Phát triển một đề án đổi mới mô hình quản lý xung đột trong tổ chức
và đàm phán tại nơi làm việc
I-
Giới thiệu về tổ chức
Cửa hàng bán lẻ xăng dầu số 4 trực thuộc công ty xăng dầu Cao Bằng là
một cửa hàng chuyên kinh doanh mặt hàng xăng, dầu Diesel và dầu mỡ
nhờn mang thương hiệu Petrolimex,
Cửa hàng đứng chân tại trung tâm thị xã Cao Bằng với sản lượng trên
300.000 lít/tháng doanh thu khoảng 6.000.000.000VNĐ/tháng thị phần
chiếm 1/3 doanh thu trên địa bàn thị xã Cao Bằng
Bộ máy tổ chức gồm 15 người
01 cửa hàng trưởng
01 kế toán
03 nhân viên thị trường
10 nhân viên bán lẻ
Công việc của các bộ phận
- Kế toán; thu thập tổng hợp số liệu, quản lý sổ sách, chứng từ, lập báo
cáo
- Nhân viên thị trường: tiép thị, tiếp xúc phát triển khách hàng mới…
- Nhân viên bán lẻ: bán và thu tiền hàng tại cửa hàng
Công việc hàng ngày của cửa hàng trưởng là điều hành mọi công việc
của cửa hàng, phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận, giải quyết các công
việc phát sinh, xét duyệt báo cáo nộp lên cấp trên…đôi khi phải giải
1
quyết những mâu thuẫn nảy sinh trong công việc, trong sinh hoạt giữa
các thành viên của cửa hàng
Không phải lúc nào khái niệm xung đột cũng đều được hiểu theo nghĩa
xấu
* Các kiểu xung đột
- Theo nguyên nhân :
3
+ Mục tiêu không thống nhất
+ Chênh lệch về nguồn lực
+ Có sự cản trở từ người khác
+ Căng thẳng / áp lực tâm lý từ nhiều người - mobing
+ Sự mơ hồ về phạm vi quyền hạn
+ Giao tiếp bị sai lệch
- Theo vai trò :
+ Xung đột tích cực
+ Xung đột tiêu cực
* Tại sao phải giải quyết xung đột ?
- Trên thực tế cuộc sống xung đột không tự nhiên mà có và cũng không
tự mất đi vì đó là do diễn biến sảy ra trong quan hệ công việc, quan hệ
trong cuộc sống nhất là trong giao tiếp hàng ngày, ví dụ người này làm
cùng ca đến muộn hơn người kia và bị người kia nhắc nhở, nhưng trong
khi nhắc nhở thái độ hơi nặng lời và xung đột có thể sảy ra, nếu không
giải quyết ổn thỏa xung đột sẽ vẫn diễn biến ngày này qua ngày khác nó
sẽ bộc lộ nhiều mặt tiêu cực và làm ảnh hưởng đến hoạt động của tổ
chức.
- Xung đột không phải lúc nào cũng mang đến tiêu cực mà cũng có thể
mang đến những mặt tích cực ví dụ như đã nêu ở trên nếu người đến làm
công tác bán lẻ chỉ chủ yếu là giao hàng cho khách và thu tiền, không cần
quan tâm đến sản lượng cũng hhư doanh số của cửa hàng, từ đó nảy sing
ra tị nạnh lẫn nhau trong công việc.
5
Nguyên nhân thứ ba : nhân viên trong cửa hàng rất mơ hồ về quyền hạn
của mình, họ không biết mình có quyền hạn như thế nào và có quyền hạn
đến đâu, ví dụ kế toán muốn tổng hợp số liệu khi họ yêu cầu các nhân
viên bán lẻ hoặc nhân viên thị trường cung cấp số liệu và bị từ chối, họ
chỉ biết báo cáo cửa hàng trưởng chứ không có biện pháp nào khác để bắt
buộc các nhân viên kia nghe và làm theo theo mình.
Từ các nguyên nhân kể trên xung đột giữa các nhân viên ngày càng phát
triển có tác động xấu tới hoạt động kinh doanh của cửat hàng, một số
nhân viên đã viết đơn xin chuyển công tác sang cửa hàng khác, một vài
nhân viên đã có những thái độ bất mãn trốn tránh nhiẹm vụ được giao, từ
đó dẫn đến doanh số cũng như sản lượng của cử hàng trong 3 tháng vừa
qua đã giảm so với cúng kỳ năm trước.
Để cửa hàng hoạt động có hiệu quả cao cần phải đổi mới cách quản lý
xung đột, tìm ra những giải pháp khắc phục xung đột, giảm thiểu tác
động tiêu cực từ những xung đột cá nhân tới hoạt động kinh doanh của
cửa hàng.
* Các luận cứ để quản trị xung đột trong tổ chức cần dựa trên những
nguyên tắc cơ bản sau:
Các phương pháp
+ Cạnh tranh
+ Hợp tác
+ Lảng tránh
• Cần thu nhập thêm thông tin
• Người thứ 3 có thể giải quyết vấn đề tốt hơn
Phươg pháp nhượng bộ
Áp dụng khi :
• Cảm thấy chưa chắc chắn đúng
• Vấn đề quan trọng với người khác hơn với mình
• Cần mối quan hệ cho vấn đề sau quan trọng hơn
• Tiếp tục đấu tranh sẽ có hại
• Vấn đề không thể bị loại bỏ
• Cần cho cấp dưới học thêm kinh nghiệm
Phương pháp thỏa hiệp
Áp dụng khi :
• Vấn đề tương đối quan trọng
• Hậu quả việc không nhượng bộ quan trọng hơn
8
• Hai bên đều khăng khăng giữ mục tiêu của mình
• Cần có giải pháp tạm thời
• Thời gian là quan trọng
• Đôi khi đây là giải pháp cuối cùng
Nguyên tắc chung
• Nên bắt đầu bằng phương pháp hợp tác
• Không thể sử dụng tất cả các phương pháp
• Áp dụng các phương pháp theo hoàn cảnh
Thương thảo trong quản lý xung đột
9
với cách phía bên kia nghĩ (Franklin Covey: "Thử học cách hiểu người
khác trước khi muốn người khác hiểu mình")
• Tất cả mọi người nên cố gắng nhìn vấn đề từ các quan điểm khác,ngoài
quan điểm hai bên.
• Các bên suy nghĩ, bàn bạc để tìm ra những điểm chung, ý kiến trung
hòa nhất, các phương án sáng tạo hơn….
• Mỗi bên tự nguyện làm những gì mình có thể để giải quyết mâu thuẫn.
• Mỗi bên cần phải thẳng thắn nói lên quan điểm của mình, và cũng cần
được tôn trọng khi họ trình bày quan điểm, cảm thấy sự quan trọng của
cả 2 phía. Chính vì vậy, bên nào cũng phải tôn trọng và lắng nghe phía
bên kia, và cố gắng hiểu họ, cùng làm hợp tác làm việc để tìm ra giải
pháp trung hòa nhất, có lợi cho cả 2 bên
• Nếu vẫn không giải quyết được mâu thuẫn, nhờ một người thứ 3, trung
gian hòa giải; hoặc "cưỡng chế" (người trung gian hòa giải sẽ đưa ra giải
pháp)
. Hỗ trợ của bên thứ ba
• Với các kiểu xung đột, nên :
Quyết đoán
Xử lý xung đột bình đẳng
Cộng tác với các bên
• Chuẩn bị, phải :
11
Biết lợi ích của cả 2 bên
Chuẩn bị các giải pháp sáng tạo
• Giai đoạn phản hồi tấn công, nên duy trì :
Sự trấn tĩnh của 2 bên
Phản hồi, không phản ứng
• Xử lý ngụy biện
phần tham
gia
Cách thức, hình
thức tham gia,
phương pháp
làm việc
Nghiên cứu nguyên nhân
Tháng 8 năm
Ban quản
Trao đổi thông
xảy ra xung đột, những
2011
trị dự án ,
tin trong các cuộc
khâu, thành phần hay xảy
trưởng các
thảo luận
gải quyết xung đột)
Áp dụng và thực
trong cửa
hàng
Chỉnh sửa các nội dung
Thàng 9 và
Ban quản
Ap dụng thực tế
trong dự án chưa phù hợp
tháng 10 năm
trị dự án
trong thời gia
với thực tế
2011
Tổng kết dự án và đưa ra
Cuối tháng 10
phù hợp với luật lao động
+ Xem xét mức thu nhập của từng bộ phận trong cửa hàng, nếu thấy bất
hợp lý có thể đề nghị công ty điều chỉnh mức thu nhập của nhân viên cho
phù hợp với công việc được giao, phù hợp với qui định của nhà nước, của
công ty nhưng không làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh, không ảnh
hưởng nhiều đến chi phí của công ty
+ Luân chuyển công việc giữa các bộ phận trong cửa hàng sao cho phù
hợp với trình độ, năng lực của nhân viên trên nguyên tắc không làm xáo
trộn công việc cửa hàng giữ cho cửa hàng vẫn hoạt động bình thường và
có mức tăng trưởng theo như kế hoạch công ty giao
+ Tổ chức những buổi trao đổi, đàm phán trực tiếp giữa các bộ phận, các
cá nhân đang xung đột, ban quản trị dự án sẽ là người thứ ba đứng ra
phân giải, giải quyết các xung đột, cùng nhau đề ra những phương án mới
để giải quyết xung đột nhưng trên nguyên tắc khách quan, đảm bảo
quyền lợi, lợi ích hợp pháp của các bên
+ Tổ chức lấy ý kiến phản hồi từ những người tham gia vào dự án
14
- Điều chỉnh các nội dung trong dự án chưa phù hợp với thực tế đang
sảy ra: ban quản trị dự án thu thập các thông tin phản hồi có liên quan,
so sánh với những diễn biến thực tế đang sảy ra kịp thời điều chỉnh
những nội dung bất hợp lý, chỉnh sửa lại và tiếp tục triển khai dự án,
dự báo các xung đột mơi có thể xảy ra, biện pháp gải quyết, phòng
ngừa mới…
- Tổng kết dự án: Ban quản trị dự án và những người tham gia dự án
cùng ngồi với nhau để trao đổi thông tin, bàn thảo về kết quả của dự
án, chỉ ra những mặt dự án đã làm được và những mặt dự án chưa làm
được, đưa ra những kiến nghị để sửa đổi, bổ sung để dự án tiếp tục
triển khai hoặc đề xuất kết thúc dự án.