CẢI BIÊN VÀ SÁNG TÁC MỘT SỐ TRÒ CHƠI
PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI
Tác giả: Vương Ngọc Quyên
Đơn vị: Trường Mẫu Giáo Hoa Mai 5
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1/ Lý do chọn đề tài
Chúng ta đều biết: Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Chơi là
nhu cầu không thể thiếu được trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Tina
Bruce, một tác giả hàng đầu về Giáo Dục Mầm Non đã tóm tắt về giá trị của việc
chơi đùa như sau: "Các nghiên cứu về não bộ, cũng như nghiên cứu trong các lĩnh
vực khác, đã cho thấy ngày càng rõ hơn về nhu cầu được vui chơi của tuổi thơ.
Chơi đùa đóng vai trò là cơ chế tiếp sức cho những suy nghĩ mang tính can đảm,
sáng tạo và nghiêm túc ở tuổi trưởng thành". Bởi trẻ “học mà chơi, chơi mà học”
vì vậy bên cạnh đồ chơi thì trò chơi giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong quá
trình chơi của trẻ.
Michel de Montaigne (1553-1592) một nhà văn lớn của Pháp đã viết: “Trò
chơi phải được coi là hoạt động quan trọng nhất của trẻ thơ”.
Trò chơi không chỉ giúp cho trí tuệ, tình cảm, ngôn ngữ,…của trẻ được phát
triển mà còn giúp cho trẻ phát triển hài hòa về thể chất làm cho tâm hồn trẻ thêm
hồn nhiên, trong sáng…
Trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng đều rất tò mò, ham hiểu biết,
trẻ luôn thích thú với những điều mới lạ. Vì vậy những trò chơi mới, cách chơi mới
sẽ khơi gợi được ở trẻ tính tò mò, ham thích khám phá. Tạo động lực cho trẻ tham
gia vào trò chơi say sưa, tự nguyện và đầy hứng thú. Điều đó không chỉ làm thỏa
mãn nhu cầu được chơi ở trẻ mà còn góp phần quan trọng cho sự phát triển toàn
diện nhân cách trẻ mầm non.
Trang 1


Trong kho tàng trò chơi dân gian và vô vàn các trò chơi vận động dành cho
lứa tuổi mầm non, tôi nhận thấy những trò chơi vận động góp phần phát triển thể

* Phạm vị nghiên cứu
- Học sinh lớp Lá 6 trường Mẫu Giáo Hoa Mai 5, Thuận An, Bình Dương.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1/ Cơ sở lý luận
Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, phát triển thể lực thông qua phát
triển vận động là một nhiệm vụ hết sức quan trọng đối với trẻ mầm non. Phát triển
vận động là một trong những điều cơ bản để trẻ nhận thức thế giới xung quanh, trẻ
biết nhiều kỹ năng vận động thì trẻ càng có nhiều cơ hội tiếp xúc, khám phá thế
giới xung quanh tạo điều kiện tốt để trẻ tham gia vào nhiều hoạt động và trẻ sẽ tích
luỹ được nhiều kinh nghiệm qua các hoạt động đó, nhờ thế mà vốn kiến thức của
trẻ được tăng lên, đồng thời khi thực hiện các yêu cầu của vận động cũng giúp
thêm cho trẻ rèn một số kỹ năng nhận thức như sự chú ý, tính kiên trì…Trong quá
trình tham gia vào các trò chơi vận động trẻ còn được phát triển thêm cả về mặt
tình cảm xã hội cũng như thẩm mỹ. Khi nói đến thể lực chúng ta có thể nghĩ ngay
rằng đó là chất lượng của cơ thể con người có thể sử dụng vào thực tiễn một việc
nào đó trong học tập, lao động, thể thao… Phạm trù thể chất bao gồm các mặt sau:
Tầm vóc cơ thể là trạng thái phát triển và hình thái, cấu trúc cơ thể bao gồm
sự sinh trưởng hình thể và tư thế thân người của một cơ thể. Sinh trưởng chủ yếu
chỉ qua quá trình biến đổi dần về khối lượng cơ thể từ nhỏ đến lớn, từ thấp đến
cao, từ nhẹ đến nặng.
Năng lực tham gia vận động thể lực của một cơ thể, đây là một nhân tố hết
sức quan trọng nó thúc đẩy và giúp cho các chức năng sinh lý của cơ thể phát triển
một cách nhịp nhàng.
Khả năng thích ứng của cơ thể đối với môi trường bên ngoài, trong đó có
khả năng chống lại bệnh tật. Trạng thái tâm lý là chỉ tình cảm, ý chí, cá tính của con
người, nếu một con người có trạng thái tâm lý tốt thì cơ thể sẽ phát triển khỏe mạnh

Trang 3




- Giáo viên ở lớp có trình độc chuyên môn trên chuẩn, 01 giáo viên trình độ
cao đẳng, 01 giáo viên trình độ đại học.
b. Khó khăn:
- Một số trò chơi có yêu cầu cao trẻ mất nhiều thời gian mới chơi được trò
chơi.
- Đa số trẻ chưa qua các lớp mầm, chồi nên trẻ chưa có nhiều kỷ năng vận
động cơ bản.
- Một vài trẻ có sức khỏe yếu thường hay bệnh nên chưa hứng thú tham gia trò
chơi cùng bạn.
- Trong lớp có 01 trẻ bị mắc bệnh ngoài da, dễ trầy xước khi tham gia vận
động.
- Một số trò chơi hấp dẫn trẻ nhưng lại không phù hợp với chủ đề, chủ điểm
mà giáo viên đang thực hiện.
-

Việc tổ chức các trò chơi vận động cho trẻ đòi hỏi phải có sự linh hoạt và
tính sáng tạo cao.

-

Thời gian tổ chức chơi còn hạn hẹp vì trò chơi không thể diễn ra trong suốt
cả một hoạt động của trẻ mà còn chủ yếu được lồng ghép tích hợp vào các
hoạt động mà thôi.
Với những khó khăn trên, tôi cần nhanh chóng khắc phục và phát huy những

thuận lợi và ưu điểm của mình.
* Số liệu trước khi thực hiện:
Khảo sát thực tế trên lớp Lá 6, với tổng số cháu là 43 .
Tổng số


- Trẻ còn thụ động trong các trò chơi, đặt biệt là trẻ béo phì, thừa cân.
- Trò chơi của cô còn chưa phong phú, thu hút trẻ.
Để khắc phục những hạn chế trên tôi bắt đầu cải thiện tiết dạy, thay đổi các
trò chơi và dần dần áp dụng những biện pháp mới, linh hoạt để giúp trẻ lớp mình
hứng thú với các trò chơi vận động để trẻ hoạt động hết hình trong mỗi lần chơi.
3 / Biện pháp thực hiện
a. Biện pháp 1: Cải biên một số trò chơi cũ thành trò chơi mới.
Tôi lựa chọn trò chơi đã sưu tầm và cải biên một số nội dung chơi thành trò
chơi mới sao cho phù hợp với nhiều chủ điểm, phù hợp với đặc điểm nhận thức
và khả năng vận động của trẻ. Quan trọng hơn cả những trò chơi tôi cải biên
được tổ chức với hình thức mới lạ khuyến khích trẻ tham gia vào các trò chơi,
các hoạt động một cách thích thú.
 TRÒ CHƠI 1: CON ONG CHĂM CHỈ
( Cải biên từ trò chơi Đàn gà trong sân)
 Trò chơi đàn gà trong sân:


Luật chơi:
- Những chú gà sẽ vào trong sân nhà tìm thóc lúa, nếu bị chủ nhà bắt sẽ thua.



Cách chơi:
- Một trẻ làm bác chủ nhà và tất cả trẻ sẽ làm những chú gà. Khi không có chủ
nhà thì những chú gà sẽ vào trong sân tìm thóc lúa, khi chỉ nhà xuất hiện
những chú gà phải nhanh chóng chạy ra khỏi sân, nếu chú gà nào không chạy
kịp sẽ bị chủ nhà bắt.

+ Đối với trò chơi “ Đàn gà trong sân”, chỉ ứng dụng được trong chủ điểm thế

- Vẽ một hình tùy ý ( hình vuông, hình tròn,…) làm khu vực vườn hoa.
- Những trẻ làm hoa sẽ đứng vào vị trí, đung đưa người, không được di
chuyển và đọc:
“ Này chú Ong ơi!
Vội bay đâu thế?
Vườn hoa vẫy gọi
Mời chú Ong vào
Tìm hoa làm mật
Đón mùa xuân sang”
- Khi các bạn làm hoa đọc xong các chú ong ( mỗi lần 3 chú ong) bay vào
vườn tìm hoa hút mật. Khi con Ong bay tới hoa nào hoa đó phải nói “ Hoa
tàn” và ngồi thụp xuống thì sẽ không bị bắt, khi chú ong vừa bay đi hoa phải
lập tức đứng dậy nói “ Hoa nở” . Nếu hoa nào bị Ong bắt hút mật sẽ thay
đổi vai chơi cho Ong.


Ứng dụng:
- Tổ chức trò chơi trong hoạt động ngoài trời, phù hợp tổ chức trong chủ điểm
mùa xuân, thế giới động vật, thế giới thực vật.
- Thông qua trò chơi góp phần phát triển phản ứng nhanh nhạy, phát triển cơ
chân cho trẻ.

Trang 7


Trẻ thích chơi trò chơi Con Ong chăm chỉ.
Trang 8


 TRÒ CHƠI 2: GIỐNG NHAU LÀ THUA

 Cách chơi:

Trang 9


- Mỗi lần chơi chia thành 2 đội, mỗi đội có số lượng bạn chơi bằng nhau. Hai
đội xếp thành hàng dọc đứng đối diện với nhau. Bạn đứng đầu hàng ở mỗi
đội sẽ phải oẳn tù xì xem ai sẽ tạo dáng trước, sau đó bạn thắng sẽ tạo dáng
một con vật và đồng thời bạn chơi ở đội còn lại sẽ phải tạo dáng con vật khác
với đội kia.
VD: + Bạn số1 ở đội A oẳn tù xì thắng bạn số 1 của đội B.
+ Bạn số 1 đội A sẽ tạo dáng con chim bay và cùng lúc bạn số 1 đội B
sẽ phải tạo dáng con vật khác với bạn số 1 đội A như là con voi, con ếch,
con khỉ, con cò,…
- Tạo dáng khác nhau hai bạn ở cả hai đội sẽ chơi tiếp tục chơi, đội nào tạo
dáng giống bạn ở đội đó bị loại ra ngoài và bạn tiếp theo sẽ tiến lên oẳn tù xì
để chơi tiếp.
VD: + Bạn số 1 đội B thua bạn số 1 đội A nên bạn số 1 đội B sẽ phải bị loại
ra ngoài.
+ Bạn số 2 của đội A sẽ tiến lên oẳn tù xì với bạn số 2 của đội B xem
ai thắng được tạo dáng trước sau đó tiếp tục chơi.
- Trò chơi vẫn tiếp tục đến khi hết các thành viên trong đội, đội nào hết bạn
chơi trước đội đó sẽ thua.
 Ứng dụng:
- Tổ chức trong các buổi sinh hoạt tập thể, hoạt động vui chơi, hoạt động
ngoài trời.
- Thông qua trò chơi trẻ sẽ phối hợp nhịp nhàng giữa tay, chân, mắt và sử
dụng hình thể của mình để tạo dáng nhiều con vật khác nhau.

Trang 10

- Khi nhảy phải lần lượt từng bạn chơi trong đội nhảy theo từng cạnh dây,
trong đội nếu ai nhảy chạm vào dây đội đó sẽ thua và làm đội chăn.
 Ứng dụng:
- Tổ chức trò chơi trong các dịp lễ hội, sinh hoạt tập thể, hoạt động chiều,
hoạt động ngoài trời.
- Thông qua trò chơi rèn luyện được cho trẻ sự khéo léo của đôi chân.
- Nâng cao tinh thần đồng đội, thi đua với nhau.
- Ứng dụng được trong tất cả mọi chủ điểm.

Trang 12


Trẻ nhảy dây theo dạng hình vuông.
b. Biện pháp 2: Sáng tác trò chơi.
Ngoài cải biên một số trò chơi tôi còn nghiên cứu thêm tài liệu về việc phát
triển vận động cho trẻ để dựa trên cơ sở đó tôi sáng tác thêm một số trò chơi
mang tính tập thể, nêu cao tinh thần đồng đội và rèn luyện được các kỹ năng
vận động cho trẻ.
 TRÒ CHƠI 4: TAY NẮM TAY
 Mục đích:
- Nhằm giúp trẻ phát triển cơ bụng, khéo léo của đôi chân.
- Rèn luyện tinh thần đồng đội đoàn kết với nhau vượt qua các chướng ngại
vật.
 Chuẩn bị:
- Vòng, chai nhựa làm chướng ngại vật.
- Dây thun.
 Luật chơi:
- Đội chơi phải nắm chặt tay nhau di chuyển qua các chướng ngại vật.
- Không chạm hoặc làm ngã chướng ngại vật.
Trang 13

chiều.
- Thông qua trò chơi trẻ sẽ phối hợp nhịp nhàng giữa tay, chân, mắt bụng, lưng
để vượt qua các chướng ngại vật.
- Phát triển các kỹ năng vận động cho trẻ. Giúp trẻ nâng cao tinh thần đoàn kết
trong tập thể.
 TRÒ CHƠI 5: RỪNG VÀ BIỂN
 Mục đích:
- Phát triển cơ chân, rèn phản ứng nhanh nhạy.
Trang 16


 Chuẩn bị:
- Sân bãi rộng.
- Phấn/ dây thun.
 Luật chơi:
- Người chơi chạy nhanh không để cho Hổ ở rừng và cá Mập ở biển bắt
được.
- Nếu bạn nào bị bắt sẽ đổi vai chơi cho Hổ và cá Mập.
 Cách chơi:
- Dùng phấn hoặc sợi dây làm dãy phân cách giữa rừng, bờ và biển.
- Chọn 3 bạn làm cá Mập và 3 bạn làm Hổ, cá Mập ở dưới biển, Hổ ở trong
rừng. Những trẻ còn lại làm người dân đi tắm biển.
- Khi cá bơi đi xa thì người dân đi tắm biển, khi thấy ca bơi lại người dân
phải nhanh chân chạy lên bờ.
- Người dân phải chú ý khi đang ở bờ nếu như Hổ thức dậy và chạy ra khỏi
rừng để bắt người ăn thịt, người dân nhanh chóng chạy xuống biển trốn
Hổ.
- Nếu ai bị cá Mập hoặc Hổ bắt được thì sẽ phải đổi vai chơi.
- Lưu ý: Hổ và cá Mập không chạy ra khỏi nơi ở của mình cùng một lúc.
 Ứng dụng:

Trang 18


Trẻ mang nước đến hồ cá và giữ thăng bằng.
Sau khi đổ nước xong sẽ phải vượt qua các chướng ngại vật
quay về điểm xuất phát, bạn tiếp theo sẽ thực hiện chơi tương tự như thế
cho đến hết số bạn chơi ở cả hai đội.
Đội nào nhanh hơn và có mực nước cao hơn đội đó sẽ chiến
thắng.

Trang 19


So sánh đội nào có mực nước cao hơn đội đó chiến thắng
 Ứng dụng:
- Tổ chức trò chơi trong các dịp lễ hội, sinh hoạt tập thể, hoạt động chiều.
- Thông qua trò chơi rèn luyện được cho trẻ cách giữ thăng bằng, khéo léo
của đôi chân.
- Nâng cao tinh thần đồng đội, thi đua với nhau.
 TRÒ CHƠI 7: ĐI TRÊN GIẤY
 Mục đích:
- Phát triển cơ chân, rèn khả năng giữ thăng bằng và sự khéo léo.
 Chuẩn bị:
- Sân bãi rộng.
- Giấy cắt hình bàn chân có kích thước to vừa chân trẻ.
 Luật chơi:
- Khi bước đi, một chân các phải đạp lên giấy và chân kia không được
chạm đất. Nếu chạm đất sẽ bị trừ một điểm.
Trang 20


chọn những trò chơi, nội dung yêu cầu của trò chơi khác nhau cho phù hợp.
b. Đối với trẻ:
- Những trò chơi được cải biên và sáng tác mang lại sự thích thú cho trẻ khi
được tham gia các trò chơi mới lạ góp phần giáo dục đạo đức, thẩm
mỹ,....hoàn thiện về thể chất cho trẻ chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp một.
c. Kết quả:
-

Qua quá trình cải biên, sáng tác những trò chơi mới, cách chơi mới
dựa trên các trò chơi cũ tôi đã cải biên và sáng tác được 7 trò chơi góp phần
làm phong phú thêm vốn trò chơi cho trẻ 5 – 6 tuổi.

-

Sau quá trình tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tôi đã cải biên và sáng
tác kết quả thu được như sau:

Tổng số
cháu
43 cháu

Trẻ hứng

Trẻ béo phì

Trẻ thừa cân

thú hoạt

Trẻ suy dinh

thần đoàn kết và gắn bó với nhau hơn, giúp trẻ có ý thức tập thể.

-

Thông qua trò chơi nhiều trẻ thụ động ở lớp đã hòa đồng chơi
chung cùng bạn so với đầu năm.

-

Các trò chơi được sáng tác, cải biên từ những trò chơi dân gian, trò chơi
vận động vì vậy trẻ hứng thú và tham gia các hoạt động tích cực hơn. Qua đó các
giờ học sẽ vui nhộn hơn giúp trẻ thoải mái tham gia vào các hoạt động.
Kết quả trên cho thấy có một sự tiến bộ rõ rệt so với khảo sát ban đầu, các kỷ

năng của trẻ cũng được nâng cao.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đã làm được thì vẫn còn một vài điểm tôi
chưa cảm thấy hài lòng như:
- Trong lớp vẫn còn 02 trẻ ít được tham gia các hoạt động phát triển thể chất
ở lớp do trẻ thường xuyên nghỉ học và 01 trẻ phải hạn chế các hoạt động vì trẻ
mắc bệnh ngoài da, dễ trầy xước khi vận động.
Vì thế trong học kỳ tới, tôi sẽ cố gắng động viên các trẻ thường xuyên vắng
đi học đều hơn để cùng bạn tham gia các hoạt động. Và đối với trẻ mắc bệnh
ngoài da, tôi sẽ đưa ra các trò chơi vận động phù hợp với trẻ để khuyến khích trẻ
vận động nhiều hơn.
III/ KẾT LUẬN
Trò chơi vận động có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển thể lực của
trẻ. Trò chơi vận động là hình thức vui chơi, nghỉ ngơi tích cực vừa là phương tiện
để giáo dục trẻ một cách toàn diện. Trò chơi vận động thu hút nhiều trẻ tham gia
chơi và hoàn thiện kỹ năng vận động cho trẻ ngoài ra trò chơi vận động còn tạo
điều kiện để rèn luyện tố chất và phát triển thể lực. Trò chơi vận động làm tăng quá