I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
---------------------

HOÀNG TH THANH TUY N
tài:

KHÓA LU N T T NGHI

H
o
Chuyên ngành
Khoa
Khóa h c

: Chính quy
: Khoa h
:
ng
: 2011 - 2015

IH C

ng


I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
---------------------

HOÀNG TH THANH TUY N

i
L IC M

N
c lúc ra

khoa Môi tr

-

òng Tài

nguyên và Môi tr

"

".
G
công tác trong khoa
Nông

-

ThS.

.

Em xin châ
Thái Nguyên, ngày
Sinh viên


................. 13

ng ch t th i y t nguy h i phát sinh t i các

khác nhau........................................................................ 14

B ng 4.1
B ng 4.2.

Vi t Nam ..................................... 7

m th
Di

ng huy n Nguyên Bình ........................................... 26
t và s

ng m t s cây tr ng chính huy n

2013 ......................................................................... 30
B ng 4.3

Dân s

hành chính c a huy

...... 32

B ng 4.4

B ng 4.12 Thành ph

c th i c a b nh vi

.................................. 43
lý ............................. 44

B ng 4.13 K t qu

c th

............................................... 46

B ng 4.14 K t qu

c th

............................................... 47

B ng 4.15 K t qu

c th

............................................... 48

B ng 4.16 K t qu

c th i B nh vi n t i phòng thí nghi

.. 48

kích ho t) (JICA, 2006) ......................................................................... 17
Hình 4.1

u t ch c c a B nh vi

n Nguyên Bình, t nh

Cao B ng................................................................................................ 34
Hình 4.2

qu n lý ch t th i y t nguy h i..................................................... 39

Hình 4.3

công ngh x

c th i ........................................................... 45


iv
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH
STT

Ký hi u vi t t t

VI T T T

Ch vi

1


BVMT

:B ov

7

COD

: Nhu c u oxi hóa h c

8

QCVN

: Quy chu n Vi t Nam

9

TC

: Tiêu chu n

10

TCVN

: Tiêu chu n Vi t Nam

11


ng

:T ng oxi hòa tan
t n

18

TSS

: T ng các ch t r

19

TNHH

: Trách nhi m h u h n

20

RTYT

: Rác th i y t

21

HCV

: Viêm gan C


1.2 M c tiêu, yêu c u c

tài..................................................................................2

1.2.1 M c tiêu chung...................................................................................................2
1.2.2 M c tiêu c th ...................................................................................................2
1.2.3 Yêu c u...............................................................................................................2
1.3

tài..................................................................................................3

1.3.1 Ý ng

c t p và nghiên c u khoa h c..................................................3

1.3.2

c ti n.......................................................................................3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U.........................................................................4
lý lu n .........................................................................................................4
2.1.1. M t s khái ni

n ...................................................................................4

2.1.2 Ngu n g c phát sinh...........................................................................................4
2.1.3 Thành ph n c a ch t th i y t .............................................................................6
2.1.4 Phân lo i ch t th i r n y t .................................................................................8
c th i b nh vi n thành ph n và tính ch t.................................................10
pháp lý.......................................................................................................10


NG N

ng nghiên c u..........................................................................................21
3.2 Ph m vi nghiên c u.............................................................................................21
m và th i gian nghiên c u .......................................................................21
3.4 N i dung nghiên c u ...........................................................................................21
u ki n t nhiên kinh t - xã h i huy n Nguyên Bình, t nh Cao B ng ........21
3.4.2 T ng quan v B nh vi

n Nguyên Bình, t nh Cao B ng .........21

c tr ng qu n lý ch t th i r
vi

c th i y t t i B nh

n Nguyên Bình, t nh Cao B ng ...................................................21
xu t các gi i pháp kh c ph c và nâng cao công tác qu n lý ch t th i r n y

t t i B nh vi

n Nguyên Bình, t nh Cao B ng.................................21

xu t các gi i pháp kh c ph c và nâng cao công tác qu
t i B nh vi

c th i y t

n Nguyên Bình, t nh Cao B ng.....................................21

4.2.4 Ch

m v c a B nh vi

n Nguyên Bình, t nh

Cao B ng ..................................................................................................................35


vii
c tr ng qu n lý ch t th i r

c th i t i B nh vi

khoa huy n Nguyên Bình, t nh Cao B ng.................................................................35
4.3.1 Ch t th i r n .....................................................................................................35
c th i ..........................................................................................................43
xu t các gi i pháp kh c ph c và nâng cao công tác qu n lý ch t th i r n y t
t i B nh vi

n Nguyên Bình, t nh Cao B ng.....................................49

4.4.1 Nâng cao h th ng qu n lý...............................................................................49
4.4.2 Nâng cao ho
vi

ng b o v

ng và qu n lý ch t th i r n y t t i B nh


U

tv
Xã h

ng

v a phát tri n kinh t hi

n s phát tri n b n v

i song song v i b o v m

tình tr ng ô nhi

ng sinh thái. Tuy nhiên,

ng v

kh p m

ng sinh s ng, ho
ngày b tàn phá c

c

ng và phát tri n c

ng qu c t v



ng và xã h i c p

c ta, nhi u b nh vi n tr thành ngu n gây ô nhi
n cho c

truy n nhi m là ch

ng. Các ch t th i y t có ch

th i y t nguy h
vi

c ph m nguy

h

i ti p xúc v i ch t

m b nh ti m tàng, bao g m nh
y t , nh

nh

ng các y u t

c h i có trong rác y t , các lo i hoá ch

hi m, các ch t th i phóng x , các v t s c nh n, v.v



is

c th i c a các b nh vi n là v

i.
các vi trùng

gây b nh và thu c kháng sinh, thu c sát trùng. Các vi trùng gây b nh có th t n t i
trong m t th i gian nh
m t v t ch

i nó s phát tri n trên
ng lây lan các b nh truy n nhi

m khác bi t c

c th i b nh vi n so v i các lo

c th i khác.


2
Ngoài ra, các ch t kháng sinh và thu c sát trùng xu t hi n cùng v

c th i

s tiêu di t các vi khu n có l i và có h i gây ra s phá v h cân b ng sinh thái
trong h các vi khu n t nhiên c


1.2 M c tiêu, yêu c u c

tài

á
huy n

1.2.1 M c tiêu chung
-

n lý CTR

c th i và

nâng cao hi u qu trong công tác qu n lý CTR

t s gi i pháp

c th i Y t t i B

huy n

Nguyên Bình, t nh Cao B ng.
1.2.2 M c tiêu c th
-

qu n lý CTR

chung



n công tác qu

c th i y t

huy n Nguyên Bình, t nh Cao B ng.
- Các m u nghiên c u ph
ki n th c t

i di n cho khu v c l y m

a bàn nghiên c u.

xu t gi i pháp ki n ngh ph i có tính kh thi, th c t , phù h p v
.

u


3
1.3

tài

1.3.1

c t p và nghiên c u khoa h c
- Áp d ng nh ng ki n th c t

ng vào nghiên c u th c t .

PH N 2
T NG QUAN TÀI LI U

2.1

lý lu n

2.1.1. M t s khái ni

n

-

t B o v môi t

ng 2005

ng bao g m các y u t t nhiên và v t ch t nhân t

i, có nh

i s ng, s n xu t, s t n t i, phát tri n c

i và sinh v

- CTRYT: CTRYT
g m t t c ch t th i r

[10]
-BYT bao

i và môi
c có

c tiêu h y an toàn.[6]
ng qu n lý vi c phân lo i, x

u,

, gi m thi u, tái s d ng, tái ch , x lý, tiêu h y ch t

th i y t và ki m tra, giám sát vi c th c hi n.[6]
2.1.2 Ngu n g c phát sinh
-H u h t, các CTRYT là các ch t sinh h
c phân lo i c n th
gây ra nh ng nguy h

ch

c thù, n u

c khi x chung v i các lo i ch t th i sinh ho t s
.

- Theo quy ch qu n lý ch t th i y t (B Y t ) thì ch t th i y t là v t ch t
th r n, l

c th i ra t

y t nguy h i và ch t th


u tr , ph u thu
+ Các ho

ng nghiên c u thí nghi m trong phòng b nh.

+ Các ho

ng h ng ngày c a nhân viên b nh vi n, b

i

nhà b nh nhân.
- Các ch t th i phát sinh t các ho

ng chuyên môn, t các quá trình

khám ch a b nh:
+ Các ch t nhi m khu n bao g m: Nh ng v t li u th m máu, th m d ch và
các ch t bài ti t c
b

i b nh

:

p d , áo choàng,

v i, các túi h u môn nhân t o, dây truy n máu, các ng thông, dây và túi

dung d ch d


p xác và b o qu n các m u xét nghi m), các hóa ch t hóa h c h n

h p (các dung d ch làm s ch và kh khu

u m , các dung d ch làm

v
- Các ch t th i sinh ho t c a b nh nhân, thân nhân, cán b nhân viên y t t i
b nh vi n: Gi y v n, v
- Ch t th i t ho

h p, th

a, rau, v

ng chung c a b nh vi

ch t th i r n trên thì ch t th i phát sinh t các ho
ch t th i y t

ch

ng chi m kho ng 10% t

Trong s các lo i
c coi là
ng rác th i b nh vi n.



c p t nh c p huy n
c p t nh c p huy n
0.97
0.88
0.73
0.86 0.16
0.14
0.11
0.14

c bi t

1.08

0.27

1.00

1.11

0.30

0.31

0.18

0.26

0.64


0.03

Ph u thu t

1.02

0.87

0.73

0.87

0.26

0.21

0.17

0.21

Ph s n

0.82

0.95

0.73

0.83


0.10

0.08

1.00

0.03

0.03

0.03

0.03

c

(Ngu n: B Y t , 2009)[4]
2.1.3 Thành ph n c a ch t th i y t
Quy ch qu n lý CTRYT do b y t

t các nhóm

và lo i ch t th i y t phát sinh.
tính ch t nguy h i, ch t th i tron

m lý h c, hóa h c, sinh h c và
yt

t




7
-

th y tinh: Chai l , ng tiêm, bông tiêm, th y tinh, ng nghi

-

nh a: H

-

kim lo i: Kim tiêm, dao m , h

- B nh ph m: Máu m dính
-

[15]

* Thành ph n hóa h c
Thành ph n hóa h c c a ch t th i r n y t g m các d ng:
- Nh ng ch

i, b t bó, chai l th y tinh, s

t,

thu c th
- Nh ng ch t h


0.7

Thu tinh, ng tiêm, chai l thu

a

b t bó gãy chân

3.2
8.8

Chai, túi nh a các lo i

10.1

B nh ph m

0.6

Rác h

52.57
t r n khác

21.03

Gi y các lo i

3


u s c nh n c a dây truy n,
ng tiêm, m nh th y tinh v và các v t s c nh n

khác s d ng trong các ho

ng y t .

- Ch t th i lây nhi m không s c nh n (lo i B): Là ch t th i b th m máu,
th m d ch sinh h c c

và các ch t th i phát sinh t bu ng b nh cách ly.

- Ch t th

m cao (lo i C): Là ch t th i phát sinh trong các

phòng xét nghi

nh ph m và d ng c

ng, dính b nh ph m.

- Ch t th i gi i ph u (lo i D): Bao g
i

ph

ng v t thí nghi m.[15]
* Ch t th i phóng x

phóng x

[15]

* Ch t th i hóa h c nguy h i
Ch t th i hóa h c bao g m các hóa ch t có th không gây nguy h
ng, axit béo, axit amin, m t s

lo i mu

t nguy h

Formaldehit, hóa ch t quang h c, các dung môi, hóa ch

ti t khu n y t

và dung d ch làm s ch, kh khu n, các hóa ch t dùng trong t y u
Ch t th i hóa h c nguy h i g m:
-

c ph m quá h n, kém ph m ch t không còn kh

-

d ng.

c s d ng trong b nh vi n, nó

cs d



ib

u tr b ng hóa tr li u.

- Ch t th i ch a kim lo i n ng: th y ngân (t nhi t k , huy t áp k th y ngân
b v , ch t th i t ho

ng nha khoa), cadimi (Cd) (t pin, c quy), chì (t t m g

b c chì ho c v t li u tráng chì s d
nh, x tr ).[15]

t các khoa ch


10

-

c th i b nh vi n g m có:

+ Các ch t th i gi

c th i sinh ho t.

+ Các vi sinh v t, vi khu

c th i ra t b nh nhân có th d



ng t

ng m t cách b

ng, n y sinh và lan truy n các th b nh hi m

u ki n v sinh, s c kh e c

ng mang ch t nguy h

c th

th

c th i t b nh vi n
ng l n các hóa ch

ch

ch máu t quá trình t y r a v

c a b nh nhân.
-

c th i b nh vi n là ngu n ô nhi

ng, phát tri n dây chuy n, g m r t

nhi u thành ph n s ng, các ch t, h p ch


n gi m

c th i.[16]
pháp lý

- Ngh

nh s

qu n lý ch t th i r n.

-

a Chính ph v


11
- Quy

nh s

Chính ph v phê duy

-

a Th t

án t ng th x lý ch t th i y t


ng Chính ph phê duy t chi n

.

- QCVN 28: 2010/BTNMT c a B
k thu t qu c gia v

ng v quy chu n

c th i y t .

- Lu t T
ngày 26/06/2012.

c Qu c h

c CHXHCNVN thông qua

18/2013/TT
aB Y
t v vi c
nh v v trí, thi t k
u ki
v t ch t, k thu t, thi t b c a
khám b nh, ch a b nh truy n nhi m.
31/2013/TT
aB Yt
v vi
nh v quan tr
ng t ho



12
Hai trong s các b nh vi n này s d ng xe chuyên ch rác không có n
b nh vi

c trang b

trình v

t.

chúng g

các b nh vi

qu n lý ch t th i y t

ov
i nguy h i mà rác th i y t

- Qu n lý RTYT

thành v

l n

n.[1]

h uh


n làm bùng

phát b nh viêm gan B. Th i gian qua

c này khi

i t vong. Ngoài ra,

rác th i y t còn có

n môi tr

ng do có th phát tán trong

ngu

ng r t l
t

[1]

2.3.2 Hi n tr ng công tác qu n lý ch t th i r

c th i y t t i Vi t Nam

2.3.2.1 Ch t th i r n y t
* Hi n tr ng
- Vi t Nam là qu


lo

khác nhau
(

/ngày)

Lo i b nh vi n

nh
nh
n,

0,35

0,42

0,23 - 0,29

0,28 - 0,35

0,29

0,35

0,17 - 0,29

0,21 - 0,35

0,17 - 0,22


t

m t nhi

b

m b o r ng r c th i y t hoàn toàn ti t trùng và có th g
Tuy nhiên công ngh
b

l i nhi u v

C. Vi c x

t

ng rác th i y t t i 90%.

ng ph i x lý thê

ng th i phát ra khí dioxin gây b

o ra tro

i lý do này các t ch c th gi i

n ngh không ti p t c s d ng công ngh
d ng công ngh khác có kh


15
lo i rác th i, tuy nhiên nó v n t o ra nh ng hi u ng ph

i v i thành ph n rác th i

sau x lý. Vì v y vi c s d ng trong các b nh vi n do các lo i rác th i y t r
d ng d n t

m b o rác th i sau x

- Công ngh lò h p: Lò h

t trùng.[13]

c x d ng r ng rãi nh t trong ngành y t

ti t trùng các thi t b y t và x lý rác th i lây nhi m tr thành rác th
Công ngh lò h p s d ng s k t h p gi a x lý
l cl
t

nhi

cao, h

kh vi trùng, vi rút gây b nh và các m m b nh sinh h
c h i tr thành rác th i thông
n xu

ng.

ng ph có th

n

n s c kh e c

i tham gia

vào quá trình x lý rác th i. M t khác công ngh vi sóng ch thích h p cho nh ng
trung tâm y t có quy mô x lý rác th i nh .[13]
- X lý b ng công ngh sinh h c: Quy trình này khá gi ng v i vi c x lý
b ng hóa ch t vì t n d

tiêu di t vi trùng.[13]

- X lý b ng ch t phóng x : Hình th c x lý này ch phù h p v i m t s lo i
rác th

c bi t. Nguyên lý là s d ng ch t phóng x nh m tiêu di t vi khu n, m m

b

i vi c x lý ph

x . Vi c s d

n ph

tránh nhi m phóng
c nghiên c u k

y t thu c h d

c, s n xu t thu c

y t B , ngành. Theo s li u th ng kê cho th y, có 773 b nh vi n c
xây d ng và trang b m i ho c s a ch a nâng c p h th ng x
kho ng g n 563 b nh vi

th ng x

c th

c th i (ch y u là

huy n và t nh). Kho ng 54,4% các b nh vi n có h th ng x
các b nh vi n tuy

nh vi n tuy n t nh và 45,3% các
nhi u B nh vi

c s a ch a, nâng c p cho phù h p v i quy mô phát tri n, nhu

c

c kh

qu c gia v

m b o quy chu n, tiêu chu n k thu t



lý ô nhi m môi

.[1]

- T t c 52,3% (90/172) b nh vi n có h th ng x
không có h th ng x
không ho

tuy n

c th i (73,5%

b nh vi n tuy n huy n). Tuy v y, h th ng x lý ch t th i
xu ng c p, c

c

c th i, 7,0% b nh vi n có h th ng x

ng. Nhi u h th ng x

c th

* M t s công ngh x
H th ng x
-

c th i



Kh trùng

c th i sau khi r i b ch a s

(B imhoff), l c qua b l c nh gi

X th i

c x lý hóa h c t i b l ng

c kh trùng b

c