A. PHẦN MỞ ĐẦU
1.

Lí do chọn đề tài

Văn học Mỹ tuy là nền văn học “sinh sau đẻ muộn” so với các nước trong khu vực
nhưng lại có những thành tựu, những bước phát triển vượt bật và trở thành một nền văn
học lớn trên thế giới. Với hàng loạt tác giả, tác phẩm tiêu biểu như: Hemingway với
“Ông già và biển cả” ; Kafka với “Lâu đài, vụ án, người thầy thuốc nông thôn” ; Marcel
Proust với “Đi tìm thời gian đã mất”;… Nhưng có lẽ trong vô vàn những tác giả tiêu biểu
cho văn học Mỹ thì hiện lên trên hết là William Faulkner – một nhà văn quan trọng nhất
thế kỉ XX. Ở Việt Nam việc tìm hiểu về con người ông cũng như đi sâu khám phá những
đặc trưng trong phong cách sáng tác của tác giả này vẫn còn rất hạn chế bởi muốn hiểu
được tác phẩm của nhà văn này đòi hỏi độc giả phải thật sáng suốt, không ngừng tư duy
thì mới có thể khám phá được cái đẹp ẩn dưới những trang văn của ông.
William Faulkner có rất nhiều những tác phẩm nổi tiếng, những tác phẩm ấy đã khẳng
định và làm nên tên tuổi cho ông, trong giới hạn của một bài tiểu luận khó có thể giới
thiệu hết các tác phẩm cũng như những đặc trưng tiêu biể trong sáng tác của ông. Chính
vì vậy tôi chọn lấy cuốn tiểu thuyết “Âm thanh và cuồn nộ” để đi khám phá và đào sâu
nghiên cứu. Tác phẩm này được nhiều người đọc đánh giá là một quyển tiểu thuyết nổi
tiếng nhất thế kỉ XX, qua thời gian quyển tiểu thuyết này đã trở thành một đề tài thách đố
không ít nhà nghiên cứu bởi thủ pháp nghệ thuật đặc sắc, lối kể chuyện theo dòng ý thức,
biểu tượng nghệ thuật và tư tưởng nghệ thuật của nhà văn thiên tài William Faulkner.
Xuất phát từ việc muốn đào sâu nghiên cứu một khía cạnh trong tác phẩm “Âm thanh và
cuồn nộ” để khám phá đặc sắc nghệ thuật của Faulkner. Tôi chọn cách khám phá tác
phẩm của ông qua không gian và thời gian nghệ thuật được biểu hiện dưới dạng thức các
biểu tượng, để từ đó có thể thấy được phong cách và những tư tưởng của William
Faulkner gửi gắm cho hậu thế, đó cũng chính là lí do để tôi chọn đề tài “Không gian và
thời gian nghệ thuật dưới dạng thức các biểu tượng nghệ thuật trong Âm thanh và
cuồng nộ” - William Faulkner.
2.

Phương pháp đầu tiên được sử dụng để nghiên cứu về “Không gian và thời gian
nghệ thuật dưới dạng thức các biểu tượng nghệ thuật trong Âm thanh và cuồng nộ” William Faulkner là phương pháp hệ thống hóa vấn đề nghiên cứu bởi, để nhìn nhận
chính xác về không gian và thời gian nghệ thuật trong “Âm thanh và cuồng nộ” đòi hỏi
phải hệ thống lại các “biểu tượng” để có thể tái hiện một hệ biểu tượng thời gian và không
gian trong quyển tiểu thuyết thì phương pháp này không thể thiếu.
Việc nghiên cứu không gian và thời gian dưới dạng thức các biểu tượng đòi hỏi phải có sự
tích hợp với văn hóa, lịch sử bởi biểu tượng nghệ thuật có sự gắn kết chặt chẽ với Văn
hóa, xã hội,… vì vậy trong quyển tiểu luận này tôi đã sử dụng phương pháp liên ngành.
Sau cùng để xác định tần suất xuất hiện các biểu tượng thì không thể không sử dụng đến
phương pháp thống kê để góp phần chỉ ra ý nghĩ biểu trưng của các biểu tượng.
5.

Mục đích nghiên cứu

Chọn nghiên cứu đề tài “Không gian và thời gian nghệ thuật dưới dạng thức các
biểu tượng nghệ thuật trong Âm thanh và cuồng nộ” - William Faulkner nhằm tìm
hiểu, giả mã những điều bí ẩn về không gian và thời gian thông qua các biểu tượng, đồng
thời giúp đánh giá được phần nào về phong cách nghệ thuật của William Faulkner.
6.

Bố cục đề tài

Luận văn gồm bốn phần: Phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận và phần tài
liệu tham khảo. Trong phần nội dung được phân làm 3 phần.
Chương 1: Cơ sở lí luận
Chương 2: Hệ biểu tượng không gian
Chương 3: Hệ biểu tượng thời gian


B. PHẦN NỘI DUNG

gian vật chất bên ngoài bởi qua cái nhìn của người nghệ sĩ không gian ngoài thực tế đời
sống đi vào tác phẩm với vai trò là một không gian nghệ thuật khác hẳn với không gian
khách thể, nhưng ranh giới ấy không dễ thấy được như bức tranh có khung tranh và hình
ảnh, cũng có đôi lúc nó rạch ròi với hiện thực cuộc sống nhưng cũng có những lúc hiện
thực và nghệ thuật hòa làm một, lúc bấy giờ không gian thực và không gian nghệ thuật
như hòa làm một. Độc giả đọc tác phẩm như đang nhìn lại không gian sống hằng ngày, rất
quen thuộc và gần gũi, đó chính là điểm đặc sắc làm nên tính chất của không gian nghệ
thuật. Nó có thể làm con người trở nên hùng vĩ, nhưng cũng có thể biến họ trở nên nhỏ bé
điều đó phụ thuộc vào ngòi bút của người nghệ sĩ trong quá trình sáng tạo nghệ thuật.


b. Thời gian nghệ thuật
Cùng với không gian nghệ thuật, Thời gian nghệ thuật là một phạm trù của hình
thức nghệ thuật thể hiện phương thức tồn tại và triển khai của thế giới nghệ thuật, nếu thế
giới thực tại tồn tại trong thời gian thì thế giới nghệ thuật cũng tồn tại nhưng là sự tồn tại
trong thời gian nghê thuật. Theo từ điển văn học thì thời gian nghệ thuật là “hình thức nội
tại của hình tượng nghệ thuật thể hiện tính chỉnh thể của nó” . Khác với thời gian thực
được đo bằng ngày, tháng, năm, giờ, phút, giây,… thời gian nghệ thuật có thể đảo ngược
quay về quá khứ, cũng có thể nhảy cóc đến tận tương lai, có thể dồn nén một khoảng thời
gian dài trong dung lượng vài trang giấy, lại có thể kéo dài chốc lát thành một khoảng thời
gian dài vô tận.
Thời gian nghệ thuật gắn liền với hình tượng nghệ thuật khi nào ngòi bút người nghệ sĩ
chạy theo diễn biến sự kiện thì thời gian trôi nhanh, khi nào dừng lại miêu tả thì thời gian
trôi chậm lại, có thời gian không tách rời cốt truyện, có thời gian đi liền với dòng ý thức
của nhân vật. Thời gian nghệ thuật phản ánh sự cảm thụ của con người trong từng giai
đọn, khoảnh khắc,… đồng thời cũng thể hiện sự cảm thụ độc đáo của tác giả về sự tồn tại
của con người trong thời gian.
Tóm lại thời gian nghệ thuật dưới ngòi bút của người nghệ sĩ có thể linh hoạt biến hóa tùy
theo dụng ý nghệ thuật của tác giả, đôi khi nó gắn liền với thời gian thực và hòa là một,
nhưng cũng có lúc tách bạch rõ rang. Chính tất cả những điều đó đã làm cho thời gian

1.

William Faulkner với “Âm thanh và cuồng nộ”

William Faulkner là nhà văn của thế kỉ XX - thế kỉ đầy sự biến động về chính trị,
văn hóa và xã hội. Ông trải qua rất nhiều thăng trầm cuộc sống. Faulkner sinh ra trong
một gia đình quí tộc ở miền Nam nước Mỹ. Miền Nam với bao câu chuyện huyền thoại
của người da đỏ đã góp phần nuôi dưỡng tâm hồn nhà văn, để lại những ấn tượng sâu
đậm, trở thành nguồn cảm hứng cho các câu chuyện của ông. Bản thân Faulkner cùng gia
đình mình đã trải qua rất nhiều biến cố, chính những biến cố ấy khiến tâm thức người
nghệ sĩ có những vết hằn kí ức rất sâu, có lẽ vì vậy mà các tiểu thuyết của Faulkner hiện
lên hình ảnh con người bất hạnh cùng những mảnh đời đầy bi kịch.
William Faulkner đã đến với nghệ thuật bằng một niềm tin mãnh liệt về con người, như
chính ông từng khẳng định: “Tôi khước từ chấp nhận sự tàn lụi của con người. Tôi tin
tưởng rằng con người sẽ chiến thắng. Nó bất tử không phải vì giữa muôn loài nó có một
tiếng nói không mệt mỏi mà là vì nó có một linh hồn, một tinh thần có khả năng trắc ẩn,
hy sinh và chịu đựng, nhiệm vụ của nhà văn là phải viết về những điều này. Đó là đặc
quyền của họ để giúp con người chịu đựng bằng cách nâng cao trái tim mình lên, bằng
cách nhắc nhở con người về lòng dũng cảm và danh dự, hy vọng và tự hào, trắc ẩn và hy
sinh những gì đã từng là vinh quang trong quá khứ của họ”.
Ông là tác giả của rất nhiều các tác phẩm nổi tiếng và đi vào lòng người đọc không ít
trong số đó đã trở thành những danh tác được nhiều người biết đến như: Con gấu, Bông
hồng cho Emily, Mặt trời chiều hôm ấy, nổi tiếng nhất là Âm thanh và cuồng nộ, Nắng
tháng tám, Absalom Absalom. Đặc biệt với quyển tiểu thuyết Âm thanh và cuồng nộ ông
từng khẳng định rằng “nó là thất bại đau đớn tuyệt diệu nhất của đời tôi” để thể hiện sự
yêu thích của mình đối với quyển tiểu thuyết này.
Về tiểu thuyết “Âm thanh và cuồng nộ” Đây là tiểu thuyết được viết thứ tư của
Faulkner. Nó đánh dấu bước chuyển về tư duy sáng tác của nhà văn. Đó là lối viết theo
phong cách dòng ý thức cùng sự phân vai ngôi kể. Lúc mới ra đời, tác phẩm chưa được
người đọc hoan nghênh, nhưng theo thời gian nó đã tạo được tiếng vang lớn, đưa tên tuổi

Đọc tác phẩm người đọc như đang đi vào một mê lộ, nơi đó đầy rẫy những thứ âm thanh
và sự cuồng nộ không phải của một nhân vật chính nào, bởi trong quyển tiểu thuyết này
không có nhân vật chính nhất nào, mà mỗi một nhân vật là một mảnh ghép của “bức tranh
xô bồ màu sắc” nhưng chính sự rối loạn, vô nghĩa ấy đã khơi gợi được sự tò mò của độc
giả tìm đến và khám phá, cố vén bức màn để tìm một lối đi sáng nhất cho quyển tiểu
thuyết này.
Tuy nhiên một trong những thành công của William Faulkner ngoài việc đảo ngược trật tự
thời gian và nghệ thuật kể chuyện theo dòng ý thức có lẽ là việc xây dựng một hệ thống
các biểu tượng nghệ thuật về để tạo nên một không gian nghệ thuật rất riêng cho tác phẩm
của mình.
Do vậy việc khám phá hệ biểu tượng nghệ thuật về không gian trong tác phẩm này sẽ
giúp thấy được một không gian nghệ thuật đặc sắc và góp phần vén bức màng đang che
đậy toàn bộ tác phẩm.
2. Hệ biểu tượng nghệ thuật về không gian
Trong Âm thanh và cuồng nộ hiện lên một không gian rất quen thuộc với tác giả,
đó là không gian của miền nam nước Mỹ. Không gian ấy là chất liệu và nguồn cảm hứng
sâu sắc để William Faulkner viết nên một thiên tiểu thuyết để đời. Có thể thấy không gian
trong quyển tiểu thuyết là một không gian kì ảo và tràn đầy những biểu tượng nghệ thuật,
chính vì vậy việc tìm hiểu không gian nghệ thuật trong tiểu thuyết Âm thanh và cuồng nộ
phải được thực hiện dưới dạng thức đi tìm hiểu các hệ biểu tượng nghệ thuật về không
gian như: Biểu tượng hàng rào, ngọn cây, cửa sổ.
2.1. Cửa sổ - biểu tượng của sự tiếp nhận
Theo từ điển biểu tượng văn hóa thế giới đã đề cập đến biểu tượng cửa sổ là nơi
tiếp nhận ánh sáng chính vì vậy mà khi đề cập đến biểu tượng này người ta thường liên
tưởng đến sự tiếp nhận nhưng trong Âm thanh và cuồng nộ cửa sổ trong ngôi nhà


Compson dường như khép kín. Nó như một sự tuyệt giao với thế giới bên ngoài, nơi ấy
các nhân vật cố gắng mở nó để có thể tiếp nhận một không gian rộng lớn từ thế giới mênh
mông vô tận từ bên ngoài ngôi nhà của mình. Benjy luôn khóc thét mỗi khi bị nhốt trong

tác của Faulkner. Ông đã xây dựng không gian cho chính tác phẩm của mình bằng một
cách rất riêng và điều đó làm ông không thể lẫn vào bất cứ nhà văn nào trong nền văn học
Mĩ thế kỉ XX.
2.2. Ngọn cây - nguồn gốc của sự khám phá
Trong quyển từ điển biểu tượng văn hóa thế giới đã đề cập đến biểu tượng ngọn
cây là biểu trưng cho sự khám quá, truy tìm về bản nguyên của cuộc sống, soi chiếu vào
tác phẩm Âm thanh và cuồng nộ có lẽ biểu tượng này gắn bó rất mật thiết với một nhân
vật là “thất bại đau đớn tuyệt diệu” nhất cuộc đời ông – Caddy, Khi Caddy leo lên cây để
nhìn vào đám tang của bà Nội. Đó là khát vọng muốn tìm hiểu về ý nghĩa của cái chết thứ mà bất cứ ai dù muốn hay không vẫn phải đón nhận nó. Biểu tượng ngọn cây không


chỉ giúp Caddy khám phá bí mật về cái chết, nó còn giúp cô tìm hiểu đời sống nhục dục,
xác thân khi có lần cô đã cố leo qua ngọn cây để tìm đến người tình của mình.
Ngọn cây đã gợi ra một không gian cao với hiện thân của vẻ đẹp trong sạch, thánh thiện
và biểu tượng này đã gắn bó sâu sắc với Caddy trong giai đoạn cô vẫn còn ngây thơ trong
trắng cho đến khi một điềm báo xuất hiện khi có lần Caddy leo qua ngọn cây và chiếc váy
của cô đã dính bùn nhơ, có lẽ đây là cách Faulker tiên đoán về số phận của nhân vật được
ông ưu ái trong quyển tiểu thuyết này. Caddy với một cốt cách thanh cao, lương thiện và
là con người của sự che chở khi luôn cố gắn đùm bọc cho các em mình và luôn mang
trong mình một khát khao khám phá cuộc sống nhưng lại chịu những nổi đau đớn mà có
lẽ những người thiếu nữ cùng tuổi với cô không ai phải chịu nỗi thống khổ đến thế.
Biểu tượng nghệ thuật ngọn cây đã giúp ta hiểu thêm về ý nghĩa không gian trong Âm
thanh và cuồng nộ. Không gian trong tác phẩm này là không gia khám phá, nó rộng lớn
không chỉ bởi cuộc đời là vô hạn, vũ trụ là bao la mà còn là những chuyến đi. Nơi đó con
người thực hiện cuộc hành trình khám phá chính bản thân mình, trên con đường ấy, đớn
đau, vinh quang và tủi nhục luôn song hành.
2.3. Hàng rào - Biểu tượng của sự chia cắt
Nhắc đến biểu tượng hàng rào là nhắc đến dấu hiệu của sự chia cắt, từ xưa và
đến bây giờ cũng thế hàng rào giúp phân chia ranh giới giữa quốc gia này với quốc gia
kia, ngôi nhà này với ngôi nhà kia, chính vì thế mà khi biểu tượng này xuất hiện độc giả

chính nhân vật. Họ muốn tìm đến một không gian khác đó chính là khát vọng muốn trở
về tự nhiên, sống lại những tháng ngày tươi đẹp.
Tóm lại trong Âm thanh và cuồng nộ không gian nghệ thuật đã được xây dựng
dưới dạng thức hệ biểu tượng về không gian như: Cửa sổ, ngọn cây, hàng rào. Dưới các
biểu tượng đó, nhân vật bị cầm tù trong không gian và họ cố vượt thoát khỏi nó, nhưng
mọi cố gắng đều trở nên thất bại và chính những thất bại ấy đã tạo nên những âm thanh
khác nhau và đầy cuồng nộ. Hệ biểu tượng về không gian đã soi rọi bi kịch về sự suy tàn
của gia đình Compson và khắc họa nó một cách đầy đủ và chân thật nhất.


CHƯƠNG 3: HỆ BIỂU TƯỢNG NGHỆ THUẬT VỀ THỜI GIAN
Vấn đề sử lí thời gian nghệ thuật đã đặt ra một thách thức với nhà văn, phải làm
sao để thời gian nghệ thuật phải kích thích được sự đồng sáng tạo của độc giả và Faulkner
đã làm được điều đó và cho thấy tài năng độc đáo của mình khi câu chuyện về một gia
đình được ông ngưng đọng chỉ với bốn ngày nhưng đầy những biến cố và sự kiện, làm
được điều đó là do ông đã sử dụng một hệ biểu tượng thời gian trong tác phẩm của mình.
1. Đồng hồ - Sự cầm tù vĩnh cửu
Hình ảnh chiếc đồng hồ được nhà văn miêu tả tỉ mỉ và chi tiết trong phần hai của
văn bản. Khi Quentin học tại Harvard vào năm 1910, sau đám cưới em gái gần hai tháng,
nhân vật này đập nát chiếc đồng hồ của người cha trao cho với ý định trốn chạy khỏi cuộc
đời này, tìm đến một nơi không có khổ đau và bất hạnh. Mỗi tiếng ngân của chiếc đồng
hồ như biểu trưng cho sự cầm tù Quentin trong hiện thực đau thương.
Đồng hồ là một thứ thanh âm đưa con người đi sâu và khám phá nội tâm nhân vật.
Quentin sống trong sợ hãi và bất an. Mỗi thời khắc hắn nhìn Đồng hồ đều gợi lên nhịp
trôi cuộc sống, một đi không trở lại và mỗi giây trôi qua anh ta đang tiến dần đến cái chết.
Thời gian như ngưng đọng khi Quentin nhớ về kí ức với Caddy. Cô ta là nỗi đau đớn lớn
nhất dày vò trái tim Quentin: “Sao em không đưa anh ta vào nhà, Caddy ? Sao em làm
như một mụ đàn bà da đen ngoài đồng ngoài rãnh trong bụi trong bờ lẩn lút mơ cuồng nơi
rừng tối?”. Hiện thực đã không thể giải thoát cho anh ta và thế Quentin cố quay ngược
thời gian trở về quá khứ nhưng trở lại quá khứ hiện thực vẫn hiện hữu và những nổi đau

sự hiện hữu của cuộc đời đang trôi trãi bên anh ta mà tiếng chuông còn là biểu trưng cho
sự cứu rỗi linh hồn của em gái Caddy, nó chính là âm vang giúp Caddy suy tưởng về giá
trị của cuộc sống, triết lí tình thương.
Với âm thanh vang dội, tiếng chuông không chỉ giúp các nhân vật nhận thức về hiện thực
mà còn giúp gợi nhớ về quá khứ thanh bình yên ả ở quê nhà Jefferson. Tiếng chuông xuất
hiện lúc thì trầm bổng, lúc thì vang dội, mạnh mẽ đã tạo ra rất nhiều cung bật cảm xúc
cho các nhân vật, tiếng chuông còn biểu tượng cứu rỗi linh hồn cho các nhân vật nhà
Compson bởi sự đau thương và thất bại mà họ đã gánh trên vai. Do đó tiếng chuông nhà
thờ cùng với lời thuyết giảng của mục sư Shegog giúp thấy cái mở đầu và cái kết thúc của
bi kịch trong gia đình Compson, “tao đã thấy cái bắt đầu, và bây giờ tao thấy cái kết
thúc”.
Với những đặc tính của mình, thông điệp mỗi lần chuông rung đã tạo cho nhân vật những
xúc cảm riêng. Đưa người đọc xâm nhập sâu hơn vào đời sống nội tâm bên trong mỗi
hình tượng, mỗi cá nhân luôn có một quả chuông tình yêu sẵn sàng ngân reo và hòa điệu
với cuộc sống. Đó có lẽ là thông điệp mà nhà nghệ sĩ đã gửi gấm qua biểu tượng chiếc
chuông và hơn thế mỗi một lần ngân vang là một lần con người trở về với chính mình,
tỉnh thức trước cuộc sống tối tâm, đầy rẫy những âm thanh và cuồng nộ.
Tóm lại Đồng hồ và chiếc chuông đã cộng hưởng cùng nhau để làm nên những
thanh âm độc đáo trong văn bản, chúng kết nối các thanh âm lộn xộn giữa các hình tượng
nhân vật với nhau. Đồng thời thông qua nó, dấu ấn dòng ý thức hiện lên đậm nét. Thời
gian có thể tồn tại như một khoảnh khắc trong cuộc sống. Đó là thứ thời gian trong ý thức
của mỗi người chứ không là thời gian tuyến tính. Với Đồng hồ, ta thấy được một cảm
thức cầm tù rõ nét trong mỗi nhân vật. Còn chiếc Chuông lại gợi lên nhịp đập của cuộc
đời và đưa ta vào hành trình thức tỉnh các linh hồn đau khổ trong quyển tiểu thuyết Âm
thanh và cuồng nộ.
Thời gian nghệ thuật trong quyển tiểu thuyết đã ẩm mình dưới một hệ biểu tượng về thời
gian từ đó góp phần tạo nên điểm đặc sắc trong quyển tiểu thuyết và thu hút độc giả đến
gần với Âm thanh và cuồng nộ của FaulKner để cùng “sáng tác” với ông, thực hiện cuộc
hành trình khám phá, giải mã những bí ẩn đằng sau những lớp biểu tượng nghệ thuật vô
cùng đặc sắc này.