ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN VĂN KIỆM

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI
TỰ NGUYỆN - QUA THỰC TIỄN TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN VĂN KIỆM

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI
TỰ NGUYỆN - QUA THỰC TIỄN TỈNH NGHỆ AN
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nƣớc và Pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

CÁN BỘ HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS DƢƠNG ĐỨC CHÍNH

HÀ NỘI - 2017


LỜI CAM ĐOAN


NSNN

Ngân sách nhà nước

WHO

Tổ chức y tế thế giới

i


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
LỜI CAM DOAN
DANH MỤC CAC TỪ VIẾT TẮT.................................................................................... i
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................................. v
MỞ ĐẦU .................................................................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Tình hình nghiên cứu .................................................................................... 2
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn ............................................................. 5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 6
5. phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn ....................... 6
6. Những đóng góp mới của luận văn ............................................................... 7
7. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 7
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO HIỂM
XÃ HỘI TỰ NGUYỆN ........................................................................................................ 8
1.1. Một số khái niệm về bảo hiểm, bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã
hội tự nguyện và các vấn đề liên quan .............................................................. 8
1.1.1 Khái niệm bảo hiểm........................................................................................................ 8

2.3.1. Những ưu điểm của chế định pháp luật BHXH tự nguyện hiện hành ................. 55
2.3.2 Những hạn chế của Pháp luật BHXH hiện hành...................................................... 57
2.4. Thực trạng thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Nghệ An.58
2.4.1. Kết quả đạt được : ........................................................................................................ 58
2.4.2. Đánh giá chung tình hình thực hiện Pháp luật về BHXH tự nguyện ở Nghệ An.61
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 .................................................................................................. 64
CHƢƠNG 3 PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT BHXH TỰ NGUYỆN Ở TỈNH NGHỆ AN HIỆN NAY ............... 65
iii


3.1. Phương hướng hoàn thiện các quy định pháp luật về BHXH tự nguyện 65
3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện Pháp luật và nâng cao hiệu quả thực
hiện pháp luật BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Nghệ An .......................... 66
3.2.1. Nhóm giải pháp chung ................................................................................................ 66
3.2.2. Nhóm giải pháp cụ thể - Nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật.......................... 69
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .................................................................................................. 87
KẾT LUẬN ........................................................................................................................... 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................. 90

iv


DANH MỤC BẢNG
Số Hiệu

Tên bảng

Trang


Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước thời gian qua đã mang lại
những thành tựu to lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Tuy
nhiên, cuộc sống của người dân vẫn còn gặp nhiều khó khăn đặc biệt là dân
cư khu vực nông thôn, miền núi thu nhập thấp, việc làm không ổn định, hoạt
động sản xuất phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, chịu nhiều rủi ro do
thiên tai. Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một trong những chính sách trụ cột về
an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước ta. Ngày 22/11/2012 Bộ Chính trị đã
ban hành Nghị quyết số 21 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công
tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012-2020. Tại kỳ họp thứ IX Quốc hội khoá XI
đã thông qua luật Bảo hiểm xã hội có hiệu lực thi hành từ 01/01/2007. BHXH
tự nguyện là một phần của luật BHXH có hiệu lực thi hành từ 01/01/2008.
Luật BHXH sửa đổi năm 2014, có hiệu lực thực hiện từ 01/01/2016. Sau gần
9 năm thực hiện, đối tượng tham gia BHXH tự nguyện còn ít, tính đến tháng
3/2017 mới có khoảng 235.000 lao động tham gia BHXH tự nguyện, chiếm
0,5% số lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, đặc biệt là đối
với những vùng khó khăn, dân số chủ yếu làm nông nghiệp, mức sống thấp.
Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Ngân hàng Thế giới dự báo, đến
năm 2037 quỹ Bảo hiểm xã hội của Việt Nam sẻ mất cân đối thu, chi. Có
nhiều lý do dẫn tới nguy cơ đó, như tuổi thọ bình quân của người dân Việt
Nam nâng lên, tỷ lệ hưởng Bảo hiểm xã hội khi về hưu theo cách tính hiện nay
của nước ta là cao so với các nước trên thế giới, nhưng có một lý do rất cơ bản
mà làm cho nguy cơ quỹ BHXH mất cân đối đó là sự già hóa dân số. Già hóa
dân số sẻ khiến cho người tham gia đóng góp vào quỹ Bảo hiểm xã hội sẽ giảm
nhanh trong thời gian tới. Một nguyên tắc rất cơ bản của Bảo hiểm xã hội là
1


nguyên tắc số đông bù cho số ít, vậy ngoài các giải pháp như là điều chỉnh luật
pháp, tăng cường quản lý quỹ, một giải pháp quan trọng, thiết thực nhất hiện
nay là tăng số lượng người tham gia Bảo hiểm xã hội nói chung và Bảo hiểm

- Lê Thị Thu Hương [17] luận văn thạc sỹ đã nghiên cứu đề tài: “Bảo
hiểm xã hội tự nguyện, một số vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng”. Nghiên
cứu này mới đề cập đến những quy định của BHXH tự nguyện, các văn bản
pháp luật và thực tế áp dụng những quy định pháp luật vào các quan hệ bảo
hiểm cụ thể, đưa ra được một số giải pháp nhằm đáp ứng các quan hệ pháp
luật BHXH tự nguyện.
- Nguyễn Tiến Phú với đề tài khoa học - BHXH Việt Nam “Cơ sở lý
luận về việc thực hiện các loại hình bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam”.
Nghiên cứu này mới chỉ dừng ở việc nghiên cứu những vấn đề lý luận, làm cơ
sở khoa học cho việc thực hiện loại hình bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt
Nam, chưa đi sâu nghiên cứu về nội dung , hình thức , tổ chức quản lý quá
trình phát triển loại hình BHXH tự nguyện.
- Trương Thị Phượng [19] luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề tài: “Các nhân
tố ảnh hưởng đến ý định tham gia BHXH tự nguyện của NLĐ khu vực phi
chính thức tại tỉnh Phú Yên”. Nghiên cứu này đã tiến hành nghiên cứu , đánh
giá một cách tổ ng quan về thực trạng tình hình lao động hoạt động trong khu
vực phi chính thức cũng như tình hình thực hiện chính sách BHXH tự nguyện
cho NLĐ ở Phú Yên. Nghiên cứu cũng đã chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến ý
định tham gia BHXH tự nguyện của NLĐ ở khu vực phi chính thức của tỉnh
Phú Yên.
- Trần Quốc Toàn và Lê Trường Giang [20] sáng kiến khoa học cấp tỉnh
(Nghệ An) nghiên cứu về: “Các giải pháp thực hiện Bảo hiểm xã hội tự nguyện
đối với lao động thuộc khu vực nông, ngư và tiểu thủ công nghiệp”. Công trình

3


có ý nghĩa khoa học và xã hội rất lớn, phù hợp với xu thế mở rộng đối tượng
tham gia BHXH, góp phần mở rộng mạng lưới và loại hình BHXH cụ thể:
+ Đã nghiên cứu, tổ ng hợp và hệ thống hoá theo logic, hợp lý, chặt chẽ


, góp

phần bảo vệ những đối tượng là nông dân, người có thu nhập thấp và thiếu ổ n
định, mang lại sự an sinh xã hội cho mỗi quốc gia.
- Trong những năm gần đây một số biện pháp tổ chức thực hiện pháp
luật về bảo hiểm xã hội tự nguyện mà cơ quan BHXH Nghệ An đã áp dụng
mang lại sự đổi mới nhất định trong việc thực hiện các chính sách về Bảo
hiểm xã hội trên địa bàn Tỉnh, nhằm góp phần từng bước ổn định tình hình an
sinh xã hội ở địa phương, tuy nhiên kết quả đạt được vẫn còn nhiều mặt hạn
chế cần có giải pháp để khắc phục. Bên cạnh đó thì Bảo hiểm xã hội tự
nguyện lại là một vấn đề tương đối mới ở tỉnh Nghệ An (tuy Nghệ An đã có
BHXH nông dân Nghệ An chuyển đổi sang BHXH tự nguyện) nên những
công trình nghiên cứu đã được công bố về mảng đề tài này còn chưa nhiều (có
chăng chỉ là những bài báo do các tờ báo viết cổ động).
Tuy vậy đây cũng là những nguồn tài liệu tham khảo quý giá bổ trợ cho
tôi hoàn thành được đề tài nghiên cứu của mình. Những bài viết này đã bổ
sung cho tôi một số những kiến thức nhất định về lý luận và thực tiễn của các
vấn đề về BHXH tự nguyện dưới góc nhìn Kinh tế thế nhưng chưa có đề tài
nào trên địa bàn Tỉnh (đặc biêt là đề tài ở lĩnh vực Pháp Luật) đánh giá về tình
hình thực hiện Pháp luật trên thực tiễn ở Tỉnh Nghệ An.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích
Luận văn trên cơ sở tiếp cận chuyên ngành Lý luận lịch sử nhà nước và
pháp luật, đề xuất một số giải pháp phát triển BHXH tự nguyện đối với người
lao động trên địa bàn tỉnh Nghệ An, nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực
tiển phát triển BHXH tự nguyện; Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển BHXH
tự nguyện.
5



Phương pháp nghiên cứu của đề tài bao gồm tổng hợp các phương
pháp, phương pháp so sánh, phương pháp hệ thống, phương pháp tổng hợp...
các phương pháp trên đều được vận dụng trên cơ sở phương pháp luận duy
vật biện chứng, duy vật lịch sử, những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như các phương pháp tiếp cận khách quan, khoa
học khác để từ đó rút ra những kết luận làm sáng tỏ mục đích của luận văn phục
vụ cho lý luận và thực tiển cũng như quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản
Việt Nam về nhà nước và pháp luật, về mối quan hệ giữa pháp luật và đời sống
thực tiễn, giữa thực thi pháp luật và xây dựng pháp luật.
6. Những đóng góp mới của luận văn
- Luận văn đã phân tích được những vấn đề lý luận cơ bản về BHXH tự
nguyện như khái niệm, đặc điểm, vai trò, sự điều chỉnh của pháp luật đối với
BHXH tự nguyện.
- Luận văn cũng đã phân tích và đánh giá được thực trạng pháp luật về
BHXH tự nguyện tại Việt Nam hiện nay.
- Luận văn cũng đã đưa ra những giải pháp quan trọng nhằm hoàn
thiện các quy định pháp luật về BHXH tự nguyện đồng thời nâng cao hiệu
quả việc thực hiện BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, phụ
lục, nội dung luận văn có 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc thực hiện luật BHXH tự nguyện.
Chƣơng 2: Thực trạng pháp luật và thực hiện pháp luật về BHXH tự nguyện
ở tỉnh Nghệ An.
Chƣơng 3: Phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và thực
hiện pháp luật về BHXH tự nguyện ở tỉnh Nghệ An.

7


8


tuổ i lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội”.
Quy định tại Khoản 2 điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội, Quốc hội nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam (2014): “Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã
hội mà người lao động và người sử dụng lao động bắt buộc phải tham gia”.
Quy định tại Khoản 3 điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội, Quốc hội nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014): “Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình
bảo hiểm xã hội mà người lao động tự nguyện tham gia, được lựa chọn mức
đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình để hưởng bảo hiểm
xã hội”.
*Khái niệm phí bảo hiểm xã hội
Phí BHXH là khoản tiền đóng góp hàng tháng hoặc định kỳ của những
người tham gia BHXH cho Quỹ bảo hiểm xã hội.
* Khái niệm quỹ bảo hiểm xã hội
Trong kinh tế thị trường, Quỹ BHXH là tập hợp những đóng góp bằng
tiền của những người tham gia BHXH hình thành một quỹ tiền tệ tập trung để
chi trả cho những người được BHXH và gia đình họ khi họ bị giảm hoặc mất
thu nhập do bị giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc bị mất việc làm.
* Khái niệm trợ cấp bảo hiểm xã hội
Trợ cấp BHXH là khoản tiền từ Quỹ BHXH được cơ quan hay tổ chức
BHXH chi trả cho người được BHXH khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do bị
giảm, mất khả năng lao động hoặc bị mất việc làm và có đủ điều kiện hưởng
theo quy định của pháp luật BHXH. Trợ cấp BHXH có nhiều loại như trợ cấp
một lần, trợ cấp lần đầu, trợ cấp hàng tháng, trợ cấp ngắn hạn, trợ cấp dài hạn.
1.1.3 Phân biệt BHXH bắt buộc với BHXH tự nguyện
BHXH bắt buộc với BHXH tự nguyện cùng là chính sách an sinh xã
hội được thực hiện ở nước ta như BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện có nhiều
điểm khác biệt để nhận thấy.

10


+ Nhà nước: Là cơ quan ban hành các chính sách BHXH tự nguyện
đồng thời quản lý, giám sát việc thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện đối với
cơ quản BHXH và người tham gia BHXH tự nguyện.
+ Quỹ BHXH tự nguyện: là quỹ tài chính được hình thành từ nguồn
đóng BHXH tự nguyện và các nguồn thu hợp pháp khác được sử dụng để chi
trả các chế độ cho người tham gia, chi phí quản lý bộ máy, và những khoản
chi hợp pháp khác liên quan đến người tham gia.
1.2. Khái niệm và phạm vi điều chỉnh, khái quát quá trình phát
triển của pháp luật BHXH tự nguyện
1.2.1. Khái niệm và phạm vi điều chỉnh của pháp luật BHXH tự nguyện
Pháp luật về BHXH tự nguyện là hệ thống những quy tắc xử sự mang tính
bắt buộc chung do nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện, nhằm điều chỉnh
các quan hệ phát sinh trong lĩnh vực BHXH tự nguyện.
Pháp luật BHXH tự nguyện quy định chế độ, chính sách BHXH tự
nguyên, đối tượng đóng, mức đóng, phương thức đóng, quyền, trách nhiệm
của các bên liên quan đến việc thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện.
- Phạm vi điều chỉnh của pháp luật BHXH tự nguyện
+ Người tham gia BHXH tự nguyện:
Người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt đủ từ 15 tuổi trở lên và
không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
+ Tổ chức quản lý và thực hiện BHXH tự nguyện.
* Cơ quan nhà nước - Chính phủ, bộ Lao động Thương binh và Xã hội,
Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên, UBND các cấp và các tổ chức
khác được nhà nước giao chức năng quản lý và tổ chức thực hiện pháp luật
BHXH tự nguyện.
* Tổ chức BHXH - Tổ chức BHXH là đơn vị sự nghiệp có chức năng
trực tiếp thực hiện chế độ chính sách về BHXH tự nguyện.

vực khác.
12


Pháp luật có vai trò rất to lớn trong xã hội hiện đại, cuộc sống của con
người nếu pháp luật không được thực hiện trên thực tế thì dù các quy định có
tốt đẹp đến đâu cũng không có ý nghĩa trong cuộc sống con người
Xét về bản chất thực hiện pháp luật là sự hiện thực hóa các quy định
pháp luật, thực hiện pháp luật là một trong những giai đoạn quan trọng không
thể thiếu của cơ chế điều chỉnh pháp luật. Đối với BHXH tự nguyện thực hiện
các quy định pháp luật có tầm quan trọng lớn.
- Khái niệm thực hiện pháp luật:
Theo lý luận Nhà nước và pháp luật, thực hiện pháp luật được hiểu là
“Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy
định của pháp luật đi vào cuộc sống trở thành những hành vi thực tế hợp
pháp của chủ thể pháp luật”[13,tr.494].
Trên thực tế của nước ta hoạt động xây dựng pháp luật đã đạt nhiều
thành tựu to lớn, vấn đề khó khăn thường trực hiện nay là lĩnh vực thực
hiện pháp luật còn rất yếu kém trong đó có việc thực hiện pháp luật
BHXH tự nguyện.
Theo GS.TSKH Đào Trí Úc
Bản chất của việc thực hiện pháp luật là sự chuyển hóa các yêu cầu
chung được xác định trong các nguyên tắc và quy phạm pháp luật trong các
hành vi cụ thể của các chủ thể, thực hiện pháp luật là nơi đến một kết quả
tích cực của quá trình điều chỉnh pháp luật, mà điều chỉnh pháp luật lại yêu
cầu: Thực hiện hành vi hợp pháp hoặc không thực hiện hành vi trái pháp luật.
Thực hiện pháp luật cần được hiểu là một quá trình thực hiện các quy định
pháp luật biến những quy định ấy thành hành vi tuân theo pháp luật ở nghĩa
đó. Thực hiện pháp luật cần được xem xét, đánh giá theo lăng kính của sự
tương tác giữa nhiều tác nhân thuộc nhiều nhóm hoạt động khác nhau nhưng

Bàn về thực hiện pháp luật GS.TS Hoàng Kim Quế đã viết: Nhà nước
14


pháp quyền không chỉ cần một hệ thống pháp luật tốt mà điều quan trọng hơn
nữa là pháp luật phải thực hiện trong đời sống xã hội. Nhiều quy định pháp
luật vì những lý do khác nhau không thực hiện được trong thực tế, chỉ có thể
nhận thấy rằng tình trạng vi phạm pháp luật.
Trong thực tế cuộc sống hiện đại thực hiện pháp luật là hoạt động không
thể thiếu, là hoạt động có tầm quan trọng đặc biệt, vì nó có vai trò hiện thực hóa các
quy định của pháp luật, biến các quy định ấy từ văn bản thành xử sự thực tế, hợp
pháp của các chủ thể khi tham gia vào những quan hệ pháp luật cụ thể: Tăng cường
hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong
giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN hiện nay ở nước ta.
Thông qua hoạt động thực hiện pháp luật mục đích của Nhà nước khi
ban hành pháp luật được hiện thực hóa, nhờ đó Nhà nước có thể điều hành và
quản lý xã hội, có thể thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội trong những lĩnh vực
nhất định.
Mục đích chính của pháp luật chỉ đạt được khi các quy phạm phạm
pháp luật trở thành hành xử thực tế của các chủ thể, nếu không pháp luật đó ở
trạng thái tĩnh, chỉ pháp luật tồn tại trên giấy. Pháp luật chỉ thực sự phát huy
tác dụng khi được thực hiện trong cuộc sống làm cho các mối quan hệ giữa
các chủ thể trở thành những mối quan hệ pháp lý (thể hiện thông qua hành vi
pháp lý của các chủ thể).
Thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện là yêu cầu đối với các cá nhân
tham gia và các tổ chức có liên quan, vừa đảm bảo quyền của người tham gia
vừa đảm bảo quyền, lợi ích của toàn xã hội.
Mục đích của thực hiện pháp luật là hiện thực hóa các quy định của
pháp luật. Theo các chuyên gia vẫn còn có sự mất cân đối giữa xây dựng pháp
luật và thực hiện pháp luật. Do vậy cần tăng cường giải pháp thúc đẩy tổ chức

định pháp luật được thực hiện nghiêm minh thì các quyền con người mới
được đảm bảo đầy đủ cũng như các chế tài xử lý vi phạm mới có hiệu lực.
16


Nhà nước ban hành các quy phạm pháp luật với mong muốn sử dụng tối đa
các quy phạm pháp luật ấy để điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Thực hiện pháp luật là những hành vi hợp pháp có thể được thực hiện
trên cơ sở nhận thức sâu sắc của chủ thể là cần thiết. Phải xử sự như vậy, khi
đó hành vi của họ là hành vi tự giác, hành vi hợp pháp trong lĩnh vực thực
hiện BHXH tự nguyện có ý nghĩa to lớn để đảm bảo quyền lợi của những
người đóng BHXH tự nguyện cũng như trật tự pháp luật về quản lý BHXH tự
nguyện đang được các cơ quan nhà nước đảm nhận.
Thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện sẽ tạo lập niềm tin vào pháp luật
cho các chủ thể tham gia.
Thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện đòi hỏi không chỉ từ ý thức trách
nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn liên quan đến các chủ thể tham gia là cá
nhân. Trên thực tế thì người dân còn hiểu biết rất ít về những quy định pháp
luật liên quan đến quyền lợi của chính mình, khi tham gia BHXH tự nguyện.
Thực hiện pháp luật BHXH tự nguyện là trách nhiệm của các cơ quan nhà
nước, người lao động, là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy
phạm pháp luật được thực hiện và đi vào cuộc sống.
Như vậy phổ biến giáo dục pháp luật, tăng cường khả năng tiếp cận
pháp luật là công việc cần làm thường xuyên từ đó tạo lập ở các cá nhân thái
độ đúng đắn với pháp luật. Không chỉ dừng lại ở việc phổ biến, giáo dục pháp
luật mà cần phải thường xuyên thực hiện, kiểm tra giám sát Nhà nước và xã
hội để đảm bảo cho pháp luật được thực hiện có hiệu quả. Có như vậy mới
góp phần hạn chế tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản pháp
luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thực hiện pháp luật. Công tác đánh giá
tác động pháp luật cũng chỉ mới được triển khai những năm gần đây nhưng có