i

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
--------------o0o--------------

MÃ THỊ HÀ
Tên đề tài:

Đánh giá công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo
về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn giai
đoạn 2013 - 2015

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo
: Chính quy
Chuyên ngành
: Quản lý đất đai
Lớp
: K44 QLĐĐ - N01
Khoa
: Quản lý tài nguyên
Khóa học
: 2012 - 2016
Giảng viên hƣớng dẫn : PGS.TS Nguyễn Ngọc Nông

Thái Nguyên, năm 2016


ii


LỜI CẢM ƠN
Khóa luận tốt nghiệp là thành quả trong suốt quá trình thực tập và rèn
luyện của mỗi sinh viên tại giảng đường Đại học, cùng với quãng thời gian
thực tập nghiên cứu tại cơ sở, đó là sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành,
giữa những gì học tập từ thầy cô, sách vở và thực tiễn tại cơ sở trong suốt
quãng thời gian thực tập.
Bằng tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô
giáo, đặc biệt là thầy giáo PGS.TS Nguyễn Ngọc Nông đã tận tình hướng
dẫn, giúp đỡ tạo mọi điều kiện cho em trong suốt quá trình thực tập để em
hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình.
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm
Thái Nguyên, khoa Quản Lý Tài Nguyên, phòng Tài nguyên và Môi trường
huyện Cao Lộc, các ban ngành có liên quan, gia đình và bạn bè đã tạo mọi
điều kiện giúp đỡ cho em trong suốt quá trình thực tập.
Do thời gian có hạn, cũng như năng lực của bản thân còn nhiều hạn chế
nên trong khóa luận không thể tránh khỏi những sai sót. Em kính mong nhận
được sự giúp đỡ của các thầy cô cùng toàn thể các bạn đóng góp ý kiến để
khóa luận của em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn./.
Lạng Sơn, tháng 05 năm 2016
Sinh viên
Mã Thị Hà


iv

DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 4.1 : Thực trạng phát triển kinh tế của huyện Cao Lộc. ........................ 24

......................................................................................................................... 39
Hình 4.4. Tổng hợp các vụ khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Cao Lộc, tỉnh
Lạng Sơn giai đoạn 2013 - 2015. .................................................................... 41
Hình 4.5. Tình hình khiếu nại về đất đai trên địa bàn..................................... 43
Hình 4.6. Tình hình tố cáo về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc giai đoạn
2013 - 2015...................................................................................................... 45
Hình 4.7. Kết quả giải quyết khiếu nại về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc
giai đoạn 2013-2015. ....................................................................................... 47
Hình 4.8. Tổng hợp tình hình và kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo
về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc giai đoạn 2013-2015 ......................... 51


vi

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

BNNVPTNN

: Bộ Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn

BXD

: Bộ Xây Dựng

BTN&MT

: Bộ Tài nguyên và Môi trường

CP


QH

: Quốc hội

QSDĐ

: Quyền sử dụng đất

QSH

: Quyền sở hữu

TT

: Thông tư

TN&MT

: Tài nguyên và Môi trường

TTCP

: Thanh tra Chính phủ

TT-TTCP

: Thanh Tra –Thanh tra Chính Phủ.

TTLT


2.2. Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải quyết
đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai. ................................................................. 6
2.2.1. Khiếu nại về đất đai................................................................................. 6
2.2.2. Tố cáo về đất đai ................................................................................... 11
2.3. Tình hình giải quyết đơn thư khiếu nai, tố cáo về đất đai ở Việt Nam. ......... 13


viii

2.3.1. Tình hình giải quyết đơn thư khiếu nai, tố cáo về đất đai ở một số địa
phương trong cả nước ..................................................................................... 13
2.3.2. Tình hình giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai tỉnh Lạng Sơn...... 15
PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU ................................................................................................................ 16
3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................ 16
3.1.1. Đối tượng nghiên cứu............................................................................ 16
3.1.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 16
3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành ............................................................... 16
3.3. Nội dung nghiên cứu ................................................................................ 16
3.3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Cao Lộc,
tỉnh Lạng Sơn .................................................................................................. 16
3.3.2. Đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất đai ..................................... 16
3.3.3. Đánh giá tình hình thực hiện công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố
cáo về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc giai đoạn 2013 - 2015 ................. 16
3.4. Đánh giá công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa
bàn huyện Cao Lộc giai đoạn 2013 - 2015 ..................................................... 17
3.4.1. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác giải quyết đơn thư khiếu
nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc giai đoạn 2013 –2015. ..... 17
3.4.2.Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ công tác giải quyết đơn thư khiếu
nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc . ........................................ 17

bàn huyện Cao Lộc giai đoạn 2013-2015........................................................... 51
4.4. Thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân của những hạn chế, bài học kinh
nghiệm và phương hướng giải pháp trong công tác giải quyết khiếu nại và tố
cáo trên địa huyện Cao Lộc. ............................................................................ 53
4.4.1. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác giải quyết đơn thư đất đai
trên địa bàn huyện Cao Lộc. ............................................................................. 53


x

4.4.2. Nguyên nhân của những hạn chế, khó khăn trong công tác giải quyết
đơn thư khiếu nại và tố cáo về đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc. .............. 54
4.4.3. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ công tác giải quyết đơn thư khiếu
nại, tố cáo về đất đai ........................................................................................ 55
4.4.4. Phương hướng và giải pháp để nâng cao hiệu quả của công tác giải
quyết đơn thư khiếu nại và tố cáo trên địa bàn huyện Cao Lộc trong thời gian
tới..................................................................................................................... 57
PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................... 58
5.1. Kết luận .................................................................................................... 58
5.2. Kiến nghị .................................................................................................. 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 60


1

Phần 1
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là điều kiện để tồn tại và phát triển
của con người và các sinh vật khác trên Trái đất. Nói về tầm quan trọng của

giá công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn huyện
Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2013 - 2015
1.2.Mục đích nghiên cứu
1.2.1. Mục tiêu tổng quát
- Đánh giá thực trạng công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất
đai trên địa bàn huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2013- 2015.
- Đề xuất những giải pháp phù hợp với tình hình thực tế của địa phương
và nâng cao hiệu quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa
bàn huyện Cao Lộc trong thời gian tới.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Nghiên cứu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Cao Lộc, tỉnh
Lạng Sơn.
- Tình hình quản lý và sử dụng đất đai.
- Công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn huyện
Cao Lộc giai đoạn 2013 – 2015.
- Đánh giá công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa
bàn huyện Cao Lộc giai đoạn 2013 – 2015.
1.3. Yêu cầu của đề tài
- Điều tra, thu thập và hệ thống các số liệu, tài liệu liên quan đến công
tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo đất đai trên địa bàn huyện Cao Lộc.
- Tổng hợp và phân tích được những thuận lợi khó khăn, ưu điểm,
khuyết điểm trong quá trình thực hiện công tác


3

- Đồng thời đề xuất và kiến nghị một số giải pháp để giải quyết các đơn
thư khiếu nại, tố cáo về đất đai đảm bảo tuân thủ theo quy định của pháp luật.
1.4. Ý nghĩa của đề tài
1.4.1 Ý nghĩa trong học tập:

này được thể hiện thông qua các vụ khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai là một trong những nội dung quản
lý Nhà nước về đất đai đã được quy định trong Luật Đất đai 1993, Luật Đất đai
2003, Luật 2013. Giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai với ý nghĩa là một nội
dung của công tác quản lý nhà nước đối với đất đai, là hoạt động của các cơ
quan nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết các bất đồng, mâu thuẫn trong
nội bộ các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia quan hệ đất đai để tìm ra
các giải pháp đúng đắn trên cơ sở pháp luật nhằm phục hồi lại các quyền lợi bị
xâm phạm, đồng thời truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm
Luật Đất đai (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007)[11].
2.1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài.
Trong những năm gần đây tình trạng khiếu nại, tố cáo về đất đai diễn ra
thường xuyên có nơi tạo thành điểm nóng, đặc biệt là khiếu kiện đông người,
vượt cấp. Tình trạng khiếu kiện vượt cấp lên Trung ương về lĩnh vực đất đai
có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, tập trung vào nhiều các nội dung về


5

thu hồi đất; đòi lại đất; thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng,
tái định cư, tố cáo cán bộ vi phạm pháp luật, mất dân chủ, tham nhũng, cố ý
làm trái chính sách pháp luật…Nhiều vụ việc mang tính chất nghiêm trọng do
nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan nhưng chủ yếu là do việc giải
quyết vụ việc của một số địa phương chưa tốt trái với quy định của Pháp luật
khiến người dân bất bình. Những vụ việc này được sự quan tâm đặc biệt của
các cấp các ngành cũng như người dân đối với kết quả giải quyết các vụ việc
như trên.
Do số vụ ngày càng nhiều và tính chất của các vụ việc ngày càng phức
tạp nên công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai của các cấp, các ngành
gặp rất nhiều khó khăn. Do vậy đánh giá công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

chế của Sở tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và phòng Tư pháp thuộc
Ủy ban nhân dân cấp huyện về bồi thường Nhà nước;
- Thông tư số 06/2013/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ ngày
30/09/2013 quy định quy trình giải quyết tố cáo;
2.2. Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải
quyết đơn thƣ khiếu nại, tố cáo về đất đai.
2.2.1. Khiếu nại về đất đai
 Khái niệm về khiếu nại
Khái niệm về khiếu nại Theo Khoản 1 - Điều 2 - Luật Khiếu nại tố cáo
năm 1998 [4] quy định:
Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức
theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định
kỷ luật cán bộ công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hành vi đó là trái
pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.


7

Từ khái niệm chung về khiếu nại, chúng ta có thể suy ra: Khiếu nại về
đất đai là việc người sử dụng đất đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai khi có
căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm
quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
 Chủ thể của khiếu nại
Là các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi công dân
 Đối tượng của khiếu nại
Là các quyết định hành chính, các hành vi hành chính hoặc quyết định
kỷ luật cán bộ công chức. Các quyết định hành chính, hành vi hành chính bị
khiếu nại

chính, hành vi hành chính bị khiếu nại.
+ Được nhận quyết định giải quyết khiếu nại của người giải quyết khiếu
nại lần 2 đối với khiếu nại mà mình đã giải quyết mà tiếp tục khiếu nại.
+ Tiếp nhận thông báo bằng văn bản cho người bị khiếu nại về việc thụ
lý để giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính
bị khiếu nại. Sửa đổi hoặc hủy bỏ quyết định hành chính, hành vi hành chính
bị khiếu nại. Gửi quyết định giải quyết cho người khiếu nại, chịu trách nhiệm
trước pháp luật về giải quyết của mình.
+ Giải trình về tính hợp pháp, đúng đắn của quyết định hành
chính,hành vi hành chính bị khiếu nại; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan
khi người giải quyết khiếu nại lần 2 yêu cầu.
+ Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu
lực pháp luật.
+ Bồi thường, bồi hoàn thiệt hại, khắc phục hậu quả do quyết định hành
chính, hành vi hành chính trái pháp luật của mình gây ra theo quy định của
Pháp luật.


9

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai
Đối với cơ quan quản lý hành chính Trung ương
+ Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có thẩm
quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính
của mình; của cán bộ công chức do mình trực tiếp quản lý.
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ có thẩm quyền:
- Giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính
của mình, của cán bộ công chức do mình quản lý trực tiếp.
- Giải quyết khiếu nại mà Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ, cơ quan thuộc
Chính phủ đã giải quyết lần đầu nhưng vẫn còn khiếu nại.

quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết
định kỷ luật cán bộ công chức do mình quản lý trực tiếp; giải quyết khiếu nại
do Thủ trưởng cơ quan trực thuộc đã giải quyết nhưng vẫn còn khiếu nại.
+ Chánh thanh tra cấp huyện, cấp tỉnh có thẩm quyền:
- Xác minh, kết luận, kiến nghị việc giải quyết khiếu nại thuộc thẩm
quyền giải quyết của Chủ tịch UBND cùng cấp.
- Giải quyết khiếu nại do Chủ tịch UBND cùng cấp ủy quyền theo quy
định của Chính phủ .
2) Đối với cơ quan quản lý hành chính cấp xã
Chủ tịch UBND xã có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết
định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ do mình
quản lý.
 Trình tự giải quyết khiếu nại.
Trình tự giải quyết bao gồm 4 bước:
Bước 1: Chuẩn bị giải quyết khiếu nại.
Bước 2: Thẩm tra, xác minh vụ việc.
Bước 3: Ra quyết định và công bố quyết định.


11

Bước 4: Thi hành quyết định và hoàn chỉnh hồ sơ vụ việc.
2.2.2. Tố cáo về đất đai
 Khái niệm:
Theo Khoản 2, điều 2 - Luật khiếu nại tố cáo năm 1998 quy định: Tố
cáo là việc công dân theo thủ tục của Luật này quy định báo cho cơ quan, tổ
chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ
quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa thiệt hại đến lợi ích của
Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
Từ khái niệm chung về tố cáo, chúng ta có thể suy ra: Tố cáo về đất đai

+ Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý người tố cáo
sai sự thực.
+ Giải trình về hành vi bị tố cáo, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan
khi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền yêu cầu.
+ Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định xử lý tố cáo.
+ Bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do hành vi trái pháp luật của
mình gây ra.
 Thẩm quyền giải quyết tố cáo về đất đai
Thẩm quyền giải quyết tố cáo về đất đai được phân định theo các cấp
quản lý, cụ thể theo Điều 39, 62, 63 của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998[4].
 Trình tự giải quyết tố cáo về đất đai.
Thủ tục giải quyết tố cáo thực hiện qua 3 bước:
Bước 1: Cơ quan nhà nước nơi tiếp nhận đơn tố cáo sẽ phân loại các
đơn tố cáo.
Bước 2: Thụ lí giải quyết tố cáo.
Bước 3: Ra quyết định giải quyết tố cáo.


13

2.3. Tình hình giải quyết đơn thƣ khiếu nai, tố cáo về đất đai ở Việt Nam.[15]
2.3.1. Tình hình giải quyết đơn thư khiếu nai, tố cáo về đất đai ở một số địa
phương trong cả nước
Tình hình khiếu nại, tố cáo, tranh chấp của công dân trong lĩnh vực đất
đai diễn ra gay gắt, phức tạp ở hầu hết các địa phương trong cả nước, nhiều
nơi đã trở thành điểm nóng. Số lượng đơn vượt cấp gửi đến các cơ quan ở
Trung ương nhiều, nội dung thể hiện tính bức xúc gay gắt, không chấp nhận
với cách giải quyết của chính quyền địa phương. Số lượng công dân đến
khiếu nại trực tiếp tại phòng tiếp công dân của các địa phương, các cơ quan ở
Trung ương hàng năm cao. Nhiều vụ việc công dân tụ tập thành đoàn, đi xe,

gửi đến Bộ Tài nguyên và Môi trường từ năm 2003 đến năm 2008: Tổng số
đơn Bộ nhận được từ năm 2003-2008 là 47.652 lượt (bình quân gần 8.000
lượt/năm và riêng năm 2008 là 7.005), đơn thư Bộ nhận được có ở cả 63 tỉnh,
thành phố.
Trong 6 tháng đầu năm 2009, các đơn vị trực thuộc Bộ Tài nguyên và
Môi trường đã nhận được tổng số đơn khiếu nại, tố cáo thuộc lĩnh vực đất đai
là: 3.470 lượt đơn.
Năm 2013, Sở Tài nguyên và Môi trường đã nhận được 161 đơn thư
thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND tỉnh Lâm Đồng, khiếu nại tố cáo về:
bồi thường, hỗ trợ tái định cư (60 trường hợp), thu hồi và cấp GCNQSD đất
(54 trường hợp), tranh chấp đất đai (19 trường hợp), đòi lại đất cũ (1 trường
hợp), thu hồi đất và các tranh chấp khác (27 trường hợp). Sở đã đề xuất
UBND tỉnh giải quyết 130 đơn thư, đạt tỷ lệ 80,7%.
Cũng theo Thanh tra Chính phủ, từ năm 2008 - 2011, các cơ quan hành
chính Nhà nước giải quyết trên 162.000 đơn khiếu nại, tố cáo. Qua phân tích
cho thấy, số vụ khiếu nại, tố cáo đúng chiếm khoảng 46%; chủ yếu là khiếu


15

nại, tố cáo sai. Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo đã kiến nghị thu hồi về cho
Nhà nước trên 300 tỷ đồng, hơn 300ha đất, khôi phục quyền lợi cho cả ngàn
người dân.
2.3.2. Tình hình giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về đất đai tỉnh Lạng Sơn.
Tình hình khiếu nại, tố cáo không có diễn biến phức tạp, các vụ việc
phát sinh chủ yếu thuộc lĩnh vực quản lý đất đai và bồi thường, giải phóng
mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư. Nhìn chung, các vụ việc đã được các cấp, các
ngành quan tâm chỉ đạo, giải quyết kịp thời không để xảy ra điểm nóng. Tuy
nhiên, số lượng đơn thư phát sinh gửi vượt cấp, gửi nhiều nơi và đơn trùng
lặp còn khá phổ biến nhưng đã được các ngành, các cấp quan tâm giải