0
20
40
60
80
100
1st Qtr 2nd Qtr 3rd Qtr 4th Qtr
East
West
North

MƠ
̉
ĐÂ
̀
U 1
CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI VÀ SỰ
ĐIỀU CHỈNH CỦA PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI BẢO HIỂM XÃ HỘI 5
1.1. BHXH  mt b phn quan trng ca an sinh xã hi 5
1.1.1. Quan niệm về bảo hiểm xã hội 6
1.1.2. Chức năng của bảo hiểm xã hội 9
1.1.3. Đặc trưng của bảo hiểm xã hội 11
1.2. S u chnh ca phát lui vi bo him xã hi 14
1.2.1. Nguyên tắc điều chỉnh phát luật đối với bảo hiểm xã hội 14
1.2.2. Nội dung pháp luật Bảo hiểm xã hội 19
1.2.3. Vai trò pháp luật bảo hiểm xã hội 39
1.2.4. Giải quyết tranh chấp về bảo hiểm xã hội 40
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY 44
2.1.Thc trnh pháp lut bo him xã hi 44
2.1.1.Thực trạng các quy định pháp luật bảo hiểm xã hội bắt buộc 44
2.1.2. Thực trạng các quy định pháp luật bảo hiểm xã hội tự nguyện 54
2.1.3. Thực trạng các quy định pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp 57
2.1.4. Thực trạng các quy định về quỹ bảo hiểm xã hội 58
2.2. Thc trng áp dnh pháp lut BHXH  Vit Nam 61
2.2.1. Thực trạng triển khai bảo hiểm xã hội bắt buộc 61
2.2.2. Thực trạng triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện 67
2.2.3. Thực trạng triển khai bảo hiểm thất nghiệp 69
2.2.4. Thực trạng Quỹ bảo hiểm xã hội 72
2.3. Thc trng gii quyt tranh chp v BHXH 75
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ PHƢƠNG HƢỚNG VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM

BHXH
Bo him xã hi
ILO
T chng quc t

Lng

Nng

Ni s dng
BHTN
Bo him tht nghip
BHYT
Bo him y t

Qu Bo him xã hi

Lut bo him xã hi 2006

5

        
2008- 2011
68
6

 2010,
2011
70
7
Bng 2.7
i thu chi qu n 2007  2011
73
1
MỞ ĐU

1. Tính cấp thiết của đề tài
BHXH là tr ct trong h thng an sinh xã hi, vì vy vic hoàn thin
chính sách BHXH n trong vic góp phm bo i
sng cho cán b, công chc, quân nhân và  i vc ta b m
ngày càng t thng an sinh xã hi luôn là ch m v ln ca
c, th hin bn cht tp ca ch  
tri vi s nh chính tr - xã hi và phát trin bn vng cc.
c Cng hoà xã hi ch 

c ca dân, do dân


2
pháp lut v BHXH bên cnh nhm vn còn còn nhim bp
cp: ni dung Lut BHXH  c hic l nhng
p, cn khc phc; nhinh trong không phát huy tác
dng trong thc t, mt s n lý BHXH
trong quá trình thc hin nhim v ca mình; c bit, mt s nh hn
ch quyn ca  ng BHXH; nhiu v c
th v u khúc mc, kin ngh ca  c
gii quyt th
 hoàn thia nhng ni dung v BHXH góp phn
ngh cho vic si hoàn thin Lut BHXH trong thi gian ti, tôi la chn
 tài: “Pháp luật về Bảo hiểm xã hội ở Việt Nam hiện nay
kh luc s, tôi tp trung nghiên cu v lí lun ca pháp lut v
BHXH, không t v kinh t ca pháp lut BHXH.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
BHXH không phi là v m thành mi quan tâm ca
các nhà nghiên cu và hong thc tin. Trong thi gian gu
nhà khoa hc, nhà nghiên cu và nhi quan n BHXH 
nhiu bài vit, công trình khoa hc nhn xây dng h thng
BHXH  c ta: cun sách “Pháp luật an sinh xã hội- những vấn đề lí luận
và thực tiễn” ca Tin Hia Phm
Pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc và thực tiễn thực hiện
trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và Nguyn Th i ni dung: “Pháp
luật về bảo hiểm xã hội đối với lao động nữ ở Việt Nam hiện nay”. Bên cnh
t nhiu bài vit ca các nhà khoa hc trên các tp chí khoa hc pháp lý
chuyên ngành v ni dung BHXH: tp chí BHXH; tp chí Lut hc; tp chí
c và pháp lut.

3

tng h th; tham kho ý kin chuyên gia.
6. Tính đóng góp của đề tài
- 
    BHXH 
;
- 
BHXH 
7. Kết cấu đề tài
Ngoài phn m u, kt lun, danh mc tài liu tham kho và danh mc
vit tt, lum 3 phn:
: Khái quát chung v bo him xã hi và s u chnh ca
pháp lui vi bo him xã hi
: Thc trng pháp lut bo him xã hi  VN hin nay
: Mt s ng và kin ngh nhm hoàn thin pháp
lut bo him xã hi  Vit Nam. 5
CHƢƠNG 1
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI VÀ SỰ ĐIỀU CHỈNH
CỦA PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI BẢO HIỂM XÃ HỘI

 do gp ri ro bin c mà b suy gim hay mt kh ng dn
n b suy gim hay mt thu nhp. Trong h thn ti các ch :
ch  bo him   tai nng, ch  bo him tui già và
tàn tt. Có th nói BHXH ci, tn ti và phát triu
mc quan trng trong tin trình phát trin h thng BHXH trên th gic
bit vic ghi nh ba bên trong vi BHXH, bao gm:
gii ch, gii th c. Do tác dng tích cc ca chính sách BHXH
mà nhic thit lp h thng quc gia v BHXH 
K (1935) Liên hp qun trong Tuyên ngôn nhân quyn 1948
t c mi va xã hi
u có quyng BHXH. Quyt trên s tha thun các quyn
v kinh t - xã hn cho nhân cách và s t do phát trin ca
i. c s 102 (1952) ca T chc Lng Quc t là công
c nh các quy phm ti thiu v an sinh xã hi,  
BHXH là nòng ct   n ngh v các ch  BHXH i vi các
c thành viên.
Tm ca ILO
BHXH là S bo v ca xã hi vi các thành viên ca mình thông
qua các bin pháp công cng, nhm chng l kinh t, xã hi
do b ngng hoc gim thu nhp, gây ra bi   n, tai nn lao
ng, tht nghit, tui già và chng thm b
sóc y t và tr c 25]
Theo T 

7
BHXH là s thay th hop mt phn thu nhp cho  khi h b
mt hoc gim thu nhp do    n, tai n  ng, bnh ngh
nghip, tàn tt, tht nghip, tui già, t tut, d mt qu tài chính
do s a các bên tham gia BHXH có s bo h cc theo
pháp lut nhm bi sng cho  ng thi

a BHXH c th hin rõ nét, p thu nhp cho , gi
vng nn sn xum bo nh xã hi.  xã hi,
chúng ta có th thy BHXH là mt b phn trong ni dung ca h thng bo
m xã hm xã hi là s bo v ca xã hi vi các thành viên
ca mình thông qua mt lot các bin pháp công c 
kinh t xã hi do b c b gim nhiu v thu nhp gây ra bi 
mt kh ng, tui già và cht, vic cung c và vic
tr c.
 pháp lut, BHXH là tng hnh ca pháp lut
nhm bo v ; s dng ngun a  s tài tr,
bo h cc nhm tr cp vt chc bo him (hoc
ca h) ng hp i nng, thai sn, ht tui
ng hoc cht. y, v n pháp lý, BHXH là tng th các
nh cc nh v quy, trách nhim ca các bên
khi tham gia vào quan h BHXH; m
mc i vi nhng áp dng BHXH các quy
nh pháp lut, các bên tham gia phi tuân th.
Dù tip c nào thì mc tiêu chính cc
th hin rõ, nhm bo v c nhng bin c cuc sc bo v
bng h thng chính sách.

9
y, có th thy BHXH chính là dng tr cp nhm bm thu
nhp cho  nên bo him y t c tách ra không thuc khái nim
BHXH. Khái nim v BHXH c ta th hin rõ mi và
có s bo h c  c thông       n lý qu
BHXH, thông   c bo h các ho ng ca qu BHXH và
nhm mm an toàn xã hi và tng lc hu hi phát trin
kinh t.
Tuy có s khác nhau v bo hixét v ni dung

1.1.2.2. Phân phối lại thu nhập giữa người tham gia bảo hiểm xã hội
Qu BHXH c hình thành t s a ,  và h
tr 

 n t   c. Thông qua qu này    
BHXH ng b

  u kin theo pháp lunh.
Ny,   BHXH không ch  m bo quyn li
cho h mà còn cho  



 . Trên thc t, ch 


s i gp i ro và nhc s h tr t qu BHXHy,
BHXH c hin chi li thu nhp theo c chiu ngang và
chiu dc. S phân phc thc hin gia  may mn, ít gp ri ro
cho nhi không may gp ri ro; gii khe mc


i ngh vic và ra s óp
vào qu BHXH vi s ít nhng ch  tr cp theo ch  xác
nh (gia thi kì tr trung khe mnh  i tham gia thuc th h c;
hoc thi kì già trong cui  chc th hin rõ qua
hong thu chi ca qu BHXH.
1.1.2.3. Góp phần nâng cao năng suất lao động
Khi tham gia vào th ng,  luôn mong mun công sc
mà h b ra phc tin công h nhn

gii quyt tt nhng r i sng ca  ,
góp phn làm cho sn xu



 , xã hi nh và an toàn. BHXH 
phát huy tia s m ca nhic hong
trong kinh t th  m bi sng ca  
cho xã hi  ng thc s gn bó cht ch v li ích gia các
bên tham gia BHXH, vi vi Nc.
1.1.3. Đặc trưng của bảo hiểm xã hội
BHXH là hình thc bm có tính xã hi cao và vi nh
n sau:

12
1.1.3.1. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội là người lao động và người sử
dụng lao động
BHXH là cách thc t chc có s tham gia ca và nhm
mi lc tiên cho ; chính vì l ng
tng  c bit có quan h ng).
tham gia vào h thng BHXH gn trc tip quyn li ca bn thân
 h, c bo hing thi c ng.
m bo khi  tr cp tai nng khi b tai nn trong
ng thi, ng, khi ht tu

h
ng ti cht, thân nhân c ng tin mai
táng và tr cp tut.
tham gia vào h thc ht nhm thc hin nhim
v nh ca pháp lui vi nh còn vì li ích

̃
hô
̣
i là người lao động
BHXH là h thng bm các khon thu nhp thay th cho khi
h b gim hoc mt kh ng hay mt vic làm, vì vy dn mt
hoc gim khon thu nhp, bm nhu cu sinh sng cn thit
cho h ng bin c làm gim hoc mt thu nhp ca  
ng bin c t t vic làm, n, tai nn
ng, tui già.
nc bo him là thu nhp  vì vy trong mt s ng
hp thân nhân ca  ng ng tr cp t BHXH.  và




p khi h thc hi  
BHXH và u kin do Lunh. góp BHXH trên mt
mc thu nh, 
c bo him, nu mc thu nhp này b gim hoc mt do các nguyên nhân
c pháp luc qu BHXH m bp
hoc thay th phn thu nhp b m.
1.1.3.4. Người lao động và người sử dụng lao động đóng góp hình thành
nên quỹ bảo hiểm xã hội
Qu BHXH là qu m bo an toàn thu nhp cho  c hình
thành do s a ba bên.  góp vào qu BHXH m bo
cho bn thân v c bin c,  
thc hin trách nhim ca h i vi c .
    BHXH vc v
cách là      BHXH cho  cán b công chc

c qun lý và bo h các hong BHXH. BHXH chu s giám sát cht
ch ca  (thông qua t ch (thông qua t chc
ca gii ch t riêng ca BHXH.
    c th hin thông qua vic hình thành qu, trách nhim
. S bo h cc th hin thông qua vic qun lý hot
ng BHXH (qun lý hong qu BHXH).
1.2. Sự điều chỉnh của phát luật đối với bảo hiểm xã hội
1.2.1. Nguyên tắc điều chỉnh phát luật đối với bảo hiểm xã hội
Nguyên tu chnh pháp lui vi BHXH là nhng ch
o xuyên sut và chi phi toàn b h thng quy phm pháp lut BHXH
trong viu chnh quan h BHXH, nhng nguyên tu chnh pháp lut
BHXH th hi   ng li, chính sách c    c
trong v m bo i sm bo mc tiêu an sinh xã hi,
phát trin kinh t - xã hi. Mi nguyên tc BHXH có ni dung riêng, phn
ánh nhng quy lut khách quan khác nhau ca chính sách BHXH, tuy nhiên
chúng luôn tn ti mi quan h ng qua li ln nhau, to thành mt h

15
thng thng nht, vic thc hin tt nguyên tc này s tu kin cho vic
thc hin có hiu qu nguyên tc khác. Vì vy, trong hong BHXH cn
phi kt hp thc hin gia các nguyên tc nhm nâng cao hiu qu vic qun
lý t chc, thc hin các chính sách BHXH.
1.2.1.1. Nhà nước thống nhất quản lý BHXH
S qun lý ca c không ch xut phát t nhu cm bo s n
nh, phát trin bn vng ca h thng BHXH mà còn xut phát t ch
cc v s hu cao nhi din
cho toàn xã hi phi thc hin trách nhii vi công dân ca mình, qun lý
toàn b c an sinh xã hBHXH, ch c mi
 u kin, kh c hin trng trách này. Mt khác, s tham
gia cc vào hong BHXH th hin s tin b và tính thn nhân

trong Hiiu 56) và B Luu 7) 29].
Nguyên tm bo quyn tham gia BHXH th hin rõ nht  vic quy
nh phng áp dng BHXH. Nguyên tc th hin trong
  nh c BHXH bt buc và BHXH t nguy  i
  c din tham gia BHXH bt buc s thuc din tham gia
BHXH t nguyn 29].
i vi nhi có quan h ng, quyn tham gia BHXH ca
 nh cho ch s dng.  thuc
di o him cho i vi nhng
ng hp không tuân th nh thì s b x phnh pháp
lu i vi nh i không tham gia quan h  ng hoc không
thuc din tham gia BHXH bt bu   ng bo
him trong loi hình BHXH t nguyn.

17
1.2.1.3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội trên cơ sở mức đóng, thời gian
đóng bảo hiểm và chia sẻ giữa những người tham gia
BHXH là mt trong nhng hình thc phân phi li thu nhp gia nhng
i tham gia BHXH nên cnh mt cách công bng hp lý, tc mc
 vào m vào qu BHXH. Mc
ng BHXH cn có s ng gia m ng th ca
, hn ch s p cc vi qu BHXH, tránh tình trng ngân
c phi bo tr cho nhng mc BHXH cao, vì vy, móng
qu c khng ch  mc trn nhnh.
Vai trò ca BHXH i vi xã hi là nhm m ri ro, mang
tí  cng, vì vy không ph  BHXH u
ng tt c các ch , mc dù cùng m. Mc tr cp BHXH
c tin công khi  c, tránh
tình tr BHXH trong vii thu chi và to tâm
lý  li ca , trông ch vào khon tin BHXH. Vic kt hp hài hòa gia

khai và hạch toán độc lập
BHXH là chính sách nh hn nhiu mt ci sng xã hi, cha
dng c ni dung kinh t, ni dung xã hi và n m bo
thc hin hài hòa các nc nhng mc tiêu thì mt trong
nhng v cc quan tâm là vic qun lý và s dng qu BHXH. Vic
qun lý và s dng qu  c thng nht qun lý, hch toán
nh ca pháp luc lp vu
ca qu BHXH, mi mt qu thành phn có yêu cu s dngng và
ch  ng khác nhau, do c s dng qu ph
ng thi, qu BHXH c lp theo mô hình lp qu tn tích cng
ng nên vic hch toán ca tng qu thành phc thc hin theo hàng

19
nh k vn lý. Qu BHXH là qu tài chính
c lp t thu, t chi, sau khi thành lp qu c lp vc,
có s kim tra, giám sát ci din các bên tham gia: ,  và Nhà
c.
1.2.2. Nội dung pháp luật Bảo hiểm xã hội
Khi tham gia vào quan h BHXH, các bên có mi quan h ràng buc
cht ch v quyn li và trách nhim c qun lý và bo h các
hong ca BHXH; ngoài ra, hong BHXH còn chu s giám sát cht
ch c (thông qua t chc công (thông qua t chc
ca gii ch ba bên. Nhng mi quan h ni ti ca h thng
BHXH là mi quan h xuyên sut trong ho   c pháp lut
u chnh, gi là quan h pháp lut BHXH. Quan h pháp lut v BHXH là
mi quan h gi, trách nhim và quyn li gia ba bên: bên tham
gia c BHXH.
1.2.2.1. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm các bên tham gia BHXH
Bên tham gia bảo hiểm 
t BHXH

khi tham gia vào quan h BHXH. Vbên nhn BHXHc
tr cp khi gp ri ro trong cuc sng thi, h  
vào BHXH  ng nhng quyn li khi g. M
ca  c pháp luc ng mc
a  tha .
V     ng BHXH,  (trong mt s ng
hp bao gm c a h) ng hp mà ngun thu
nhp b mn, tai nng, bnh ngh nghi

Trích đoạn Thực trạng triển khai bảo hiểm xã hội bắt buộc Thực trạng triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện Thực trạng triển khai bảo hiểm thất nghiệp Thực trạng Quỹ bảo hiểm xã hội Thực trạng giải quyết tranh chấp về BHXH

---