MỤC LỤC
MỤC LỤC.........................................................................................................................................i
MỤC LỤC.........................................................................................................................................i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT......................................................................................................vii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT......................................................................................................vii
DANH MỤC CÁC BẢNG............................................................................................................viii
DANH MỤC CÁC BẢNG............................................................................................................viii
DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ............................................................................................................x
DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ............................................................................................................x
DANH MỤC HỘP...........................................................................................................................xi
DANH MỤC HỘP...........................................................................................................................xi
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN.............................................................................................................xii
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN.............................................................................................................xii
THESIS ABSTRACT....................................................................................................................xiv
THESIS ABSTRACT....................................................................................................................xiv
PHẦN 1. MỞ ĐẦU..........................................................................................................................1
PHẦN 1. MỞ ĐẦU..........................................................................................................................1

1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI...........................................................................1
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU....................................................................................2
1.2.1 Mục tiêu chung.........................................................................................................2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể.........................................................................................................2
1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU......................................................................................2
1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU........................................................3
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu...............................................................................................3
1.4.2 Phạm vi nội dung......................................................................................................3
Đề tài tập trung nghiên cứu một số nội dung chính là:............................................3
1.4.3 Phạm vi không gian..................................................................................................3
1.4.4 Phạm vi thời gian......................................................................................................3
1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI...................................................................3
PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN...............................................................................5

2.2.3.1. Các vùng trồng cây ăn quả có múi ở Việt Nam và cơ cấu giống của từng
vùng
31
2.2.4. Một số bài học kinh nghiệm cho phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục
Ngạn, tỉnh Bắc Giang......................................................................................................32
2.2.5. Các công trình nghiên cứu có liên quan................................................................34
PHẦN 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..................................................................................36
PHẦN 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..................................................................................36

3.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU...............................................................36
3.1.1. Điều kiện tự nhiên của huyện Lục Ngạn...............................................................36
3.1.1.1. Vị trí địa lý................................................................................................36
3.1.1.2 Đặc điểm địa hình, đất đai..........................................................................37
Năm 2014........................................................................................................................................38
Năm 2015........................................................................................................................................38
Năm 2016........................................................................................................................................38
So sánh (%).....................................................................................................................................38
Diện tích (ha)..................................................................................................................................38
Tỷ lệ (%).........................................................................................................................................38
Diện tích (ha)..................................................................................................................................38
Tỷ lệ (%).........................................................................................................................................38
Diện tích (ha)..................................................................................................................................38
Tỷ lệ (%).........................................................................................................................................38
2015/2014.......................................................................................................................................38
2016/2015.......................................................................................................................................38

ii


BQ...................................................................................................................................................38

3.2.4.3. Nhóm chỉ tiêu phản ánh kết quả, hiệu quả sản xuất..................................56
PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.............................................................58
PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.............................................................58

4.1 THỰC TRANG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CAM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG..............................................................................58
4.1.1 Khái quát tình hình phát triển sản xuất cây ăn quả trên địa bàn huyện Lục Ngạn. 58
4.1.1.1 Tình hình phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn...............59
4.1.1.2. Tình hình cơ bản của các hộ điều tra.........................................................61
4.1.1.3. Diện tích, năng suất, sản lượng cam của các hộ điều tra..........................64

iii


Hộp 4.1. Ý kiến của cán bộ Phòng nông nghiệp và PTNT huyện Lục Ngạn về quy mô, diện tích
trồng cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn........................................................................................65
Hộp 4.2. Ý kiến của cán bộ Trạm khuyến nông huyện Lục Ngạn về các biện pháp kỹ thuật tăng
năng suất, sản lượng của cam.........................................................................................................68

Theo điều tra các hộ trồng cam về năng suất và sản lượng cam niên vụ 2016 cơ bản là
ổn định, chỉ có giống cam đường canh có chút biến động. Và diện tích hai giống cam
(Cam vinh, Cam đường) có sự biến động theo chiều hướng tăng dần qua các năm.. .68
Tương ứng với diện tích đang trong thời kỳ sản xuất kinh doanh và năng suất các
giống cam tại các hộ điều tra, bảng tổng hợp sản lượng bình quân của hộ theo quy mô
niên vụ 2016:...............................................................................................................68
Qua bảng 4.10 ta thấy cam vinh là giống cam cho sản lượng nhiều nhất tương ứng
với diện tích trồng cũng nhiều nhất, sản lượng bình quân trên hộ là 10,24 tấn/hộ,
trong đó các hộ có quy mô càng lớn thì sản lượng càng nhiều. Cam đường canh là
giống cam cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao nhất trên địa bàn huyện, sản lượng
bình quân trên hộ đạt 8,11 tấn/hộ. Tuy nhiên cam đường canh theo đánh giá của hộ

iv


4.2.2.4. Hệ thống khuyến nông, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật.............87
4.2.3. Nhu cầu thị trường.................................................................................................88
4.2.3.1. Thị trường đầu vào, đầu ra........................................................................88
4.2.3.2. Kênh tiêu thụ sản phẩm.............................................................................92
4.2.3.3. Liên kết trong sản xuất và tiêu thụ cam....................................................94
4.2.4. Phân tích SWOT....................................................................................................95
4.2.4.1 Điểm mạnh trong phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn..96
4.2.4.2 Điểm yếu trong phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn.....96
4.2.4.3 Cơ hội trong phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn..........96
4.2.4.4 Thách thức trong phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn...97
4.3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CAM TRÊN ĐỊA
BÀN HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG......................................................98
4.3.1 Định hướng phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn.......................98
4.3.1.1 Một số quan điểm, phương hướng, mục tiêu sản xuất...............................99
a. Quan điểm..........................................................................................................99
- Phát triển cây cam theo hướng sản xuất hàng hóa có năng suất, chất lượng cao,
hình dáng, mẫu mã đẹp....................................................................................................99
- Đẩy mạnh sự áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, hiện đại vào sản xuất cam.. .99
- Phát triển sản xuất cần có sự hỗ trợ của nhà nước, nhà khoa học và chính bản
thân nhà nông. 99
b. Phương hướng....................................................................................................99
- Đẩy mạnh thâm canh năng suất, chất lượng, tăng sức cạnh tranh với các vùng
sản xuất cam ngoài địa phương.......................................................................................99
- Tiếp tục có những chính sách hỗ trợ để phát triển cây cam như vốn, vật tư, đặt
những điểm thu gom tại các thôn, xã...............................................................................99
c. Mục tiêu 99
- Khai thác triệt để thế mạnh của địa phương để sản xuất cam hiệu quả hơn........99

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Nghĩa tiếng Việt

BQ

: Bình quân

BQPT

: Bình quân phát triển

BVTV

: Bảo vệ thực vật

CAQ

: Cây ăn quả

CC

: Cơ cấu

CNH-HĐH

: Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

DT


LĐ

: Lao động

NN

: Nông nghiệp

NQ

: Nghị quyết

PCGD

: Phổ cập giáo dục

PTNT

: Phát triển nông thôn

QĐ

: Quyết định

SL

: Số lượng

SXKD

Bảng 4.4. Thông tin chung hộ điều tra...........................................................................................
Bảng 4.5. Vốn trong sản xuất cam (Triệu đồng/hộ).......................................................................
Bảng 4.6. Dụng cụ sử dụng trong sản xuất cam của các hộ sản xuất............................................
Bảng 4.7 Diện tích đất sản xuất cam của các hộ (ha/hộ)..............................................................
Bảng 4.8. Thông tin về vườn cam của hộ năm 2017.....................................................................
Bảng 4.9. Tuổi của vườn cam.........................................................................................................
Bảng 4.10. Năng suất, sản lượng cam của các hộ điều tra theo giống vụ năm 2016...................
Bảng 4.11. Khó khăn trong việc mở rộng quy mô sản xuất cam của các hộ.................................
Bảng 4.12. Các biện pháp áp dụng khoa học - kỹ thuật trong sản xuất cam................................
Bảng 4.13. Đầu tư thời kỳ kiến thiết cơ bản cho sản xuất cam Đường Canh...............................
Bảng 4.14. Đầu tư thời kỳ kiến thiết cơ bản cho sản xuất cam Vinh............................................
Bảng 4.15. Chi phí cho vườn cam Đường Canh thời kỳ kinh doanh năm 2016............................
Bảng 4.16. Chi phí cho vườn cam Vinh thời kỳ kinh doanh năm 2016.........................................
Bảng 4.17. Đầu tư tài sản vào sản xuất cam của hộ......................................................................
Bảng 4.18. Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất cam Vinh của hộ trong năm 2016...................
Bảng 4.19. Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất cam Đường Canh của hộ trong năm 2016
....................................................................................................................................

viii


Bảng 4.20. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các loại cam hiện nay hộ đang sản xuất.....................
Bảng 4.21. Kết quả sản xuất từ trồng cây vải thiều trên địa bàn huyện Lục Ngạn.......................
Bảng 4.22. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các loại cam với vải thiều............................................
Bảng 4.23. Đánh giá của hộ nông dân về khó khăn và thách thức trong việc trồng cam vụ
năm 2016...................................................................................................................
Bảng 4.24. Vốn trong sản xuất cam (triệu đồng/hộ).....................................................................
Bảng 4.25. Hiệu quả kinh tế của các hộ có trình độ thâm canh khác nhau..................................
Bảng 4.26. Các loại sâu bệnh thường gặp trong sản xuất cam.....................................................
Bảng 4.27. Khó khăn trong mua các sản phẩm đầu vào chất lượng tốt.......................................


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
1. Tên tác giả: Lục Văn Hùng
2. Tên luận văn: Phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
3. Chuyên ngành: Phát triển nông thôn

Mã số: 60.62.01.16

4. Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
Mục tiêu nghiên cứu
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển sản
xuất cam;
- Đánh giá được thực trạng phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục
Ngạn, tỉnh Bắc Giang;
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện
Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang;
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm ổn định phát triển sản xuất cam trên
địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.
Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập tài liệu: thứ cấp và sơ cấp.
Phương pháp phân tích như: Phương pháp phân tổ thống kê, Phương pháp thống
kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp hạch toán kinh tế, phương pháp phân tích
SWOT.
Kết quả nghiên cứu chính
Về phát triển sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn: quy mô sản xuất còn
mang tính nhỏ lẻ, chưa quy hoạch được vùng sản xuất hàng hóa tập trung và diện tích
trồng cam không đồng đều giữa các xã. Diện tích/hộ, sản lượng đang có xu hướng tăng
lên qua các năm, nhiều hộ đang có xu hướng mở rộng diện tích đất trồng. Chi phí cho
cây cam thời kỳ kiến thiết cơ bản: Cam vinh là 141,99 triệu đồng/ha; Cam đường canh

Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA)
Research Objectives
- Contribute to systematization theoretical and practical basis related to the
development of orange production;
- To assess the actual development of orange production in Luc Ngan district, Bac
Giang province;
- To analysis the factors affecting to develop orange production in Luc Ngan
district, Bac Giang province;
- To propose some major solutions to stabilize the development of orange
production in Luc Ngan district, Bac Giang province in the coming time.
Materials and Methods
Study site selection method
Analytical methods such as: Statistical disaggregation, Descriptive statistics
method, comparative method, Method of economic accounting, SWOT analysis method
Main findings and conclusions
About the development of orange production in Luc Ngan district: Production
scale is small; Commodity production zones haven’t been planned yet and the area of
orange-growing is uneven among communes. Area/household, quantity are tending to
increase over the years; Many households tend to expand their land area. Expenditures for
orange trees during the basic construction period: Vinh orange is 141.99 million VND /
ha; Canh sugar orange is 250.63 million VND / ha. Expenditures for orange trees in the
production and business period: Vinh orange is 123.60 million VND/ha; Canh sugar
orange is 160.96 million VND/ ha. About orange consumption, the households mainly sell

xiv


in the garden and most sold to collectors businessman and wholesale with prices range
from 15,000 VND to 50,000 VND / kg.
Some factors affecting to develop orange production in Luc Ngan district, Bac

nhiên ưu đãi tạo nên một vùng khí hậu thổ nhưỡng đặc biệt thích hợp cho việc
phát triển các loại cây ăn quả hàng hóa chất lượng cao như Vải, Cam, Nhãn,
Táo…thậm chí chất lượng còn cao hơn so với nơi khởi sinh ra nó. Không chỉ nổi
tiếng bởi có trái vải thiều căng mọng, chín đỏ. Với trên 20.000 ha Lục Ngạn đã
trở thành vùng cây ăn quả tập chung lớn nhât miền Bắc. Hàng năm các hộ dân
trên địa bàn huyện sản xuất trên 100 nghìn tấn vải thiều, gần 30 nghìn tấn các
loại trái cây có múi. Giá trị sản xuất từ cây ăn quả đã đem lại doanh thu hơn 3000
tỷ đồng/năm cho người dân địa phương. Theo thống kê diện tích trồng cam của
huyện Lục Ngạn năm 2016 là 2.316 ha, năng suất bình quân đạt trên 20 tấn/ha.
(UBND huyện Lục Ngạn 2017). Tuy nhiên trong quá trình hình thành và phát
triển, ngành trồng cam ở Lục Ngạn cũng gặp phải một số khó khăn thử thách như
thiên tai, sâu bệnh hại, chất lượng giống, thị trường cạnh tranh gay gắt, phát triển
cam không theo quy hoạch... Ngoài ra do việc quảng bá sản phẩm cam chưa tìm
được lối đi đúng hướng nên nguồn tiêu thụ chủ yếu là do các thương lái, giá cả
bấp bênh khó cạnh tranh với các sản phẩm cam khác như cam Cao Phong, Cam
sành Hà Giang…và chưa được phân phối rộng rãi đến mọi người, tiêu thụ cam bị

1


bó hẹp trong một phạm vi nhất định.
Vấn đề đặt ra ở đây là cần làm gì để đẩy mạnh và phát triển ngành sản xuất
cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn cũng như tìm cách mở rộng thị trường cho sản
phẩm cam đem lại hiểu quả kinh tế cao, nhằm ổn định phát triển sản xuất cam
trên địa bàn huyện Lục Ngạn. Để góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao
hiệu quả kinh tế trong việc sản xuất cam tôi tiến hành cứu đề tài “Phát triển sản
xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang”
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển và các yếu tố ảnh hưởng tới

1.4.2 Phạm vi nội dung
Đề tài tập trung nghiên cứu một số nội dung chính là:
- Nghiên cứu về hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn những vấn đề có
liên quan về phát triển sản xuất cam.
- Thực trạng sản xuất cam trên địa bàn huyện Lục Ngạn, Bắc Giang.
- Phân tích những nguyên nhân và tồn tại, cơ hội và thách thức, những vấn
đề đặt ra cần giải quyết trong những năm tới nhằm phát triển sản xuất cam trên
địa bàn huyện Lục Ngạn, Bắc Giang.
- Định hướng giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất cam
trên địa bàn huyện Lục Ngạn, Bắc Giang.
1.4.3 Phạm vi không gian
Đề tài được thực hiện trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang các nội
dung chuyên sâu được khảo sát tại các hộ sản xuất cam tại 03 xã trên địa bàn
huyện, là xã: Tân Mộc, Hồng Giang, Phong Vân.
Việc chọn 3 xã để nghiên cứu này đại diện cho 3 khu vực, địa hình khác
nhau của huyện, nơi có điều kiện, tập quán canh tác và có tổng diện tích cam
khác nhau.
1.4.4 Phạm vi thời gian
- Thời gian thực hiện đề tài: từ tháng 8/2016 - tháng 10/2017
- Số liệu thứ cấp sử dụng trong đề tài được thu thập trong thời gian 3 năm
từ năm 2014 đến năm 2016.
- Số liệu sơ cấp sẽ khảo sát trong giai đoạn 2016 đến 2017.
1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
Luận văn đã góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận về Phát triển, phát
triển sản xuất cam. Luận văn đã tổng hợp các bài học kinh nghiệm trong phát
triển sản xuất cam ở một số địa phương của Việt Nam, làm bài học cho vùng
nghiên cứu.
Luận văn đã đánh giá được thực trạng phát triển sản xuất cam trên địa bàn
huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang; đã tiến hành phân tích những tiềm năng, lợi


kinh tế, nó còn bao gồm cả những thuộc tính quan trọng và liên quan khác, đặc
biệt là sự bình đẳng về cơ hội, sự tự do về chính trị và các quyền tự do của con
người (World Bank, 1992).
Theo MalcomGills – Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương: phát triển
bao gồm sự tăng trưởng và thay đổi cơ bản trong cơ cấu của nền kinh tế, sự tăng lên
của sản phẩm quốc dân do ngành công nghiệp tạo ra, sự đô thị hoá, sự tham gia của
các dân tộc của một quốc gia trong quá trình tạo ra các thay đổi trên.
Phát triển được coi như tiến trình của xã hội, là chuỗi những biến chuyển có
mối quan hệ qua lại với nhau. Phát triển theo khái niệm chung nhất là nâng cao
hạng phúc của người dân, bao hàm nâng cao các chuẩn mực sống, cải thiện các
điều kiện giáo dục, sức khoẻ, sự bình đẳng về cơ hội...Ngoài ra việc đảm bảo các
quyền về chính trị và công dân là những mục tiêu rộng hơn của phát triển (Mai
Thanh Cúc và cs, 2005).
Trong kinh tế, phát triển là quá trình chuyển biến về mọi mặt của nền kinh
tế trong một thời kỳ nhất định, trong đó bao gồm cả sự tăng thêm về quy mô sản
lượng sản phẩm, sự hoàn thiện về cơ cấu nền kinh tế và việc nâng cao chất lượng
mọi mặt của cuộc sống. Đồng thời, phát triển còn là sự thay đổi theo chiều hướng
tích cực (Mai Thanh Cúc và cs, 2005).
Theo Phạm Vân Đình và Đỗ Kim Chung (1997) thì: Phát triển là việc nâng
cao phúc lợi của nhân dân, nâng cao tiêu chuẩn sống, cải thiện giáo dục, sức khỏe
và đảm bảo sự bình đẳng cũng như quyền của công dân. Phát triển còn được định

5


nghĩa là sự tăng bền vững về tiêu chuẩn sống, bao gồm tiêu dùng vật chất, giáo
dục, sức khỏe và bảo vệ môi trường.
Như vậy, phát triển là sự tăng lên về quy mô, làm tăng giá trị sản lượng của
vật chất, dịch vụ và sự biến đổi tích cực về cơ cấu kinh tế, tạo ra một cơ cấu kinh
tế hợp lý, đồng thời là quy luật tiến hoá, tiến trình đáp ứng nhu cầu ngày càng



trình sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Trong đó bao gồm cả sự tăng lên về quy
mô sản lượng và sự tiến bộ về mặt cơ cấu. Phát triển sản xuất bao gồm phát triển
theo chiều rộng và phát triển theo chiều sâu (dẫn theo Đào Thị Mỹ Dung, 2012).
Phát triển theo chiều rộng là việc tăng lên về diện tích, sản lượng, giá trị (sản
phẩm hàng hóa. muốn vậy ta phải tăng diện tích đất cho sản xuất, đầu tư thêm về
giống, khoa học kỹ thuật, tập huấn kỹ thuật, tăng cường đội ngũ lao động.
Phát triển theo chiều sâu là việc tăng đầu tư thâm canh, từng bước nâng cao
chất lượng sản phẩm đồng thời giá thành của sản phẩm ngày càng hợp lý, đáp
ứng ngày càng tốt yêu cầu của thị trường trong nước tương lai hướng tới xuất
khẩu, thu hút được nhiều việc làm cho người lao động (chú ý đến đội ngũ lao
động có trình độ), chống suy thoái các nguồn tài nguyên, đảm bảo phát triển bền
vững (dẫn theo Đào Thị Mỹ Dung, 2012).
Phát triển sản xuất cây ăn quả nói chung, cây cam nói riêng góp phần làm
cho ngành công nghiệp chế biến phát triển, tạo thêm công ăn việc làm cho một
phần lao động nông nghiệp dôi dư ở khu vực nông thôn trở thành công nhân,
thực hiện chủ trương chuyển dịch lao động nông nghiệp sang làm công nghiệp
của Đảng và Nhà nước; đồng thời cung cấp nguồn quả nhanh, chất lượng, quanh
năm cho nhân dân (dẫn theo Trần Đăng Khoa, 2010).
Phát triển sản xuất cam còn góp phần tạo cảnh quan, môi trường sinh thái
thúc đẩy ngành du lịch dịch vụ nông nghiệp phát triển như tham quan mô hình,
du lịch miệt vườn, nghỉ dưỡng…(dẫn theo Trần Đăng Khoa, 2010).
Tóm lại, việc phát triển cây ăn quả nói chung và cam nói riêng đã góp phần
tạo thêm công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, chuyển
dịch cơ cấu lao động và là một hướng giảm nghèo hiệu quả. Các cơ sở kinh tế và
dân sinh được hình thành, nâng cấp khi hình thành những khu vực sản xuất hàng
hoá như đường giao thông, điện, thông tin... Qua đó làm thay đổi cơ cấu kinh tế
nông nghiệp, nông thôn (dẫn theo Trần Đăng Khoa, 2010).
2.1.1.4. Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về khuyến khích phát triển

- Quyết định số 182/1999/QĐ-TTg ngày 03/09/1999 của Thủ Tướng Chính
Phủ về việc phê duyệt đề án phát triển rau, quả và hoa, cây cảnh thời kỳ 19992010. Quyết định số 52/2007/QĐ-BNN ngày 05/06/2007 của Bộ Nông Nghiệp
và Phát Triển Nông Thôn phê duyệt quy hoạch phát triển rau, quả và hoa, cây
cảnh đến năm 2010, tầm nhìn 2020 với phương hướng phát triển: Tiếp tục phát
triển chương trình rau quả và hoa cây cảnh trên cơ sở khai thác lợi thế về điều
kiện khí hậu, sinh thái đa dạng; tập trung phát triển các loại cây ăn quả có lợi thế
cạnh tranh, gắn sản xuất với thị trường, đẩy mạnh sản xuất và chế biến các sản
phẩm có giá trị gia tăng cao nhằm cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế
giới; sản xuất rau quả phải trên cơ sở áp dụng công nghệ cao; Các chỉ tiêu phát
triển: cây ăn quả diện tích 1 triệu ha, sản lượng 10 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu
quả 430.000 tấn = 295 triệu USD; Các giải pháp chủ yếu: Quy hoạch sản xuất
nông nghiệp: phát triển diện tích trồng cây ăn quả ở vùng Đông Nam Bộ, đồng

8


bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng, duy trì năng lực công nghiệp
chế biến và khuyến khích đầu tư xây dựng các cơ sở chế biến rau quả nông
thôn, đầu tư dây chuyền phân loại, sơ chế, đóng gói và bảo quản tại các chợ đầu
mối rau hoa quả để phục vụ lưu thông hàng hóa giữa các vùng miền và phục vụ
xuất khẩu; Về khoa học công nghệ và khuyến nông: nghiên cứu và ứng dụng
các tiến bộ khoa học công nghệ về công nghệ sinh học (công nghệ gen, công
nghệ tế bào, công nghệ vi sinh...), xây dựng quy trình và phối hợp với các hoạt
động khuyến nông, áp dụng các công nghệ bảo quản tiên tiến, hiện địa như bảo
quản mát, trong môi trường khí quyển cải biến, chiếu xạ..., xây dựng các quy
chuẩn kỹ thuật sản xuất sản phẩm rau quả; Về tổ chức tiêu thụ sản phẩm: hoàn
thiện hệ thống dịch vụ kinh doanh rau quả và hoa cây cảnh, phát triển thành
mạng lưới đồng bộ có chức năng thu mua, đóng gói, bảo quản và phân phối cho
thị trường; Về chính sách hỗ trợ: Nâng mức hỗ trợ và tổng mức hỗ trợ đối với
các mô hình khuyến nông công nghệ cao và các mô hình chế biến bảo quản rau

nông, lâm, thủy sản, muối quy định: các tổ chức, cá nhân thuê đất đầu tư phát
triển vùng nguyên liệu nông, lâm, thủy sản, làm muối được miễn, giảm tiền thuê
mặt nước theo quy định.
- Quyết định số 107/2008/QĐ-TTg ngày 30/07/2008 của Thủ Tướng Chính
Phủ về một số chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, chế biến, tiêu thụ rau, quả,
chè an toàn đền năm 2015. Theo đó Ngân sách Nhà Nước đầu tư điều tra, xác
định các vùng đủ điều kiện sản xuất rau, quả, chè an toàn tập trung, xây dựng, cải
tạo cơ sở hạ tầng; ngân sách địa phương hỗ trợ đầu tư cho bán buôn, kho bảo
quản, xúc tiền thương mại, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật; Bộ Nông Nghiệp và
Phát Triển Nông Thôn, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung
Ương bố trí kinh phí đã phân bổ hàng năm hỗ trợ giống, khuyến nông vùng sản
xuất rau, quả, chè an toàn được ưu tiên thuê đất và được hưởng mức ưu đãi cao
nhất về tiền sử dụng đất, giá thuê đất theo các quy định hiện hành.
- Quyết định 1895/QD-TTg ngày 17 tháng 12 năm 2012 của Thủ Tướng
Chính Phủ về việc phê duyệt chương trình phát triển nông nghiệp ứng dụng công
nghệ cao thuộc chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao đến năm 2020.
Theo đó thúc đẩy phát triển và ứng dụng có hiệu quả công nghệ cao trong lĩnh
vực nông nghiệp, góp phần xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo
hướng hiện đại, sản xuất hàng hóa lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức
cạnh tranh cao. Đạt mức tăng trưởng hàng năm trên 3,5%, đảm bảo an ninh
lương thực, thực phẩm quốc gia trước mắt và lâu dài.
2.1.2. Đặc điểm kinh tế, kỹ thuật của sản xuất cam
Cam có tên khoa học là Citrus sinensis Osbeck thuộc họ rutaceae. Là loại cây
ăn quả cùng họ với bưởi. Nó có quả nhỏ hơn bưởi, vỏ mỏng, khi chín thường có
màu vàng cam, có vị ngọt hoặc hơi chua. Nó là cây nhỏ, cao đến khoảng 10m có
cành gai và lá thường xanh dài khoảng 4 - 10cm. Cam bắt nguồn từ Đông Nam Á,
có thể từ Ấn Độ, Việt Nam hay miền Nam Trung Quốc (Vũ Công Hậu, 2000).

10