A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
"...Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam
có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được
hay không, chính là nhờ một phần vào công học tập của các cháu. "
Lời nói của chủ tịch Hồ Chí Minh đã quá đỗi quen thuộc đối với nhiều thế hệ
người dân Việt Nam, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ, nó như một lời căn dặn ân
cần mà rất sâu sắc của Bác Hồ dành cho các cháu của mình và nó đủ để nói
lên niềm tin, niềm hi vọng của Người lên những "chồi non" tương lai của đất
nước - những thiếu nhi Việt Nam ngây thơ, hồn nhiên và trong sáng. Cũng
như đại văn hào người Nga M. Goocki, khi nói tới thiếu nhi,ông đưa ra lời
kêu gọi tha thiết: "Trái đất thuộc về các em. Bao giờ cũng thộc về các em. Chỉ
cói trẻ em là bất tử. Chúng ta, cha anh các em, chúng ta còn nhiều chuyện
không biết, nhưng các thiếu nhi, các em sinh ra đời để biết tất cả. Hãy mở
đường cho các em, kế thừa sự nghiệp hoành tráng của nhân loại".
Bác Hồ của chúng ta, sinh thời, Người không chỉ nhận thấy vai trò to
lớn của thiếu nhi đối với tương lai, vận mệnh đất nước mà Người còn có một
tình yêu nhi đồng sâu sắc, trường tồn như câu hát: " Ai yêu nhi đồng bằng Bác
Hồ Chì Minh", Người đã để lại cho thế hệ sau rất nhiều bài học quý giá. Bài
học ý nghĩa hơn cả là bài học trồng người. Người luôn nhắc nhở chúng ta
rằng: "Vì lợi ích mười năm phải trồng cây. Vì lợi ích trăm năm phải trồng
người". Và cho đến tận bây giờ, Đảng ta vẫn luôn đi theo lời căn dặn ấy, luôn
quan tâm tới trẻ em và coi sự nghiệp chăm sóc, giáo dục trẻ em là mục tiêu
nằm trong chiến lược phát trển lâu dài của đất nước.
Tuy nhiên để hoàn thành tốt sự nghiệp trồng người của Đảng, cần phải
có sự chung tay góp sức của nhiều ngành nghề, nhiều lĩnh vực, trong đó có
lĩnh vực xuất bản. Xuất bản đã và đang trong tiến trình vận động phát triển
cùng với cơ chế thị trường, luôn tích cực đóng góp cho sự nghiệp giáo dục
1
tham gia các cuộc vận động sáng tác. Trong những năm 90 và 2000 cho đến
đầu thế kỷ 21, NXB đã tổ chức liên tục 4 cuộc vận động sáng tác thu hút hàng
nghìn cây bút chuyên và không chuyên trên mọi miền Tổ Quốc. Với 2759 tác
tác phẩm trong đó 164 tác phẩm đoạt giải. Đặc biệt những thành công rất
đáng khen ngợi trong 5 cuộc vận động sáng tác trong dự án hỗ trợ văn học
thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch do NXB Kim Đồng phối hợp với Hội nhà
văn Đan Mạch thực hiện. Và gần đây nhất là cuộc vận động sáng tác văn học
cho thiếu nhi 2010-2011 với chủ đề "Người bạn đầu tiên của tôi" và "Ước mơ
xanh" đã giúp cho các cây bút thỏa sức thả trí tưởng tượng bay bổng, tự do
nới rộng đề tài, tự do lựa chọn phương pháp sáng tác cho riêng mình... NXB
Kim Đồng đã luôn cố gắng tạo không khí sôi nổi trong sáng tác cho các em.
Nhận thức rõ được ý nghĩa ấy, NXB đã xây dựng cho mình một đội ngũ BTV
chuyên nghiệp, tay nghề cao, giỏi tiếp cận thị trường, nắm bắt nhu cầu, thị
hiếu của thiếu nhi. Hơn thế, là đội ngũ CTV tác giả đông đảo, hợp tác lâu dài
và chuyên nghiệp, mang đến những thành công lớn cho sách Kim Đồng. Tuy
nhiên, trong quá trình tổ chức CTV tác giả vẫn khó tránh khỏi những khó
khăn, thiếu sót, cần phải khắc phục kịp thời. Đó là cả quá trình nỗ lực bền bỉ,
lâu dài để tồn tại và phát triển để có được thương hiệu nổi tiếng như ngày
hôm nay.
Nhằm tìm hiểu sâu hơn về công tác CTV tác giả sách thiếu nhi của
NXB Kim Đồng và vai trò của BTV - "bà đỡ" cho những sản phẩm văn hóa tinh thần dành cho thiếu nhi ở NXB Kim Đồng trong thời buổi kinh tế thi
trường, người nghiên cứu đã lựa chọn đề tài: "Tìm hiều vai trò của biên tập
viên trong công tác cộng tác viên tác giả trong quá trình tổ chức bản thảo
sách thiếu nhi của nhà xuất bản KIm Đồng" làm đè tài tiểu luận cho bộ
môn Tổ chức bản thảo của mình, với hi vọng có thể góp phần nâng cao hơn
nữa chất lượng của công tác CTV tác giả cũng như vai trò của BTV trong
công tác CTV tác giả của NXB Kim Đồng.
4
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài này, người nghiên cứu nhằm mục đích tìm hiểu sâu
hơn về hoạt động xuất bản sách thiếu nhi ở NXB Kim Đồng trong công tác
CTV tác giả, từ đó tập trung làm nổi bật vai trò của BTV trong công tác CTV
tác giả sách thiếu nhi ở NXB này. Trên cơ sở đó, người nghiên cứu mạnh dạn
đóng góp những ý kiến của mình nhằm nâng cao vai trò của BTV trong công
tác CTV tác giả và rút ra những bài học kinh nghiệm cho các BTV tương lai
nói chung cũng như với bản thân người nghiên cứu trong công tác CTV khi
tiến hành TCBT sách thiếu nhi.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, người nghiên cứu sẽ thực hiện
những nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận nghiệp vụ xuất bản cho công tác CTV tá giả
trong quá trình tổ chức bản thảo sách thiếu nhi
- Tiến hành tìm hiểu thực trạng công tác CTV tác giả trong quá trình
TCBT sách thiếu nhi ở NXB Kim Đồng
- Đánh giá được ưu và hạn chế, từ đó ban đầu đưa ra kiến nghị, đề xuất
để nâng cao vai trò của BTV trong công tác CTV tác giả sách thiếu nhi.
4. Phương pháp nghiên cứu và tài liệu
4.1. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài tiểu luận, người nghiên cứu ngoài việc vận dụng
những kiến thức đã tiếp thu, lĩnh hội được từ các bài giảng của thầy cô trong
khoa Xuất bản, đặc biệt là sự chỉ dạy nhiệt tình của cô Nguyễn Lan Phương
trong bộ môn Tổ chức bản thảo cùng với vận dụng hiểu biết của bản thân, tiểu
luận còn sử dụng một số phương pháp sau:
B. NỘI DUNG
Chương 1 Cơ Sở Lý Luận chung
1.1. Khái niệm biên tập viên, bản thảo và tổ chức bản thảo Sách
1.1.1. Biên tập viên
Hiện nay trên thế giới, có không ít những quan niệm khác nhau về
BTV. Sở dĩ có sự khác nhau đó là do quan niệm của công tác biên tập của mỗi
nước, mỗi khu vực mỗi khác, mỗi giai cấp, mỗi thời kỳ mỗi khác. Tiểu luận
xin đưa ra một vài quan niệm khác nhau của một vài nước tiêu biểu về người
biên tập.
Người Mỹ quan niệm rằng biên tập không can thiệp sâu vào nội dung
tác phẩm, người biên tập ngoài tri thức chuyên môn khoa học thì họ chỉ cần
giỏi marketing và tin học để đề xuất được nhiều đề tài, khai thác được nhiều
bản thảo, bán chạy với số lượng lớn để thu được nhiều lợi nhuận.
Người Pháp lại quan niệm rằng biên tập chỉ là việc sửa lỗi chính tả,
BTV chủ yếu là người tổ chức, làm dịch vụ sản xuất hàng hóa XBP để kiếm
lời, họ chủ yếu có tri thức về tổ chức kinh doanh, marketing văn hóa.
Ở Nhật thì nghề biên tập được chú ý như một nghề kinh doanh thương
mại. BTV là những người khai thác, chọn đề tài, tổ chức bản thảo, lựa chọn
phương án xuất bản tối ưu. Biên tập là công việc tổ chức có sức mạnh đối với
đội ngũ tác giả. Người biên tập chủ yếu có kiến thức biên tập ngôn ngữ, biết
trình bày sách, tuyên truyền sách và nắm bắt nhu cầu thị trường.
Như chúng ta biết, XBP là một sản phẩm đặc thù của một quá trình sản
xuất đặc thù. Nó không chỉ là một sản phẩm văn hóa mà còn là sản phẩm
mang tính kinh doanh, thương mại. Như vậy nó là một loại hàng hóa đặc thù.
Chính vì vậy mà người làm công tác biên tập cũng là một "nhân vật" đặc thù.
7
* Sáng tạo ra những điều kiện cần thiết để các tác phẩm tinh thần, các
tri thức có thể truyền bá và để hoạt động xuất bản làm tốt chức năng văn hóa
của mình.
Như vậy, người biên tập là người làm công tác truyền bá văn hóa thông
qua việc tổ chức sản xuất. Trước kia, hiên tại và cả trong tương lai thì BTV luôn
là cầu nối giữa tác giả và độc giả, là người điều hòa giữa sản xuất và tiêu dùng
XBP, là người "chiến sĩ" làm công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng, của giai cấp.
1.1.2. Bản thảo là gì?
Theo như "từ điển thuật ngữ xuất bản - in - phát hành", bản thảo là
những "văn bản được tác giả viết, soạn ra trong quá trình hình thành tác
phẩm. Bản thảo cũng là văn bản đang trong quá trình biên tập, sửa chữa và
hoàn thiện để công bố". Tuy nhiên, xét trên phạm vi rộng hơn thì bản thảo có
thể là các bản vẽ nháp, các tác phẩm nghệ thuật ở các dạng ngôn ngữ khác
nhau, đang trong quá trình sáng tạo của tác giả,... chưa hoàn thiện, có thể
được bổ sung, sửa chữa, chỉnh lý trước khi đưa đến công chúng.
Sản phẩm sáng tạo của tác giả nếu được lựa chọn để công bố, truyền bá
cho công chúng dưới hình thức XBP thì sẽ trở thành bản thảo xuất bản. Lúc
đó, nó mới chỉ dừng lại ở dạng bản thảo thô. Bản thảo xuất bản là văn bản, tác
phẩm được đưa vào quá trình xuất bản, đang trong quá trình sáng tạo của
BTV để trở thành bản thảo mẫu đưa in - bản thảo ở giai đoạn cuối của quá
trình biên tập, nó đã qua khâu gia công biên tập về nội dung, ngôn ngữ, kỹ
thuật, mĩ thuật, qua nhiều lần thẩm định và được phê duyệt của tông biên tập.
Đó còn gọi là bản thảo tinh.
Như vậy bản thảo trong công tác xuất bản là các dạng văn bản, tác
phẩm được hình thành trong quá trình gia công, chỉnh lý của BTV, việc sửa
chữa, hoàn chỉnh tác phẩm và các phụ bản trong các NXB sẽ được xuất bản.
9
10
1.2. Cộng tác viên tác giả và công tác CTV
* Cộng tác viên tác giả
Trong hoạt động xuất bản, CTV là khái niệm chỉ những người có quan
hệ cộng tác với NXB để làm ra sách, tuyên truyền và phát huy tác dụng của
sách.
Trong quá trình tổ chức biên tập xuất bản, có bao nhiêu khâu thì có bấy
nhiêu loại CTV. Từ khâu xây dựng kế hoạch đề tài cho tới khi XBP ra đời,
tương ứng với mỗi công đoạn, đều có các CTV giúp việc cho NXB. Có CTV
gợi ý giới thiệu đề tài, có CTV viết bản thảo, có CTV đọc thẩm định bản thảo,
CTV gia công bản thảo,..còn có cả CTV phát hành sách, CTV liên kết với
NXB để in sách,... Trong số các CTV thì CTV tác giả là lực lượng đông đảo
nhất và chủ chốt nhất của NXB. Họ chính là đội ngũ những người sáng tác,
dịch giả, biên soạn... - những người tạo ra các tác phẩm văn hóa tinh thần,
nguồn bản thảo dồi dào cho kế hoạch đề tài của NXB, đảm bảo lượng đầu vào
quan trọng cho NXB. Nếu không có CTV tác giả thì kế hoạch của NXB sẽ
không thể thực hiện được thậm chí có thể sẽ phải hủy bỏ. Hơn nữa, trong quá
trình biên tập xuất bản, giữa BTV và CTV tác giả có mối quan hệ khá chặt
chẽ, để có một bản mẫu đưa in hoàn chỉnh thì luôn có sự đồng hành giữa BTV
và CTV tác giả, sự giúp đỡ của BTV trong quá trình sáng tác của tác giả là ko
thể phủ nhận. Và ngược lại, nhờ có CTV tác giả mà BTV cũng hoàn thành
nhiệm vụ quan trọng của mình. Gặp được một CTV có trình độ thì vai trò của
người biên tập sẽ nhẹ đi rất nhiều.
Như vậy, CTV tác giả không chỉ là những người giúp cho kế hoạch của
NXB thành hiện thực mà còn giúp cho BTV hoàn thành được tốt nhiệm vụ
của mình là tổ chức khai thác, sáng tạo ra nhiều tác phẩm văn hóa và lựa chọn
ra những tác phẩm có gái trị để chế bản, nhân bản thành XBP, đưa chúng đến
nơi bạn đọc có nhu cầu. Vấn đề CTV tác giả đối với đối tượng độc giả nhỏ
ấy.Vì vậy, lựa chọn chính xác CTV tác giả là rất quan trọng, là điều kiện tiên
quyết cho sự thành công của công tác TCBT, tính khả thi của đề tài, cũng như
thành công của XBP tương lai.
12
Trước hết, cần xác định rõ yêu cầu, đặc điểm của đề tài. Biên tập viên
phải là người nắm rõ chủ đề, tư tưởng của đề tài, đặc điểm về tính khoa học
hoặc phạm vi cuộc sống mà đề tài hướng đến, đối tượng mà đề tài phục vụ,
ngôn ngữ sử dụng trong bản thảo yêu cầu. Từ đó tăng sức thuyết phục đối với
tác giả, để tác giả nhìn thấy rõ hơn ý nghĩa của đề tài, nhu cầu thị trường, của
bạn đọc cũng như tính thực tế, khả thi của đề tài nhằm tạo niềm tin và sự
hứng khởi trong sáng tác.
Cần phải nghiên cứu kỹ tác giả để đưa ra lựa chọn đúng là điểm mấu
chốt để quyết định việc tổ chức đề tài có thành công hay không. Những thông
tin về tác giả cơ bản đó là những thông tin mang tính hình thức nhưng nó lại
ảnh hưởng lớn đến chất lượng của bản thảo và ảnh hưởng đến quá trình cộng
tác lâu dài giữa tác giả với BTV cũng như với NXB. Trước hết tác giả phải là
người có đủ phẩm chất của một người cán bộ cách mạng trong sáng tạo tác
phẩm văn hóa tinh thần, tham gia vào công tác tư tưởng, nhất trí theo quan
điểm đường lối của Đảng và Nhà nước. Từ đó am hiểu chức năng, nhiệm vụ
của NXB, trung thành với tôn chỉ của NXB. Tác giả còn phải là người có đủ
những điều kiện về tri thức, khả nắng thể hiện thành công đối với nhiệm vụ
chuyên môn mà đề tài đó đòi hỏi. Như vậy, nghiên cứu kỹ tác giả, người BTV
không chỉ nghiên cứu những điều kiện về trình độ học thuật, quan điểm tư
tưởng, năng lực sáng tác mà còn phải là người am hiểu đầy đủ về yêu cầu của
đề tài, có hứng thú và sở trường phù hợp với đề tài, có những am hiểu về trình
độ, thị hiếu, vốn sống của độc giả.
Nghiên cứu đội ngũ tác giả, những BTV cần phải thường xuyên chú ý đến
Tổ chức công tác CTV tác giả, không chỉ dừng lại ở việc thu hút CTV
tác giả vào thực hiện đề tài mà BTV còn cần phải làm tốt công tác tham mưu
cho tác giả trong quá trình sáng tác.Với vai trò nằm ngoài công việc sáng tác,
xem xét vấn đề ở góc độ đánh giá, phê bình thì BTV luôn là người "tỉnh táo"
nhất, vẫn là người định hình hướng đi cho tác giả không đi chệch đường. Từ
việc kích thích mong muốn sáng tác, tạo sự sáng tạo của tác giả cho đến khi
xây dựng một đề cương bản thảo hoàn chỉnh, BTV luôn là người làm tròn
nhiệm vụ tham mưu cho tác giả. Điề này thể hiện ở sự hợp tác, kết hợp làm
14
việc giữa BTV và CTV, cùng nhau bàn bạc, thảo luận, BTV còn đưa ra ý kiến
sưa chữa để hoàn thàn hbản đề cương hoàn thiện nhất trong năm nay.
* Bồi dưỡng, giúp đỡ tác giả trong quá trình sáng tạo bản thảo
Quy trình sáng tạo của các CTV tác giả là vô cùng khó khăn, căng
thẳng, đòi hỏi tác giả cần phải hết sức tập trung. Vì vậy mà rất cần đến sự
giúp đỡ của các BTV. Vì chỉ có BTV mới là người hiểu được tác giả hơn ai
hết, vời đúng nghĩa là "cầu nối" giữa độc giả và tác giả. Để hoàn thành bản
thảo như yêu cầu, họ phải làm mọi việc nhằm bồi dưỡng và giúp đớ tác giả
trên các phương diện sau:
- Kịp thời cung cấp thông tin, tư liệu mới về những quan điểm, đường
lối chính sách mới của Đảng và Nhà nước có liên quan đến đề tài cuốn sách
- Có thể mở tọa đàm trưng cầu ý kiến về bản đề cương, bản thảo viết
thử, góp ý trả lời cho tác giả.
- Cung cấp cho tác giả những thông tin mới về đối tượng độc giả,
những thị hiếu đặc biệt giúp tác giả có phương án thể hiện bản thảo hiệu quả
nhất.
- Cung cấp những cuốn sách có liên quan đến đề tài đã xuất bản được
đánh giá cao, những kinh nghiệm viết đã được đúc kết để tác giả tham khảo.
- Cung cấp bảng chữ cái, phiên âm chính tả chuẩn, biên soạn các văn
tập, mà còn phải là người có bản lĩnh, có hiểu biết về nhiều mặt: trình độ
chính trị văn hóa, sự từng trải, kỹ năng ngôn ngữ, nhất là phải có một thế giới
quan khoa học biện chứng, có khả năng thẩm mỹ.
Công tác tổ chức CTV tác giả là một công việc vô cùng quan trọng với
bất kỳ một NXB nào, nó còn là công việc có ý nghĩa lớn trong hoạt động biên
tập xuất bản. Nó không chỉ là nhân tố thúc đẩy cho tác phẩm ra đời nhanh hơn
mà còn giúp cho được ra đời những tác phẩm thực sự kết tinh tinh thần của
tác giả, giúp mỗi cuốn sách tương lai có được vị trí trong lòng độc giả, xây
dựng tên tuổi cho tác giả, sự thành công của các BTV và củng cố "thương
hiệu" của NXB, mở rộng uy tín ngày càng lớn cho NXB.
16
1.3. Vai trò của BTV trong công tác cộng tác viên tác giả trong quá
trình tổ chức bản thảo
Khi cầm một cuốn sách trên tay, việc đầu tiên mà bạn đọc quan tâm hẳn
phải là tên tác giả, tác giả nam hay nữ, trong nước hay sách dịch,... ít ai chú ý
đến và nhớ đến cái tên "biên tập viên" được ghi chú ở cuối trang sau cùng của
XBP theo luật định. Trong số hàng ngàn cuốn sách mỗi năm, có không ít cuốn
mà BTV đã phải bỏ công theo đuổi từ đầu đến cuối. Cũng có những cuốn
sách nổi tiếng mà bản thảo đã từng có lúc bị khước từ, không cho xuất bản,
hay bị coi là không hay, thậm chí là "dẻ rách". Nhưng có một "nhân vật thầm
lặng" đã cứu vớt cho số phận của những bản thảo ấy và trở nên kinh điển.
Những nhân vật đó là ai? Đó chính là những BTV chân chính. Mấy ai biết
được bản thảo " Cuốn theo chiều gió" của Margaret Mitchell đã bị hầu hết các
NXB lớn ở Paris từ chối, chỉ vì nội dung của nó khác thường quá, nhưng nhờ
"con mắt xanh" của BTV ở NXB Gallimard, tiểu thuyết này mới được đưa
xuống nhà in và trở nên nổi tiếng như ngày hôm nay.
Sự thật không thể phủ nhận được rằng, công việc của người biên tập là
mối CTV giá trị.
Lựa chọn được những CTV tác giả cho đề tài, không dừng lại ở đó,
BTV còn phải theo sát tác giả trong quá trình hình thành tác phẩm. Muốn tạo
một không gian làm việc tự nhiên và hiệu quả, BTV cần phải tăng cường mối
quan hệ với tác giả. Luôn khéo léo trong ứng xử, có thái độ thân thiện khi
giao tiếp với những tác giả mới, đặc biệt là những tác giả trẻ lại mới nổi tiếng
vì có một số các tác phẩm mới nổi trên thị trường. Cùng với đó là luôn đặt tôn
chỉ và uy tín của NXB lên hàng đầu, nhằm tạo cho tác giả có một cái nhìn tốt
đẹp và thân thiện về con người và tổ chức XB, nơi mà họ đang giao tiếp. Một
khi đã quen thân với tác giả, BTV sẽ có thể giúp được tác giả nhiều hơn. Và
sự giúp đỡ chân thành, nhiệt tình của BTV sẽ có tác dụng to lớn đới với CTV
tác giả. 50% thời gian của BTV Nhật Bản dùng để giao lưu với tác giả và
nghiên cứu thị trường. Họ luôn cố gắng để trở thành những người bạn gần
gũi, chân tình của các tác giả. Có như vậy BTV mới hiểu hơn về tác giả của
18
mình, đồng thời CTV tác giả mới có tinh thần thoải mái nhất để sáng tạo nên
tác phẩm - "đứa con tinh thần" đẹp đẽ nhất về đề tài này.
Thông thường khi bắt tay vào viết, các tác giả đôi khi bị rơi vào tình
trạng " không tỉnh táo" dẫn đến xa rời đề tài. Công việc của BTV lúc này là
luôn tỉnh táo "đánh thức" ý chí của tác giả, định hướng con đường đi đúng
đắn cho tác giả, vì đây là bước khá quan trọng trong quá trình hình thành bản
thảo. Để cùng nhau xây dựng một đề cương bản thảo hoàn chỉnh nhất, BTV
và CTV tác giả cần phải vượt qua giai đoạn khó khăn này để từng bước xây
dựng được bản thảo.
Không những thế, trong quá trình sáng tạo bản thảo, BTV phải luôn
theo sát động viên tác giả tránh để tác giả cảm thấy nhàm chán hay đi lạc đề
tài. Muốn vậy, BTV phải tăng cường gặp gỡ tác giả, trao đổi, góp ý hay đưa ra
qua, từ làm sách trong thời kỳ bao cấp đến khi mở ra trong cơ chế thị trường
rồi hòa nhập trong thời kỳ đất nước đổi mới, chiến lược và sách lược của
NXB luôn chí hướng vươn tới làm sách hay, sách đẹp thì luôn khát khao cháy
bỏng trong lòng các thế hệ cán bộ NXB.
NXB Kim Đồng có nhiệm vụ tổ chức bản thảo, biên soạn, biên dịch ,
xuất bản và phát hành các xuất bản phẩm có nội dung giáo dục truyền thống
dân tộc, giáo dục về tri thức, kiến thức,...trên các lĩnh vực văn học, nghệ
thuật, khoa học - kỹ thuật nhằm cung cấp cho các em thiếu nhi cũng như các
20
bậc phụ huynh những kiến thức cần thiết trong cuộc sống, những tinh hia của
tri thức nhân loại nhằm góp phần giáo dục và hình thành nhân cách thế hệ trẻ
- những người chủ nhân tương lai của đât nước.
Đối tượng phục vụ của NXB là các em từ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo(1 đến
5 tuổi), tuổi nhi đồng (6 đến 9 tuổi), thiếu niên (10 đến 15 tuổi) đến đối tượng
tuổi mới lớn (16 đến 18 tuổi) và các bậc phụ huynh.
Từ ngày thành lập đến nay, đã hơn nửa thế kỷ sách Kim Đồng đã góp
phần bồi dưỡng, đào tạo những người chủ nhân tương lai của đất nước bằng
những xuất bản phẩm có đề tài phong phú, thể loại đa dạng: văn xuôi, thơ,
kịch, nhạc, tranh truyện,....với các loại văn hóa phẩm khác: tranh ảnh, băng
hình,...,nội dung trong sáng và lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc, chứa đựng
nhiều tri thức văn hóa, khoa học phản ánh nhiều mặt của cuộc sống đất nước
trong lịch sử, trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm cũng như trong cuộc
sống mới công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.
Ước mơ vươn tới 1000 đầu sách mới và trung tâm sách thiếu nhi của cả
nước luôn là niềm khát khao mong mỏi của nhiều thế hệ cán bộ NXB Kim
Đồng.
Bước vào thời kỳ đởi mới, cùng với sự phát triển kinh tế chính trị xã
hội của cả nước, NXB đã nỗ lực vươn lên, tự bứt phá trong cơ chế thị trường,
16.410.313
16.850.125
98540.705
Trong 55 năm qua, NXB Kim Đồng đã xuất bản được hơn 15.000 đầu
sách với trên 300 triệu bản in. Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2012,
nhà xuất bản đã xuất bản được 617 cuốn, tổng sách nộp lưu chiểu của NXB là
700 cuốn với 4500 triệu bản. Những con số biết nói đã thầm lặng nói lên hiệu
quả hoạt động của NXB. Một khối lượng sách đồ sộ với hơn 50 loại bộ sách
đa dạng, mẫu mã trình bày, phạm vi và biên độ tuổi phục vụ bạn đọc, mảng đề
tài ngày càng mở rộng, chuyên sâu hơn, mở rộng thêm các tủ sách mới,...đặc
biệt là sự xuất hiện của Phòng Bản quyền đã mang đến cho NXB bước phát
triển vượt bậc.
Đây là kết quả của quá trình kiên trì phấn đấu của tập thể cán bộ NXB
cùng với đội ngũ cộng tác viên đông đảo gồm các nhà văn, nhà thơ, họa sĩ,
các nhà khoa học, nhà giáo dục có tâm, có tài lớn dần theo thời gian trong đó
có nhiều tên tuổi trong mọi lĩnh vực hoạt động của nhà nước,....Một bộ máy
cán bộ làm việc vơi nhiều thế hệ cán bộ, biên tập viên kế tiếp nhau, ngày càng
phát triển, miệt mài tâm huyết trong mọi khâu công việc để có thêm nhiều
sách hay, sách đẹp cho thiếu nhi
* Các mảng sách chính của của Nhà xuất bản Kim Đồng:
- Mảng sách văn học
- Mảng sách giáo dục truyền thống
- Mảng sách kiến thức khoa học
- Mảng sách doanh nhân
22
- Mảng sách truyện tranh
* Các tủ sách của Nhà xuất bản Kim Đồng:
Từ năm 2006 Nhà xuất bản đã phối hợp với Hội nhà văn Hà Nội, Hội
Nhà văn Đan Mạch và Đại sư quán Đan Mạch thực hiện dự án hỗ trợ văn học
thiếu nhi đã tổ chức cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi với chủ đề "Tình
bạn tuổi thơ". Đây là món quà hết sức có ý nghĩa với trẻ em Việt Nam.
Giờ đây, sách Kim Đồng mỗi năm xuất bản tới gần 2000 đầu sách. Để
sách đến với trẻ em khắp mọi miền đất nước, Nhà xuất bản đã chú trọng xây
dựng đội ngũ cán bộ năng động, nhiệt huyết, các trung tâm phát hành, cửa
hàng... được phủ khắp từ Nam ra Bắc. Góp phần lớn cho sự thành công của
Nhà xuất bản, không thể không nói đến đội ngũ cộng tác viên là họa sĩ, biên
soạn, dịch giả, nhà văn, nhà thơ,... những người nhiệt thành tâm huyết mang
đến nhứng nét đẹp cả về hình thức và nội dung cho cuốn sách, những người
làm nên gương mặt riêng, cá tính riêng đầy ấn tượng cho cuốn sách của Nhà
xuất bản Kim Đồng.
Có thể nói 55 năm qua, sách Kim Đồng có vị trí đặc biệt trong đời sống
tinh thần của nhiều thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam, luôn được bạn đọc trân
trọng đón nhận. Nhà xuất bản Kim Đồng đã liên tuc phấn đấu hoàn thành
nhiệm vụ, góp phần tích cực vào sự nghiệp nuôi dưỡng, bồi dướng, giáo dục
thế hệ trẻ Việt Nam.
2.1.2 Vai trò của sách thiếu nhi ở Nhà xuất bản Kim Đồng
Nhà xuất bản Kim Đồng mang tên của một người anh hùng nhí rất anh
dũng và kiên cường. Có lẽ cái tên đã rất thân thuộc với độc giả nhỏ tuổi Việt
Nam và cũng chính vì thế mà nó quy định chức năng, nhiệm vụ, tôn chỉ hành
động của Nhà xuất bản: Xuất bản sách dành cho sự nghiệp giáo dục đạo đức
và lý tưởng sống của thiếu nhi, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của
các em. Nó đã trở thành mục tiêu lý tưởng để Nhà xuất bản luôn tồn tại trong
lòng độc giả hơn nửa thế kỷ qua và đặc biệt để vững vàng trước những khó
khăn, phức tạp của cơ chế thị trường. Nhất là từ khi Việt Nam gia nhập Công
ước Berne (năm 2004). Để đến hôm nay thương hiệu Kim Đồng đã thực sự
có một vị trí tương đối trong lòng độc giả Việt Nam.
24
vật, con vật, cây cối, chữ cái... (bộ sách Khởi đầu thông minh, Truyện hay cho
25