Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt
phân môn Tập Đọc lớp 1
A. Đặt vấn đề.
I. Lí do chọn đề tài.
Mục tiêu của môn tiếng việt ở tiểu học được xác định” Nhằm hình thành
và phát triển các kĩ năng sử dụng tiếng việt. Nghe, nói, đọc, viết để học tập và
giao tiếp trong các hoạt động của lứa tuổi …”Nhất là trong thời đại công nghệ
thông tin đang phát triển như hiện nay.Thì lại càng đòi hỏi có những con người
năng động, tự tin, sáng tạo, có những kĩ năng thích ứng với những biến đổi
mới đang diễn ra hằng ngày.
Như vậy việc đổi mới được bắt đầu từ bậc tiểu học và đầu tiên là lớp 1.
Các môn học ở lớp 1 đều góp phần hình thành kiến thức cơ bản, những hiểu
biết ban đầu về xã hội.Trong đó môn tiếng việt là một trong những môn quan
trọng rất cần thiết để học được các môn học khác ở tiểu học và tiếp tục học lên
các lớp trên.
Tập Đọc là một phân môn của Tiếng Việt với nhiệm vụ hình thành năng
lực đọc cho học sinh: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc hay, qua hai hình thức là: Đọc
thành tiếng và đọc hiểu.
Dạy phân môn Tập Đọc còn giúp cho học sinh trao dồi ngôn ngữ, kiến
thức, kĩ năng, thái độ và giáo dục tình cảm cho học sinh. Đọc đúng có vai trò
hết sức quan trọng, nó là trọng tâm của kiến thức Tiếng Việt và toàn bộ chương
trình của tiểu học.
II. Mục đích nghiên cứu.
Học sinh lớp 1 mới học xong phần vần và bắt đầu làm quen với phần
Tập Đọc, nên các em còn gặp nhiều khó khăn. Phát âm còn lẫn lộn, chưa biết

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

1





Sĩ số: 34 học sinh, nữ 15.
1.Thuận lợi.
Ban giám hiệu luôn quan tâm giúp đỡ trong công tác giảng dạy.
Giáo viên trong tổ khối luôn góp ý xây dựng chương trình giảng dạy ở
các môn học.
Một số học sinh luôn được cha mẹ quan tâm, có đầy đủ sách vở đồ dùng
học tập.
2.Khó khăn.
Trong lớp còn một số em từ địa phương khác chuyển đến chưa qua mẫu
giáo nên còn rụt rè, chưa mạnh dạn giao tiếp với thầy cô và bạn bè. Chưa tích
cực tham gia các hoạt động của lớp.
Đa số các em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, chưa đầy đủ dụng cụ học
tập. Cha, mẹ ít quan tâm đến việc học của con em mình.
V.Các biện pháp thực hiện.
*Là giáo viên chủ nhiệm lớp 1A2 tôi có những kế hoạch hoạt động như
sau:
- Tìm hiểu về tổ chức các hoạt động dạy học phân môn Tập Đọc ở các
lớp.
- Xây dựng các hình thức tổ chức hoạt động học tập của lớp mình .
- Tiếp tục thực hiện dạy học theo phương pháp tích cực.
- Thực nghiệm trong tiết dạy tập đọc cho lớp một.
- Hình thành cho các em những nhận thức về tình cảm, thái độ đúng
đắn, ở mức độ đơn giản, kết hợp ôn luyện một số âm,vần, để phát triển vốn từ,
luyện nói theo chủ đề .
- Đề xuất các hình thức tổ hoạt động học tập, phân môn tập đọc cho học
sinh lớp một.

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

loại văn, thơ xen kẽ.)
SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

4


*Tiết1: Luyện đọc trơn tiếng, từ ngữ, đọc câu, đoạn, bài kết hợp ôn
luyện các vần đã học.
* Tiết 2: Luyện đọc hiểu, luyện nói theo chủ đề.
Nhiệm vụ chính của bài học là dạy học sinh luyện đọc thành tiếng và
đọc hiểu.
2. Nắm vững các hoạt động dạy học chủ yếu, vận dụng các phương pháp
dạy học tính cực, các hình thức tổ chức dạy học linh hoạt, lồng ghép các
chuyên đề vào bài học để hướng dẫn học sinh luyện đọc có hiệu quả cao.
Trước tiên giáo viên cần xác định rõ mục tiêu bài học, kĩ năng cần đạt,
thái độ học tập, nội dung bài học để có khả năng xử lí linh hoạt những tình
huống xảy ra trong giờ học, xác định rõ ràng những hoạt động chủ yếu có thể
giảm bớt hoặc thay đổi cho phù hợp với đối tượng học sinh lớp của mình.
Làm tốt được việc này giúp giáo viên chủ động hơn trong việc lựa chọn
phương pháp dạy học. Chủ động về thời gian, thời lượng và kiến thức trong
bài theo chuẩn kiến thức kĩ năng. Có điều kiện quan tâm hơn đến các đối
tượng học sinh trong lớp, nhất là học sinh còn học chậm.
a. Giới thiệu bài.
Là một khâu cần được quan tâm trong tiết Tập Đọc, lời giới thiệu cần
ngắn gọn, hấp dẫn lôi cuốn sự chú ý của học sinh vào bài học .
Ví dụ: Bài tập đọc “ Tặng cháu “
- GV: Bác Hồ là ai? Các em có biết gì về Bác Hồ?
- Học sinh trả lời
- Giáo viên: Bác Hồ là vị lãnh tụ của dân tộc ta. Bác được tất cả các dân
tộc trên thế giới kính yêu. Bác rất yêu các cháu thiếu niên, nhi đồng. Bác đã

đọc đúng; không quá bắt buộc, gò ép các em là phải nói như giọng của người
Miền Bắc. Nhưng khi viết chính tả giáo viên cần hướng dẫn các em dựa vào
cách đọc nhấn giọng để viết chữ cho đúng chính tả.
*Ví dụ : Bài “Tặng cháu

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

6


Giáo viên cho các em đọc từng câu:
Vở này ta tặng cháu yêu ta
Giáo viên: Trong câu vừa đọc cô thấy có tiếng cháu một số bạn còn
chưa chính xác? Giáo viên gạch chân tiếng cháu, hướng dẫn học sinh phân
tích và đọc lại cho đúng .
Cháu: ch + au + dấu sắc
Cháo: ch +ao +dấu sắc
Hướng dẫn cho học sinh đọc, so sánh sau và sao.
Cần tăng cường hoạt động luyện đọc cá nhân cho học sinh, đọc đúng,
đọc rõ ràng, tạo điều kiện cho các em tập đọc diễn cảm bài đọc sau này.
Phân môn tập đọc còn góp phần vào việc cung cấp và làm giàu vốn từ
cho học sinh. vì vậy, qua mỗi bài Tập đọc, ngôn ngữ của trẻ sẽ ngày càng được
phát triển hơn nữa.
b 2. Luyện đọc câu.
Trước khi cho học sinh đọc. Giáo viên cần nêu nhiệm vụ cụ thể để học
sinh có sự chuẩn bị cho việc luyện đọc .
Ví dụ : Mỗi em đọc một câu, bắt đầu từ em A.
Mỗi bàn đọc một câu nối tiếp nhau: Bàn 1 đọc câu 1, Bàn 2 đọc câu 2…
Dạy đọc cho học sinh vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ
thuật.Vì đọc đúng nghĩa là phát âm đúng, biết ngắt câu, nghỉ hơi đúng chỗ.

• Hình thức đọc cá nhân.
* Ví dụ: Các bài văn, thơ dài bốn câu như: Tặng cháu, Cái Bống, Cái
nhãn vở.
Giáo viên chỉ cho học sinh nhẩm từng câu, sau đó đọc thành tiếng.
Giáo viên gọi lần lượt hai học sinh đọc lại câu thơ 1:
Vở này ta tặng cháu yêu ta
(Các câu sau hướng dẫn tương tự như câu 1).
Học sinh đọc xong các câu trong bài giáo viên gọi hai, ba học sinh đọc
lại các câu, không theo thứ tự để các em không đọc vẹt .
SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

8


* Các bài văn dài hơn bốn câu, bài thơ có hai, ba khổ thơ. Giáo viên chỉ
cho học sinh đọc nhẩm từng câu, sau đó gọi các em đọc trơn .
* Bài : Lũy tre có hai khổ tám câu thơ:
-Mỗi học sinh 1 câu : như vậy sẽ có 8 học sinh được đọc từng câu .
- Mỗi học sinh đọc 2 câu: như vậy sẽ có 4 học sinh được đọc 2 câu .
* Bài :Chuyện ở lớp có 3 khổ thơ.
- Mỗi học sinh đọc 1 câu: như vậy sẽ có 12 em được đọc từng câu .
- Mỗi học sinh đọc 2 câu: như vậy sẽ có 6 em được đọc 2 câu.
- Mỗi học sinh đọc 1 khổ thơ: sẽ có 4 học sinh được đọc từng khổ thơ.
- Bốn học sinh đọc các câu không theo thứ tự trong bài .
*Bài : Đầm sen có 8 câu văn.
Sau khi hướng dẫn học sinh xác định thứ tự các câu, đọc nhẩm và cho
học sinh đọc trơn như sau:
Lần lượt mỗi học sinh đọc một câu, sau đó mỗi học sinh đọc hai câu.
Ba học sinh mỗi em đọc một đoạn, hai học sinh đọc cả bài.
• Hình thức luyện đọc theo nhóm.

trong một thời lượng ngắn. Nhiều học sinh được tập nói, tìm tiếng, từ câu mới,
tạo sự lôi cuốn trong học tập tôi đã lựa chọn hình thức trò chơi học tập như:Thi
nói giữa các cá nhân, nhóm để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tạo
điều kiện cho học sinh được tham gia tích cực vào các hoạt động học tậ. Lắng
nghe và nhận xét ý kiến của bạn, tham gia vào các trò chơi luyện đọc trong
không khí vui vẻ, phấn khởi.
*Ví dụ: bài đọc “Tặng cháu “
Giáo viên nêu yêu cầu 2: Tìm tiếng ngoài bài có vần ao, au.
Giáo viên giới thiệu tranh minh họa thứ nhất, rút ra từ mới: Chim chào
mào - Học sinh tìm tiếng mới có vần ao, phân tích tiếng mới. Sau đó giáo viên
tổ chức cho học sinh thi tìm tiếng, từ mới có chứa vần ao theo tổ (nhóm). Mỗi
tổ(nhóm) tìm năm tiếng, từ có vần ao, lần lượt hoc sinh của từng tổ (nhóm)

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

10


nêu tiếng, từ mới tìm được, giáo viên ghi bảng. Học sinh của tổ khác không
được nói lại tiếng, từ mà tổ bạn đã tìm được rồi.
Tìm tiếng, từ có vần ao xong, mới tìm tiếng, từ có vần au.
Khi tổ chức cho học sinh tham gia vào trò chơi tôi luôn đưa ra những
câu hỏi, lời nói nhằm kích thích hứng thú học tập của các em như: Các tổ thi
đua xem tổ nào tìm được nhanh, được nhiều tiếng, nhiều từ hay- đúng hơn.
Tập nói câu chứa tiếng có vần ao, au
Giáo viên giới thiệu tranh minh họa rút ra câu mẫu.Giáo viên tổ chức
cho học sinh thi tập nói theo dãy bàn.
Với phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm như hiện nay, nên
học sinh tập nói giáo viên cần lắng nghe và tôn trọng ý kiến của các em, cần
biểu lộ tình cảm khi các em phát hiện ra những điều mới mẻ của bài học.

mời bạn C bạn (D) đọc phần còn lại của bài cho các bạn cùng nghe.
Giáo viên gọi 2-3 học sinh khác đọc phần còn lại và nêu câu hỏi; Em đã
nghe bạn đọc lại bài, vậy: Vì sao trường học lại được gọi là ngôi nhà thứ hai
của em? (Học sinh trả lời ). Nhận xét bổ sung.
*Ví dụ: Bài “chuyện ở lớp”.
Giáo viên nêu để biết bạn nhỏ trong bài đã kể cho mẹ nghe những
chuyện gì ở lớp. Cô mời cả lớp cùng theo dõi khổ 1, 2 qua giọng đọc của bạn
A (B).
Giáo viên gọi 2-3 HS đọc khổ 1-2, rồi nêu câu hỏi
Qua hai khổ thơ bạn vừa đọc, các em thấy bạn nhỏ trong bài kể cho mẹ
nghe những chuyện gì ở lớp? (Học sinh trả lời) nhận xét bổ sung.
Giáo viên nêu: Khi nghe bạn nhỏ kể nhiều chuyện như vậy, mẹ bạn đã
nói gì với bạn. Các em cùng theo dõi qua khổ thơ cuối nhé .
Giáo viên gọi 3 học sinh đọc khổ thơ ba, sau đó nêu câu hỏi:
Nghe bạn nhỏ kể chuyện ở lớp, mẹ đã nói gì với bạn nhỏ?( học sinh trả
lời). Nhận xét bổ sung.

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

12


Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài xong, tôi cho một số em đọc lại
bài với hình thức thi đọc đúng, đọc hay. Trước khi cho các em thi đọc, giáo
viên đọc lại bài, đúng mẫu, diễm cảm để các em theo dõi và tập đọc diễn cảm
theo giáo viên.
đ. Luyện nói theo chủ đề.
Luyện nói là một điểm mới của sách khoa môn Tiếng Việt lớp Một.
Luyện nói có mục đích giúp phát triển ngôn ngữ của trẻ, rèn cho các em
mạnh dạn, cởi mở, tự tin hơn.

như thế nào?
GV cho học sinh luyện nói với trò chơi sắm vai . Giáo viên gợi ý để
từng cặp học sinh lựa chọn vai bố, mẹ, con để thảo luận sau đó mời một số cặp
xung phong sắm vai trước lớp.
* Cặp thứ nhất: Mẹ đang lau bàn, con đi học về.
- Con chào mẹ ạ !
- Mẹ chào con. Hôm nay ở lớp có chuyện gì vui không con?
-Mẹ ơi, hôm nay con được điểm 10 làm bài tốt, con còn nhặt rác bỏ vào
thùng rác nữa mẹ ạ.!
- Con gái mẹ ngoan quá !
* Cặp thứ hai: Buổi trưa ba đi làm về.
- Con chào ba ạ ! Ba ơi ba có mệt lắm không ?
- Ba không mệt lắm đâu. Hôm nay con đi học có ngoan không, kể cho ba
nghe nào?
- Hôm nay ở lớp con đã cho bạn A mượn bút khi bút bạn ấy bị hỏng. Con
đã chú ý nghe cô giảng bài và con được cô khen ngoan ba ạ.
- Con trai ba ngoan quá !
*Ví dụ: Bài “Người bạn tốt”
Luyện nói theo chủ đề : Kể về một người bạn tốt của em.
Giáo viên tổ chức cho học sinh luyện nói theo cặp. Kể với nhau về một
người bạn tốt của mình. (dựa theo tranh gợi ý hoặc liên hệ thực tế bản thân)
SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

14


Giáo viên nêu câu hỏi, như thế nào thì được xem là một người bạn tốt?
(Quam tâm, giúp đỡ các bạn,chia quà cho bạn, cùng học, cùng chơi với
bạn, đến thăm bạn ốm, giúp bạn trong học tập …) Khi học sinh tập nói giáo
viên cần khơi gợi để học sinh hiểu được từ “Bạn tốt “. Giúp các em hiểu được

15


Từ kết quả đạt được trong giảng dạy tôi đã rút ra một số kinh nghiệm
như sau:
Giáo viên phải yêu trẻ, hiểu rõ đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh lớp
Một.
Giáo viên cần phát âm đúng, rõ ràng. Không ngừng trao dồi khả năng
ngôn ngữ của bản thân.
Giáo viên cần nghiên cứu, chuẩn bị bài dạy chu đáo với các đồ dùng dạy
học cần thiết.
Tìm tòi,vận dụng linh hoạt nhiều hình thức dạy học và áp dụng các
phương pháp dạy học tích cực sẽ thu hút được sự chú ý, lôi cuốn được tất cả
các đối tượng học sinh trong lớp tham gia học tập, tăng khả năng giao tiếp giữa
giáo viên và học sinh, giữa học sinh và học sinh.
B. Kế hoạch bài dạy
Bài : Tặng cháu
I. Mục tiêu.
Hiểu nội dung bài: Bác Hồ rất yêu các cháu thiếu nhi và mong muốn các
cháu học giỏi để trở thành người có ích cho đất nước.
Học sinh đọc trơn được cả bài. Đọc đúng các tiếng, từ ngữ: Vở, chút, tặng
cháu, lòng yêu, gọi là, nước non.
- Ôn vần ao và vần au.
- Học tìm được tiếng , nói được cấu chứa tiếng có vần ao , au.
- Giáo dục kính yêu Bác Hồ.
II.chuẩn bị.
-Tranh minh họa, bảng phụ, sách giáo khoa.
III.Các hoạt động dạy học.
SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”


- Hướng dẫn so sánh tiếng sau ,sao.
2. Tìm tiếng ngoài bài có vần ao, au
- Giới thiệu tranh chim chào mào.

Hoạt động của học sinh.
Học sinh hát.

- Học sinh đọc bài, trả lời
câu hỏi

Quan sát tranh
Đọc thầm

Học sinh đọc(Cá nhân ,
đồng thanh)
Học sinh cá nhân phân
tích.
-Từng học sinh nối tiếp
đọc từng dòng thơ.
-Từng nhóm 2 HS, mỗi
HS đọc 2 dòng thơ.
-Cá nhân đọc cả bài.
-Cả lớp đọc đồng thanh.
HS nêu :cháu, sau.

Quan sát và đọc từ dưới
Gọi học sinh khá giỏi tìm tiếng có vần ao . Giáo viên tranh. Chim chào mào.
ghi bảng. (Tờ báo, cái áo, con dao…)
Học sinh đọc các từ vừa
Giới thiệu tranh cây cau, yêu cầu học sinh quan sát, tìm được.

-Bài thơ nói lên tình cảm yêu mến, sự quan tâm của
Bác Hồ với các bạn học sinh. Mong muốn các bạn
chăm học để thành người có ích, mai sau xây dựng
nước nhà.
b.Cho học sinh học thuộc lòng bài thơ..
- Cho học sinh xung phong đọc thuộc lòng bài thơ.
( xóa dần bảng)
- Nhận xét hướng dẫn, tuyên dương.
c. Hát các bài hát về Bác Hồ.
- Nhận xét, Tuyên dương.
- Củng cố.
- Dặn dò: Về nhà học thuộc lòng bài thơ.

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

Quan sát tranh và đọc câu
mẫu;
Các học sinh rủ nhau, đi
học.
-Tiếng :nhau
-Học sinh nói .
* Học sinh giải lao.
-Học sinh đọc câu thơ
đầu.
-Tặng vở cho bạn học
sinh.
-Học sinh đọc câu thơ
cuối.
-Bác mong các cháu ra
công học tập dể sau này

hơn nữa.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Phước Hòa, ngày …. tháng 1 năm 2015
Giáo viên thực hiện

Nguyễn Thị Thanh Tuyết

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

19


NHẬN XÉT CỦA HĐKH CẤP TRƯỜNG
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

NHẬN XÉT CỦA HĐKH CẤP HUYỆN
…………………………………………………………………………………………………

Nội dung
Lí do chọn đề tài.
Mục đích nghiên cứu
Nhiệm vụ nghiên cứu
Đặc điểm tình hình
Các biện pháp thực hiện
Kế hoạch bài dạy
Kết luận

SKKN “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”

Trang
1
1
2
2
3
16
19

21