I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

Lấ TH THU HOI

THựC HIệN PHáP LUậT
Về BảO HIểM Xã HộI ở VIệT NAM HIệN NAY

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2015


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

Lấ TH THU HOI

THựC HIệN PHáP LUậT
Về BảO HIểM Xã HộI ở VIệT NAM HIệN NAY
Chuyờn ngnh: Lý lun v Lch s nh nc v phỏp lut
Mó s: 60 38 01 01

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: TS. NGUYN MINH TUN

H NI - 2015


LỜI CAM ĐOAN

1.1.3. Các nhân tố tác động đến chất lượng Bảo hiểm xã hội ..................................8
1.1.4. Cơ sở hình thành chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội .................................10
1.1.5. Vị trí, vai trò của bảo hiểm xã hội trong hệ thống chính sách và pháp
luật về xã hội ................................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.6. Phân biệt Bảo hiểm xã hội với bảo hiểm thương mạiError! Bookmark not defined.
1.2.

Quan hệ pháp luật Bảo hiểm xã hội ......... Error! Bookmark not defined.

1.2.1. Khái niệm, đặc điểm .................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Thành phần của quan hệ pháp luật Bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined.
1.2.3. Nội dung của quan hệ pháp luật bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined.
1.2.4. Cơ sở phát sinh, thay đổi và chấm dứt quan hệ pháp luật về bảo hiểm
xã hội ............................................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.

Qúa trình phát triển của chính sách bảo hiểm xã hội ở nước taError! Bookmark n

1.3.1. Chính sách bảo hiểm xã hội giai đoạn trước năm 1961Error! Bookmark not defined.

1.3.2. Chính sách bảo hiểm xã hội giai đoạn từ 1962 đến 1994Error! Bookmark not defined

1.3.3. Chính sách bảo hiểm xã hội giai đoạn từ 1995 đến 2006Error! Bookmark not defined
1.3.4. Chính sách bảo hiểm xã hội từ 2006 đến nayError! Bookmark not defined.


1.4.

Kinh nghiệm của các nước trong việc ban hành và thực hiện
chính sách bảo hiểm xã hội ........................ Error! Bookmark not defined.

2.1.5. Khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong lĩnh vực Bảo hiểm xã hộiError! Bookmark n
2.2.

Đánh giá thực trạng pháp luật .................. Error! Bookmark not defined.

2.2.1. Những ưu điểm của pháp luật hiện hành về bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defi

2.2.2. Những tồn tại, hạn chế trong luật bảo hiểm xã hội hiện hànhError! Bookmark not defi
2.3.

Những điểm mới của Luật bảo hiểm xã hội (sửa đổi)Error! Bookmark not defined

2.3.1. Về mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined.
2.3.2. Về hoàn thiện các chế độ chính sách bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined.
2.3.3. Bổ sung quyền cho các chủ thể .................... Error! Bookmark not defined.

2.3.4. Bổ sung chức năng thanh tra cho tổ chức bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not define
2.3.5.

Luật hóa một số nội dung trước đây giao Chính phủ quy định chi tiếtError! Bookmark not


2.3.6. Đánh giá Luật bảo hiểm xã hội (sửa đổi) ..... Error! Bookmark not defined.
2.4.

Thực trạng của việc thực hiện pháp luật bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not def

2.4.1. Những kết quả đạt được ............................... Error! Bookmark not defined.

2.4.2. Những vướng mắc, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiệnError! Bookmark not def


3.3.4. Tăng cường giáo dục, tuyên truyền pháp luật bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not de
3.4.

Các biện pháp khác .................................... Error! Bookmark not defined.

3.4.1. Đẩy mạnh phát triển kinh tế ......................... Error! Bookmark not defined.
3.4.2. Bảo đảm sự thống nhất về việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội
với các chính sách kinh tế, xã hội có liên quanError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .............................................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................11


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BHTN:

Bảo hiểm thất nghiệp

BHXH:

Bảo hiểm xã hội

BHYT:

Bảo hiểm y tế

ILO:

Tổ chức lao động quốc tế


BOOKMARK
NOT
DEFINED.

Bảng 2.2. Bảng tổng hợp tính cân đối quỹ hưu trí-tử tuất

ERROR!
BOOKMARK
NOT
DEFINED.


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài
Theo báo cáo của Tổ chức lao động quốc tế (ILO), hiện nay có tới hơn 180
quốc gia trên thế giới đã áp dụng chế độ bảo hiểm xã hội cho người lao động. Có
thể nói BHXH là lá chắn cho người lao động trước những rủi ro có thể dẫn tới mất
khả năng hoặc cơ hội lao động tạm thời hoặc vĩnh viễn. Ở Việt Nam, BHXH là một
bộ phận lớn nhất trong hệ thống an sinh xã hội, là trụ cột cơ bản của an sinh xã hội
được ghi nhận tại các Văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam và Hiến pháp qua các
thời kỳ. BHXH là vấn đề liên quan đến con người, đến cơ hội tồn tại và phát triển,
đến sự hưởng thụ các nhu cầu vật chất, tinh thần của con người, do vậy đòi hỏi phải
có những biện pháp điều chỉnh, kiểm soát, giải quyết theo hướng đảm bảo sự phát
triển bền vững của xã hội.
Chính sách BHXH hoạt động dựa trên nguyên tắc cơ bản “đóng - hưởng”
được hình thành và phát triển đã tạo bước đột phá quan trọng cho sự bình đẳng của
người lao động. Người lao động làm việc ở các thành phần kinh tế khác nhau, các
ngành nghề khác nhau, ở từng địa bàn khác nhau đều được tham gia BHXH. Phạm
vi, đối tượng không ngừng mở rộng đã thu hút được sự tham gia của hàng triệu
người lao động thuộc các thành phần kinh tế, tạo được sự yên tâm và tin tưởng

- Phát triển hệ thống an sinh xã hội Việt Nam phù hợp với nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đề tài khoa học cấp bộ, năm 2006.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng nghiên cứu:
- Đề án xây dựng chiến lược phát triển Bảo hiểm xã hội Việt Nam đến năm
2020, năm 2012.
Ngân hàng thế giới (World Bank), OECD và Trung tâm nghiên cứu quốc gia
về chính sách y tế và xã hội Hàn Quốc:
- Những đánh giá sơ bộ về hệ thống hưu trí Châu Á-Thái Bình Dương, năm 2011.
Một số tác giả cũng đã quan tâm nghiên cứu đề tài này, như:
- Mai Ngọc Cường, Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã
hội ở Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội - 2009.
- Hồ Ngọc Cẩn, Võ Thanh Nhu, Chế độ, chính sách mới về bảo hiểm xã hội,
bảo hiểm y tế, NXB Lao động, Hà Nôi - 2006.
Ngoài các sách chuyên khảo trên, một số tác giả đã viết bài đăng trên các tạp
chí, như:

2


- Đinh Quốc Dũng, Thực trạng và giải pháp về chế độ bảo hiểm xã hội hưu
trí ở Việt Nam, tạp chí BHXH tháng 3 năm 2010
- Lê Bạch Hồng, Vai trò của chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế với
an sinh xã hội của đất nước, tạp chí Bảo hiểm Xã hội, số tháng 9 năm 2010
- Bùi Thị Lâm Hà, Chế độ tai nạn ở Việt Nam - nhìn từ cơ sở lý luận, tạp chí
BHXH tháng 6 năm 2011
- Phạm Đình Thành, 65 năm chính sách bảo hiểm xã hội phát triển cùng đất
nước, tạp chí Bảo hiểm Xã hội, tháng 8 năm 2010
- Ban quản lý dự án TF058179, Đánh giá hệ thống chính sách BHXH, Bản
tin số 25- Viện Khoa học BHXH, năm 2010
Các công trình nghiên cứu trên đã tập trung vào phân tích vị trí, vai trò của

4.2. Phạm vi nghiên cứu
Tác giả luận văn không tiếp cận dưới góc độ của Luật lao động, không đi sâu
vào các phân tích vụ việc, vụ án cụ thể, mà chỉ tập trung vào mục đích chính của đề
tài là phân tích về mặt lý luận, đánh giá thực trạng của pháp luật BHXH và thcwj
tiễn thực hiện, từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể.
Phạm vi về không gian: trên cả nước
Phạm vi về thời gian: từ năm 2007 đến nay.
Phạm vi về nội dung: BHXH theo quan niệm của Tổ chức Lao động quốc tế bao
hàm cả bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế, bảo
hiểm thất nghiệp, trong đó BHXH đóng vai trò then chốt. Trong phạm vi nghiên cứu
của luận văn, tác giả chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu về BHXH bắt buộc. Trên thực tế có
rất nhiều yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật BHXH, tuy nhiên, phạm vi đề tài chỉ
đề cập tới sự tác động của các quy định pháp luật hiện hành (luật BHXH và các văn
bản hướng dẫn) và công tác tổ chức thực hiện pháp luật bảo hiểm xã hội.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Đây là một đề tài phức tạp, đòi hỏi tính tổng hợp cao. Phương pháp nghiên
cứu của đề tài bao gồm phương pháp so sánh, phương pháp hệ thống, phương pháp
tổng hợp… Tất cả các phương pháp trên đều được vận dụng trên cơ sở phương pháp
luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa
Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như các phương pháp tiếp cận khách
quan, khoa học khác để từ đó rút ra những kết luận làm sáng tỏ mục đích của luận
văn, phục vụ cho lý luận và thực tiễn.

4


6. Những đóng góp mới của luận văn
Luận văn đã đề cập tới một số vấn đề lý luận chưa từng được nghiên cứu
trước đó, những vấn đề mà luật BHXH hiện hành còn bỏ ngỏ, những nhóm giải
pháp nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHXH và các giải pháp về tổ chức

cầu khách quan, đa dạng và phức tạp. Nó thể hiện mối quan hệ giữa 3 bên: bên tham
gia, bên BHXH và bên được BHXH.
Ở Việt Nam, quá trình xây dựng và thực hiện chính sách BHXH là sự đổi mới
không ngừng cho phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong
từng giai đoạn nhất định. Trong hoạt động BHXH, Nhà nước tiến hành xây dựng
nhiều chính sách, chế độ, tổ chức triển khai và giám sát quá trình thực hiện nhằm
thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của người tham gia BHXH. Như vậy, Nhà nước giữ
vai trò quản lý về BHXH, bảo hộ cho quỹ BHXH mà không phải chi từ ngân sách
nhà nước (NSNN) cho lĩnh vực này. Mặt khác, chính sách BHXH là một bộ phận
quan trọng của chính sách xã hội, giúp Nhà nước điều tiết mối quan hệ giữa chính
sách kinh tế và xã hội trên phương diện vĩ mô, bảo đảm cho nền kinh tế liên tục phát
triển và giữ gìn ổn định xã hội trong từng thời kỳ cũng như trong suốt quá trình.
1.1.1. Các khái niệm về BHXH
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu
nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai
nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết trên cơ sở
đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. (Khoản 1, Điều 3 Luật BHXH 2006)
Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội mà người lao động và
người sử dụng lao động phải tham gia. (Khoản 2, Điều 3 Luật BHXH 2006)

6


Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống
hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan. (định
nghĩa của Tổ chức Quốc tế về Tiêu chuẩn hóa ISO).
Chất lượng BHXH là mức độ mà các chế độ, chính sách BHXH đáp ứng
được nhu cầu và sự mong đợi của khách hàng.
Chất lượng BHXH phải phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội và đáp ứng
những thay đổi của xã hội.

kiến của đối tượng tham gia phải được tôn trọng, đối xử thân thiện, vui vẻ; sự tín
nhiệm trong cung cấp dịch vụ.
- Quá trình cung cấp, thực hiện các chế độ BHXH
Ở đây liên quan đến trách nhiệm của các cơ quan BHXH trong công tác tổ
chức thực hiện chính sách BHXH đảm bảo việc thu, chi trả đúng và đủ. Thái độ,
trách nhiệm, tác phong, sự chuyên nghiệp của cán bộ, công chức BHXH; cơ sở vật
chất và điều kiện hỗ trợ hoạt động cung ứng dịch vụ BHXH; các nội dung về công
khai công vụ; thủ tục hành chính và quy trình xử lý các nghiệp vụ BHXH; thời gian
giải quyết; lệ phí; cơ chế giám sát, góp ý.
- Diện bao phủ đối tượng tham gia BHXH
Thể hiện ở số lượng người tham gia BHXH và ý thức của đối tượng tham gia BHXH.
Ở nước ta, dân số chủ yếu tập trung ở khu vực nông thôn, làm nông nghiệp,
do đó số lượng người lao động trong độ tuổi tham gia còn ít, độ bao phủ không cao.
Ngoài ra, ý thức tham gia đóng BHXH đầy đủ, đúng qui định về đối tượng,
số lượng, mức tiền lương là yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng BHXH. Việc các đối
tượng cố tình trốn đóng, nợ đọng, lạm dụng quỹ BHXH, không thực hiện các quy
định của pháp luật về BHXH sẽ gây ảnh hưởng tới quyền lợi của các đối tượng thụ
hưởng, làm giảm chất lượng BHXH.
Các yếu tố cấu thành chất lượng BHXH trên đây còn phụ thuộc vào điều
kiện kinh tế - xã hội và chuẩn mực xã hội từng thời kì.
1.1.3. Các nhân tố tác động đến chất lượng Bảo hiểm xã hội
- Nhóm các nhân tố liên quan đến điều kiện kinh tế-xã hội của đất nước
Khả năng và tiềm lực phát triển kinh tế của mọi quốc gia thể hiện ở sự tăng

8


trưởng kinh tế. Trên bình diện quốc gia, tăng trưởng kinh tế làm cho cho ngân sách quốc
gia tăng lên và nhà nước có điều kiện thực thi chính sách an sinh xã hội. Mặt khác, khi
mức sống của nhân dân tăng lên, họ có điều kiện tham gia BHXH, sức hút của BHXH

1.1.4. Cơ sở hình thành chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội
Chính sách BHXH có phạm vi tác động rất lớn đến người lao động, người sử
dụng lao động và cả nền kinh tế của đất nước. Vì thế, khi ban hành chính sách
BHXH nói chung, BHXH bắt buộc nói riêng phải dựa trên những cơ sở sinh học về
giới tính, lứa tuổi của người lao động; điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong
từng thời kỳ; điều kiện lịch sử... Ngoài ra, chính sách BHXH do nhà nước ban hành
nên nó còn phụ thuộc vào thể chế chính trị của từng quốc gia.
- Cơ sở sinh học về giới tính, lứa tuổi của người lao động:
Cơ sở sinh học là một trong những căn cứ quan trọng để xác lập mối tương
quan đóng - hưởng trong chính sách BHXH nói chung. Nghiên cứu cơ sở sinh học
để qua đó đề ra các chính sách BHXH đúng đắn đối với người lao động ở các độ
tuổi khác nhau và giới tính khác nhau
- Điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ:
Việc xây dựng mức đóng - hưởng các chế độ BHXH phải phù hợp với điều
kiện phát triển của kinh tế - xã hội của đất nước. Khi nền kinh tế phát triển, các
doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả, có lãi và tích luỹ để tái sản xuất, thì doanh
nghiệp mới có điều kiện đóng đủ BHXH theo quy định. Theo kinh nghiệm các
nước, trình độ phát triển BHXH của một quốc gia phụ thuộc rất lớn vào trình độ
phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia đó. Một quốc gia có hệ thống BHXH phát
triển thì quốc gia đó phải có nền kinh tế phát triển, phải có GDP bình quân đầu
người tương đối cao. Nền kinh tế càng phát triển, thu nhập bình quân đầu người
càng được nâng cao thì Nhà nước mới có điều kiện nâng mức đóng góp và mức
hưởng BHXH của người lao động và ngược lại. Đó là mối quan hệ có tính quy luật
phải được vận dụng vào việc xây dựng chính sách BHXH ở nước ta.
- Điều kiện lịch sử:
Đây là điều kiện mang tính phổ biến ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Đối
với nước ta, chính sách BHXH từ khi thành lập nước đến nay đều mang tính lịch sử
và điều này được thể hiện rõ nét qua từng thời kỳ phát triển của đất nước. Khi xây
dựng hoặc sửa đổi, bổ sung chính sách BHXH Nhà nước ta đều căn cứ vào điều



Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2012), Đề án xây dựng chiến lược phát triển Bảo
hiểm xã hội Việt Nam đến năm 2020, Hà Nội.

7.

Báo Quân đội nhân dân (2012), Hình thành hệ thống hưu trí đa tầng, (18.839).

8.

BHXH Việt Nam (1996), Công văn số 1136/BHXH ngày 14/11/1996 về việc
hướng dẫn nội dung ghi sổ BHXH, Hà Nội.

9.

BHXH Việt Nam (2010), Quyết định 777/QĐ-BHXH ngày 17/5/2010 về việc ban
hành quy định về hồ sơ và quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, Hà Nội.

10. BHXH Việt Nam (2011), Quyết định 1111/QĐ-BHXH ngày 25/10/2011 về việc ban
hành quy định quản lý thu BHXH, BHYT; quản lý sổ BHXH, thẻ BHYT, Hà Nội.
11. BHXH Việt Nam (2012), Quyết định 488/QĐ-BHXH ngày 23/5/2012 ban hành
quy định quản lý chi trả các chế độ BHXH, Hà Nội.
12. Bộ Chính trị (2012), Nghị quyết số 21-NQ/TW, tăng cường sự lãnh đạo của
Ðảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai đoạn 2012-2020
ngày 22/11/2012, Hà Nội.
13. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2007), Thông tư số 03/2007/TTBLĐTBXH hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 152/2006/NĐ-CP
ngày 31/01/2007 hướng dẫn một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc,
Hà Nội.

11



24. Chính phủ (2008), Nghị định số 94/2008/NĐ-CP ngày 22/8/2008, quy định
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội Việt
Nam, Hà Nội.
25. Chính phủ (2010), Nghị định số 86/2010/NĐ-CP ngày 13/8/2010, quy định về
xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH, Hà Nội.
26. Chính phủ (2011), Chiến lược tổng thể phát triển ngành Bảo hiểm xã hội Việt
Nam 2011-2020, Hà Nội.
27. Mai Ngọc Cường (2009), Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh
xã hội ở Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
28. Đinh Quốc Dũng (2010), “Thực trạng và giải pháp về chế độ bảo hiểm xã hội
hưu trí ở Việt Nam”, Tạp chí BHXH, (130).
29. Thuỳ Dung (2012), Sẽ có quỹ hưu trí bổ sung, Thời báo kinh tế Sài Gòn online,
(tháng 6).
30. Trần Văn Đạt (2015), Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi
hành án trong lĩnh vực BHXH, www.baohiemxahoi.gov.vn.
31. Nguyễn Văn Định (2012), Giáo trình bảo hiểm, NXB Kinh tế quốc dân, Hà Nội.
32. Điều Bá Được (2015), Bổ sung nhiều quyền lợi cho người lao động và trách
nhiệm thực hiện BHXH trong Luật BHXH (sửa đổi), www.baohiemxahoi.gov.vn.
33. Bùi Thị Lâm Hà (2011), “Chế độ tai nạn ở Việt Nam - nhìn từ cơ sở lý luận”,
Tạp chí BHXH, (154).
34. Lê Hà (2013), Người Pháp không tiết kiệm đủ cho tuổi nghỉ hưu, www.vietnam.plus.
35. Lê Bạch Hồng (2010), “Vai trò của chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
với an sinh xã hội của đất nước”, Tạp chí Bảo hiểm Xã hội, (132).
36. Nguyễn Hải Hồng (2014), Chức năng thanh tra cho BHXH Việt Nam,
www.baohiemxahoi.gov.vn.
37. Nguyễn Minh Huân (2011), “Thực trạng và một số định hướng công tác quản lý
nhà nước về lĩnh vực BHXH trong thời gian tới”, Tạp chí Lao động xã hội, (421).
38. Liên Bộ LĐTBXH - Bộ Tài chính - Ngân hàng Nhà nước (2008), Thông tư liên

49. Đỗ Thị Xuân Phương (2010), Đề án Đánh giá 3 năm thực hiện Luật BHXH,
NXB Lao động.
50. Quốc hội (2004), Bộ Luật tố tụng Dân sự, Hà Nội
51. Quốc hội (2005), Bộ Luật Dân sự, Hà Nội.
52. Quốc hội (2006), Luật Bảo hiểm xã hội, Hà Nội.
53. Quốc hội (2012), Bộ luật lao động, Hà Nội.

14


54. Quốc hội (2014), Luật BHXH (sửa đổi), Hà Nội.
55. Đại Thắng (2015), Một số điểm mới về chế độ thai sản trong luật BHXH (sửa
đổi) và dự báo tác dộng, www.tapchibaohiemxahoi.gov.vn.
56. Phạm Đình Thành (2010), “65 năm chính sách bảo hiểm xã hội phát triển cùng
đất nước”, Tạp chí Bảo hiểm Xã hội, (136).
57. Phạm Đình Thành (2012), “Bảo hiểm xã hội - trụ cột chính trong hệ thống an
sinh xã hội quốc gia”, Tạp chí Bảo hiểm Xã hội, (150).
58. Nguyễn Thị Anh Thơ (2015), Sự bảo vệ lĩnh vực BHXH ở Việt Nam bằng pháp
luật hình sự, www.tapchibaohiemxahoi.gov.vn.
59. Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 41/2007/QĐ-TTg ngày 29/3/2007
quy định về quản lý tài chính đối với BHXH Việt Nam, Hà Nội.
60. Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 1215/QĐ-TTg ngày 23/7/2013 phê
duyệt Chiến lược phát triển ngành BHXH Việt Nam đến năm 2020, Hà Nội.
61. Mạc Văn Tiến (2005), An sinh xã hội và phát triển nguồn nhân lực, NXB Lao
động - xã hội.
62. Mạc Văn Tiến (2012), Một số vấn đề về quỹ BHXH, NXB Lao động – xã hội.
63. Mạc Văn Tiến (2013), “Cơ sở để xây dựng chế độ BHXH”, Thông tin công tác
BHXH trong quân đội, (12).
64. Trường Đại học Lao động - xã hội (2010), Giáo trình Bảo hiểm xã hội, NXB
Lao động - xã hội, Hà Nội.