BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
………../………...

BỘ NỘI VỤ
…../…..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

ĐẶNG NHƯ PHÚ TÂN

XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ KUIN, TỈNH ĐẮK LẮK

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

ĐẮK LẮK, NĂM 2017


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Hải Ninh
Phản biện 1: PGS. TS Nguyễn Quốc Sửu.
Phản biện 2: PGS. TS Trần Quốc Cường.
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ,
Học viện Hành chính quốc gia
Địa điểm: Phòng họp số 3 - Hội trường bảo vệ luận văn thạc
sĩ, Học viện Hành chính quốc gia – Phân viện khu vực Tây

hoạch, thì Đảng và Nhà nước ta đã có chủ trương là: “Cần phải phát
triển đô thị một cách vững chắc, có trật tự, nhằm xây dựng một đô thị
hiện đại hơn, to đẹp hơn”.
Thực tế đã cho thấy rằng một trong những công cụ quản lý
đô thị có hiệu quả đó là xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây
dựng. Nếu các nguyên tắc, quy trình, xử lý vi phạm trật tự xây dựng
được tuân thủ một cách nghiêm minh thì công tác quản lý trật tự đô
1


thị sẽ có hiệu quả hơn, còn ngược lại thì công tác quản lý trật tự đô
thị sẽ gặp nhiều khó khăn, hạn chế.
Trong những năm qua, cùng với quá trình công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, tốc độ phát triển đô thị diễn ra khá nhanh. Đô
thị hoá nhanh đồng nghĩa với việc các hạng mục công trình nhanh
chóng được xây dựng nhằm đáp ứng kịp thời các nhu cầu về nhà ở,
thương mại dịch vụ, sản xuất phát triển của cộng đồng dân cư đô thị.
Tình hình vi phạm hành chính về trật tự xây dựng đô thị đã
và đang là một vấn đề nóng bỏng trong thực tế các đô thị ở nước ta
hiện nay. Hiện tượng xây dựng không phép, sai phép, xây dựng trên
đất không được phép xây dựng xảy ra ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh
Đắk Lắk, Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh… Có thể nhận thấy
các công trình vi phạm trật tự xây dựng và phát triển đô thị ngày càng
nhiều và đa dạng hơn. Mức độ vi phạm trật tự xây dựng ngày càng
tăng và diễn biến phức tạp (sử dụng đất không đúng mục đích, xây
dựng trên đất không được phép xây dựng, xây dựng không có giấy
phép xây dựng, xây dựng sai giấy phép xây dựng…).
Cho đến nay, sau gần 10 năm hình thành và phát triển, huyện
Cư Kuin đã đi lên và phát triển mạnh về nhiều mặt. Không nằm
ngoài xu thế chung của tỉnh nói riêng và cả nước nói chung, quá trình

cứu về lĩnh vực này.
Ở các công trình nghiên cứu này, các tác giả trên cơ sở lý
luận và thực tiễn chỉ giới thiệu, phân tích, đánh giá về hoạt động xử
phạt vi phạm hành chính nói chung chứ không chuyên sâu đề cập cụ
thể tới vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng.
Tuy nhiên, các công trình đó chưa đề cập cụ thể đến những vấn đề
của hoạt động xử phạt chuyên ngành trong lĩnh vực xây dựng vốn
được xem là một trong những vấn đề bức xúc của công tác quản lý

3


nhà nước hiện nay. Chính vì vậy, trên cơ sở kế thừa các kết quả của
các công trình nghiên cứu liên quan, luận văn tập trung nghiên cứu
những vấn đề pháp luật và thực tiễn của pháp luật xử lý vi phạm hành
chính về trật tự xây dựng ở huyện Cư Kuin hiện nay để từ đó đưa ra
các giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước
trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn huyện.
Do đó, việc nghiên cứu của luận văn chỉ tập trung nghiên cứu
về vấn đề xử lý vi phạm hành chính về trật tự vực xây dựng.
Mặc dù vậy, những công trình khoa học đã được công bố nêu
trên là tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và hoàn thiện
đề tài của luận văn.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: Thông qua việc nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích
cơ sở lý luận xử phạt vi phạm hành chính về trật tự xây dựng; đánh
giá thực trạng, các thành công việc tổ chức thực hiện áp dụng trong
thực tiễn từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện công
tác xử lý vi phạm trật tự về xây dựng trên địa bàn huyện Cư Kuin.
- Nhiệm vụ: Để thực hiện mục đích đề ra, luận văn có những

của Đảng, pháp luật của nhà nước xử lý vi phạm hành chính về trật tự
xây dựng.
- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng kết hợp các
phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Các kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần kiến nghị
hoàn thiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây dựng.
- Luận văn là tài liệu tham khảo cho các cơ quan hoạch định
cơ chế chính sách ở địa phương liên quan đến công tác xử lý vi phạm
hành chính về trật tự xây dựng ở huyện Cư Kuin.
7. Kết cấu của luận văn
5


Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận văn gồm có 03 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận của xử lý vi phạm hành chính về
trật tự xây dựng.
Chương 2. Thực trạng xử lý vi phạm hành chính về trật tự
xây dựng trên địa bàn huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk.
Chương 3. Phương hướng, giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm
hành chính về trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Cư Kuin.

6


Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ
TRẬT TỰ XÂY DỰNG


mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ,
tình tiết tăng nặng;
- Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành
chính do pháp luật quy định.
Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.
- Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi
phạm hành chính. Cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc
thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm
hành chính;
- Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt
tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
- Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính mà dung
túng, bao che không xử phạt hoặc xử phạt không kịp thời, không
công minh, không đúng thẩm quyền thì tuỳ theo tính chất, mức độ sai
phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm
hình sự, nếu gây thiệt hại vật chất thì phải bồi thường theo quy định
của pháp luật.
- Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính có hành vi
chống đối người thì hành công vụ, trì hoãn, trốn tránh thi hành quyết
định xử phạt hoặc có những hành vi vi phạm khác thì tuỳ theo tính
chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy
cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại về vật chất thì phải bồi
thường theo quy định của pháp luật.

8


Chương 2:
THỰC TRẠNG XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT
TỰ XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ KUIN, TỈNH

- Phía Bắc giáp thành phố Buôn Ma Thuột và huyện Krông
Pắc tỉnh Đắk Lắk.
2.2. Thực trạng tình hình vi phạm hành chính về trật tự
xây dựng trên địa bàn huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk
2.2.1. Thực trạng tình hình vi phạm trật tự trên địa bàn
huyện
Do huyện Cư Kuin đang có xu hướng đô thị hoá nên số vụ vi
phạm có chiều hướng tăng lên, nhưng lực lượng quản lý xây dựng
của huyện vẫn kiểm soát được các công trình xây dựng trên địa bàn.
Cán bộ quản lý trật tự xây dựng thường xuyên kiểm tra, bám sát địa
bàn, phát hiện và lập biên bản xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
Đến nay phần lớn các công trình xây dựng đã được kiểm tra, kiểm
soát, phân loại mức độ vi phạm và có biện pháp xử lý theo thẩm
quyền. Đối với những vụ vi phạm vượt quá thẩm quyền kiến nghị cấp
có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.
2.2.2. Tình hình xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây
dựng trên địa bàn huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk
Trong các vụ việc do UBND các xã xử lý, đáng chú ý là do
làm tốt công tác tuyên truyền vận động nên đã có nhiều trường hợp
xin tự phá dỡ. Nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng đã được thanh tra
xây dựng huyện kết hợp với chính quyền xã xử lý kịp thời. Cụ thể:
UBND xã Ea Tiêu ra quyết định cưỡng chế và tổ chức thực hiện
cưỡng chế 16 hộ lấn chiếm đất xây dựng trái phép tại các thôn 13,
thôn 08; UBND xã Ea Ktur cưỡng chế 4 hộ lấn chiếm đất công xây
dựng trái phép tại thôn 01...

10


2.3. Thực trạng áp dụng pháp luật xử lý vi phạm hành

xây dựng sai phép thì không phải công trình nào cũng xử lý bằng
cách tháo dỡ.
Về trình tự xử lý công trình vi phạm: Theo quy định thì công
trình vi phạm trật tự xây dựng vừa có thể lập biên bản xử lý vi phạm
ngừng thi công xây dựng công trình, ra quyết định đình chỉ, ra quyết
định cưỡng chế. Song song với việc lập biên bản thì ra quyết định xử
lý vi phạm hành chính. Có nghĩa là công trình vừa phải đình chỉ thi
công, có thể phải tháo dỡ vi phạm vừa bị phạt tiền. Nhưng thực tế
theo dõi các báo cáo từ cấp xã chuyển lên UBND các xã không áp
dụng song song hai hình thức vừa tháo dỡ vừa phạt tiền. Có xã cho
rằng phạt tiền thì liệu có thu được của người vi phạm không nên chỉ
tiến hành lập biên bản ngừng thi công, ra quyết định đình chỉ. Xã nào
xử lý nghiêm thì ra quyết định cưỡng chế phá dỡ vi phạm, xã không
cương quyết thì để đấy, xử lý vi phạm hành chính rồi cho tồn tại.
Thậm chí có xã có ra quyết định phạt nhưng phạt là để đấy, có xã vẫn
còn áp dụng biện pháp phạt cảnh cáo (theo NĐ 121/2013/ND - CP)
thì biện pháp phạt cảnh cáo không còn tồn tại nhưng có xã ra quyết
định phạt tiền cho tồn tại công trình (vi phạm điều cấm cấm phạt tiền
cho tồn tại công trình).
Về những công trình tái vi phạm: Đối với những công trình
đã ra quyết định cưỡng chế, đã giải quyết xong nhưng chính quyền xã
không đủ khả năng quản lý để dân ra lại xây dựng, lấn chiếm đất
doanh nghiệp để làm quán bán hàng, nhà ở như ở khu các Công ty Cà
phê quản lý sử dụng ...đối với những vụ tái vi phạm có dấu hiệu vi
phạm pháp luật hình sự thì chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử
lý nhưng trên địa bàn huyện từ khi tôi vào công tác chưa có một vụ
nào.

12


Trên cơ sở những qui định pháp luật của về quản lý xây dựng
nói chung và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nói
riêng, đã góp phần tích cực trong công tác quản lý và xử lý các vi
phạm hành chính trong xây dựng.
Trong quá trình hình thành bộ máy quản lý xây dựng từ
huyện xuống đến xã công tác quản lý trật tự xây dựng từng bước vào
nề nếp. Do trách nhiệm được qui định rõ ràng hơn, chế tài xử lý cụ
thể hơn, có sự giám sát của cộng đồng nên vai trò của chính quyền cơ
sở trong công tác quản lý trật tự xây dựng đã được nâng nên thông
qua việc xử lý quyết liệt hơn, giảm được sự đùn đẩy, né tránh... Tất
cả những hoạt động đó có tác dụng tích cực trong việc vận động,
thuyết phục nhân dân xâv dụng đúng phép. Nhiều xã có số công trình
xây dựng có phép năm sau cao hơn năm trước.
2.4.2. Những hạn chế trong quá trình thực hiện pháp luật
xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng
- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật.
Bất cập trong hệ thống văn bản pháp luật cũng là một nguyên
nhân quan trọng ảnh hưởng đến công tác cấp phép xây dựng. Việc
thường xuyên thay đổi những quy chế mới, tiêu chuẩn mới về định
mức, tiêu chuẩn mới, đơn giá hay hình thức xử lý vi phạm... Khiến
việc thẩm định hồ sơ và tính toán chi phí xây dựng cho từng công
trình và hạng mục công trình của các chủ đầu tư phải tính lại nhiều
lần, gây mất thời gian và tăng chi phí.
- Về công tác quản lý.
Số cán bộ quản lý trật tự xây dựng của các xã đa số là cán bộ
địa chính – môi trường chưa được đào tạo về kiến thức chuyên môn

14




dựng trái phép trên đất của các doanh nghiệp diễn ra tiếp tục có chiều
hướng giá tăng và diễn biến phức tạp.
Hiện nay, phòng Kinh tế và Hạ tầng chỉ có 07 cán bộ chuyên
môn trong đó cả trưởng phòng. Với lượng công việc tương đối nhiều
của một huyện mới, công việc dường như quá tải. Cán bộ thụ lý hồ sơ
không kịp làm xuể với số hồ sơ mỗi ngày càng nhiều và kiêm nhiều
công việc khác nhau. Việc thiếu nhân sự là một trong những nguyên
nhân khiến cho công tác xử lý vi phạm hành chính gặp nhiều khó
khăn.
Một số cấp uỷ Đảng và chính quyền chưa thực sự vào cuộc
trong công tác quản lý trật tự xây dựng, sự chỉ đạo điều hành còn
thiếu quyết liệt, thiếu sự giám sát, kiểm soát cấp dưới dẫn đến nhiều
công trình xây dựng vi phạm. Việc phát hiện chưa kịp thời, xử lý vi
phạm chưa triệt để, kiên quyết có sự nể nang ngại va chạm để công
trình xây dựng cao, hoàn thiện dẫn đến việc xử lý phức tạp, khó khăn.
- Công tác tuyên truyền vận động
Trên thực tế thì công tác này ở các phường còn chưa sâu rộng
đến các tổ chức và cá nhân có công trình xây dựng. Đây cũng là
nguyên nhân khiến cho các chủ đầu tư không nắm bắt được mà làm
sai và trái những quy định khi xây dựng.

16


Chương 3
PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ LÝ VI PHẠM
HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN CƯ KUIN
3.1. Quan điểm xử lý vi phạm hành chính về trật tự xây

báo cáo kinh tế - kỹ thuật đối với trường hợp sử dụng vốn nhà nước
ngoài ngân sách và vốn khác.
Sửa đổi số tiền xử phạt vi phạm hành chính của chủ tịch
UBND cấp xã cho phù hợp giữa Luật xử phạt vi phạm hành chính
2012 và Nghị định 121: Theo điểm b, Khoản 1, Điều 38 Luật Xử lý
vi phạm hành chính 2012 thì thẩm quyền xử phạt của chủ tịch UBND
cấp xã Phạt tiền đến 10% mức tiền phạt tối đa đối với lĩnh vực tương
ứng quy định tại Điều 24 của Luật này nhưng không quá 5.000.000
đồng (năm triệu đồng) nhưng theo khoản 2, Điều 67, Nghị định 121
thì thẩm quyền xử phạt của chủ tịch UBND cấp xã phạt đến
10.000.000 đồng (mười triệu đồng). Đây là vấn đề chồng chéo trong
việc thực hiện nên có sự đùn đẩy trách nhiệm từ cấp xã cho cấp
huyện và ngược lại.
- Đối với UBND tỉnh Đắk Lắk
Rà soát lại tất cả các văn bản liên quan đến hoạt động xây
dựng tại Đắk Lắk, bao gồm các văn bản qui định của Trung ương
như: Luật Xây dựng, Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật môi trường,
Luật dân sự... Tất cả các qui định hiện có chỉ nên qui định những qui
chuẩn chung mang tính chất nền tảng cho các hoạt động xây dựng, để
cụ thể hoá trên cơ sở ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc
thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý nhà nước được phân cấp. Văn bản
pháp luật của Trung ương cần đảm bảo nguyên tắc phân cấp, phân
quyền, phân định rõ trách nhiệm cho địa phương theo mô hình tự
chủ, tự chịu trách nhiệm, đảm bảo sự độc đáo trong kiến trúc xây
18


dựng.
Hệ thống văn bản qui phạm pháp luật về hoạt động xây dựng
cần phân chia thành hai mảng: mảng văn bản pháp luật mang tính

vi phạm pháp luật trong xây dựng và quản lý đô thị.
3.2.4. Đối với UBND tỉnh
Cần ban hành các văn bản chỉ đạo các doanh nghiệp được
thuê đất, giao đất quản lý, sử dụng có hiệu quả, đúng mục đích được
giao đất, cho thuê đất;
Thanh tra toàn diện quá trình quản lý, sử dụng đất của các
Doanh nghiệp trên địa bàn huyện Cư Kuin và xử lý trách nhiệm đối
với các Doanh nghiệp trên địa bàn huyện Cư Kuin trong việc quản lý
đất đai thiếu chặt chẽ, để bị lấn chiếm, xây dựng trái phép mà không
có biện pháp xử lý kịp thời.
3.2.5. Đối với các cấp ủy Đảng tại huyện Cư Kuin, tỉnh
Đắk Lắk
Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo về việc xử lý vi phạm
hành chính về trật tự xây dựng;
Kịp thời ban hành các Nghị quyết, Kế hoạch, chương trình
hành động tổ chức thực hiện công tác xử lý vi phạm hành chính về
trật tự xây dựng và quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn huyện.
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tuyển
dụng, bố trí, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực lãnh đạo quản lý;
3.2.6. Đối với UBND huyện Cư Kuin
- Tăng cường biên chế cho phòng Kinh tế và Hạ tầng chuyên
trách về lĩnh vực quản lý xây dựng và xử lý vi phạm hành chính về
lĩnh vực xây dựng. Phòng Kinh tế và Hạ tầng là phòng chuyên môn
của UBND cấp huyện, chịu sự quản lý, xử lý công việc liên quan đến
nhiều sở ngàng: Sở Xây dựng, Sở Gia thông vận tải, Sở Công

20


thương, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Thông tin và Truyền thông,

Kiểm tra, giám sát trong tất cả các giai đoạn từ khâu khảo sát
xây dựng, thiết kế thi công, xây lắp công trình (giám sát chủ đầu tư,
giám sát tư vấn, giám sát cộng đồng…).
Những công trình xây dựng sai quy hoạch, công trình xây
dựng không có giấy phép xây dựng hoặc sai với giấy phép xây dựng
được cấp đối với công trình xây dựng theo quy định phải cấp giấy
phép xây dựng thì phải bắt buộc phá dỡ toàn bộ hoặc phần vi phạm
theo quy định ngay sau khi phát hiện.
Bố trí cán bộ chuyên trách phụ trách mảng quản lý trật tự xây
dựng trên địa bàn huyện để theo dõi, tham mưu xử lý kịp thời các
trường hợp vi phạm hành chính về trật tự xây dựng trên địa bàn
huyện.

22


KẾT LUẬN
Như phần thực trạng đã phân tích tình hình quản lý trật tự xây
dựng trên của huyện Cư Kuin. Những bất cập cho thấy công tác quản
lý xây dựng, xử lý vi phạm hành chính về xây dựng cần thiết được
được quan tâm và có những biện pháp nhằm cải thiện tình hình và phát
huy hiệu quả. Với đặc thù là một huyện mới được thành lập, công tác
quản lý trật tự xây dựng đô thị của huyện Cư Kuin đã được quan tâm
và dần dần đi vào nề nếp song thực trạng về vi phạm hành chính về
trật tự xây dựng vẫn tồn tại, số lượng các công trình xây dựng xin cấp
phép vẫn chỉ là tương đối. Một số các vụ vi phạm trật tự xây dựng
nghiêm trọng xảy ra gây bức xúc dư luận xã hội. Những biện pháp xử
lý của cơ quan quản lý không kịp thời nên kém hiệu quả. Chủ đầu tư
chưa có ý thức chấp hành pháp luật về trật tự xây dựng. Các công cụ
pháp luật về quản lý cấp phép và trật tự xây dựng còn nhiều hạn chế…