BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
………./……….

BỘ NỘI VỤ
…../…..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ THẢO DỊU

TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC
TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

ĐẮK LẮK – NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Vũ Trọng Hách
Phản biện 1:……………………………………
…………………………………….
Phản biện 2:……………………………………
…………………………………….
Luận văn được bào vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Học viện
Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng…… - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ,
Phân viện Hành chính khu vực Tây Nguyên
Số: 51 Phạm Văn Đồng, phường Tân Hòa, Tp. Buôn Ma Thuột,

nghiệp, giáo dục pháp luật được thực hiện thông qua việc dạy học
môn pháp luật; lồng ghép, tích hợp vào các môn học có liên quan;
thực hiện thông qua các hoạt động ngoại khóa... Tuy nhiên, thực tế

3


những năm gần đây cho thấy, tình trạng vi phạm pháp luật trong giới
trẻ nói chung và học sinh nói riêng có chiều hướng gia tăng đã làm
dấy lên những lo lắng, quan ngại trong dư luận xã hội. Điều này có
thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như môi trường sống, cách giáo
dục từ gia đình, ý thức của cá nhân... nhưng thực tế cho thấy, một tỷ
lệ không nhỏ học sinh còn hiểu biết về pháp luật sơ sài, hời hợt, công
tác giáo dục pháp luật cho học sinh trong nhà trường chưa mang lại
hiệu quả như mong muốn.
Với những trăn trở trên, tác giả chọn đề tài “Tổ chức thực hiện
giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa
bàn tỉnh Đắk Lắk” để làm để tài nghiên cứu cho luận văn cao học
Quản lý công.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Giáo dục pháp luật là một vấn đề rất quan trọng trong tình
hình hiện nay. Với xu hướng tội phạm ngày càng gia tăng, vấn đề
này lại càng cấp bách. Do vậy, nhiều đề tài khoa học nghiên cứu
xoay quanh về nội dung này như:
- Đề tài “Giáo dục pháp luật ở trường chuyên nghiệp trong
giai đoạn hiện nay qua thực tiễn tỉnh Nam Định” năm 2007, Luận
văn Thạc sĩ của tác giả Bùi Thị Thanh Thủy.
- Đề tài “Giáo dục pháp luật trong các trường TCCN, trung
học chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta hiện
nay” năm 1996, Luận án tiến sĩ của tác giả Đinh Xuân Thảo.



- Nghiên cứu và xây dựng hệ thống cơ sở lý luận về tổ chức
thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp.
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện
giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa
bàn tỉnh Đắk Lắk.
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện
giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa
bàn tỉnh Đắk Lắk.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn xác định đối tượng nghiên cứu là tổ chức thực hiện
giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa
bàn tỉnh Đắk Lắk.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu về không gian: Các trường Trung cấp
chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
- Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Từ năm 2011 đến năm
2016.
- Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Xây dựng và ban hành các
văn bản về tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật, chương trình giáo
dục pháp luật, kế hoạch thực hiện giáo dục pháp luật, đánh giá kết
quả thực hiện giáo dục pháp luật.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ
nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, các quan điểm của Đảng

6


PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN
NGHIỆP
1.1. Những khái niệm cơ bản
1.1.1. Trường trung cấp chuyên nghiệp
Căn cứ Khoản 1 Điều 36 Luật Giáo dục năm 2005, trường
Trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) là một cơ sở giáo dục nghề
nghiệp. Trường TCCN là cơ sở đào tạo nghề thành lập và hoạt động
theo Thông tư 54/2011/TT-BGDĐT ngày 15/11/2011 của Bộ GDĐT
ban hành Điều lệ trường Trung cấp chuyên nghiệp và Thông tư
22/2014/TT-BGDĐT ngày 09/07/2014 của Bộ GDĐT ban hành Quy
chế đào tạo trung cấp chuyên nghiệp.
Theo Điều lệ trường TCCN, trường TCCN là cơ sở giáo dục
nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp
nhân, có con dấu và tài khoản riêng. Hệ thống trường TCCN bao
gồm: (i) Trường TCCN trực thuộc Bộ, ngành (bao gồm cả các trường
TCCN thuộc các doanh nghiệp do Bộ, ngành thực hiện một số quyền
và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp đó theo quy định
của pháp luật); và (ii) Trường TCCN thuộc tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương (gọi chung là trường TCCN thuộc tỉnh). Trường
TCCN được tổ chức theo các loại hình công lập và tư thục.
1.1.2. Giáo dục pháp luật
Khoản 4 Điều 3 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012
ghi nhận “Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống

8


giáo dục quốc dân được lồng ghép trong chương trình giáo dục của
các cấp học và trình độ đào tạo; là một nội dung trong chương trình
giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông, giáo dục nghề

Đối với trình độ đào tạo trung cấp chuyên nghiệp, môn học
pháp luật được đưa vào giảng dạy chính thức ở tất cả các chương
trình đào tạo từ năm 1997 – 1998 với thời lượng 35 tiết, ngày
01/07/2008, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Ban hành Chương
trình môn học pháp luật dùng cho đào tạo trình độ trung cấp chuyên
nghiệp (kèm theo Quyết định số 33/2008/QĐ-BGDĐT). Chương
trình được sử dụng thống nhất trong đào tạo trung cấp chuyên nghiệp
cho các hình thức giáo dục chính quy và vừa làm vừa học, với thời
lượng 30 tiết/2 đơn vị học trình, 2-4 tiết/tuần tùy theo sự bố trí của
từng trường.
Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số
1928/QĐ-TTg ngày 20/11/2009 phê duyệt Đề án Nâng cao chất
lượng công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường. Hằng
năm, Bộ GDĐT ban hành Kế hoạch công tác giáo dục pháp luật để
chỉ đạo trong toàn ngành, trong đó có các trường TCCN trên cả nước
và các kế hoạch giáo dục pháp luật theo chuyên đề.
Thực hiện chủ trương trên của Bộ GDĐT, hằng năm các địa
phương, các trường TCCN đã ban hành văn bản chỉ đạo, xây dựng kế
hoạch công tác giáo dục pháp luật, các chuyên đề hoặc lồng ghép nội
dung giáo dục pháp luật vào các kế hoạch công tác chung để triển
khai công tác giáo dục pháp luật tại đơn vị.

10


1.2. Giáo dục pháp luật trong các trường trung cấp chuyên
nghiệp
1.2.1. Mục đích giáo dục pháp luật
Giáo dục pháp luật trong các trường TCCN là nhằm hình
thành, làm sâu sắc và từng bước mở rộng hệ thống tri thức pháp luật

theo Hiến pháp và pháp luật”.
Giáo dục pháp luật nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn
diện.
1.3. Trách nhiệm giáo dục pháp luật tại các Trường trung cấp
chuyên nghiệp
1.3.1. Trách nhiệm của các Bộ
Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có trách
nhiệm ban hành theo thẩm quyền chương trình, đề án, kế hoạch phổ
biến, giáo dục pháp luật và chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị
thuộc thẩm quyền quản lý triển khai thực hiện.

Với tư cách là Bộ chủ quản trong lĩnh vực giáo dục đào
tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chương trình giáo dục
pháp luật trong các cấp học và trình độ đào tạo; quy định thời
gian, lộ trình hoàn thành việc chuẩn hóa giáo viên dạy môn
pháp luật. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành.
1.3.2. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh
Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm ban hành theo thẩm
quyền chương trình, kế hoạch, đề án về giáo dục pháp luật; chỉ đạo,

12


hướng dẫn, tổ chức triển khai và kiểm tra công tác giáo dục pháp
luật; xây dựng, tập huấn, bồi dưỡng, quản lý đội ngũ báo cáo viên
pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật; thực hiện chuẩn hóa đội ngũ
giáo viên dạy môn pháp luật theo quy định của pháp luật; tạo điều
kiện để các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hỗ trợ cho hoạt động
giáo dục pháp luật.
1.3.3. Trách nhiệm của các Trường trung cấp chuyên nghiệp

Thực tế hiện nay, nội dung giáo dục pháp luật được lồng ghép vào
môn học pháp luật và một số môn học chuyên ngành nhằm cung cấp
cho học sinh các kiến thức cơ bản nhất; những nội dung pháp luật
gần gũi nhất đối với học sinh.
Việc giáo dục pháp luật trong trường TCCN là một phương
thức nâng cao nhận thức pháp luật; đạo đức và hình thành thói quen
trong đời sống hàng ngày về việc thực hiện pháp luật đối với đội ngũ
thanh niên – chủ thể tương lai của đất nước. Kinh nghiệm của thành
phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Quảng Bình trong việc tổ
chức các hoạt động giáo dục pháp luật tại các cơ sở đào tạo, là bài
học cho tỉnh Đắk Lắk trong công tác tổ chức thực hiện giáo dục pháp
luật tại các cơ sở TCCN trên địa bàn tỉnh. Trong đó, yếu tố trung tâm
để hoạt động này có hiệu quả vẫn là vai trò của đội ngũ giáo viên và
nội dung, phương pháp truyền đạt kiến thức.

14


Chương 2
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP
LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK
2.1. Khái quát chung về các Trường trung cấp chuyên nghiệp
trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
2.2. Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại
các Trường trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Đắk Lắk
2.2.1. Thực trạng tổ chức giáo dục pháp luật dưới nội dung là một
môn học
Các trường TCCN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk sử dụng
chương trình môn học Pháp luật ban hành kèm theo Quyết định số

luật trong các tuần sinh hoạt HSSV đầu năm, đầu khoá học; các hoạt
động văn hóa, văn nghệ, các hội thi, hội diễn, chào cờ đầu tháng;
thành lập các câu lạc bộ…
Các trường TCCN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đều xây dựng,
thực hiện tủ sách pháp luật. Tủ sách pháp luật của các trường khá
đầy đủ các sách về pháp luật nhưng hầu như không hoạt động, học
sinh không mượn để đọc, để tìm hiểu.
Qua khảo sát thực trạng trạng tổ chức giáo dục pháp luật
dưới góc độ tiếp thu ngoài giờ lên lớp, sinh hoạt ngoại khóa và các
hoạt động đoàn thể khác, tôi nhận thấy, các hoạt động đều được tổ
chức định kỳ, đều đặn, có kế hoạch đầy đủ. Tuy nhiên, do thời gian

16


học của học sinh các trường TCCN khá dày đặc nên việc tham gia
các hoạt động ngoại khóa chưa được chú tâm. Các đoàn tham gia các
Hội thi mang tính chất đối phó, thiếu sự đầu tư . Tủ sách pháp luật tại
các trường hầu như không hoạt động, học sinh không mượn để đọc,
để tìm hiểu.
2.2.3. Thực trạng thực hiện trách nhiệm của các chủ thể có thẩm
quyền trong tổ chức giáo dục pháp luật tại các Trường trung cấp
chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh
2.2.3.1. Trách nhiệm của UBND tỉnh Đắk Lắk
Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk có trách nhiệm ban hành theo
thẩm quyền chương trình, kế hoạch, đề án về giáo dục pháp luật; chỉ
đạo, hướng dẫn, tổ chức triển khai và kiểm tra công tác giáo dục
pháp luật. Cụ thể như ban hành các quyết định sau:
- Quyết định số 1573/QĐ-UBND ngày 22/6/2009 của Ủy
ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk ban hành kế hoạch triển khai đề án “củng

nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.
2.2.3.3. Trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk
Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk đã triển khai một số công
tác giáo dục pháp luật chủ yếu như sau:
- Triển khai Kế hoạch thực hiện Đề án 1928 giai đoạn 20132016; Chỉ đạo, hướng dẫn các phòng giáo dục và đào tạo, các cơ sở
giáo dục trực thuộc thực hiện Quyết định số 1141/QĐ-BĐHĐA; Tiếp
tục triển khai thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 12/6/2013 của

18


Thủ tướng Chính phủ về việc đưa nội dung phòng, chống tham
nhũng vào giảng dạy tại các cơ sở giáo dục, đào tạo.
- Xây dựng báo cáo tổng kết, đánh giá việc thực hiện Đề án
1928 giai đoạn 2013-2016; Đề xuất khen thưởng các tổ chức, cá
nhân có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện Đề án.
- Ban hành các kế hoạch triển khai thực hiện công tác phổ
biến giáo dục pháp luật. Tổ chức phổ biến kịp thời, thường xuyên các
quy định pháp luật mới về giáo dục và các quy định pháp luật phù
hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng đối tượng thuộc phạm vi quản
lý của đơn vị.
- Thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật,
kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật cho đội ngũ giáo viên môn
Pháp luật. Tiếp tục bổ sung, nâng cao chất lượng tủ sách pháp luật và
các phương tiện, thiết bị, tài liệu, học liệu hỗ trợ công tác giáo dục
pháp luật. Tổ chức Hội thi Học sinh giỏi, Giáo viên dạy giỏi.
- Phát động phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ
dùng dạy học; sưu tầm hình ảnh, tư liệu phục vụ công tác giáo dục
pháp luật trong chương trình chính khóa và ngoại khóa.
- Ban hành kế hoạch tổ chức ngày pháp luật nước cộng hòa

học về phòng, chống tham nhũng.

- Thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên dạy
môn Pháp luật. Tổ chức rà soát, sửa đổi, bổ sung giáo trình, tài
liệu giảng dạy cho phù hợp với Hiến pháp và các văn bản quy
phạm pháp luật mới ban hành.
20


- Đổi mới phương pháp giảng dạy; đổi mới việc thi, kiểm tra,
đánh giá môn học pháp luật; đa dạng hóa các hình thức giáo dục
pháp luật ngoại khóa.
2.3. Đánh giá chung
2.3.1. Kết quả và nguyên nhân
Việc tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường
TCCN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong vài năm trở lại đây có nhiều
kết quả tích cực.
Tất cả các trường đều thực hiện nghiêm túc chương trình
môn Pháp luật theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Các trường TCCN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã tích cực thực
hiện giáo dục pháp luật thông qua các hoạt động ngoại khóa, ngoài
giờ lên lớp.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk, Sở Tư pháp Đắk Lắk, Sở
Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk và các trường TCCN trên địa bàn tỉnh
Đắk Lắk cũng đã thực hiện đúng trách nhiệm, phối hợp chặc chẽ
trong việc thực hiện các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng chính phủ,
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tư pháp trong công tác giáo dục pháp
luật.
Có được kết quả trên, theo tôi xuất phát từ nguyên nhân:
UBND tỉnh Đắk Lắk, Sở Tư pháp Đắk Lắk, Sở Giáo dục và Đào tạo

luật có nhiều diễn biến phức tạp, việc xử lý các hành vi vi phạm pháp
luật nhiều nơi, nhiều chỗ chưa nghiêm, tác động đến tâm lý, tình
cảm, nhận thức chung của người học. Thể chế cho công tác giáo dục

22


pháp luật chưa đủ, chưa mạnh. Hệ thống pháp luật còn chồng chéo,
lạc hậu, chất lượng chưa cao.
- Nguyên nhân chủ quan: Nhận thức về vị trí, vai trò của
môn học pháp luật và công tác giáo dục pháp luật trong nhà trường
còn có khoảng cách khá xa so với nhiệm vụ chuyên môn của ngành
giáo dục.
Tiểu kết Chương 2
Là một tỉnh còn nhiều khó khăn, nhận thức pháp luật trong
nhân dân còn hạn chế thì việc đầu tư và đổi mới giáo dục pháp luật
tại các trường TCCN ở tỉnh Đắk Lắk chưa đáp ứng được yêu cầu.
Mặc dù, các trường TCCN đã có nhiều hoạt động nhằm thực hiện
chủ trương giáo dục pháp luật cho học sinh, nhưng số lượng học sinh
tích cực tham gia còn ít, việc tổ chức các hoạt động còn đơn điệu
không tạo được sức hút trong đông đảo thanh niên các trường.
Nguyên nhân được nhìn nhận nằm ở sự hạn chế trong quá
trình tổ chức của các cơ quan liên quan.

23


Chương 3
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TỔ
CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC

đội ngũ giáo viên.
- Về nội dung học: Cần điều chỉnh thống nhất về dung lượng
và nội dung đối với môn học pháp luật trong chương trình học chính
khóa tại các trường TCCN; lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật
vào nội dung các môn học; dạy kỹ năng sống, làm việc theo pháp
luật cho học sinh.
- Về phương pháp dạy: Cần đầu tư về cơ sở vật chất phục vụ
giảng dạy; tổ chức đa dạng các hoạt động ngoại khóa tìm hiểu pháp
luật; ứng dụng công nghệ trong giáo dục pháp luật.
Thực hiện được các định hướng này bằng những giải pháp
cụ thể, đồng bộ, trong thời gian tới, công tác tổ chức thực hiện giáo
dục pháp luật tại các trường TCCN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk sẽ có
sự chuyển biến căn bản, toàn diện, phù hợp với tình hình thực tiễn.

25