Đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ trường
học”
1
1/ TÊN ĐỀ TÀI “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG THANH KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC”
2/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Trường học là cơ sở của hệ thống giáo dục, là nơi giáo dục, đào tạo thế
hệ trẻ thành những người đủ về năng lực, phẩm chất, nhân cách,…Xuất phát
từ quan điểm chỉ đạo của Đảng về GD&ĐT “Giáo dục đào tạo là quốc sách
hàng đầu”, trong những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã không ngừng chỉ đạo
thực hiện “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo” nhằm “Nâng
cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của công cuộc công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước”. Để đổi
mới căn bản và toàn diện giáo dục, ngành giáo dục đang tích cực đổi mới nội
dung chương trình, phương pháp dạy học, công tác quản lý giáo dục,...
Nói đến công tác quản lý, một trong những chức năng cơ bản là thanh
kiểm tra. Tại hội nghị thanh tra Miền Bắc ngày 19/4/1957 Bác Hồ đã nói:
“ Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới”. Thanh tra là hoạt
động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để
biết rõ những kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và
như thế nào. Kiểm tra chẳng những giúp nhà quản lý thu thập thông tin về
hoạt động của đối tượng quản lý mà còn giúp nhận rõ kết quả triển khai thực
hiện kế hoạch, đánh giá kết quả cụ thể các hoạt động của mỗi cá nhân, từng
đơn vị, từ đó có các biện pháp chỉ đạo, điều hành, điều chỉnh nhằm nâng cao
hiệu quả quản lý.
Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt
động giáo dục, điều kiện dạy học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường
nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà
trường, người giáo viên và học sinh nói riêng. Là khâu đặc biệt quan trọng
đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp nhà lãnh đạo
tìm vết"; kiểm tra có tính bồi dưỡng, đôn đốc, thúc đẩy việc thực hiện nhiệm
vụ chuyên môn. Thông qua kiểm tra giúp cho nhà lãnh đạo có những thông
tin xác thực về hoạt động của đối tượng, nâng cao hiệu quả hoạt động trường
học.
Kiểm tra nội bộ trường học liên quan đến tất cả các thành tố cấu thành
hệ thống sư phạm nhà trường và mối quan hệ giữa chúng, nhằm tạo ra một
phương thức hoạt động đồng bộ và thống nhất thực hiện mục tiêu, kế hoạch
giảng dạy, giáo dục. Đối tượng chủ yếu của kiểm tra nội bộ trường học là cán
bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh.
Kiểm tra phải đảm bảo tính chính xác, khách quan. Đây là nguyên tắc
hàng đầu của kiểm tra. Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng thực trạng về đối
tượng kiểm tra. Tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình thức, giả
tạo.
Kiểm tra phải thường xuyên, kịp thời, theo đúng kế hoạch, không phải
"khi có vấn đề" mới kiểm tra.
Kiểm tra phải công khai, đó là thể hiện dân chủ trong quản lý. Cần phải
lựa chọn cán bộ, giáo viên cốt cán tham gia vào quá trình kiểm tra, biến quá
trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra của các cá nhân, bộ phận trong nhà
trường.
* Cơ sở pháp lý làm căn cứ kiểm tra
- Các văn bản pháp luật về giáo dục: Luật giáo dục và các văn bản Luật
có liên quan; các Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật
(75/2006/NĐ-CP ngày 02/8/2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng
dẫn thi hành Luật giáo dục; Nghị định sô 166/2004/NĐ-CP ngày 16/9/2004
của Chính phủ quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục; nghị định
số 35/2005/NĐ-CP ngày 17/3/2005 của Chính phủ về việc xử lý kỷ luật cán
bộ, công chức,...).
- Các văn bản quy phạm pháp luật về chuyên môn nghiệp vụ: Điều lệ
nhà trường; quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên, chuẩn hiệu trưởng; quy
định về biên chế đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên; quy định về thiết bị dạy
* Thuận lợi
- Được sự quan tâm chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương,
sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Phòng GD&ĐT.
- Là địa phương và học sinh có truyền thống hiếu học.
- Cán bộ giáo viên có năng lực, nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao
trong công tác.
- 100% CBGV được chuẩn hóa; Trên chuẩn (38.5%).
- Các điều kiện phục vụ công tác giảng dạy tương đối đầy đủ.
- Tập thể sư phạm đoàn kết, thống nhất.
* Khó khăn
- Phần lớn giáo viên của trường lớn tuổi nên gặp khó khăn trong việc
ứng dụng CNTT vào dạy học.
- Đa số phụ huynh làm nông nghiệp, chưa có nhiều điều kiện chăm lo
đến con em.
- Điều kiện tu dưỡng và học tập một số ít học sinh còn hạn chế.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
Khiêm
Đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ trường
học”
4
5.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của trường THCS Nguyễn
Bỉnh Khiêm
Công tác kiểm tra nội bộ trường học được tiến hành thông qua việc
thực hiện các chức năng quản lý, tức là từ việc xây dựng kế hoạch đến tổ
chức, chỉ đạo thực hiện, xử lí kết quả kiểm tra nhằm thúc đẩy nâng cao chất
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
Khiêm
Đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ trường
học”
5
Phân cấp trong kiểm tra là một yêu cầu quản lý khoa học. Trong nhà
trường, người Hiệu trưởng cần có sự phân cấp trong kiểm tra để tùy tình hình
cụ thể sử dụng hình thức kiểm tra phù hợp, có thể phân cấp kiểm tra như sau:
kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới ( Ban giám hiệu đối với tổ chuyên
môn, Ban giám hiệu đối với giáo viên, tổ (nhóm) chuyên môn đối với giáo
viên,..); kiểm tra ngang bằng ( tổ chuyên môn với tổ chuyên môn,..); tự kiểm
tra của các cá nhân trong trường,..
c. Xây dựng chuẩn kiểm tra
Muốn kiểm tra, người kiểm tra phải có chuẩn để so sánh, đo lường,
đánh giá hoạt động của người được kiểm tra với chuẩn quy định. Chẳng hạn:
chuẩn đánh giá trường học, chuẩn đánh giá giáo viên, chuẩn đánh giá học
sinh, chuẩn đánh giá tiết dạy,.. Chuẩn bao gồm hai yếu tố: định tính và định
lượng.
Những cơ sở để xây dựng chuẩn kiểm tra nội bộ trường học là hệ thống
các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản pháp quy của Bộ GD&ĐT, Bộ
ngành liên quan và các văn bản hướng dẫn của ngành, kế hoạch của nhà
trường, kế hoạch chuyên môn,..
d. Hoàn thiện các phương pháp và mục đích kiểm tra
Người thực hiện kiểm tra phải biết lựa chọn và kết hợp hài hòa các
phương pháp kiểm tra như: quan sát, phân tích, tổng hợp, điều tra, gặp gỡ,
trao đổi trực tiếp,.. đối với đối tượng kiểm tra và đối tượng có liên quan.
Các thành viên trong đội ngũ kiểm tra của nhà trường phải nắm được
triển hệ thống giáo dục quốc dân. Kế hoạch kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ
của giáo viên được xây dựng ngay từ đầu năm học, được phân bổ đều trong
các tháng và được công bố công khai; kết quả kiểm tra được lưu lại kèm theo
phiếu dự giờ để làm minh chứng đánh giá, xếp loại giáo viên.
Kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ giáo viên dựa vào 4 nội dung sau:
- Trình độ nghiệp vụ (tay nghề): Xem xét và đánh giá hai mặt là trình
độ nắm kiến thức, kỹ năng, thái độ cần xây dựng cho học sinh thể hiện qua
việc giảng dạy và trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục
thông qua kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên theo yêu cầu, quy định của
Bộ GD&ĐT đối với từng cấp, bậc học.
- Thực hiện quy chế chuyên môn: Kiểm tra việc thực hiện chương
trình, kế hoạch giảng dạy, giáo dục; thực hiện các yêu cầu về soạn bài theo
quy định; kiểm tra và chấm bài, quan tâm giúp đỡ các đối tượng học sinh;
tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn; việc sử dụng đồ dùng dạy học, thực hiện các
tiết thực hành theo quy định; đủ các yêu cầu về hồ sơ và các quy định về chuyên
môn; tự bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; tuân thủ
các quy định về dạy thêm, học thêm...
- Kết quả giảng dạy, giáo dục: Được thể hiện qua kết quả học tập, rèn
luyện của học sinh qua các lần kiểm tra chung của khối lớp; kết quả lên lớp,
tốt nghiệp của các bộ môn mà giáo viên dạy; kết quả kiểm tra chất lượng do
ban kiểm tra khảo sát trực tiếp; xem xét mức độ tiến bộ của học sinh.
- Tham gia các công tác khác: Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ khác
như công tác chủ nhiệm, công tác Đảng, đoàn thể,..
- Ngoài ra, còn kiểm tra việc thực hiện các cuộc vận động, các phong
trào thi đua; về đạo đức, tác phong, quan hệ ứng xử của giáo viên;..
Có thể lựa chọn, sử dụng và kết hợp các phương pháp kiểm tra chủ yếu
sau:
- Dự giờ: Là phương pháp đặc trưng kiểm tra hoạt động sư phạm của
giáo viên. Người kiểm tra phải xây dựng kế hoạch dự giờ có chủ định và đột
xuất. Phân tích giờ dạy của giáo viên, kết quả học tập của học sinh. Tổ chức
Kiểm tra hoạt động sư phạm của tổ, nhóm chuyên môn bao gồm kiểm
tra công tác quản lý của tổ trưởng (nhóm trưởng): nhận thức, vai trò, uy tín,
khả năng lãnh đạo chuyên môn; hồ sơ tổ chuyên môn; nền nếp sinh hoạt
chuyên môn: soạn bài, chấm bài, dự giờ, thao giảng, hội giảng, họp tổ, nhóm;
kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; kế hoạch làm đồ dùng dạy học
và viết sáng kiến kinh nghiệm; kế hoạch phụ đạo, ngoại khóa, thực hành, bồi
dưỡng học sinh giỏi,..
Có thể lựa chọn hoặc kết hợp các phương pháp kiểm tra chủ yếu sau:
Dự sinh hoạt của tổ, nhóm chuyên môn; dự các hoạt động chuyên đề hay dự
các buổi sơ kết, tổng kết; xem xét, phân tích các loại hồ sơ, tài liệu lưu trữ của
từng giáo viên; xem xét các biên bản hội họp, thao giảng của tổ, nhóm chuyên
môn. xem xét kết quả kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ của các giáo viên trong
tổ, nhóm; thăm dò qua học sinh, phụ huynh; kiểm tra chéo giữa các tổ, nhóm
chuyên môn.
c. Kiểm tra học sinh
- Trong công tác quản lý nhà trường, hiệu trưởng phải tiến hành kiểm
tra tập thể lớp học sinh toàn diện hoặc chuyên đề nhằm nắm bắt được tình
hình học tập và rèn luyện chung của một lớp, một khối lớp cũng như toàn
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
Khiêm
Đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ trường
học”
8
trường và thấy được tác động giáo dục đồng bộ của tập thể sư phạm trong
giảng dạy, giáo dục.
- Kiểm tra học sinh bao gồm kiểm tra trình độ văn hóa (ý thức, phương
HĐGDNGLL, chất lượng giáo dục học sinh, thanh kiểm tra giáo viên, chất
lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Sau đây, chúng tôi xin trình bày tóm
lượt một số kết quả đạt được trong các năm học qua:
* Chất lượng giáo dục học sinh:
- Chất lượng đại trà:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
Khiêm
Đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ trường
học”
9
+ Học lực: Chất lượng học tập của học sinh hằng năm luôn đạt ở mức cao, tỉ
lệ học sinh khá giỏi năm sau tăng hơn năm trước, cụ thể:
Năm học
Giỏi
Khá
Trung bình Yếu, kém
2009-2010
22.6%
37.2%
39.8%
0.4%
2010-2011
27.9%
35.2%
36.5%
0.4%
Kết quả cấp tỉnh
- Giải nhất toàn đoàn HSG khối 9 - 01 giải ba, 02 giải KK HSG
2009-2010 - Giải nhì toàn đoàn TTVH
khối 9
- Giải nhì toàn đoàn HSG khối - 01giải nhất HSG TNTH
6,7,8
- 01 giải ba HKPĐ
- Giải nhì toàn đoàn HKPĐ
- Giải ba toàn đoàn TTVH
- 01 giải nhất Điền kinh cấp
2010-2011 - Giải ba toàn đoàn HSG khối tỉnh
6,7,8
- 01 giải nhì HSG TNTH
- Giải ba toàn đoàn HSG TNTH
- Giải ba toàn đoàn HKPĐ
- Giải nhì toàn đoàn HSG khối 9
- 01 giải nhất, 01 giải ba, 02
2011-2012 - Giải ba toàn đoàn HSG TNTH
giải KK HSG khối 9
- 01 giải nhất, 01 giải nhì Olympic - 01 giải nhì HSG giải toán
Tiếng Anh
bằng máy tính Casio khối 8
- Giải nhì toàn đoàn HKPĐ
* Chất lượng kiểm tra giáo viên:
- Kết quả kiểm tra của nhà trường:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
Khiêm
Đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh kiểm tra nội bộ trường
Số lượng
Kết quả
11
Xếp loại tốt 11
12
Xếp loại tốt 12
Kết quả kiểm tra toàn diện
Số lượng
Kết quả
07
Xếp loại tốt 06;
khá 01
05
Xếp loại tốt 05
- Kết quả kiểm tra của SGD:
Vào tháng 9/2009, nhà trường đã đón đoàn kiểm tra việc thực hiện
chương trình giáo dục phổ thông của Sở GD&ĐT Quảng Nam: đoàn đã đánh
giá cao về việc chỉ đạo thực hiện chương trình của nhà trường (biên bản kiểm
tra kèm theo).
* Kết quả thi đua của nhà trường:
- Năm học 2008-2009: Trường Tiên tiến.
- Năm học 2009-2010: Trường Tiên tiến xuất sắc (dẫn đầu khối THCS
của huyện Phú Ninh).
- Năm học 2010-2011: Trường Tiên tiến xuất sắc – UBND tỉnh Quảng
Nam tặng bằng khen.
7/ KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
Xuất phát từ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn, thực trạng tại trường và
nhiệm vụ được giao, tôi đã trình bày một số giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng thanh kiểm tra nội bộ tại trường, đó là:
thanh tra trong thời kỳ đổi mới.
- Thường xuyên tổ chức tập huấn công tác thanh kiểm tra cho đội ngũ
cán bộ quản lý, cộng tác viên cơ sở.
- Cung cấp cập nhật tài liệu cần thiết, kịp thời của ngành và của nhà
nước về công tác thanh kiểm tra trường học.
Trên đây là một số giải pháp công tác thanh kiểm tra nội bộ trường học
mà bản thân tôi thực hiện trong thời gian qua và cũng đã đem lại một số kết
quả nhất định về chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Chắc chắn sẽ
còn nhiều hạn chế, tôi rất mong nhận được sự chia sẻ, đóng góp những ý kiến
chân thành từ các cấp lãnh đạo, đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn thiện
hơn.
Xin chân thành cảm ơn !
8/ PHỤ LỤC
- Một số hình ảnh minh họa công tác dự giờ kiểm tra tại trường.
- Một số hình ảnh minh họa chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường
trong vài năm học qua.
- Kết quả kiểm tra của Sở GD&ĐT.
9/ TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Luật số: 56/2010/QH12 ngày 15/11/2010 của Quốc hội ban hành Luật
thanh tra;
- Luật số: 58/2010/QH12 ngày 15/11/2010 của Quốc hội ban hành Luật
viên chức;
- Nghị định số: 75/2006/NĐ-CP ngày 02/8/2006 của Chính phủ quy
định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật giáo dục;
- Nghị định số: 166/2004/NĐ-CP ngày 16/9/2004 của Chính phủ quy
định trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục;
- Nghị định số: 85/2006/NĐ-CP ngày 18/8/2006 của Chính phủ về tổ
chức và hoạt động của thanh tra giáo dục;
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
10
Nội dung
Tên đề tài
Đặt vấn đề
Cơ sở lý luận
Cơ sở thực tiễn
Nội dung nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu
Kết luận và đề nghị
Phụ lục
Tài liệu tham khảo
Mục lục
Trang
1
1
2
3
3
8
10
11
11
12
NGƯỜI THỰC HIỆN
Nguyễn Thị Thúy Vi
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy Vi - PHT - Trường THCS Nguyễn Bỉnh
Khiêm