BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ ÁNH

CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ VIỆC LÀM ĐỐI VỚI
PHỤ NỮ KHUYẾT TẬT TẠI HUYỆN SÓC SƠN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ ÁNH

CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ VIỆC LÀM ĐỐI VỚI
PHỤ NỮ KHUYẾT TẬT TẠI HUYỆN SÓC SƠN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Công Tác Xã Hội
Mã số : 60900101

đại học và Khoa Công tác xã hội trường Đại học Lao động xã hội, những
người đã cho tôi hành trang tri thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp.
- Tôi xin trân trọng cảm ơn tới các sở, ban, ngành, đòan thể, các tổ
chức đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để chúng tôi hoàn thành việc thu thập số liệu
phục vụ luận văn này. Đồng thời tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các anh chị, các
bạn tình nguyện viên đã tham gia vào quá trình khảo sát trong nghiên cứu này.
- Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới những người thân, bạn bè đã
luôn quan tâm, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này.
Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của Qúy thày cô, các nhà
khoa học, các anh chị đồng nghiệp để tôi hoàn thiện những thiếu sót của luận
văn.


I

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................ IV
DANH MỤC BẢNG .................................................................................... V
DANH MỤC BIỂU ĐỒ .............................................................................. VI
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................... 1
2. Tổng quan nghiên cứu.............................................................................. 3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................... 11
4. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu ....................................... 11
5. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................... 12
6. Nội dung đề tài ........................................................................................ 13
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ
TRỢ VIỆC LÀM ĐỐI VỚI PHỤ NỮ KHUYẾT TẬT ............................ 14
1.1. Các khái niệm, thuật ngữ cơ bản liên quan ..................................... 14

PNKT tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội ............................................ 66
2.2.1. Hỗ trợ nâng cao năng lực cá nhân hướng tới việc làm của PNKT ....... 66
2.2.2. Hỗ trợ tiếp cận giáo dục và dạy nghề ................................................. 76
2.2.3. Tiếp cận và duy trì, phát triển việc làm ............................................... 78
2.2.4. Hỗ trợ tự tạo việc làm ......................................................................... 80
2.3. THỰC TRẠNG MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT
ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG HỖ TRỢ VIỆC LÀM CỦA PHỤ
NỮ KHUYẾT TẬT HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI........... 83
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ........................................................................... 86
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ
HỘI TRONG HỖ TRỢ VIỆC LÀM ĐỐI VỚI PHỤ NỮ KHUYẾT TẬT
TẠI HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI .................................... 87
3.1. Định hướng hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ việc làm đối với
phụ nữ khuyết tật tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội ......................... 87
3.1.1. Bối cảnh và định hướng phát triển của huyện Sóc Sơn ....................... 87


III
3.1.2. Định hướng về công tác xã hội trong hỗ trợ việc làm đối với PNKT tại
huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội ................................................................ 88
3.2. Các giải pháp phát triển công tác xã hội trong hỗ trợ việc làm đối với
PNKT tại huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội ............................................ 88
3.2.1. Các giải pháp về cơ chế, chính sách.................................................... 88
3.2.2. Giải pháp phát triển giáo dục, dạy nghề cho phụ nữ khuyết tật ........... 93
3.2.3. Phát triển công tác xã hội trong hỗ trợ PNKT tiếp cận, tự tạo việc làm
và duy trì, phát triển việc làm ....................................................................... 97
3.2.4. Tăng cường hoạt động công tác xã hội đối với gia đình, cộng đồng.... 99
3.2.5. Nhóm giải pháp nâng cao số lượng, chất lượng đội ngũ nhân viên, cộng
tác viên công tác xã hội .............................................................................. 100
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ......................................................................... 103

Lao động thương binh xã hội

NKT

Người khuyết tật

NVCTXH

Nhân viên công tác xã hội

PNKT

Phụ nữ khuyết tật

TP

Thành phố

VCCI

Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam


V

DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.2. Trình độ học vấn của người khuyết tật huyện Sóc Sơn năm 2016 . 49
Bảng 2.3. Dạng khuyết tật của PNKT huyện Sóc Sơn ................................. 50
Bảng 2.4. Lý do chưa tham gia đào tạo nghề của PNKT huyện Sóc Sơn ...... 54
Bảng 2.5. Tình trạng việc làm của PNKT huyện Sóc Sơn năm 2017. ........... 55

Công tác xã hội là một ngành khoa học ứng dụng có lịch sử hình thành
và phát triển hơn 100 năm trên thế giới. Tuy nhiên, tại Việt Nam do biến cố
của lịch sử, sự hình thành và phát triển của Công tác xã hội có nhiều thăng
trầm, vì vậy, những năm gần đây ngành mới được sự công nhận của Chính
phủ thông qua đề án 32 "Phát triển nghề công tác xã hội". Công tác xã hội
hướng tới sự trợ giúp con người trong cuộc sống, nhất là những nhóm đối
tượng dễ bị tổn thương bằng các mô hình can thiệp từ cá nhân, đến nhóm và
cộng đồng, công tác xã hội thể hiện được vai trò quan trọng trong đời sống xã
hội nhất là trong xã hội hiện đại, xã hội công nghiệp dịch vụ. Trong xã hội
ngày nay, đối tượng trợ giúp của công tác xã hội tương đối đa dạng. Nhiều
đối tượng yếu thế đang rất cần sự giúp đỡ, động viên, chia sẻ của tất cả cộng
đồng cũng như của công tác xã hội.
Người khuyết tật là một trong số những đối tượng dễ bị tổn thương cần
sự trợ giúp của công tác xã hội. Công tác xã hội có sứ mệnh vận dụng linh
hoạt những kiến thức và kỹ năng để tiếp cận đối tượng, lập kế hoạch trợ giúp
và giúp đối tượng người khuyết tật tiếp cận với các cơ sở dịch vụ hỗ trợ một
cách bền vững.
Gía trị nhân văn và kinh tế khi NKT có việc làm dường như không thể
phủ nhận. Đối với người khuyết tật, đứng sau vấn đề sức khỏe là việc làm bởi
nó không chỉ góp phần đảm bảo cuộc sống mà nó còn là cánh cửa mở ra các
cơ hội hòa nhập cộng đồng, giảm bớt gánh nặng cho xã hội, góp phần cải
thiện vị thế, và tăng cường tính trách nhiệm xã hội cho NKT. NKT muốn duy
trì sự phát triển, ổn định cần có việc làm phù hợp…
Thực tế, vì nhiều lý do khác nhau mà NKT vẫn còn gặp nhiều khó khăn
khi tìm việc như: Sức khỏe yếu, trình độ tay nghề chưa cao, chính sách hỗ trợ
cho doanh nghiệp tuyển dụng NKT làm việc còn nhiều hạn chế. Là phụ nữ đã


2