1

TI: MT S GII PHP NNG CAO CHT LNG HOT
NG CHO TR 5-6 TUI LM QUEN VI CH CI
1. PHN mở đầu
1.1 Lý do chn ti:
Nh chúng ta đã biết trẻ em không phải là một cơ thể thu nhỏ mà
là một cơ thể đang lớn và đang phát triển. Tâm hồn trẻ trong sáng
nh tờ giấy trắng, luôn khoẻ mạnh, hồn nhiên và hấp dẫn, thích thú trớc
những điều mới lạ.
Bác Hồ đã từng nói: Trẻ em nh búp trên cành,
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan
Lời dạy của Bác đã thấm nhuần vào trong tâm trí của mỗi ngời
dân Việt Nam. Chính điều đó mục tiêu của giáo dục Mầm non hiện
nay nhằm tạo điều kiện

phát huy hiệu quả của lực lợng hiện đại

trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học, văn hoá tạo tiền đề phát triển
nhân lực lao động cho tơng lai. Trong chơng trình giáo dục Mầm
non mới hiện nay yêu cầu trẻ đợc phát triển qua 5 mặt: Thể chất,
nhận thức, ngôn ngữ, thẫm mĩ, tình cảm xã hội. Ngôn ngữ là một
trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Các mục tiêu

phát triển

ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là: Hình thành và phát triển ở trẻ khả năng
nghe, đọc, phát âm và một số kĩ năng cần thiết cho việc học đọc,
học viết nh: Cách lật, m sách, cách cầm bút tô viết chữ, khả năng
phối hợp tay mắt và tri giác trọn vẹn từ trái sang phải, biết diễn tả sự
việc và ý muốn của mình bằng câu đầy đủ một cách rõ ràng, mạch

đối với trẻ Mầm non. Thụng qua hot ng cho tr Làm quen vi chữ cái
giúp trẻ phát triển trí tuệ và hình thành các thao tác t duy, trí nhớ,
phân tích tổng hợp. Làm quen chữ cái góp phần hình thành và phát
triển nhân cách cho trẻ giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung
2


3

quanh, làm cho ngôn ngữ của trẻ ngày càng mở rộng. Bên cạnh đó, trẻ
đợc làm quen chữ viết, rèn luyện kĩ năng sự thành thục của đôi bàn
tay, hình thành ở trẻ năng lực thái độ cần thiết chuẩn bị tâm thế
cho trẻ học tốt hơn.
Năm học 2012-2013 là năm học thứ t Giỏo dc mm non L Thy
thực hiện chơng trình giáo dục Mầm non. Để đáp ứng yêu cầu phù
hợp với chiến lợc giáo dục Mầm non, đòi hỏi nâng cao giáo dục toàn
diện cho trẻ nói chung và tăng cờng hoạt động lĩnh vực phát triển
ngôn ngữ cho trẻ nói riêng. đây là điều kiện thuận lợi để nhà trờng
tăng trởng cơ sở vật chất đảm bảo đồ dùng, trang thiết bị phục vụ
cho việc dạy và học nh: tranh, máy vi tính, máy chiếu... Mặt khác đợc
sự quan tâm, giúp đỡ của Ban Giám Hiệu nhà trờng, Hội cha mẹ học
sinh, các ban ngành, bạn bè đồng nghiệp về su tầm nguyên vật liệu,
làm đồ dùng đồ chơi, bản thân luôn học hỏi, trau dồi kiến thức, biết
sáng tạo lồng ghép nội dung phong phú vào các hoạt động nhằm
nâng cao chất lợng hiệu quả việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, trong
đó có giờ hoạt động làm quen chữ cái.
ợc sự phân công của BGH nhà trờng, năm học 2012-2013 tôi
phụ trách lớp 5-6 tuổi. Qua thời gian đứng lớp, nắm bắt đợc tình
hình thực tế bn thõn tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi

- Thời gian cho việc tạo môi trờng hoạt động, tìm tòi và khám phá
các đồ dùng đồ chơi một số chủ đề cha phong phú.
- Trong quá trình dạy trẻ nhiều lúc cô cha phát huy hết tính sáng tạo
của trẻ, còn rõp khuôn máy móc.
* Điều tra thực tiển:
- Để t chc hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái tốt và biết đợc mức
độ, tiếp thu, nhận thức của trẻ vào đầu năm học tôi đã tổ chức cho
trẻ làm quen chữ cái dới mọi hình thức khác nhau và tiến hành kho sỏt
đánh gía qua đó tôi nhận thấy một số nhợc điểm lớn là một số trẻ cha
4


5

tp trung chú ý và không hứng thỳ, nhn bit mt ch chm, mt s tr phỏt õm
khụng r rng, kt qu kho sỏt nh sau:
Nội

Tốt

dung
Nhận
biết chữ
cái
Phát âm

SL
7/29

%

10/29 34,4

8/29

27,5

7/29

24,1

- Qua kết quả theo giỏi đánh giá ở trên tôi nhận thấy giờ hoạt động
cho trẻ làm quen chữ cái của mình cha mang lại hiệu quả cao.Với kết
quả nh vậy, bản thân tôi luôn băn khoăn, lo lắng và suy nghĩ tìm ra
những biện pháp tối u nhất kết hợp với sự chỉ đạo của ban giám hiệu
nhà trờng để tìm ra những biện pháp nâng cao chất lợng cho trẻ làm
quen với chữ cái.
2.2 Gii pháp thực hiện:
Mt l: Nâng cao trình độ chuyên môn:
Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn
ngiệp vụ cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo
viên. Muốn thực hiện đợc điều đó mỗi bn thõn tụi phải tham gia đầy
đủ các đợt bồi dỡng chuyên đề do phòng, trờng tổ chức.
Luôn d thao giảng, dự giờ ng nghip, có ý thức học hỏi những
ngời đi trớc, tham quan các lớp, trờng bạn nhằm trau dồi kiến thức, học
những điều hay, điều mới lạ. iu quan trng nht l phi nm chc phng
phỏp ca tng loi tit, nghiờn cu cỏc loi sỏch tham kho v hng dn bi dy để
thực hiện có hiệu quả nhất. Ngoài ra tôi còn tranh thủ nghiên cứu sách
báo, su tầm các loaị tranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập
mạng để có vốn kiến thức đợc đầy đủ và phong phú hơn.
5

vấn đề hết sức quan trọng nhằm kích thích cho trẻ hoạt động, để
trẻ dễ dàng lnh hội các biểu tợng về chữ cái.
6


7

- Nhng dựng chi sn phm; v, nn, xộ dỏn, ct dỏn u phi vit ch
hng ngy kớch thớch tr quan sỏt v tỡm cỏc ch cỏi ó hc, khi tr nh c cỏc ch cỏi
ú tr cú th c dũng ch mt cỏch rừ rng theo cỏch riờng ca mỡnh .
- Trang trớ lp hc cho tr 5 tui khỏc hn vi trang trớ lp bộ, nh. Trờn mi bc tranh,
gúc chi u cú ch vit tr cú th c ghi nh mt ch v to iu kin ban u
cho tr lm quen vi các chữ cái
- Cụ giỏo nờn xõy dng to gúc Bộ lm quen ch cỏi" trong gúc hc tp theo từng
chủ đề, hấp dẫn phù hợp với đầy đủ các loại tranh ảnh truyện tranh
kèm theo th chữ to, kí hiệu của từng cháu, kí hiệu các sự vật hiện tợng xung quanh đợc thay đổi thờng xuyên kích thích sự hứng thú
của trẻ. Qua ú giỳp cho tr kh nng ghi nh. Sau khi tr c cụ giỏo gi ý cho tr tỡm
cỏc ch cỏi ó hc trờn trang sỏch, ri tỡm nhng ch cỏi ging nhau dựng bỳt chỡ
khoanh trũn hoc gch chõn nhng ch cỏi ó học trong bức tranh.
Vớ d: Thụng qua hỡnh v dựng, con vt, vt cho tr in thờm ch cỏi cũn thiu
trong t bng cỏch phỏt õm, gi tờn nhng dựng, con vt, vt ú tr nhn bit
nhng ch cỏi va hc có trong từ
- To mụi trng trong v ngoi lp hc cho tr bng cỏch vit tờn cỏc dựng,
chi, tờn ca mỡnh, tờn dựng cỏ nhõn,..để trẻ nhận biết đợc các chữ cái đã
học, tôi đã chú trọng tạo ra những đồ dùng đồ chơi dễ làm dễ kiếm
nh: lịch báo cũ trang trí và ghi từ phù hợp có gắn tranh, su tầm các
bài ca dao đồng dao, câu đố ghi bằng chữ to với các kiểu chữ phù
hợp với trẻ. Đồng thời vận động trẻ tìm kiếm su tầm các loại hột hạt củ
quả, giấy loại, hoạ báo tranh ảnh
Ví dụ: Khi học nhóm chữ cái m, l, n thuộc chủ đề thế giới thực vật

Làm quen chữ cái là môn học khô khan nên tôi cố tìm tòi đa
chữ cái đến với trẻ bằng các trò chơi mới lạ hấp dẫn nh: TC '' quay xổ
số", " đánh cờ", hái hoa trong vờn" Ô cữa bí mật, chic túi kỳ lạ...tìm
các chữ cái có trong tên của mình, tên của bạn, đồ dùng cá
nhân...Thông qua hoạt động tạo hình tổ chức cho trẻ dùng hột hạt,
giấy, củ quả...xếp, cắt dán tạo hình các chữ cái.
8


9

Với những trẻ kỹ năng tô viết còn yếu, tôi dành nhiều thời gian
luyện thêm ở hoạt động góc, sinh hoạt chiều, cho trẻ tập cầm bút tô
các đờng nét cơ bản, tô chữ theo các chấm mờ cô đã chấm sẵn,
phối hợp với bố mẹ trẻ luyện thêm cho trẻ lúc ở nhà. Riêng kỹ năng phát
âm đúng đã là một vấn đề khá nan giản vì mỗi khi trẻ đã nói chớt,
nói ngọng thì rất khó sữa, do đó trớc hết cô giáo phải dùng từ ngữ
chính xác phát âm rõ ràng ở mọi lúc mọi nơi. Khi cho trẻ làm quen
một chữ cái mới cô phải tập trẻ phát âm nhiều lần, trẻ làm quen không
chỉ là chữ cái đơn thuần mà các chữ cái đó gắn liền với các từ ngữ
có ý nghĩa với những âm khó dễ lẫn lộn nh s-x, b-p,d,b,v-r...tôi chú
trọng vào cách so sánh phõn tớch phát âm đơn giản, dễ hiểu, dùng các
hình ảnh đồ vật quen thuộc có tên gọi chứa các chữ cái đó cho trẻ
phát âm. Mặt khác, ở mọi lúc mọi nơi tôi thờng chú ý theo dõi luyện
trẻ nói đúng, sữa sai kịp thời, đặc biệt các giờ hoạt động ngoài trời:
khi quan sát tôi chú trọng vào việc khuyến khích trẻ dùng các từ láy, từ
mới, nh: lung lay, lung linh, nhè nhẹ, xanh ngắt, xanh biếc, rì rào, ào
ạt...để miêu tả hiện tợng phù hợp đối tợng trẻ quan sát. Đồng thời tôi
luôn tìm tòi su tầm các bài dồng dao, ca dao, lời hát ru , câu nói vần
về trò chơi dân gian ở địa phơng để luyện thêm cho trẻ, không

* Đối với bản thân:
- ã nắm chắc nội dung, phơng pháp hỡnh thc thit k tổ chức linh hoạt
vào các giờ cho trẻ hoạt động làm quen với chữ cái.
- Bản thân đã có kinh nghiệm trong việc sữ dụng và làm các loại đồ
dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động làm quen chữ cái. Đồ dùng đồ chơi
phong phú và đa dạng thay đổi theo từng chủ đề, đã tập trung đợc
sự thu hút của trẻ vo hot ng " Lm quen vi ch cỏi" đợc nhiều trẻ
thích vào tham gia hoạt động, trẻ tích cực quan sát tìm tòi, khám
phá phát hiện ra những câu trả lời chính xác.
* i vi tr
- Thông qua sự vận dụng phơng pháp, biện pháp nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen chữ cái, trẻ đã tự nắm bắt một số kĩ năng nghe,
10


11

nhìn và đọc. Các thao tác t thế ngồi, cách cầm bút, cách giở vở, kĩ
năng tập tô, điền từ, nối chữ, gch chõn ch cỏi ó hc,cách phát âm rõ,
nhận biết từ đúng và nhanh, cách đa mắt đọc ngày càng linh hoạt.
Trẻ nhận biết chữ cái với nhiều kiểu chữ khác nhau nh: chữ in thờng,
chữ in hoa, viết thờng và phát âm rõ ràng chính xác.
- Trẻ đã linh hoạt trong việc đọc tên, gọi tên các sự vật xung quanh
- Kết quả ở trẻ lĩnh hội, làm quen chữ cái ngày càng đợc nâng
cao. Cụ thể là:
Nội dung
Nhận biết
chữ cái
Phát âm

Tốt

27,5

2

`Yếu
SL

%

* i vi ph huynh:
- Ph huynh tin tởng vào cô giáo và sự chăm sóc giáo dục ở trờng Mầm
non ngày càng đạt chất lợng cao. Phụ huynh thể hiện sự chăm lo đến
phơng pháp giáo dục và chăm sóc trẻ khi trẻ ở nhà, có ý thức trong việc
su tầm nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi và nêu ý kiến hay trong
việc làm đồ dùng đồ chơi
- Thờng xuyên trao đổi tình hình của trẻ với giáo viên, từ đó kết
hợp giữa nhà trờng với gia đình trẻ ngày càng gắn bó.

3. PHN kết luận
3.1. í ngha ca ti:
Nõng cao cht lng hot ng cho tr 5-6 tui lm quen vi ch cỏi l một
hoạt động cú ý ngha vô cùng quan trọng, mang tớnh giỏo dc cao đối với trẻ
11


12

Mẫu giáo 5-6 tui. ồng thời ó là một nhân tố quyết định sự hình
thành cơ sở ban đầu và phát triển nhõn cỏch toàn diện cho trẻ ở lứa
tuổi Mầm non, to tin cn thit cho tr bc vo lp mt.

Qua quá trình thực hiện tôi đã vận dụng những phơng pháp,
biện pháp có hiệu quả trẻ thích thú, nhanh nhẹn, tiếp thu bài nhanh
tạo cho giáo viên thêm khéo léo, sáng tạo trọng việc làm đồ dùng đồ
chơi cho trẻ. Biết tìm ra các giải pháp để thực hiện tốt chất lợng
chăm sóc giáo dục trẻ mà bản thân tôi đang thực hiện và tiếp tục
nghiên cứu lâu dài để bổ sung những kinh nghiệm của tôi đợc hoàn
chỉnh hơn với mục đích mang lại kết quả cho trẻ trong việc làm quen
chữ cái.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân. Kính mong
sự góp ý chân thành của bạn bè đồng nghiệp, Ban Giám Hiệu Nhà trờng và hội đồng khoa học để bản thân tôi có nhiều kinh nghiệm
trong việc tổ chức cho trẻ làm quen chữ cái ngày càng hiệu quả hơn.
3.2. Kin ngh, xut:
- ngh nh trng, cỏc cp tip tc t chc tp hun cho i ng giỏo viờn v
vic thc hin chng trỡnh giỏo dc mm non.
- Mua sm cỏc trang thit b theo thụng t 02 ca b giỏo dc o to qui nh.
Dng Th Tõm- MN Mai Thy

13


14

14