nghiệm và năng lực để thực hiện
công tác theo yêu cầu của bên mời thầu. Đồng thời, Nhà thầu cũng
phải có các giải pháp khả thi để thực hiện công việc và bảo đảm giá
trúng thầu không vượt giá gói thầu được duyệt. Cuộc đấu thầu phải
dựa trên nguyên tắc đảm bảo sự công bằng trong cách xem xét, đánh
giá các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu tham gia đấu thầu; công bằng
trong đấu thầu là khá rộng, liên quan và phụ thuộc vào nhiều yếu tố,
đó cũng là cơ sở để lựa chọn nhà thầu trúng thầu. Nếu quá trình lựa
chọn Nhà thầu để thực hiện thi công công trình không theo quy định,
thực hiện không chặt chẽ sẽ dẫn đến lựa chọn Nhà thầu sai quy định,
gây thất thoát, lãng phí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng
công trình.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thất thoát lãng phí trong quản
lý đầu tư xây dựng công trình với nhiều lý do, nhưng cơ bản nhất là
vai trò quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này còn nhiều hạn chế, nhất
là trong việc định ra các quy định cơ chế chính sách về đầu tư xây
(2013).
Quản lý nhà nước về đấu thầu theo Luật Đấu thầu (2013) đã
đưa ra được nhiều vấn đề còn tồn tại. Nhưng để áp dụng Luật vào
thực tiễn còn phải chờ các Thông tư, Nghị định hướng dẫn làm rõ.
Quản lý nhà nước về đấu thầu cả nước nói chung và quản lý
nhà nước về đấu thầu trên địa bàn huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk nói
riêng chưa được đề cập đến trong các công trình nghiên cứu khoa
học tại huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk; vì vậy luận văn là công trình
nghiên cứu khoa học đầu tiên nhằm hệ thống hóa, toàn diện và cụ
thể, không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố.
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích nghiên cứu:
3
Hệ thống hóa luận cứ khoa học của công tác đấu thầu và quản
lý nhà nước đối với đấu thầu trong lĩnh vực đầu tư xây dựng bằng
nguồn vốn ngân sách. Đánh giá thực trạng quản lý Nhà nước về đấu
thầu trong đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn
huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk. Nhằm đưa ra những vấn đề còn tồn
tại cần xử lý để hoàn thiện hơn về quản lý Nhà nước về đấu thầu
trong đầu tư xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách.
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Xác định và hệ thống các khái niệm liên quan đến vấn đề quản
lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân
sách dựa trên tư tưởng chỉ đạo của Đảng và Nhà nước.
Khảo sát, thu thập tài liệu liên quan đến đấu thầu trong đầu tư
xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách; làm rõ các ưu điểm,
hạn chế và tìm ra nguyên nhân.
Đưa ra các phương hướng và giải pháp nâng cao và hoàn thiện
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về lý luận: Phân tích mối quan hệ giữa chủ thể, khách thể và đối
tượng quản lý; đưa ra mục tiêu, phương pháp và các công cụ quản lý;
hệ thống hóa nội dung quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư xây
dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách cấp huyện.
- Về thực tiễn: Tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế về đấu thầu từ đó rút
ra các vấn đề có thể nghiên cứu ở Việt Nam trong quản lý nhà nước
về đấu thầu trong đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà;
làm rõ thực trạng quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư xây
dựng bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn huyện Ea H’Leo, tỉnh
Đắk Lắk. Đề xuất phương hướng và hệ thống giải pháp hoàn thiện
5
quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn
ngân sách.
7. Kết cấu luận văn
Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư
xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách.
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư
xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn huyện Ea H’leo,
tỉnh Đắk Lắk.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đấu thầu trong
đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách.
6
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
Việc đầu tư ngân sách của các nước trên thế giới nói chung
cũng như Việt Nam nói riêng, Chính phủ đều phải đầu tư xây dựng
và phát triển cơ sở hạ tầng, kỹ thuật nhằm nâng cao đời sống vật chất
tinh thần cho nhân dân, cho đất nước.
Xây dựng công trình là một trong những khâu quan trọng của
một dự án, để xây dựng được một công trình đáp ứng tốt các đòi hỏi
về kỹ thuật, chất lượng, thời gian thực hiện, tiết kiệm chi phí và hạn
chế tới mức thấp nhất những tranh chấp có thể gây thiệt hại về vật
chất hoặc về uy tín của các bên hữu quan thì ngày nay. Đối với các
dự án lớn, phức tạp, dự án của các công ty nhiều chủ sở hữu và đặc
biệt là các dự án thuộc khu vực nhà nước, dự án có sự tài trợ của
quốc tế thì việc xây dựng công trình qua đấu thầu là cách duy nhất để
tránh những sơ hở, sai lầm có thể gây thiệt hại về vật chất và uy tín
cho các bên có liên quan.
1.1.2.5. Vai trò và ý nghĩa của đấu thầu trong đầu tư xây dựng công
trình bằng nguồn vốn ngân sách
Mang lại hiệu quả cao trong quá trình đổi mới cơ chế quản lý
đầu tư xây dựng công trình. Thúc đẩy tiến trình công nghiệp hoá,
hiện đại hoá ngành xây dựng, tạo điều kiện ứng dụng tiến bộ khoa
học, kỹ thuật, đổi mới công nghệ xây dựng. Thông qua đấu thầu, các
nhà thầu phải tự nâng cao năng lực của mình để cạnh tranh, tích luỹ
được nhiều kinh nghiệm trong sản xuất kinh doanh, nhanh chóng
trưởng thành lớn mạnh.
1.2. Quản lý nhà nƣớc về đấu thầu trong đầu tƣ xây dựng bằng
vốn ngân sách
1.2.1. Khái niệm
8
Quản lý nhà nước về đấu thầu là sự tác động có tổ chức và
9
Nguyên tắc công bằng, minh bạch; Nguyên tắc thống nhất, ổn
định; Nguyên tắc đảm bảo hiệu quả kinh tế; Nguyên tắc pháp chế.
1.2.4. Nội dung quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư xây
dựng bằng vốn ngân sách
Ban hành, phổ biến, tuyên truyền, hướng dẫn và tổ chức thực
hiện các văn bản quy phạm pháp luật và chính sách về đấu thầu; Cấp
chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu; Quản lý công tác đào tạo,
bồi dưỡng về đấu thầu; Tổng kết, đánh giá, báo cáo tình hình thực
hiện hoạt động đấu thầu; Quản lý hệ thống thông tin và các cơ sở dữ
liệu về đấu thầu trên phạm vi cả nước; Theo dõi, giám sát, kiểm tra,
thanh tra, giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trong đấu thầu và xử
lý vi phạm pháp luật về đấu thầu theo quy định của Luật này và quy
định khác của pháp luật có liên quan; Hợp tác quốc tế về đấu thầu.
Sơ đồ 1.1. Trình tự thực hiện đấu thầu
10
1.2.5. Các tiêu chí đánh giá công tác quản lý nhà nước trong lĩnh
vực đấu thầu
1.2.6. Các nhân tố ảnh hưởng quản lý nhà nước về đấu thầu trong
đầu tư xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách
1.3. Kinh nghiệm quản lý về đấu thầu các nƣớc
1.3.1. Kinh nghiệm của Nga
1.3.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
1.3.3. Kinh nghiệm của một số tổ chức quốc tế
1.3.4. Một số bài học kinh nghiệm quản lý nhà nước về đấu thầu
địa bàn huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk
2.1.2.1. Công tác triển khai phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công
trình năm 2013 - 2016
Chi tiết được thể hiện trong Bảng 2.1 và Biểu đồ 2.1.
Bảng 2.1. Công tác triển khai phê duyệt dự án
đầu tư xây dựng 2013 - 2016
Diễn
giải
Tổng
cộng
Năm
2013
Năm
2014
Năm
2015
Năm
2016
Tình hình thực hiện
Nguồn vốn (tỷ.đ)
Tổng
số
công
trình
Tổng
29
5
297.59
184.90
22.4
4
61
144.24
115.39
58
2
1
75.53
65.57
3.15
112.51
40.45
5.97
55
105.53
89.02
30
24
1
52.45
45.34
7.73
12
Khác
Biểu đồ 2.1. Tỷ lệ % vốn triển khai phê duyệt đầu tư xây dựng trên
188.11
180.19
78.71
41.52
28.32
31.64
Nguồn NS tỉnh
89.45
81.55
83.01
21.08
19.00
22.58
20.35
Nguồn NS huyện
292.10
217.93
209.91
112.08
36.21
61.62
25.42
100.59
98.23
98.23
78.79
10.64
8.81
55.58
51.99
40.34
Đường GT từ xã
Cư Mốt đi Sình
Thông
14.73
14.73
Nguồn vốn
Một số công
trình lớn
Đường GT liên
tỉnh Đắk Lắk - Gia
Lai
Đường GT từ xã
Ea H’Leo nối Tây
Bắc
Tổng
mức
đầu tư
Tổng
20132016
Năm
2.1.3.3. Công tác quyết toán dự án hoàn thành 2013 - 2016
Tổng hợp số công trình quyết toán 4 năm 2013 - 2016 được
mô tả chi tiết trong Bảng 2.3. như sau:
Bảng 2.3. Công tác quyết toán dự án hoàn thành 2013 - 2016
STT
Năm
Số lượng dự
án
Tổng mức
đầu tư
Giá trị đề
nghị quyết
toán
Giá trị
quyết toán
được duyệt
Chênh lệch so với
Đề nghị QT
Số tiền
Tỷ lệ %
1
3
Năm 2015
68
49.99
45.62
44.81
0.82
1.80%
4
Năm 2016
57
42.52
39.04
38.41
0.63
+ Quản lý nhà nước của Chính phủ; Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Bộ
ngành liên quan
+ Quản lý nhà nước của UBND tỉnh Đắk Lắk (Sở Kế hoạch và Đầu
tư)
+ Quản lý nhà nước của UBND huyện huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk
+ Quản lý nhà nước của Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ea
H’leo, tỉnh Đắk Lắk
+ Ban Quản lý dự án xây dựng huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk là cơ
quan chuyên môn giúp chủ đầu tư trong công tác đấu thầu
15
Sơ đồ 2.2. Bộ máy QLNN về đấu
thầu trong đầu tư xây dựng công
trình từ nguồn vốn ngân sách tại
huyện Ea H’Leo, tỉnh Đắk Lắk
2.2.3. Nội dung thực hiện quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu
tư xây dựng công trình bằng nguôn vốn ngân sách trên địa bàn
huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk
2.2.3.1. Tình hình thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về đấu
thầu
2.2.3.2. Các bước thực hiện quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu
tư xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn
huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk
2.2.3.3. Thực trạng quản lý nhà nước về đấu thầu trong đầu tư xây
dựng công trình từ nguồn ngân sách tại huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk
Lắk trong thời gian qua
Trong giai đoạn năm 2013 - 2016 có tổng số gói thầu được lựa
thầu
Chênh
lệch
Tỷ lệ %
giảm thầu
54
4,905.97
4,905.97
0.00
0.00%
6
50,999.64
50,820.69
178.95
0.35%
1
6
1,085.61
1,085.61
0.00
0.00%
Tổng cộng I
60
55,905.61
55,726.66
178.95
0.32%
63
3,407.47
3,407.47
0
2. Hạn chế
3. Chỉ định thầu
4. Chào hàng cạnh tranh
5. Mua sắm trực tiếp
6. Tự thực hiện
8
350
350
0
0.00%
Tổng cộng II
77
30,259.57
30,082.26
177.31
0.59%
Năm 2015
Lĩnh vực
104,895.56
157.53
0.15%
6
103,000.00
102,804.34
195.66
0.19%
3. Chỉ định thầu
33
4,339.69
4,329.69
10
0.23%
4. Chào hàng cạnh tranh
111,506.78
111,261.22
245.57
0.22%
Năm 2016
Lĩnh vực
1. Tư vấn
2. Mua sắm hàng hóa
3. Xây lắp
64
2,606.00
2,551.00
55.00
2.11%
2
1,477.00
1,440.00
328.00
1.38%
Hình thức
1. Rộng rãi
2. Hạn chế
3. Chỉ định thầu
4. Chào hàng cạnh tranh
5. Mua sắm trực tiếp
6. Tự thực hiện
Tổng cộng IV
Tổng I+II+III+IV
6
82
269
18
167.00
167.00
0.00
0.00%
36,771.00
tham gia đấu thầu. Công tác thanh tra đấu thầu chưa phát huy rõ vai
trò thanh tra, kiểm tra. Tính công khai hóa, minh bạch trong công tác
đấu thầu chưa được thực hiện một cách triệt để, khách quan, kịp thời.
Chưa theo dõi kiểm tra năng lực các nhà thầu. Cán bộ làm công tác
quản lý đấu thầu không có chuyên môn, nghiệp vụ.
2.3.2.2. Nguyên nhân
Văn bản đấu thầu được ban hành phức tạp, chưa ổn định thay
đổi thường xuyên. Việc thanh tra đấu thầu chưa thường xuyên, khâu
xử phạt chưa nghiêm, chưa mang tính răn đe. Việc kiểm soát và thực
hiện các chế tài xử phạt chưa thực sự nghiêm minh. Công tác theo
dõi, phát hiện những sai sót, tiêu cực trong quá trình đấu thầu khó
khăn do chế độ báo cáo chưa được quy định cụ thể. Toàn bộ quá
trình đấu thầu chủ yếu do chủ đầu tư quyết định, gần như khép kín và
chưa có sự quan tâm của cơ quan giám sát, thẩm tra, thẩm định.
19
Chưa chú trọng đến công tác đấu thầu còn mang tính hình thức, mục
đích để chỉ khép kín hồ sơ chưa có tính cạnh tranh khách quan. Đội
ngũ cán bộ thiếu, yếu, chưa chuyên nghiệp, số lượng ít. Công trình
đầu tư xây dựng thường kéo dài do khó khăn về nguồn vốn.
Chƣơng 3
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
ĐẤU THẦU TRONG ĐẦU TƢ XÂY DỰNG BẰNG NGUỒN
VỐN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN EA H’LEO,
TỈNH ĐẮK LẮK
3.1. Phƣơng hƣớng
3.1.1. Định hướng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, quản lý nhà
nước trong đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn huyện Ea
H’Leo, tỉnh Đắk Lắk
Để đảm bảo tính đồng bộ, cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn
chỉnh một số văn bản pháp quy sau: Mẫu hồ sơ mời thầu về mua sắm
hàng hóa, văn bản đấu thầu. Trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp
luật về đấu thầu của Nhà nước đã ban hành, các bộ ngành, địa
phương tùy theo tình hình cụ thể cần ra các văn bản hướng dẫn thực
hiện cho phù hợp.
3.2.2. Tăng cường công tác hướng dẫn thực hiện quy chế đấu thầu
cho chủ đầu tư và nhà thầu
Cần tổ chức một số hội nghị và lớp tập huấn đào tạo nghiệp vụ
về đấu thầu trên các địa bàn trọng điểm để phổ biến quy định mới
của nhà nước về đấu thầu cho chủ đầu tư và nhà thầu tránh nhà thầu
làm hồ sơ sai, sơ sài. Tổ chức phổ biến, quán triệt thi hành các quy
định của pháp luật hiện hành về đấu thầu cho chủ đầu tư, bên mời
thầu, các tổ chức tư vấn thông qua đào tạo, bồi dưỡng tăng cường
năng lực cho các cán bộ làm công tác đấu thầu là cần thiết.
21
Cần có các quy định cụ thể về việc quản lý chất lượng đào tạo,
chương trình khung đào tạo để phát triển một mạng lưới đào tạo có
chất lượng đảm bảo, góp phần triển khai sâu rộng các hoạt động đào
tạo bồi dưỡng, góp phần giúp việc thực thi Luật Đấu thầu được thống
nhất và đúng quy định.
3.2.3. Tăng cường tính công khai hóa, minh bạch trong công tác
đấu thầu
Công khai mời thầu, kết quả đấu thầu, giá gói thầu, giá trúng
thầu, đơn vị trúng thầu và năng lực nhà thầu. Công khai hóa trong
đấu thầu đã được quy định trong quy chế đấu thấu. Thông tin về đấu
thầu và trang web về đấu thầu, các Bộ ngành, địa phương cần chỉ đạo
để các ban quản lý dự án, các chủ đầu tư đơn vị có liên quan cung
- Về bộ máy hành chính cần giảm các đầu mối quản lý, số
lượng các cơ quan QLNN, thủ tục hành chính được cải cách theo
hướng “một cửa”, mẫu hóa các văn bản hành chính, giấy tờ, công
khai các thủ tục hành chính về đấu thầu từ khâu lập kế hoạch đấu
thầu đến lựa chọn nhà thầu.
3.3. Một số kiến nghị
3.3.1. Đối với Chính phủ, cơ quan ban ngành Trung ương
3.3.2. Đối với Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đắk Lắk
KẾT LUẬN
Luận văn đã nêu lên thực trạng công tác đấu thầu xây dựng tại
địa bàn huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk. Cũng như những hạn chế
trong thực hiện công tác đấu thầu đặc biệt là các văn bản pháp quy và
luật về đấu thầu. Đấu thầu là vấn đề khoa học có nội dung rộng và
phức tạp, với đề tài chủ yếu tập trung các công trình đấu thầu ở huyện
Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk.
Đầu tư xây dựng công trình bằng nguồn vốn ngân sách là một
hoạt động cần thiết không thể thiếu được của một đất nước đang trên
23