ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ HOA

PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ HOA

PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: Lí luận và lịch sử Nhà nƣớc và pháp luật
Mã số : 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Thị Duyên Thảo

HÀ NỘI – 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các

biế t ơn các nhà khoa ho ̣c , các thầy cô Khoa Luật , ĐHQG Hà Nô ̣i , Ban giám
hiê ̣u cùng toàn thể đồ ng nghiê ̣p Trường cao đẳ ng Thương Ma ̣i và Du lich
̣

.

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắ c nhấ t đế n TS Pha ̣m Thi ̣Duyên Thảo
người đã trực tiế p hướng dẫn khoa ho ̣c để em bảo vê ̣ hoàn thành luâ ̣n văn thạc
sỹ Luật học của mình . Em cũng xin gửi lời cảm ơn những người thân trong
gia đình cùng toàn thể ba ̣n bè luôn đô ̣ng viên và ta ̣o điề u kiê ̣n để em hoàn
thành khóa đào tạo . Em tin rằ ng , tấ t cả những tình cảm mà em có đươ ̣c sẽ là
sự đô ̣ng viên , tiế p thêm sức ma ̣nh để em tiế p tu ̣c vững bước trên con đường
học tập, nghiên cứu và công tác sau này.
Cuố i cùng em xin kính chúc các nhà khoa ho ̣c , các thầy cô , quý vị đại
biể u cùng toàn thể anh chi ̣em, bạn bè sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt.
Xin trân tro ̣ng cảm ơn.


BẢNG VIẾT TẮT
Bảo hiểm thất nghiệp

BHTN

Trơ ̣ cấ p thấ t nghiê ̣p

TCTN

Người thấ t nghiê ̣p

NTN


defined.
1.2.2 Nội dung của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệpError! Bookmark not
defined.
1.3. Vai trò, mục đích của pháp luật BHTN ... Error! Bookmark not defined.
1.4. Các yếu tố tác động đến pháp luật bảo hiểm thất nghiệp ............ Error!
Bookmark not defined.
1.4.1. Các yếu tố tác động đến việc xây dựng , ban hành pháp luật bảo hiểm
thấ t nghiê ̣p .......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Các yếu tố tác động đến việc thực hiê ̣n pháp luật BHTN............ Error!
Bookmark not defined.
1.5. Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về bảo hiểm
thất nghiệp ......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.6. Khái lƣợc lịch sử phát triển của pháp luật bảo hiểm thất nghiệp ở
Việt Nam............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.6.1. Giai đoaṇ từ năm 1945 đến năm 1985 .... Error! Bookmark not defined.
1.6.2. Giai đoaṇ từ năm 1986 đến năm 1994 .... Error! Bookmark not defined.


1.6.3. Giai đoaṇ từ năm 1994 đến năm 2006 .... Error! Bookmark not defined.
1.6.4. Giai đoaṇ từ năm 2006 đến nay .............. Error! Bookmark not defined.
1.7. Pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp ở một số nƣớc trên thế giới, kinh
nghiệm với Việt Nam ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.7.1. Pháp luật bảo hiểm thất nghiệp của Trung QuốcError! Bookmark not
defined.
1.7.2. Pháp luật bảo hiểm thất nghiệp của Nga Error! Bookmark not defined.
1.7.3. Pháp luật bảo hiểm thất nghiệp của Thụy ĐiểnError! Bookmark not
defined.
Kế t luâ ̣n chƣơng
1 ...............................................................................Error! Bookmark not defined.

2.3.2. Về điều kiê ̣n hưởng BHTN ...................... Error! Bookmark not defined.
2.3.3. Về các chế độ bảo hiểm thấ t nghiê ̣p........ Error! Bookmark not defined.
2.3.4. Về quỹ bảo hiểm thất nghiệp ................... Error! Bookmark not defined.
2.4. Thành tựu của hê ̣thố ng pháp luâ ̣t về BHTN ở Việt Nam............ Error!
Bookmark not defined.
2.4.1. Thành tựu ở góc độ các quy định pháp luật hiện hành về bảo hiểm
thất nghiệp ......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Thành tựu từ thực tiễn điều chỉnh của pháp luật về bảo hiểm thất
nghiệp.................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.5. Hạn chế và những vấn đề đang đặt ra của pháp luật về bảo hiểm thất
nghiệp ở Việt Nam ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.5.1. Những hạn chế của pháp luật bảo hiểm thất nghiệpError! Bookmark
not defined.
2.5.2. Những vấn đề đang tồn tại đối với pháp luật và quá trình vận hành
pháp luật bảo hiểm thất nghiệp ......................... Error! Bookmark not defined.
2.6. Nguyên nhân những thành tựu và hạn chế của pháp luật về bảo hiểm
thất nghiệp ở Việt Nam ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.6.1. Nguyên nhân của những thành tựu ....... Error! Bookmark not defined.
2.6.2. Nguyên nhân của những haṇ chế ........... Error! Bookmark not defined.
Kế t luâ ̣n chƣơng
2 ...............................................................................Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬTBẢO
VỀ HIỂM THẤT
NGHIỆP Ở VIỆT NAM
..................................................................Error! Bookmark not defined.


3.1. Các phƣơng hƣớng hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp ở
Việt Nam............................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp ở Việt


3.3.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biế n giáo dục pháp luật BHTN
cho NLĐ .............................................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Tiế p tục kiê ̣n toàn tổ chức , bô ̣ máy cơ quan quản lý nhà nước về
BHTN; Nâng cao chấ t lượng dich
̣ vụ và công tác thực hiê ̣ n chế độ BHTN
............................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chế
đô ̣ BHTN, có cơ chế xử lý đủ mạnh để xử lý vi phạm , giải quyết tranh chấp
về BHTN ............................................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.4. Kiê ̣n toàn công tác quản lý lao đôṇ g thấ t nghiê ̣p , chi trả quyền lợi
bảo hiểm thất nghiệp.......................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng
3 ...............................................................................Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN...........................................................................................Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO..............................................................Error! Bookmark not defined.


LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Mất việc làm, thất nghiệp luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của xã hội
không chỉ ở Việt Nam mà ở cả trên thế giới. Sự suy thoái của nền kinh tế,
kinh doanh thua lỗ, nợ đọng kéo dài là những nguyên nhân có thể khiến nhiề u
doanh nghiệp phá sản , góp phần gia tăng tình trạng thất nghiệp hàng loạt đối
với người lao động. Thất nghiệp làm người lao động mất đi khoản thu nhập
vốn để nuôi sống bản thân và gia đình ho ̣. Tình trạng thất nghiệp kéo dài cùng
với chất lượng cuộc sống không được đảm bảo sẽ làm suy giảm niềm tin của
người lao động đến những chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước,
thậm chí có thể gây ra biến động không tốt về chính trị.
Như không ít quốc gia trên thế giới, trước những biến động của bối cảnh

4. Bảo hiểm Xã hội Việt Nam (2013), Báo cáo tình hình thực hiện bảo hiểm
thất nghiệp năm 2012, Hà Nội.
5. Ngô Thu Phương (2014), Bảo hiểm thất nghiệp trong luật bảo hiểm xã hội
ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp, Luận văn thạc sĩ luật học, Hà Nội.
6. Quang Thiều (2005), Cải cách chế độ bảo hiểm thất nghiệp ở Trung Quốc,
Tạp chí bảo hiểm xã hội (số 8).
7. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2012), Công ước 102 của Tổ chức
Lao động quốc tế ngày 28/6/1952, về An sinh xã hội, Hà Nội.
8. Phạm Trọng Nghĩa (2005), Đi ̣nh hướng hoàn thiê ̣n pháp luật ASXH ở Viê ̣t
Nam, Tạp chí Bảo hiểm xã hội số 10.
9. Phạm Tro ̣ng Nghiã (2005), Đi ̣nh hướng hoàn thiê ̣n khung pháp luật ASXH
ở Việt Nam, Luâ ̣n văn tha ̣c sỹ luâ ̣t ho ̣c, Hà Nội.
10. Trường Đại học Luật Hà Nội (2007), Giáo trình Luật An sinh xã hội, NXB
Tư pháp, Hà Nội.
11. Lê Thi Hoa
̣
̀ i Thu (2008), Hoàn thiện pháp luật lao động Viê ̣t Nam , Tạp
chí khoa ho ̣c, ĐHQGHN, kinh tế -luâ ̣t số 24.
12. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2011), Lao động đăng ký thất
nghiệp tăng gấp 3 lần, Hà Nội.
13. Phạm Trọng Nghĩa (2005), Một số vấ n đề cơ bản về quyề n hưở ng ASXH ở
Viê ̣t Nam, Bảo hiểm xã hội, (10).
14. Lê Thị Hoài Thu (2011), Nguyên tắc – Bàn về chế độ bảo hiểm thất
nghiệp ở Việt Nam, Hà Nội.
2


15. Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII, 1996
16. Đặng Văn Hải (2012), Những tiêu chí xác đi ̣nh mức độ hoaǹ thiê ̣n của pháp
luật về Kiểm toán Nhà nước ở nước ta hiê ̣n nay

luat-ve-bao-hiem-that-nghiep.aspx
25.

kinh

doanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/no-bao-hiem-that-

nghiep-tang-14-lan-2893238.html
26.

kinh

doanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/5-lao-dong-moi-co-

mot-nguoi-don-bao-hiem-xa-hoi-2967432.html
27.

laodong.com.vn/viec-lam/quan-ly-lao-dong-nuoc-ngoai-tai-viet-nam-

hai-hoa-giua-yeu-cau-va-loi-ich-294233.bld.
28.

laodong.com.vn/xa-hoi/48303-lao-dong-nhay-viec-huong-that-nghiep-

303-ti-dong-97248.bld
29.

luanvan.net.vn/luan-van/de-tai-mot-so-bat-cap-trong-thi-hanh-phap-

luat-ve-bao-hiem-that-nghiep-28993/.


www.ilo.org/hanoi/Informationresources/Publicinformation/newsitems/

WCMS_245457/lang--vi/index.htm
39. www.longdaicorp.com.vn/mot-so-cong-uoc-va-khuyen-nghi-cua-to-chuclao-dong-quoc-te (ILO)

4