1
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý
trường Trung học phổ thông là một yêu cầu thường xuyên và tất yếu
của mọi nhà trường trong bối cảnh hiện nay.Phẩm chất, năng lực của
cán bộ quản lý nhà trường là những phạm trù trung tâm của khoa học
giáo dục luôn vận động, phát triển cùng với sự phát triển của lý luận
giáo dục.
Quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý
trường Trung học phổ thông xuất phát từ vai trò của cán bộ quản lý
trong nhà trường. Ở một nhà trường nói chung, trường THPT nói
riêng, cán bộ quản lý (hiệutrưởng, hiệu phó) đóng vai trò rất quan
trọng, quyết định chất lượng giáo dục của nhà trường.
Quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý
trường Trung học phổ thông là yêu cầu của thực tiễn phát triển giáo
dục ở các nhà trường THPT tỉnh Đồng Nai hiện nay.
Đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý phát
triển phẩm chất, năng lực của cán bộ quản lý trường THPT trên địa
bàn Đồng Nai. Với những lý do trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài
“Quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường
Trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai hiện nay”.
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về phát triển phẩm
chất và năng lực của cán bộ quản lý trường THPT, đề xuất các giải
pháp quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý
trường THPT tỉnh Đồng Nai, nhằm mục tiêu đạt chuẩn Hiệu trưởng
trường THPT, quản lý nhà trường hiệu quả và đáp ứng yêu cầu đổi
mới căn bản, toàn diện GD&ĐT hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
nhật những thành tựu của khoa học giáo dục, cập nhật lý thuyết phát
triển nguồn nhân lực và lý thuyết quản lý nhân sự, đề xuất được các
giải pháp quản lý phát triển phẩm chất, năng lực của cán bộ quản lý
trường THPTtheo tư duy mới về phát triển phẩm chất, năng lực thì sẽ
xây dựng được cán bộ quản lý trường THPT tỉnh Đồng Nai có đủ
phẩm chất và năng lực theo chuẩn Hiệu trưởng THPT, góp phần thực
hiện mục tiêu quản lý trường hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn
bản, toàn diện GD&ĐT hiện nay.
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận của vấn đề nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy
vật biện chứng của chủ nghĩa Mác Lênin; quán triệt sâu sắc tư tưởng
Hồ Chí Minh; quan điểm, chủ trương đổi mới giáo dục, quản lý giáo
dục, đào tạo của Đảng và Nhà nước., quan điểm tiếp cận năng lực và tiếp
cận giá trị. Đồng thời vận dụng các quan điểm hệ thống - cấu trúc; quan
điểm thực tiễn; quan điểm lịch sử - logic để tiếp cận vấn đề nghiên cứu.
* Phương pháp nghiên cứu
Quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả luận án đã sử dụng phối
hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây: Nhóm phương pháp
nghiên cứu lý thuyết: tổng hợp, phân tích, so sánh, khái quát hóa, cụ
thể hóa; nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: quan sát, điều tra
bằng phiếu hỏi, xin ý kiến chuyên gia và thống kê toán học.
5. Đóng góp mới của luận án
Luận án góp phần xây dựng lý luận về phát triển phẩm chất,
năng lực và quản lý phát triển phẩm chất năng lực cho một đối tượng
cụ thể là cán bộ quản lý trường THPT. Qua khảo sát, phân tích thực
trạng rút ra những nhận định đánh giá khái quát, cung cấp những luận
cứ, minh chứng thực tiễn để cán bộ quản lý các cấp có cơ sở đánh giá
tình hình đội ngũ cán bộ QLGD trường THPT tỉnh Đồng Nai. Trên
cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, nghiên cứu sinh đề xuất 6 giải
1.1. Những nghiên cứu về phẩm chất và năng lực của người
quản lý nói chung
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
Ở phương Đông, từ xa xưa con người đã biết sử dụng hoạt
động quản lý vào việc tổ chức các cộng đồng của mình. Những khái
niệm quản lý cơ bản đã có từ 5000 năm trước Công nguyên
Frederick Winslow Taylor (1856 - 1915) với công trình tiêu
biểu là cuốn “The Principles of Scientific Management" (Những
nguyên tắc quản lý khoa học). Hersey P, Blackhad K là tác phẩm
“Quản lý hành vi tổ chức bằng cách sử dụng nguồn nhân lực ”[67]
1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
Trong cuốn “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục” tác giả
Trần Đình Tuấn đã khai thác khá sâu sắc các tư tưởng về phát triển
phẩm chất và năng lực. Với quan niệm con người là một thực thể
thống nhất bao gồm nhiều yếu tố, sự kết hợp chặt chẽ giữa nhiều yếu
tố, các mặt: đạo đức, thể lực, trí lực, trình độ thẩm mỹ, Hồ Chí Minh
cho rằng, muốn phát triển con người toàn diện thì phải phát triển các
bộ phận cấu thành nên chỉnh thể đó.
Theo Vũ Dũng “Nhân cách người lãnh đạo, quản lý là một kiểu
nhân cách xã hội đặc thù, là tổ hợp những đặc điểm, phẩm chất ổn định
tạo nên hai mặt Đức-Tài nhằm đảm bảo cho người lãnh đạo đạt được hiệu
quả trong hoạt động khi thực hiện vai trò hoạt động của mình” [13].
1.2. Những nghiên cứu về phát triển phẩm chất và năng
lực cán bộ quản lý trường học
1.2.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
Tác giả Jean Valérien, trong tác phẩm “Quản lý hành chính
và sư phạm trong các nhà trường tiểu học” (La Gestion
4
giả Trần Đình Tuấn đã luận giải vấn đề phát triển theo tiếp cận của
khoa học giáo dục. Tác giả cho rằng, các nhà nghiên cứu khoa học
giáo dục đang có xu hướng phân chia quá trình phát triển giáo dục
thành các giai đoạn theo các hướng tiếp cận khác nhau. Đó là tiếp cận
nội dung, tiếp cận mục tiêu và tiếp cận phát triển. Tác giả Phạm Minh
Hạc, trong tác phẩm “Giáo dục Việt Nam trong thế kỷ XXI” [28] và
trong tác phẩm “Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công
nghiệp hóa, hiện đại hóa” [29]. Tác giả đã luận giải các vấn đề lý
thuyết phát triển nguồn nhân lực, cấu trúc mô hình phẩm chất, năng
lực. Tác giả cho rằng, trong thời đại ngày nay, con người được coi là
một “tài nguyên đặc biệt”, một nguồn lực của sự phát triển xả hội và
kinh tế. Bởi vậy việc phát triển con người, phát triển nguồn nhân lực
trở thành vấn đề chiếm vị trí trung tâm trong hệ thống phát triển các
nguồn lực thể hiện nội dung sau:
1.3. Những nghiên cứu về quản lý phát triển phẩm chất và
năng lực cán bộ quản lý trường học
1.3.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
5
Trong những năm cuối của thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI,
dưới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, các nghiên cứu tập trung vào
vấn đề như:
Xây dựng và phát triển các chuẩn đào tạo Hiệu trưởng để có
thể đào tạo những Hiệu trưởng (với tư cách là nhà quản lý, nhà lãnh
đạo trường học) đáp ứng được vai trò lãnh đạo và quản lý nhà trường,
đảm bảo cho nhà trường thành công; xây dựng và phát triển các
chuẩn mà Hiệu trưởng phải đạt được để thực hiện tốt nhiệm vụ quản
lý nhà trường trong điều kiện hiện nay.
Chuẩn về các kỹ năng, phong cách lãnh đạo hoặc những
để tạo cơ sở cho hoạt động phát triển đội ngũ Hiệu trưởng các trường
phổ thông, Bộ GD&ĐT đã tổ chức nghiên cứu, xây dựng và ban hành
Chuẩn Hiệu trưởng trường trung học cơ sở, trường trung học phổ
thông và trường phổ thông có nhiều cấp học [5]. Một số bài báo
khoa học có bàn luận về xây dựng chuẩn Hiệu trưởng trường phổ
thông như: “Xây dựng chuẩn Hiệu trưởng và vấn đề đổi mới chương
trình bồi dưỡng cán bộ quản lý trường trung học phổ thông đáp ứng
yêu cầu chuẩn hoá” [35] của tác giả Đặng Thị Thanh Huyền.
Những nghiên cứu về quản lý phát triển phẩm chất và năng
6
lực của đội ngũ Hiệu trưởng trường phổ thông dưới góc độ chuyên
ngành quản lý giáo dục. Theo tác giả Hồ Hải Thọ, trước hết cần thay
đổi nhận thức về vị trí, vai trò, nhiệm vụ người Hiệu trưởng trường
THPT hiện nay. Từ đó đề ra các yêu cầu về phẩm chất đạo đức, năng
lực chuyên môn, quản lý, trình độ đào tạo, các kỹ năng cần thiết mà
Hiệu . Một số công trình nghiên cứu điển hình như: Luận án tiến sĩ
của tác giả Khăm Keo Vông Phila với đề tài “Nghiên cứu phẩm chất,
nhân cách người Hiệu trưởng trường tiểu học” [44] đã nghiên cứu 3
nhóm phẩm chất của Hiệu trưởng trường tiểu học (phẩm chất đạo
đức, phẩm chất tư tưởng, phẩm chất công việc); đồng thời chỉ ra cách
thức để hình thành và phát triển các phẩm chất đó; Luận án tiến sĩ
của tác giả Nguyễn Liên Châu, với đề tài “Một số đặc điểm giao tiếp
của Hiệu trưởng trường tiểu học” đã phân tích đặc điểm giao tiếp của
Hiệu trưởng trên các mặt: nhu cầu, mục đích và nhận thức trong giao
tiếp; đồng thời chỉ ra phương thức phát huy thế mạnh của người Hiệu
trưởng trong giao tiếp; “phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường
trung học phổ thông các tỉnh Đông Nam bộ trong bối cảnh đổi mới
giáo dục” của tác giả Phạm Ngọc Hải và luận án tiến sĩ “Phát triển
1.4.2. Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu
7
Một là, nghiên cứu lý luận về quản lý phát triển phẩm chất và
năng lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông theo xu
hướng tiếp cận phát triển, phát triển nguồn nhân lực và tiếp cận quản
lý nhân sự.
Hai là, nghiên cứu về cơ sở thực tiển về phát triển phẩm chất
và năng lực làm cơ sở cho các giải pháp để phát triển phẩm chất và
năng lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông.
Ba là, nghiên cứu giải pháp quản lý phát triển phẩm chất và năng
lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai.
Kết luận chương 1
Qua nghiên cứu tổng quan các công trình có thể rút ra những
vấn đề có tính khoa học như sau:
Một là, trong lĩnh vực quản lý mà đối tượng là CBQL thì
người ta xem xét hoạt động trên ba góc độ: Người CBQL với tư cách
là chủ thể quản lý, người CBQL với tư cách là đối tượng quản lý, và
mối quan hệ giữa chủ thể quản lý với đối tượng quản lý. Trong việc
phát triển phẩm chất và năng lực của người cán bộ quản lý phải được
xem xét trong mối quan hệ thuộc quản lý nhân sự.
Hai là, quản lý đội ngũ cán bộ quản lý trường THPT là lĩnh
vực quản lý con người một cách có khoa học, phải thiết lập hài hòa,
tối ưu giữa những lợi ích, nguyện vọng và sự phát triển của CBQL và
của tập thể trong mối quan hệ hài hòa những yêu cầu phát triển của
trường THPT.
Ba là, quản lý đội ngũ cán bộ quản lý trường THPT theo lý
thuyết quản lý nhân sự, trước tiên phải xác định được vị trí, vai trò,
chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ quản lý, ngoài ra phải
trọng thực hiện mục tiêu GD&ĐT
Chức năng xây dựng kế hoạch thực hiện các hoạt động của
trường THPT; chức năng tổ chức thực hiện các kế hoạch; chức
năng chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch; chức năng kiểm tra-đánh giá
việc thực hiện kế hoạch.
Theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28.3.2011
của Bộ GD&ĐT về Ban hành Điều lệ trường Trung học cơ sở,
trường Trung học phổ thông và trường Phổ thông có nhiều cấp
học, theo đó tại Điều 19 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu
trưởng, Phó hiệu trưởng
2.1.1.3. Phẩm chất của người cán bộ quản lý trường
Trung học phổ thông
Phẩm chất của người cán bộ quản lý trường Trung học phổ
thông là tổng hòa những giá trị của người cán bộ quản lý giáo dục,
được hình thành, phát triển trong quá trình học tập, rèn luyện và hoạt
động thực tiễn quản lý, giúp cho người cán bộ quản lý có thể thực
hiện vai trò, chức trách và nhiệm vụ quản lý một cách tốt nhất.
2.1.1.4.Năng lực của cán bộ quản lý trường Trung
học phổ thông
Năng lực của người cán bộ quản lý trường trung học phổ
thông là những khả năng của người cán bộ quản lý, được hình
thành, phát triển trong quá trình học tập, rèn luyện và hoạt động
thực tiễn quản lý, giúp cho người họ có thể thực hiện vai trò, chức
trách và nhiệm vụ quản lý của mình một cách tốt nhất”.
2.1.1.5. Tiêu chí về phẩm chất và năng lực của người cán bộ
quản lý trường Trung học phổ thông
Theo Công văn số 430 /BGDĐT-NGCBQLCSGD ngày 26
tháng 01 năm 2010 của Bộ GD&ĐT quy định chuẩn Hiệu trưởng,
gồm 23 tiêu chí
2.1.2. Phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý
2.2.2. Nội dung quản lý phát triển phẩm chất và năng
lựccủa cán bộ quản lý trường Trung học phổ thông
2.2.2.1. Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch quản
lý phát triển cán bộ quản lý trường Trung học phổ thông theo
định hướng phát triển phẩm chất và năng lực
2.2.2.2.Xây dựng mô hình mục tiêu, nội dung, tiêu chí quản
lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường Trung
học phổ thông
2.2.2.4. Quản lý phương thức phát triển phẩm chất
và năng lực
2.2.2.5.Quản lý môi trường và điều kiện phát triển phẩm chất và
năng lực
2.3. Những yếu tố tác động đến quản lý phát triển phẩm chất
và năng lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông
2.3.1. Những yếu tố khách quan
2.3.1.1.Tác động từ xu thế hội nhập quốc tế hiện nay
2.3.1.2. Tác động từ thực tiễn phát triển kinh tế, văn hoá, xã
hội của đất nước và địa phương Đồng Nai
2.3.1.3. Chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo về đổi mới
phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường Trung
học phổ thông
2.3.1.4. Tác động từ xu thế đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
trong nước
2.3.1.5. Tác động từ định hướng quản lý phát triển phẩm chất
và năng lực của cán bộ quản lý trường Trung học phổ thông
2.3.2. Những yếu tố chủ quan
2.3.2.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về quản
lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường Trung
học phổ thông
4. Quản lý Phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản
lý trường THPT có nhiều mô hình và phương pháp, gắn bó mật thiết
hiệu quả của nhà trường. Vì thế, đề xuất các giải pháp quản lý Phát
triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường THPT không
thể không quan tâm đến việc vận dụng các nội dung, phương pháp
tiếp cận hiện đại để xây dựng mục tiêu hiệu quả nhà trường THPT.
Chương 3
CƠ SỞ THỰC TIỂN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN PHẨM
CHẤT VÀ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH ĐỒNG NAI
3.1. Khái quát về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và
giáo dục tỉnh Đồng Nai
3.1.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai
* Điều kiện tự nhiên
Đồng Nai là tỉnh thuộc miền Đông Nam bộ có 11 đơn vị hành chính.
*Tình hình kinh tế - xã hội
Kinh tế và xả hội Đồng Nai liên tục tăng trưởng, phát triển cơ
cấu chuyển dịch theo hướng CNH-HĐH;
3.1.1. Tình hình phát triển giáo dục tỉnh Đồng Nai
11
* Tình hình chung: phát triển khá ổn định
* Số lượng và cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học
phổ thông : Các trường THPT tỉnh Đồng Nai chất lượng giáo dục
đạt khá tốt.
3.2 Khái quát chung về khảo sát thực trạng
* Mục đích khảo sát
Nhằm đánh giá toàn diện thực trạng quản lý phát triển phẩm chất
và năng lực cán bộ quản lý trường THPT hiện nay; dựa trên cơ sở đó đánh
trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai
Đạt mức khá Từ đó yêu cầu về năng lực của đội ngũ CBQL là
cần phải có giải pháp để nâng cao phẩm chất và năng lực cho từng
CBQL để đạt hiệu quả cao.
3.3.5. Đánh giá chung về phát triển phẩm chất và năng lực
của cán bộ quản lý trường Trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai
-Những ưu điểm, mặt thuận lợi:
Một là, cán bộ quản lý trường THPT tỉnh Đồng Nai không
ngừng được phát triển về phẩm chất và năng lực, về cơ bản đảm
12
bảo thực hiện vai trò, chức trách, nhiệm vụ quản lý, đã đạt được
các yêu cầu quy định trong các tiêu chuẩn của chuẩn hiệu trường
THPT, cơ bản có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt.
Hai là, ngành GD tỉnh Đồng Nai đã áp dụng một số biện pháp
cơ bản nhằm phát triển phẩm chất và năng lực .
- Những hạn chế, khó khăn
Một là, cán bộ quản lý trường THPT tỉnh Đồng Nai còn nhiều
hạn chế trên các mặt: Một bộ phận CBQL được đánh giá thấp về
phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp. Chất lượng đào tạo của
một bộ phận CBQL thật sự đảm bảo. Trình độ và năng lực quản lý
nhà trường của một bộ phận CBQL còn rất hạn chế; đa số thực hiện
nhiệm vụ quản lý theo xu hướng kinh nghiệm (mặc dù đã học nghiệp
vụ qua trường cản bộ quản lý.
Hai là, công tác phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ
quản lý trường THPT tỉnh Đồng Nai chưa được quan tâm toàn diện
và đúng mức, chưa được đặt ra cụ thể.
Ba là, do chưa có kế hoạch, quy hoạch phát triển triển phẩm
chất và năng lực của CBQL trường THPT nên chưa tổ chức thực hiện
13
kỳ đối với công tác quản lý của hiệu trưởng về các hoạt động giáo
dục trong nhà trường .Công tác thanh tra, kiểm tra đều có đánh giá,
xếp loại nhưng chủ yếu là để rút kinh nghiệm những mặt đã làm được
và chưa làm được nhằm động viên, khuyến khích để phát huy những
mặt tốt về phẩm chất và năng lực quản lý.
3.4.5.Thực trạng quản lý môi trường và điều kiện quản lý
phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường trung
học phổ thông
Việc xây dựng điều kiện và môi trường để quản lý phát triển phẩm
chất và năng lực được đa số CBQL luôn quan tâm, xem đây là yếu tố rất
quan trọng để họ phát riển khả năng quản lý một cách hiệu quả.
3.4.6.Thực trạng quản lý kết quả phát triển phẩm chất và
năng lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông tỉnh
Đồng Nai
Sở GD&ĐT đã xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả, kiểm tra và
sử dụng CBQL trong việc phát triển phẩm chất, năng lực cán bộ quản
lý trường THPT. Quản lý kết quả phát triển phẩm chất và năng lực
cũng được rất nhiều CBQL quan tâm, là yếu tố để họ cống hiến cho
công tác quản lý, tao động lực để phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ
quản lý nhà trường.
3.4.7.Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý phát
triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường trung học
phổ thông tỉnh Đồng Nai hiện nay
Bảng đánh giá kết quả nội dung trên bằng thông số giá trị
1,2,3,4 ứng với: ảnh hưởng nhiều, có ảnh hưởng, ảnh hưởng ít, không
ảnh hưởng, không trả lới. Khảo sát vẫn còn hạn chế nhất định được .
Điểm % ở nhiều mức, yếu tố xu thể hội nhập, thực tiễn phát triển kinh
để phát triển phẩm chất và năng lực với mức độ khá.
Năm là, về quản lý môi trường quản lý phát triển phẩm chất
và năng lực: Sở GD-ĐT đã quan tâm chỉ đạo định hướng điều kiện
và môi trường để tạo điều kiện cán bộ quản lý trường THPT phát
triển với mức độ khá. Cán bộ quản lý trường THPT luôn phấn đấu để
làm tốt nhiệm vụ quản lý trong các điều kiện và môi trường khác
nhau với mức độ khá.
Sáu là, về quản lý kết quả phát triển phẩm chất và năng lực:
Sở GD-ĐT đã xây dựng tiêu chí và kiểm tra đánh giá kết quả quản lý
phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường THPT
với mức độ khá. Cán bộ quản lý trường THPT đã đóng góp xây dựng
tiêu chí và tự kiểm tra việc quản lý phát triển phẩm chất và năng lực
của mình với mức độ khá.
* Nguyên nhân của ưu điểm
Một là, để có được một số kết quả tốt ở trên là do Sở GD-ĐT đã
vận dụng các lý thuyết về phát triển nguồn nhân lực, kinh nghiệm
trong chỉ đạo quản lý cán bộ quản lý trường THPT thực hiện nhiều
chủ trương và chính sách về giáo dục để tạo điều kiện CBQL phát
triển phẩm chất và năng lực.
Hai là, các cán bộ quản lý trường THPT đã có sự nổ lực phấn đấu
không ngừng để tự hoàn thiện phẩm chất và năng lực quản lý đáp
ứng mục tiêu giáo dục trong xu thế đổi mới hiện nay.
3.5.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
* Hạn chế :Thể hiện một số nội dung sau:
Một là, chưa có chủ trương chính thức và cụ thể của các cấp
chính quyền địa phương về công tác quản lý phát triển phẩm chất và
năng lực cán bộ quản lý trường THPT.
Hai là, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều phối các nhiệm vụ, các nội
dung công tác và các hoạt động nhằm quản lý phát triển phẩm chất và năng
lực cán bộ quản lý trường THPT thiếu đồng bộ và chưa thường xuyên.
chất và năng lực của can bộ quản lý trường THPT có lúc chưa được
chú trọng.
Sáu là, việc tổ chức thanh tra của Sở GD&ĐT về xử lý những sai
phạm của một số CBQL chưa kịp thời, chưa phát huy tác dụng nhiều
với việc phát triển các phẩm chất và năng lực của CBQL.
3.5.3.Bài học kinh nghiệm về quản lý phát triển phẩm chất và năng
lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai
Có tư duy mới về phát triển phẩm chất và năng lực của CBQL ,
có chế độ chính sách cho CBQL, có tiêu chí cụ thể cho việc phát triển
phẩm chất là năng lực, có điển hình tiên tiến để nhân rộng.
Kết luận chương 3
Thứ nhất, quản lý phát triển đội ngũ CBQL đã được các cấp,
các ngành trong tỉnh, các cấp lãnh đạo quan tâm. Việc xây dựng kế
hoạch, quy hoạch, bổ nhiệm, bồi dưỡng nghiệp vụ cho CBQL được
tiến hành thường xuyên đúng theo quy định. .
Thứ hai, đội ngũ cán bộ quản lý trường THPT Đồng Nai còn
những hạn chế về năng lực, nghiệp vụ quản lý của một số CBQL
chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ quản lý nhà trường
trong thời kỳ đổi mới.
Thứ ba, cần xác định và thực hiện các giải pháp khả thi để
quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường
THPT tỉnh Đồng Nai nhằm khắc phục những vấn đề bất cập trong thời
gian qua, đáp ứng yêu cầu quản lý phát triển nhà trường trong giai
đoạn hiện nay.
Chương 4
YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN PHẨM
CHẤT VÀ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH ĐỒNG NAI HIỆN NAY
4.1. Yêu cầu quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của
cán bộ quản lý trường trung học phổ thông tỉnh Đồng Nai
4.2.2. Kế hoạch hoá quá trình quản lý phát triển phẩm chất và
năng lực của cán bộ quản lý trường trung học phổ thông
Việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoá quá trình quản lý phát
triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường THPT ở góc
độ tổng thể có ý nghĩa quan trọng, là tiêu chuẩn, là thước đo kết quả
tự rèn luyện về phát triển phẩm và năng lực của CBQL để đáp ứng
đạt chuẩn Hiệu trường trường THPT và quản lý trường đạt mục tiêu
giáo dục trong việc thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục trong tình hình hiện nay.
4.2.3. Kết hợp sử dụng và đánh giá cán bộ quản lý gắn với quản
lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý các trường
trung học phổ thông hiện nay
Việc sử dụng CBQL (quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng) và đánh giá,
phân loại CBQL gắn với quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của
cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông hiện nay là sự kết hợp hài
hoà giữa công tác cán bộ với kết quả việc quản lý phát triển phẩm chất
và năng lực của CBQL. Mục đích là có sự phối hợp thì tính hiệu quả
mới cao nhằm đạt mục tiêu của quản lý phát triển phẩm chất và năng lực
của CBQL là hiệu quả quản lý, đạt chuẩn Hiệu trưởng, hoàn thành chức
trách, nhiệm vụ được giao.
17
4.2.4. Xây dựng cơ chế quản lý động viên, khuyến khích cán bộ
quản lý trường trung học phổ thông tự phát triển phẩm chất, năng lực
đáp ứng yêu cầu mới
Đây là giải pháp có sự kết hợp hài hoà của CBQL nắm bắt và
chiếm lĩnh yếu tố, điều kiện để trở thành người quản lý giỏi và nhu cầu
của nhà trường (hoàn thành chức trách nhiệm vụ, hiệu quả chất lượng,
chuẩn hiệu trưởng). Công tác quản lý tại cơ sở giáo dục là công việc đa
* Mối quan hệ giữa các giải pháp: 6 giải pháp có mối quan hệ hỗ
tương lẫn nhau để đạt mục tiêu quản lý phát triển phẩm chất và năng lực
một cách hiệu quả, bền vững và phát triển, chúng có tác dụng đối với
CBQL trong ngành giáo dục của tỉnh, đặc biệt khối THPT. Trong mỗi
giải pháp đều có tác dụng và giá trị mang tính định hướng, làm căn cứ,
điều kiện để triển khai các giải pháp còn lại. Mỗi giải pháp không thể
đứng độc lập mà phải có sự hỗ trợ, bổ sung của các giải pháp còn lại.
Giải pháp 1 chúng tôi chọn là tâm điểm để các giải pháp khác hướng
đến, là trung tâm của toàn bộ hệ thống giải pháp mà tác giả đã trình bày.
18
Kết luận chương 4
Việc xác định 6 giải pháp trên có tính thống nhất, sự phối kết hợp với
nhau để thúc đẩy quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản
lý trường THPT đúng hướng nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Để đánh giá
khách quan vấn đề đã trình bày ở chương 4, chúng ta sẽ tổ chức kiểm
nghiệm (khảo nghiệm, thử nghiệm) ở chương 5 .
Chương 5
KIỂM NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT, TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP
5.1. Khảo nghiệm
5.1.1. Mục đích khảo nghiệm
Nhằm kiểm chứng tính cần thiết và tính khả thi của từng giải pháp
đã đưa ra, để từ đó có thể khẳng định và đánh giá mức độ hiệu quả của
giải pháp đề xuất trong luận án.
5.1.2.Nhiệm vụ khảo nghiệm
Kiểm chứng tính cần thiết và khả thi của các giải pháp quản lý
phát triển phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý trường THPT tỉnh
D2
GP1
2
5
9
R = 1−
6∑ D 2
n(n 2 − 1)
19
GP2
3
4
1
GP3
1
1
0
GP4
6
6
0
GP5
4
3
1
mới căn bản, toàn diện giáo dục.
5.2.3.2.Đối tượng thử nghiệm
Mẫu thử nghiệm được lựa chọn đảm bảo tính đại diện cho
các vùng khác nhau của tỉnh Đồng Nai: Gồm 60 CBQL. Chúng tôi
chia 60 CBQL làm 2 nhóm: 1 nhóm trường A làm đào tạo, 1 nhóm
trường B làm đối chứng, mỗi nhóm có 30 CBQL.
5.2.3.3. Thời gian thử nghiệm: Từ tháng 06/2016 đến tháng 8/2016.
5.2.3.4.Tiêu chuẩn và thang đánh giá thử nghiệm
Kết quả thực nghiệm được đánh giá dựa trên hai tiêu chí là
kiến thức và kỹ năng quản lý, lãnh đạo của CBQL .
20
5.2.3.5. Xử lý công thức kết quả thử nghiệm
Đối với trình độ kiến thức của cán bộ quản lý trường THPT,
số liệu thử nghiệm được tính theo các tham số sau: điểm trung bình
cộng, phương sai, độ lệch tiêu chuẩn, hệ số biến thiên.
5.2.3.6. Đánh giá kết quả thử nghiệm
Để đánh giá kết quả thử nghiệm giải pháp, chúng tôi đã thiết
kế Phiếu trắc nghiệm làm công cụ để đánh giá một số kiến thức và kỹ
năng quản lý về quản lý phát triển phẩm chất và năng lực của cán
bộ quản lý trường THPT trước và sau khi kết thúc bồi dưỡng.
* Kết quả thử nghiệm về kỹ năng của cán bộ quản lý trường THPT
Số người được xếp ở mức độ tốt của nhóm đào tạo cao hơn rỏ rệt
nhóm đối chứng (74,3% so với 54,7%). Số người được xếp ở mức độ
khá của nhóm đào tạo ít hơn nhóm đối chứng (23,7% so với 43%).
Số người xếp ở mức độ trung bình của nhóm đào tạo ít hơn nhóm đối
chứng (2% so với 2,3%).
* Kết quả thử nghiệm về kiến thức của cán bộ quản lý trường THPT
Kết quả kiểm tra 60 cán bộ quản lý trường THPT
Nhận xét: Điểm trung bình cộng của nhóm đào tạo đều cao
hơn nhóm đối chứng: 9.2> 8.2; Phương sai của nhóm đào tạo thấp
hơn nhóm đối chứng: 0.09
* Đối với đội ngũ cán bộ quản lý trường trung
học phổ thông
Tích cực tham gia các khóa bồi dưỡng cán bộ quản lý do Sở
GD&Đtvà Bộ GD&ĐT tổ chức. Tích cực tự bồi dưỡng nhằm nâng
cao phẩm chất và năng lực cho bản thân, thường xuyên trao đổi kinh
nghiệm, giao lưu học tập về công tác quản lý về phát triển phẩm chất
và năng lực của cán bộ quản lý giữa các trường THPT trong tỉnh./.