MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC PHÒNG,
CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG THANH BÌNH, HUYỆN TÂN PHÚ
I. Lý do chọn đề tài:
Tình trạng bạo lực học đường đã thực sự trở thành vấn đề nóng thu hút sự
quan tâm của toàn xã hội trong những năm gần đây. Mặc dù các cấp, các ngành đã
rất quan tâm tìm giải pháp phòng chống nhưng số vụ bạo lực học đường không
những không giảm đi mà có chiều hướng gia tăng cả về số lượng và mức độ
nghiêm trọng của các vụ việc.
Vào trang tìm kiếm của Google hay YouTube với từ khóa “clíp học sinh
đánh nhau” thì ngay lập tức xuất hiện hàng ngàn video clíp ghi lại cảnh các vụ
hành hung, đánh đấm của các em học sinh kể cả nam và nữ. Hình ảnh từ các clíp
cho thấy các vụ việc này diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi; từ chỗ vắng vẻ đến chốn đông
người, ngay cả trong khuôn viên trường lớp với những hình ảnh đánh đấm rất dã
man, tàn bạo.
Tuy nhiên đây mới chỉ là số ít các vụ việc bị hoặc được chủ động ghi hình
và phát tán trên mạng internét còn con số trên thực tế có thể lớn hơn nhiều lần.
Bản tin chuyển động 24 giờ của VTV1 phát hồi 11 giờ 15 phút ngày 01
tháng 12 năm 2015 cung cấp các số liệu sau: Hơn 1000 thanh thiếu niên phạm tội
mỗi tháng (Số liệu do Bộ Công an cung cấp) ; mỗi ngày trung bình có 05 vụ học
sinh đánh nhau (Số liệu do bộ Giáo Dục cung cấp); số vụ bạo lực học đường tăng
13 lần trong 10 năm nay (Số liệu do Bộ Lao động thương binh và xã hội cung cấp).
Xét về hậu quả, ở phương diện cá nhân, nếu ở mức độ nhẹ, không gây
thương tích thì cũng sẽ gây ảnh hưởng đến tâm lí, thương tổn nhân phẩm, danh dự
của các nạn nhân. Nhiều vụ việc diễn ra ở mức độ nghiêm trọng đã làm nạn nhân
phải gánh chịu những hậu quả nặng nề như thương tích nặng và nhiều vụ việc đã
cướp đi mạng sống của các nạn nhân.
Ở góc độ nhà trường, tình trạng bạo lực học đường cũng sẽ có tác động lớn
đến chất lượng giáo dục ở mỗi trường bởi lẽ nếu một ngôi trường không kiểm soát
Trang 1
Điều 27 Luật giáo dục đã xác định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp
cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ
Trang 2
năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành
nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm
công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động,
tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Để thực hiện mục tiêu trên, ngày 20 tháng 8 năm 2007, Bộ giáo dục đã ban
hành quyết định số 46/2007/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành “Quy định về công
tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong các cơ sở giáo dục thuộc
hệ thống giáo dục quốc dân”. Tại điều 3 Chương I: Quy định về các hành vi
không được làm trong trường học đó là:
“1. Truyền bá tôn giáo, tiến hành các nghi thức tôn giáo.
2. Tuyên truyền chống phá Nhà nước; in, sao, phát tán, sử dụng các tài liệu
có nội dung phản động, bạo lực, đồi truỵ; tham gia biểu tình, lập hội, câu lạc bộ
và các hình thức hoạt động khác trái với quy định của pháp luật.
3. Giảng dạy, phát ngôn hoặc có các hình thức, hành vi xuyên tạc nội dung
giáo dục, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
4. Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể của người học, cán bộ,
nhà giáo và người khác.
5. Sử dụng các loại văn bằng, chứng chỉ trái pháp luật; gian lận trong học
tập, thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện.
6. Đánh nhau, gây rối trật tự xã hội.
7. Mang vũ khí, hung khí, chất cháy, nổ, các loại hoá chất độc hại trái phép
vào trường học.
8. Tham gia tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm, đánh bạc, mê tín dị đoan và
các hành vi vi phạm pháp luật khác.”
Tiếp đó, ngày 22 tháng 7 năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Chỉ thị số
Công an ban hành cho thấy rằng Đảng và Nhà nước ta rất chú trọng đến công tác
đào tạo, bồi dưỡng nhân cách người học.
Để đạt được mục tiêu giáo dục, các cấp bộ ngành cũng đã rất quan tâm xây
dựng hành lang pháp lí nhằm ngăn ngừa, loại bỏ các yếu tố có nguy cơ gây ảnh
hưởng đến việc thực hiện mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng nhân cách người học, trong
đó vấn nạn bạo lực học đường là yếu tố gây ảnh hưởng lớn cần sớm được loại bỏ.
2. Cơ sở thực tiễn.
2.1 Thực trạng vấn nạn bạo lực học đường trong cả nước.
Số liệu được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra, trong một năm học, toàn quốc
xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng
5 vụ/ngày). Cũng theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cứ khoảng trên 5.200
học sinh thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 học sinh thì có một em bị buộc
thôi học vì đánh nhau;... Tình trạng bạo lực trong trường học đã và đang diễn ra
Trang 4
nóng bỏng trên khắp cả nước ở tất cả những cấp học, lớp học khác nhau, mức độ
ngày càng gia tăng, hậu quả nghiêm trọng.
Theo Báo cáo của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm (Bộ Công an),
từ năm 2013 - 2015, đã xử lý hơn 25.000 vụ phạm pháp hình sự, xử lý trên 42.000
đối tượng, trong đó có hơn 75% là thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên. Điều
đáng nói là so với những năm trước, đối tượng phạm tội ngày càng trẻ hóa và hành
vi phạm tội cũng như tính chất mức độ phạm tội ngày càng nghiêm trọng hơn,
những hành vi bạo lực trong trường học ngày càng tăng và đa dạng.
2.2 Vấn nạn bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai tình trạng bạo lực học đường cũng đã trở thành
vấn đề nóng và ngày càng diễn biến phức tạp. Sơ lược về thực trạng, tôi xin nhắc
lại về những vụ việc đau lòng đã diễn ra tại địa phương như:
-
hoảng hốt khi chứng kiến vụ hai học sinh đâm chết một bạn học. Được biết,
Trang 5
xuất phát từ những xích mích nhỏ nhặt trước đó với Trần Hoài Nam (SN
1994, học sinh của Trung tâm GDTX), Nguyễn Cao Cường (SN 1995) và Bùi
Thanh Sang (SN 1993), đều là học sinh của Trung tâm GDTX huyện Tân Phú,
đã về nhà lấy dao giấu vào người rồi đến trước cổng trung tâm đợi Nam. Tan
trường, Nam vừa bước ra đến cổng trung tâm đã bị Cường và Sang xông đến
dùng dao đâm chết tại chỗ.
-
Ngày 27/4/2015 nhóm 6 học sinh trường THCS Thống Nhất, thành
phố Biên Hòa đã đánh hội đồng làm Lê Hoàng Thắng (19 tuổi) tử vong khi
đối tượng này được nhờ vào trường để giải quyết mâu thuẫn.
-
Ngày 9/3/2016 do mẫu thuẫn, một nhóm nữ sinh khối 11, Trường
THPT Dầu Giây, huyện Thống Nhất hẹn nhau ra Khu trung tâm hành chính
huyện Thống Nhất “giải quyết” dẫn đến đánh nhau khiến một nữ sinh bị rách
mặt.
-
Ngày 17/5/2016 trên mạng internet xuất hiện một clip dài 6 phút
quay cảnh một nhóm nữ sinh lớp 7 và 8 Trường THCS Võ Trường Toản ở xã
Bình Hòa (huyện Vĩnh Cửu) đánh hội đồng một nữ sinh lớp 7. Đoạn clip thể
hiện rõ một số nữ sinh lao vào giật tóc, đấm, đá liên tục vào người một nữ
sinh nhỏ bé.
THCS trên địa bàn huyện Tân Phú.
Như vậy, để giải quyết vấn nạn bạo lực học đường cần sự phối hợp đồng bộ
của nhiều ban ngành từ Trung ương đến địa phương vì đây là vấn đề chung của
toàn xã hội. Tuy nhiên ngành giáo dục sẽ đóng vai trò là lực lượng nòng cốt trong
công tác này vì nó liên quan trực tiếp đến đối tượng quản lí của mình. Thiết nghĩ,
để có thể ngăn chặn và đẩy lùi vấn nạn thì trước hết từng cơ sở giáo dục phải tích
cực, chú trọng áp dụng các biện pháp hiệu quả, phù hợp với đối tượng quản lí.
Từ thực tế trong công tác phòng chống bạo lực học đường ở trường THPT
Thanh Bình trong những năm qua cho thấy rằng: Việc vận dụng đồng bộ các biện
pháp tác động sẽ mang lại hiệu quả tích cực trong việc ngăn chặn, đẩy lùi tình
trạng bạo lực trong học sinh. Các biện pháp áp dụng tại đơn vị tuy không phải là
giải pháp hoàn toàn mới nhưng với hiệu quả mang lại khá cao, trong phạm vi đề tài
này tôi xin trình bày một số kinh nghiệm trong công tác phòng, chống bạo lực học
đường mà nhà trường đã thực hiện.
III.
TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực học đường.
Để tìm ra các giải pháp hiệu quả, trước hết phải xác định căn nguyên của vấn
đề. Theo ý kiến các chuyên gia và từ thực tế các vụ vi phạm cụ thể cho thấy rằng
nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực xuất phát từ các vấn đề sau đây:
- Nguyên nhân từ bản thân học sinh
Do sự đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh, đặc biệt ở giai đoạn từ tuổi 12 đến
tuổi 17, đây là giai đoạn hình thành nhân cách con người, ở lứa tuổi này tâm lý học
Trang 7
sinh thường có diễn biến khá phức tạp và có cái tôi cá nhân quá lớn, thích thể hiện
Điều 5 Luật Giáo dục quy định các chủ thể giáo dục phải đảm bảo các yêu
cầu sau: “Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện
đại và có hệ thống; coi trọng giáo dục tư tưởng và ý thức công dân; kế thừa và phát
huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân
loại; phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học”.
Như vậy, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên nhà
trường không chỉ là truyền đạt tri thức cho học sinh mà còn phải thực hiện nhiệm
vụ hết sức quan trọng đó là giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành và phát triển
phẩm chất nhân cách của người học, dạy chữ phải đi đôi với dạy người. Tinh thần
đó được thể hiện ở chỗ gần như tất cả các cơ sở giáo dục đều sử dụng biểu ngữ
“Tiên học lễ - Hậu học văn” như phương châm của sự nghiệp.
Tuy nhiên, trên thực tế nhiều nhà trường chỉ chăm chú vào việc truyền đạt
kiến thức văn hóa, khoa học nên nhiệm vụ giảng dạy về đạo đức, lối sống, định
hướng hình thành nhân cách đôi khi chưa được chú trọng đúng mực.
- Nguyên nhân từ môi trường xã hội
Môi trường xã hội nói chung hay cụ thể là môi trường cộng đồng khu dân cư
nơi gia đình những thanh, thiếu niên sinh sống cũng có ảnh hưởng, tác động lớn
đến cách hành xử của học sinh và là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình
trạng bạo lực. Rất nhiều vụ bạo lực xảy ra đối với những thanh thiếu niên sống
trong khu cộng đồng dân cư có môi trường sống thiếu thốn, nghèo khổ, trình độ
dân trí thấp, nhiều đối tượng nghỉ học sớm lang thang, chơi bời; nơi có nhiều tệ
nạn xã hội, tỷ lệ tội phạm cao, có nhiều đối tượng nghiện hút ma tuý, cá độ bóng
đá, cờ bạc, trò chơi bạo lực trên mạng,... Khi tiếp xúc với các đối tượng xấu đó
nhiều lần đã tác động xấu tới các em, dần dần đưa vào môi trường học đường và
tác động qua lại ảnh hưởng đến những học sinh khác trong nhà trường...
Từ sự phân tích trên cho thấy, tình hình bạo lực học đường xảy ra có nhiều
nguyên nhân khác nhau. Do sự phát triển thể chất tâm lý lứa tuổi; sự xuống cấp
đạo đức; chưa được trang bị và rèn luyện kỹ năng sống; sự thờ ơ, vô cảm và vô
trách nhiệm của nhiều bậc làm cha làm mẹ đối với con cái; phương pháp giáo dục
- Đưa nội dung phòng chống bạo lực học đường trở thành một nội dung sinh
hoạt dưới cờ để kịp thời cảnh báo, rút kinh nghiệm cho học sinh trong việc xử lí
các tình huống trong cuộc sống.
- Tích cực hưởng ứng các phong trào, tham gia các hội thi, các hoạt động
phòng chống bạo lực học đường các ban ngành tổ chức, phát động.
Trang 10
Lưu ý:
Công tác tuyên truyền phải hướng đến mục đích làm cho học sinh nhận thức được
một cách toàn diện về tác hại của vấn nạn bạo lực học đường, đồng thời phải lồng
ghép việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, giúp các em biết xử lí các tình
huống mà các em có thể gặp trong cuộc sống; tổ chức thảo luận, đóng góp ý kiến
về các giải pháp phòng và chống bạo lực học đường, công tác truyền thông cũng
phải chú ý đến việc chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường để học
sinh biết phòng tránh đồng thời trang bị cho các em các kỹ năng xử lý khi chẳng
may rơi vào tình huống có nguy cơ bạo lực.
Theo ý kiến của các chuyên gia, để giúp các em phòng tránh bạo lực học đường
cần trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết sau:
- Kỹ năng nhận biết các dấu hiệu của bạo lực học đường:
Cũng như các tệ nạn xã hội khác, bạo lực học đường có những dấu hiệu đặc trưng
tiềm ẩn hoặc biểu hiện qua các ứng xử hằng ngày giữa học sinh với nhau. Nhất là
dấu hiệu tiền bạo lực như nhìn đểu, trêu đùa quá khích, bị cho ra rìa, tẩy chay,
ruồng bỏ, cô lập, luôn bị gây sự, bị ức hiếp, hăm dọa, mang hung khí trong
người… Nếu trẻ được trang bị những kỹ năng nhận biết các dấu hiệu nguy cơ bạo
lực học đường, từ đó trẻ sẽ biết cách né tránh khỏi bế tắc trong cách hành xử.
- Kỹ năng bày tỏ chính kiến để phê phán và tiếp nhận các cách phòng
chống bạo lực học đường.
Phải hình thành cho trẻ kỹ năng nhận biết, phân tích, đánh giá các hành vi, biểu
- Kỹ năng kiềm chế cảm xúc tiêu cực khi bị bạo hành:
Học sinh ở giai đoạn này thường cảm xúc của chúng chưa ổn định, dễ bị xáo
trộn, dễ bị kích động dẫn đến “làm càn”, hoặc bị trầm cảm quá mức dẫn tới hành
vi tiêu cực tự tổn thương, tự sát… Học sinh nếu bị rơi vào thế bị bạo lực (bị ức
hiếp, tẩy chay, bị đánh đập) sẽ bế tắc, không kiểm soát được mình, dẫn tới hậu
quả xấu. Do đó, cần dạy cho trẻ các kỹ năng kiểm soát cảm xúc bằng cách biết
như hít thở sâu, đếm từ 1-10, nghĩ đến một câu chuyện hài, tìm mọi cách để hạ
hỏa. Cùng thảo luận về các tình huống giả định, khuyến khích trẻ tự nghĩ ra cách
xử lý tình huống, nếu chưa hợp lý thì người lớn điều chỉnh, uốn nắn phù hợp.
Khuyến khích các buổi diễn tập bằng lời nói và hành động. Đóng vai theo chủ đề
các cảnh bạo lực, hướng dẫn thực hành, trình diễn.
Trang 12
- Kỹ năng xử lý tình trạng khẩn cấp, bất thường khi xảy ra bạo lực học
đường.
Biết cầu cứu khi đối mặt với nguy cơ bạo lực học đường, đừng bao giờ để mình
rơi vào thế bí, trở thành nạn nhân của những cuộc hành hung. Cũng đừng nghĩ
rằng chúng sẽ đánh mình cảnh cáo chứ không dám quá tay.Nếu cần thiết hãy nhẫn
nhịn, lùi bước để tránh bạo lực nhưng không phải cam chịu “liều mình” chịu trận.
Tìm những người đáng tin cậy gần nhất để chia sẻ những dấu hiệu tiền bạo lực.
Trẻ có thể gặp giáo viên chủ nhiệm, giáo viên tổng phụ trách Đội, người phụ trách
Đoàn thanh niên, chuyên viên tâm lý học đường… hoặc bất kỳ ai là người lớn hơn
có khả năng cứu giúp mình và trình bày ngắn gọn, rõ ràng vấn đề mình đang gặp
phải. Tốt nhất là khi bị trêu chọc, sỉ nhục nên im lặng, coi như không có chuyện
gì, đi thẳng về hướng có đông người khác. Nếu thấy nguy hại đến thân thể, trẻ có
thể cầu cứu bằng cách la lớn, chạy nhanh đến những nơi an toàn như phòng bảo
vệ, nhà người dân và gọi điện thoại cho người thân. Đánh nhau là phương thức
cuối cùng nếu trẻ buộc phải tự vệ, phản kháng. Vì thế, nếu có điều kiện nên cho trẻ
hằn, bè cánh đánh nhau, không nói tục chửi bậy, không tham gia vào tệ nạn xã hội.
Hay nói như cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đó là xây dựng “Trường ra trường,
Lớp ra lớp”, “Thầy ra thầy, Trò ra trò”, “Dạy ra dạy, Học ra học”.
- Cách tiến hành:
- Chú trọng xây dựng cảnh quan, môi trường sư phạm như trồng cây xanh,
hoa kiểng, trang trí các khẩu hiệu, pa-nô, áp-phích tuyên truyền,… xây dựng
trường lớp Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn.
- Phát huy vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên trong việc tổ chức phát động
phong trào thi đua học tập tốt – nề nếp tốt và chương trình rèn luyện đoàn viên
trong thời kỳ mới.
- Giáo dục tinh thần yêu nước cho các em thông qua việc sưu tầm địa chỉ
đỏ, tham gia tốt hoạt động đền ơn đáp nghĩa tại địa phương.
- Thường xuyên nắm tình hình tư tưởng đạo đức của học sinh, phát hiện
những nhân tố tích cực, những tấm gương sáng để nhân điển hình cũng như phát
hiện những biểu hiện lệch lạc tư tưởng, đạo đức để kịp thời rút kinh nghiệm, chấn
chỉnh, ngăn ngừa tránh sự lây lan.
- Tổ chức các phong trào thi đua thường xuyên, liên tục, bảo đảm tính công
bằng, khách quan, trung thực, phù hợp với năng lực và nhu cầu của các em.
- Thường xuyên tổ chức các buổi lao động vệ sinh trường lớp, trồng cây
xanh… thông qua hoạt động này cần giáo dục đầy đủ mục đích, ý nghĩa công việc
cho học sinh, phải có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị lớp, quy định rõ
Trang 14
thời gian và kết quả phải đạt được, phải có kỷ luật, trật tự, không khí tươi vui, biểu
dương kịp thời những học sinh tốt, tập thể lớp tốt.
Giải pháp3: Đẩy mạnh hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục – thể thao và các
hoạt động ngoại khóa nhằm tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh:
Theo kết quả phiếu khảo sát tìm hiểu về hứng thú của học sinh đối với các
tươi, hội thi văn nghệ…qua đó học sinh thể hiện tình cảm với bạn bè, trường lớp,
thể hiện lòng tri ân đối với thầy cô giáo…thông qua các hoạt động này học sinh
trong lớp có sự phối hợp, hiểu và gắn bó với nhau hơn.
* Một số lưu ý:
- Khi xây dựng kế hoạch nên rải đều thời gian tổ chức các hoạt động trong
suốt năm học, không nên sắp xếp “dồn cục” để tránh trường hợp lúc thì “đói”, lúc
thì dư thừa, “bội thực” các hoạt động.
- Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, ban tổ chức cần phải cắt cử người
thường xuyên có mặt, theo dõi các giải đấu, kịp thời phát hiện những bất cập, tồn
tại, hạn chế để có sự điều chỉnh phù hợp. Đây là việc làm rất cần thiết vì nếu
những bất cập không được khắc phục sớm sẽ làm giảm sức hút, giảm số lượng học
sinh tham gia phong trào.
- Ban tổ chức các hoạt động cần kịp thời sơ kết các phong trào qua từng giai
đoạn, biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích tốt; thực hiện tốt công tác
thi đua khen thưởng để kịp thời động viên, khuyến khích phong trào.
Giải pháp4: Khai thác hiệu quả vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trong
công tác giáo dục đạo đức học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm có vai trò rất to lớn trong công tác giáo dục đạo đức cho
học sinh, vì giáo viên chủ nhiệm là người quản lý trực tiếp và quản lí toàn diện học
sinh của lớp được phân công phụ trách, đồng thời là cầu nối giữa Ban giám hiệu,
các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, các giáo viên bộ môn với tập thể lớp, là
người cố vấn tổ chức các hoạt động tự quản của lớp, đồng thời là người đứng ra
phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của nhà
trường.
Do là người quản lí trực tiếp, là người gần gũi, nắm rõ hoàn cảnh, hiểu rõ tính
cách và tâm lí của từng học sinh nên trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống của
học sinh giáo viên chủ nhiệm sẽ là người dễ tác động đến học sinh nhất, nắm rõ về
từng học sinh nên giáo viên chủ nhiệm là người có thể đưa ra những biện pháp phù
- Phát huy vai trò của Đoàn thanh niên để nắm bắt tình hình học sinh qua các
phong trào thi đua, kịp thời phát hiện những học sinh có biểu hiện vi phạm: Phong
trào thi đua thông thường được xây dựng trên cở sở đánh giá điểm tổng hợp của
nhiều tiêu chí như điểm từ việc đánh giá chất lượng từng giờ học ở sổ đầu bài,
trong đó thể hiện tình hình chung của lớp, ý thức học tập của riêng từng cá nhân;
Kết quả theo dõi tình hình học sinh chấp hành các quy định và nội quy nhà trường
từ việc theo dõi của Ban nề nếp; tình hình duy trì sĩ số của các lớp trong đó ghi
chép chi tiết những trường hợp học sinh vắng học… Khi làm công việc tổng hợp
kết quả các lĩnh vực này, cán bộ Đoàn trường lưu ý đến họ, tên, lớp… của những
học sinh hay bị ghi tên trong sổ đầu bài, bị ghi tên trong sổ của Ban nề nếp, những
học sinh hay vắng học để kịp thời phát hiện ra những học sinh có biểu hiện sa sút
về ý thức học tập, ý thức đạo đức…từ những thông tin đó cần trao đổi với giáo
Trang 17
viên chủ nhiệm lớp, tìm hiểu nguyên nhân và có biện pháp giáo dục kịp thời vì đây
là nhóm học sinh có nguy cơ cao nhất dễ tham gia vào các vụ bạo lực học đường.
Giải pháp 5: Chú trọng định hướng việc sử dụng mạng xã hội, trang cá nhân
và đẩy mạnh công tác giáo dục pháp luật cho học sinh:
Một nguyên nhân nữa khá phổ biến dẫn đến các vụ bạo lực học đường xuất
phát từ việc học sinh sử dụng mạng xã hội. Mạng xã hội ra đời với ý nghĩa rất tích
cực đó là giúp mọi người kết nối, trao đổi và chia sẻ thông tin nhưng nhiều người
đã không khai thác được ý nghĩa tích cực đó mà làm nó phát sinh nhiều vấn đề rắc
rối cho xã hội. Rất nhiều vụ bạo lực học đường bắt nguồn từ việc các em tương
tác, bình phẩm không hợp ý nhau trên trang cá nhân rồi dẫn đến mâu thuẫn và cuối
cùng giải quyết mâu thuẫn bằng những cuộc hẹn hò để “tỉ thí” hay những vụ truy
tìm để dằn mặt đối thủ. Bên cạnh đó việc truy cập các trang web đen mang tính
bạo lực cũng sẽ gây ảnh hưởng lớn đến tâm lí, cách hành xử của các em theo chiều
hướng bạo lực. Như vậy vấn đề bắt nguồn từ “mạng ảo” nhưng cuối cùng dẫn đến
một việc làm có ý nghĩa đến công tác giáo dục đạo đức cho học sinh vì vậy nhà
trường cần có những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của bộ môn
giáo dục công dân như tổ chức hội thảo chuyên đề “công dân với pháp luật”, tạo
điều kiện cho giáo viên bộ môn nângcao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
- Xây dựng các tủ sách, tạo điều kiện cho học sinh tự trang bị kiến thức cho
bản thân như “Tủ sách Pháp luật” để học sinh tìm hiểu về kiến thức pháp luật, “Tủ
sách Thanh niên” để giáo dục lý tưởng sống cao đẹp cho thanh niên, giới thiệu và
nhân điển hình các tấm gương tiêu biểu, “Tủ sách Kỹ năng sống” để học sinh trau
dồi về vốn sống cho bản thân, biết hành xử có văn hóa và biết xử lí các tình huống
trong cuộc sống,…
- Thường xuyên cập nhật và kịp thời giới thiệu đến học sinh những văn bản
pháp luật mới liên quan trực tiếp học sinh qua nội dung sinh hoạt dưới cờ đồng
thời sao lưu những văn bản này tại tủ sách pháp luật.
- Phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức các buổi giáo dục pháp luật cho
học sinh: Công tác này có thể tiến hành bằng cách mời cán bộ phòng tư pháp triển
khai về luật hình sự, luật thanh niên, mời cán bộ phòng giao thông huyện tuyên
truyền, phổ biến luật an toàn giáo thông. Đầu mỗi năm học nhà trường nên tổ chức
phổ biến nội quy, phổ biến điều lệ trường trung học phổ thông đặc biệt lưu ý nhấn
mạnh điều 41- Quy định các hành vi học sinh không được làm… thực hiện tốt
công tác này sẽ giúp học sinh có những hiểu biết về pháp luật, giảm thiểu tình
trạng học sinh vi phạm pháp luật.
- Trong các buổi sinh hoạt đầu tuần Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên nên chú
trọng tuyên truyền, định hướng, nhắc nhở các em về việc khai thác mạng internet,
trang cá nhân như thế nào cho hiệu quả, thụ hưởng được mặt tích cực của mạng
phục vụ cho việc học tập đồng thời tránh được những ảnh hưởng, hệ lụy có thể
phát sinh từ “mạng ảo”,…và có thể đưa nội dung này trở thành chủ đề trao đổi,
Trang 19
đặc biệt là phòng chống ma túy và chất gây nghiện.
a. Thực trạng vấn đề học sinh sử dụng ma túy và chất gây nghiện:
Trang 20
Hiện nay, hiện tượng học sinh sử dụng ma túy và các chất kích thích không
còn là chuyện hiếm, theo số liệu của cục phòng chống ma túy thì trong toàn quốc
hiện có khoảng gần 220.000 người nghiện ma túy. Theo cục cảnh sát thì “Trong hồ
sơ quản lý trên 70% số người nghiện dưới 30 tuổi, khoảng 5% tổng số người sử
dụng ma túy ở tuổi chưa thành niên (dưới 18 tuổi) đặc biệt trong đó có khoảng
50% tổng số người nghiện là trẻ em (dưới 16 tuổi).”
(Nguồn webside học viện cảnh sát nhân dân)
b. Mối liên hệ giữa ma túy, chất gây nghiện và bạo lực học đường:
Ma túy và chất gây nghiện là một hiểm họa của toàn xã hội, nó làm băng
hoại đạo đức và làm lu mờ lí trí của những người sử dụng nó. Chất gây nghiện nói
chung và ma tuý nói riêng để lại những hậu quả không thể lường hết được đối với
học sinh. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các em nghiện ma túy thể chất phát triển
không bình thường chậm lớn, gầy còm, trí nhớ kém, trí thông minh giảm, lười lao
động, khả năng hoạt động kém ...
Ma tuý, chất gây nghiện còn là nguyên nhân gây mất trật tự an toàn xã hội,
là nguồn gốc của nhiều loại tội phạm hình sự. Thực tế cho thấy ma tuý và chất gây
nghiện là bạn đồng hành của tội phạm, mối quan hệ giữa ma túy, chất gây nghiện
và tội phạm là mối quan hệ nhân quả.
c. Làm tốt công tác phòng chống ma túy và chất gây nghiện ở trường trung học
phổ thông:
Trong những năm học qua, trường trung học phổ thông Thanh Bình đã luôn
chú trọng và có biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác phòng chống ma túy và các chất
gây nghiện và xem đây là một trong những giải pháp đảm bảo an ninh trật tự, ngăn
ngừa tình trạng bạo lực học đường.
phần nội dung của đề tài, trong những năm học qua tình hình học sinh của trường
trung học phổ thông Thanh Bình tiếp tục có những chuyển biến tích cực: Tình hình
nề nếp ổn định, đa số học sinh có ý thức kỷ luật tốt, hiện tượng học sinh vi phạm
nội quy nhà trường và vi phạm các quy định của pháp luật đã giảm rõ rệt. Các giải
pháp trong công tac phòng chống bạo lực học đường mà nhà trường áp dụng đã
phát huy hiệu quả cao, góp phần kìm chế đến mức thấp nhất số vụ việc mang tính
bạo lực liên quan đến đối tượng học sinh của trường.
Sự chuyển biến tích cực được thể hiện qua các số liệu cụ thể như sau:
1. Số liệu kết quả xếp loại hạnh kiểm qua các năm học
Năm học 2013-2014
LOẠI
Tốt
KHỐI 10
509
KHỐI 11
509
KHỐI 12
541
TOÀN TRƯỜNG
1559
TSố
Tỷ lệ %
Khá
101
19.84%
72
14.15%
49
9.06%
222
14.24%
TB
10
1.96%
3
0.59%
6
TSố
Tỷ lệ %
KHỐI 11
469
TSố
Tỷ lệ %
KHỐI 12
484
TSố
Tỷ lệ %
TOÀN TRƯỜNG
1454
TSố
Tỷ lệ %
Tốt
415
82.83%
409
7
1.40%
3
0.64%
2
0.41%
12
0.83%
Yếu
0
0.0%
1
0.21%
0
0
TSố
Tỷ lệ %
Tốt
428
83.43%
419
89.15%
417
92.67%
1264
88.21%
Khá
84
16.37%
51
1
0.19%
0
0.0%
0
0.0%
1
0.07%
Năm học 2016-2017
KHỐI 10
478
LOẠI
KHỐI 11
475
KHỐI 12
447
TOÀN TRƯỜNG
97.76%
1297
92.64%
Khá
61
12.76%
26
5.47%
10
2.24%
97
6.93%
TB
4
0.84%
So sánh kết quả xếp loại hạnh kiểm của các năm học cho thấy số lượng học
sinh bị xếp loại hạnh kiểm yếu đã không còn, trong khi đó số lượng học sinh được
đánh giá hạnh kiểm tốt đã tăng lên, điều đó chứng minh tình hình đạo đức của học
sinh ở trường THPT Thanh Bình ngày càng có sự chuyển biến tốt hơn.
2. Số liệu kết quả xếp loại học lực qua các năm học
Trang 23
Sự chuyển biến tích cực về mặt đạo đức của học sinh đã giúp các em nâng
cao ý thức trong học tập nhờ đó chất lượng giáo dục về mặt học lực của các em
cũng ngày càng được cải thiện, nâng cao.
Số liệu cụ thể như sau:
Năm học 2013-2014
KHỐI 10
509
LOẠI
KHỐI 11
509
KHỐI 12
541
TOÀN TRƯỜNG
1559
TSố
Tỷ lệ %
Khá
164
32.22%
223
43.81%
235
43.44%
622
39.90%
TB
249
48.92%
236
46.37%
269
0
0
0
0
1
0.06%
Năm học 2014-2015
KHỐI 10
501
LOẠI
TSố
KHỐI 11
469
KHỐI 12
484
Tỷ lệ %
TSố
Khá
168
33.53%
191
40.72%
228
47.11%
587
40.37%
TB
237
47.31%
228
47.11%
217
1
0.21%
0
0
7
0.48%
Năm học 2015-2016
KHỐI 10
513
LOẠI
KHỐI 11
470
KHỐI 12
450
TOÀN TRƯỜNG
1433
TSố
Tỷ lệ %
Khá
188
36.65%
194
41.28%
213
47.33%
595
41.52%
TB
235
45.81%
189
40.21%
201
0
0.0%
0
0.0%
1
0.07%
Năm học 2016-2017
Trang 24
KHỐI 10
478
LOẠI
KHỐI 11
475
KHỐI 12
447
TOÀN TRƯỜNG
1400
133
9.50%
Khá
180
37.66%
220
46.32%
269
60.18%
669
47.79%
TB
230
48.12%
179
1
0.21%
1
0.21%
0
0.0%
2
0.14%
3. Thông tin số liệu về việc xử lí các vụ vi phạm của học sinh có tính chất bạo
lực học đường trên địa bàn xã Phú Bình, huyện Tân Phú:
Trên địa bàn xã Phú Bình có 02 trường tiểu học, 01 trường trung học cơ sở
và 01 trường trung học phổ thông (THPT Thanh Bình).
Theo ghi nhận của công an xã Phú Bình trong thời gian qua, nhờ việc thực
hiện tốt Quy chế phối hợp giữa lực lượng công an với các đơn vị trường học trong
trên địa bàn trong việc đảm bảo “an toàn an ninh trật tự” theo quy định tại Thông
tư số 23/2012/TT-BCA nên đã phát huy hiệu quả cao.
Theo số liệu công an xã Phú Bình cung cấp, trong suốt 5 năm (từ năm 2012
đến năm 2017) trên địa bàn xã không xảy các vụ việc mang tính chất bạo lực học
đường mang tính chất nghiêm trọng.
4. Số liệu về tình trạng học sinh trường THPT Thanh Bình vi phạm Luật ATGT
đường bộ:
nhắc nhở, phê bình
2
1
1
1
6
5
0
0
Căn cứ trên số
lượng thông báo
của CA huyện
gửi về trường và
ghi nhận của
Ban nề nếp
5. Số liệu về việc triệu tập hội đồng kỉ luật nhà trường THPT Thanh Bình để xử
lí học sinh vi phạm:
Trang 25