I THI U
1.1. Gi i thi u
Trong nh n th c c a ph n l n các
li n v i giá c phi u. M

thì hi u qu công ty

c a qu n tr

ty (Sujoko, 2007), hi u qu /giá tr
nh hay
ng

giàu có c a công

c ph n ánh vào giá c phi

là n

ng. N u giá c phi u cao s làm cho hi u qu công ty cao và tác

n lòng tin c a th

v

t

ng g n

i v i hi u qu công ty


nâng cao hình nh và

doanh s bán hàng c a công ty. Ba là, các nhà qu n lý th c hi n t t qu n tr công ty,
hi u qu công ty. B n là, các công

vì quá trình qu n tr công ty t
ty l n có

ng

là s làm gia

ng kinh t v ng ch c

nên

c d ki n

hi u qu công ty. Cho nên, nh ng công ty có báo cáo các thông tin

v trách nhi m xã h i t t, qu n tr công ty t t, và quy mô l

c k v ng s có

nh ng

y, có nhi u khía

ng t t


i quan tâm c a h

i v i trách

nhi m xã h i (Adams và Frost 2006; Gulyas 2009; Young và Thyil 2009). Theo
truy n th ng, các công ty ph i t p trung các chi
doanh và l i nhu n (ví d
v.v

). Tuy nhiên, g

ng xã h i

s khác bi t, s
u m r ng các ho

tr nên c p thi t và

c c a h cho ho

ng, t p trung và toàn c u hóa
ng c a t ch c vào các ho t
ng

1

ng kinh

c


trách nhi m không ph i là chi

ng c a t ch c -

phí mà là m t s

i v i t ch c kinh doanh (Kusuma Dilaga, 2010). Trách

nhi m xã h i là s kh

nh r ng t ch c không ch ho

ng vì l i ích c a các c

, mà còn vì l i ích c a các bên liên quan khác c th là
, t ch c phi chính ph (NGOs)

ng, c ng
i tiêu dùng và môi

ng.

ty Honda -

ân

qua
c

t

nh là có kho ng cách gi

c th o lu n b i nhi u nhà
c phát tri n và

c

n (Chambers và c ng s , 2003; Matten và Moon 2004; Chapple và

2


Moon 2005; Visser 2008). Các nhà nghiên c
Burton và c ng s (2000) và Khan (2005), cho r ng trách nhi m xã h i b
b i

ng

c truy n th ng khác nhau nên có th khó áp d ng
phát tri n.
M t khác, có m t s

ng l n các nghiên c u v trách nhi m xã h

c th c

hi n khi s d ng các khía c nh trách nhi m xã h i khác nhau, các qu c gia khác nhau
và th

ng khác nhau (Guthrie và Parker, 1989; Deegan và Gordon, 1996;

nghiên c u không tìm th y b t k m i quan h nào gi a trách nhi m xã h i và hi u
qu

lliam và Siegel, 2000; Moneva và

Ortas; 2008; Kimbro và Melendy, 2010).
Ph n còn l i

c phân b

m c 1.2, b i c nh; m c 1.3, câu h i nghiên

c u; m c 1.4, m c tiêu nghiên c u; m c 1.5,
1.6,

u; m c 1.7,

ng và ph m vi nghiên c u; m c
c a nghiên c u; m c 1.8, b c c c a

nghiên c u.
1.2. B i c nh
Vào cu i nh

trách nhi m xã h i

toàn th gi i và m t s h c gi

c s chú ý trên


ti

do

n

n các m i nguy hi m

c ngoài mang l i, phát tri n công nghi p cho th y nh ng tác

ng x

ng và t

n n xã h i. Trong nghiên c u c a Rais và

Goedegebuure (2009), Chappel và Moon (2003) v

n

m nh, toàn c u hóa

n

khuy n khích trách nhi m xã h i

nói chung và c u trúc l i h th ng doanh nghi p qu c gia, chính tr , tài chính, giáo d c
và

trách nhi m xã h i trong các công ty

v

trên

xã h

n, các nhà nghiên c

kh c ph c nh ng v

nhi m xã h i. T t nhiên, nh ng v
m t qu

ng (Henderson, 2001). B i vì nh ng

ng ph bi n

xu t nh ng bi n pháp

chung này b ng vi c th c hi n trách

nêu trên có liên quan tr c ti

n. Vì v y, nghiên c u này

hành trách nhi m xã h i và xác

ng trách nhi m xã h i,

ch ts


trách nhi m xã h i có th th c hi n

n (Jamali, 2007), và li u trách nhi m xã h i có mang

n l i ích kinh doanh cao (Dutta và Durgamohan, 2008). M c dù các bên liên quan
bu c các t ch c
h i,

có v

n th c hi n trách nhi m xã

t nhi u t ch c kinh doanh

hóa trách nhi m xã h i (Fernando,
nhi m xã h i

ki n th

hi n th c

a, không có quy t c nào v trách

c ch p nh n

th c thi yêu c u các bên

liên quan (Chambers và c ng s , 2003; Blowfield, 2004; Chapple và Moon, 2005;
Thorpe và Prakash-Mani, 2006; Visser, 2008). Các h c gi khác l i cho r ng s thi u

u này s h tr cho các tranh lu
th y các k t qu

. Qu nhiên, các tài li

cho

c nhau b i vì nhi u nghiên c u b m c ph i l i mô hình

thông s sai l ch và/ho c d li u h n ch (Elsayed và Paton, 2005). Elsayed và Paton
nh m t kho ng tr ng l n trong các tài li u - r t ít nghiên c u có ki m
i v i công ty
gi a hi u qu

ng nh t ho c xem xét hi u
ng

xã h i và hi u qu tài chính".

Vi t Nam là m
i

ng trong m i quan h

c có l ch s lâu dài v i

4000

o Ph t và h tin r ng h có trách nhi m l n



vi c th c hi n trách nhi m xã h i


Vi t Nam l i

u này do nguyên nhân b i chính b n thân

các t ch c

u bi

n v trách nhi m xã h i (CSR).

Ngoài ra, n u xem xét t ng th các t ch c kinh t thì Vi t Nam có
doanh nghi p có quy mô nh và v a (Ngh

nh s

c a Chính ph ) nên s am hi u

-CP ngày 30/6/2009

c th c hành trách nhi m xã h i còn

r t nhi u kho ng tr ng. M t khác, cách hi u ph bi n c a ph n l n các t ch c kinh t
ng nh t gi a th c hi n trách nhi m xã h i v i làm t thi n hay th c hi n trách
nhi m xã h i là không b t bu c,

u ki n thì làm. Th m chí có nhi u nhà

i v

ng, c

n các ho

ng trong các ho t
ng và các bên liên quan

t nhi u các t ch c Vi
c

ns

n th

c nh ng l i ích tích

ng trách nhi m xã h i. Tuy nhiên, các t ch c v n ph i

i m t v i nh ng thách th c to l n trong vi c th c hành các ho
xã h i và m

hi u bi t v trách nhi m xã h i v n còn r t th

c u t p trung vào vi

ng

ng trách nhi m


ng v n Vi t Nam.

tác

Trách nhi m xã h i và hi u qu tài chính: b ng ch ng t
ng nghiên c u chính cho nghiên c u này.

các công ty niêm y t Vi t Nam
1.3. Câu h i nghiên c u

6


o lu n trong b i c nh nghiên c u, s hi u bi t v trách nhi m xã h i
Vi

c dù, m t s cô

trách nhi m xã h i
nguy n

báo cáo các ho

i có

ng trách nhi m xã h i c a h

i ít các công ty niêm y t


chính t

công ty niêm y t khác không công b trách nhi m xã h i

không?
1.4. M c tiêu nghiên c u
gi i quy t s thi u rõ ràng v m i quan h gi a trách nhi m xã h i và hi u
qu tài chính,
c

ng tranh lu n v kh
n

ng trách nhi m xã h i vào

t Nam.

- M c tiêu chung c a nghiên c u này: ki m tra các m i quan h gi a trách
nhi m xã h i và hi u qu tài chính, và r i ro công ty b ng vi c áp d
phân tích n i dung
tra m

phát tri n ch s trách nhi m xã h i (CSR)

ki m

th c hành CSR cho các công ty niêm y t Vi t Nam

ng các m i



c th c hi n d a vào các công ty niêm y t trên th

ng

ch ng khoán Vi t Nam (chia thành hai nhóm g m các công ty niêm y t có công b
CSR và nhóm các công ty niêm y t không công b CSR)

n 2012

2016,

hoàn thành hai ki m tra th c nghi m. M t là, kh o sát vi c th c hành trách nhi m xã
h i c a các công ty niêm y t; hai là, ki m tra các m i quan h gi a trách nhi m xã h i
và hi u qu tài chính, và r i ro công ty

ng th i so sánh hi u qu tài chính gi a các

công ty niêm y t có công b trách nhi m xã h i và các công ty niêm y t không công
b trách nhi m xã h i.
Trong ph n ki m tra th c nghi
d a trên phân tích n i dung

ng niên, báo cáo b n v ng và các websites có

n i dung b n v ng c a các công ty niêm y t
bao g m b n p
ng, v i c
tri


Trong ph n ki m tra th c nghi m th hai s d ng mô hình kinh t
ki m tra k thu t

ng và các

ki m tra các m i quan h trách nhi m xã h i và hi u qu tài

chính, và r i ro công ty, so sánh hi u qu tài chính gi a các công ty niêm y t có công
b CSR và các công ty niêm y t không công b CSR.
1.6.

u
d ng trong nghiên c u

c d a trên các tài li u hi n nay

v trách nhi m xã h i và hi u qu tài chính. Các thành ph n chính c
cs d

8


M t là, phát tri n khung nghiên c u; thi t k m u nghiên c u và thu th p d
li u cho nghiên c u.
Hai là, s d

phát tri n ch s trách

nhi m xã h i phù h p v i b i c nh Vi



u t nghiên c u

c gi

c

c so sánh v i k t qu t các nghiên

gi i thích m c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u.
1.7.

a nghiên c u

Các nghiên c u hi

t th

trách nhi m xã h i vì nó ch a các hi u qu kinh t
chi

c
h tr vi c áp d ng các

c và chính sách trách nhi m xã h i thích h p. Hi u qu kinh t

các k t qu phân tích h i quy, và các chi

t



Nghiên c u này c g ng kh c ph c nh ng v

trên b ng cách phát tri n

khung nghiên c u trách nhi m xã h i phù h p v i b i c nh
khung nghiên c u trách nhi m xã h i có th

Vi t Nam. Ngoài ra,

cs d

t c các nghiên c u trách nhi m xã h i và ra quy

t công c

nh

ti p

i v i các nhà nghiên c u

a, quá trình phát tri n khung nghiên c u trách nhi m xã h i có
th h u ích cho vi c qu

giúp h hi u

c các

khái ni m trách nhi m xã h i (Carroll, 2004; Maon và c ng s , 2009).

nhi m xã h i và hi u qu tài chính, và cho phép s minh b ch gi a nhà qu n lý và các
bên liên quan. Abbott (1979) nêu hai v
các nghiên c
các ho
gi

chính v

ng trách nhi m xã h i cho

c trách nhi m xã h i: (i) vi c thi u các d li

ng xã h i và (ii)

ng

c s d ng b i các h c

nh n ra nh ng hi u

c a xã h i. B i vì, s d ng các con s

nh

ng có th nh n ra hi u qu trách nhi m xã h i c a công ty. K t qu là, nhà qu n lý
có th

nh mà nh ng quy

ch c và nhân viên, c


cho

ng trách nhi m xã h i và làm n n t ng cho các nghiên c

m i quan h này

v y, nghiên c u

c

các

i v i th c hành trách

nhi m xã h i c a các công ty niêm y t trong b i c nh Vi t Nam.
1.8. B c c nghiên c u

10


Nghiên c u này bao g m

i thi u v các ch

và cung c p ki n th c n n t ng cho nghiên c u. Nó bao g m m t thi t k cho các
m

c s d ng trong nghiên c u.
: Th o lu n v các lý thuy t và các tài li u th c nghi m liên quan


c phát tri n, các

n và Vi t Nam. Ti p theo, xem xét m i quan h gi a trách nhi m
xã h i và r i ro công ty. K ti p xem xét hi u qu tài chính gi a công ty có công b
t

và công ty không công b t

m xã

. Cu i cùng, x

nh

u. T nh ng n n t ng lý lu n này, hình thành gi thuy t nghiên
c u và khung nghiên c u

s d ng trong nghiên c u án này.

3: Th o lu n v d li u và p

u.

thích khung nghiên c u và mô t vi c phát tri n khung nghiên c u
nh ng

u tiên, gi i
hi



gi i
và hi u

qu tài chính và r i ro công ty.
: K t lu n. C th
chính sách, nh ng h n ch và

t vài ki n ngh , hàm ý

xu

ng nghiên c

11


LÝ THUY T
2.1. Gi i thi u
2 gi i thi u các lý thuy t và các nghiên c u th c nghi
t

n

và các m i quan h gi a trách nhi m xã h i v i hi u qu tài chính

và r i ro. Th nh t, n i dung bao g m

v t



i th c nh tranh.

ng c a t

lên các bên liên quan khác nhau, ch ng h
s nghiên c

i. M t

u tra làm th nào các ho

ng t

c a công ty

n l i nhu n c a nó (Waddock và Graves, 1997; Luo và Bhattacharya,
p lu n r ng t

m chi phí (Cruz

và Wakolbinger, 2008; Maloni và Brown, 2006). Các nhà nghiên c u khác (Ruf và
c ng s , 2001; Griffin và Mahon,
s d

ra r ng vi c c i thi n t

n hi u qu tài chính

m xã


c".

12

t
sung mà

i th


Các ph n ti p theo

c trình bày

. M c 2.2, trách nhi m xã h i doanh

nghi p (CSR). M c 2.3, hi u qu tài chính công ty (CFP). M c 2.4,

m lý

thuy t v trách nhi m xã h i. M c 2.5, các nghiên c u th c nghi m v m i quan h
gi a

và hi u qu tài chính. M c 2.6, m i quan h gi a
và r i ro công ty. M c 2.7,

nh kho ng tr ng nghiên c u. M c 2.8, gi

thuy t nghiên c u. Cu i cùng, ph n tóm t t C

t ra ngoài vi c th a mãn nh ng yêu c u pháp lý, kinh t , công ngh

ó, Caroll (1999) cho r ng trách nhi m xã h i còn có ph m vi l
t t c các v

kinh t

trong m i th

m nh

o

Theo

c và nh

c khác mà xã h i trông

i

CSR là m t khái ni m bao g m nhi u khái

ni m khác

c kinh doanh, doanh nghi p làm t

thi n, công dân doanh

nghi p, tính b n v ng và trách nhi

i

ng và cho toàn xã h i theo cách có

phát tri n chung c a xã h

y, khái ni m trách nhi m xã h i theo th

r

ng

ng c a mình ra nhi u doanh nghi p và t ch c liên quan. Các doanh nghi
ph i quan tâm t i vi c các ho
xã h

ng c a mình có
i c

ov

ng (quy n con
au r t nhi

13

nào t i các v n
i, các v

v lao


c s d ng r ng rãi nh

a A. Carroll th hi n rõ nh t và bao quát nh t các l nh v c quan tâm c a trách
nhi m xã h i.

tháp trách nhi m xã h i (Ngu n: Carroll Archie, 1999)
Theo mô hình trên, trách nhi m xã h i bao g m trách nhi m kinh t , trách
nhi m pháp lý, trách nhi m

c và trách nhi m t thi n. Ranh gi i gi a các t ng
ng l n nhau. Vi c tuân th

lu t ch c ch n

n các chi phí kinh t cho t ch c. Và quy t

ngoài lu t luôn m r

nh pháp
c xã h i

phát tri n c a xã h i), t o áp l c lên h th ng

pháp lu t, b t bu c các nhà làm lu t ph i luôn bám sát th c ti n xã h i.
Bên c
nhi u góc

t s tác gi cho r ng: trách nhi m xã h i có th ti p c n
khác nhau và bao trùm nhi u khía c nh. Ngoài cách ti p c n theo mô

i lao

óng góp cho l i ích c

ng, có trách nhi m b o v môi

ng, trách nhi

i v i khách hàng,

nhà cung ng.

ng c a
Các n i dung th c thi trách nhi m xã h i và các m c

quan tâm c a các bên

n vi c th c thi trách nhi m xã h i c a doanh nghi

c tóm t t trong

b ng sau.
B ng 2.1: M

quan tâm c

i v i trách nhi m xã h i

Ch s



3

5

3

2

1

4

5

c

4

1

2

3

5

Trách nhi m_ t thi n

3


và cung c p trên th

n thân công ty.

c c a công ty vào s n ph m h s n xu t

ng là m i quan tâm chính

nhi m th c thi pháp lu t c

i v i h l i là v

15

ng l i xem trách
thi t y u

b o v quy n


và l i ích c a chính b
cao các ho

ah

ng tham gia t thi n c a các công ty, doanh nghi p thông qua các ho t

b o v môi


m

m b o l i ích chung cho toàn xã h i.
Ti p c n chu i giá tr
Theo cách ti p c n này, Michael Porter và Kramer (2006) và các nhà nghiên

c u

d ng chi

c th c hi n trách nhi m xã h i g n li n v i nh ng yêu c u

th c thi trách nhi m xã h i b t bu c và t nguy n. Nó có th tr thành m t b ph n
trong chi

c c a t ch c n u t ch c th c s quan tâm, hi

c vai trò c a trách

nhi m xã h i trong th c hi n các m c tiêu c a mình.
B ng 2.2: Cách ti p c n chu i giá tr
Chu i giá tr
Các ho
ng h tr
h t ng (các m i quan h
v tài chính, k ho

Các v

n trách nhi m xã h i

th
ngu n nguyên li u b n v ng; S d ng các ngu n
nguyên li u và s n xu t các s n ph m tái ch .
Mua s m (v
Mua s m và th c hi n chu i cung ng s ch (tránh
d ch v ngoài)
các v
liên qua
n hành vi b t minh trong
mua bán, s d
ng tr
d ng
các ngu n nguyên li u c bi t (lông thú,..); T

16


hóa ngu n l c t

nhiên

Tác nghi p tr c ti p
Logistic mua (nh p kho nguyên
ng c a vi c v n chuy n (hi u ng nhà kính,
li u và qu
d t c ngh
li u, d ch v ,...)
V n hành (t o s n ph m, d ch B c x và ch t th i;
n sinh thái và
v

ng

Các tài li u trách nhi m xã h i cho th y có nhi u thách th c trong vi c
ng hi u qu xã h i c a công ty (Graves và Waddock, 1994). Trong th c t , do các
trách nhi m xã h i nên thi u s

ng thu

trách nhi m xã h i. Abbott và Monsen (1979) nói r
vi c

ng trách nhi m xã h i

trong s này là vi c thi
u này, h cho r ng
ph

n trong

nm
ng v các ho

iv im

u các ho

u. Vi
ng xã h

u tiên

khác v

ng. Ví d

c a trách nhi m xã h i bao g m s d ng x p h ng tài

chính và các ch s

c phát tri n

KLD Kinder, Lydenberg, Domini và Co

(Waddock và Gr

u tra m t lo t các ngu n và s d ng các tiêu
nh các giá tr phù h p; Vigeo c a Châu Âu (Vermeir và c ng

s

d li

i Canada (Canadian Social Investment Database -

CSID) (Mahoney và Roberts 2007); b d li u doanh nghi p Monitor CSP cho các
công ty Úc (Kristoffersen và c ng s , 2005); Toxics Release Inventory (TRI), trong
t p trung vào m t vài ngành công nghi p; công dân doanh nghi p t t (Best
Corporate Citizens). G

n m t ch s CSR cho



d ng công c

u tra bu c ph i l a ch n (Aupperle

và c ng s , 1985; Aupperle, 1991), ch s uy tín c a công ty (McGuire và c ng s ,
1988.) và phân tích n i dung c

n (Wolfe,

ng

trong nghiên c u trách nhi m xã h i. Ngoài ra, m t s ch s trách nhi m xã h i khác
nhau c ng có s n (Hopkins 2005) ch ng h

s c

ng doanh nghi p

(Business in the Community - BITC), ch s FTSE4Good, ch s B n v ng Dow Jones
(Dow Jones Sustainability Index -

c kinh doanh 100, x p h ng trách

nhi m (AA), báo cáo Sáng ki n toàn c u (GRI) và ch s KLD (Graves và Waddock,
1994). Th

trách nhi m xã h i s d

th áp d ng tr c ti p vào các nghiên c u c

ng ch s trách nhi m xã h i b ng cách s d ng
b n v ng

nh

ng niên và báo cáo

i dung.

2.2.3. T i sao ph

m xã h i (CSR)?

Khái ni m trách nhi m xã h i
nh ng

n liên t c do s

i

ng bên trong và bên ngoài. Silberhorn và Warren (2007) cho r ng khái

ni m trách nhi m xã h i phát tri
và

ng v i s

a các giá tr t ch c

ng bên ngoài. Các giá tr quan tr ng c a m t t ch c có th

o c a t ch c bao g m các v n

t ph n trong chi

c c a h (Lantos, 2001). Các nhà qu n lý

ng xuyên ph i ch u áp l c t các bên liên quan khác nhau trong vi c phân b
ngu n l c tài chính cho các ho
liên

:

ng trách nhi m xã h i. Các áp l
i tiêu dùng, c

(McWilliams và Siegel 2001)

c th o lu

2.2.3.1. Áp l c t

ng

Nh ng áp l c t
nhìn nh n

n t các bên
ng

c th o lu n b i Musah (2008) bao g m s


t

vi c và nhân viên là quan h

nhân viên tham gia. KLD s d ng các v

, quy n l i nhân viên và

v

ng cho m

ng trách nhi m xã h i (Graves và Waddock, 1994; Sharfman, 1996; Turban và
Greening, 1997).
c phát tri n

c có nhi u m i quan tâm v s c kh e c a

ng, an ninh xã h i và s

góp vào d ch v y t qu c gia c a h thông

qua thu (Matten và Moon, 2008). Phân tích c a Aguilera và c ng s (2007) cho th y
nh n th c v trách nhi m xã h i

n

và hành vi c a


.

thuy t ph c h tham gia làm

ng trách nhi m xã h i c a công ty - g i là nhân viên

tình nguy n. Trung tâm công dân doanh nghi p t

i h c Boston (1999) k t lu n

r ng nhân viên tình nguy n cung c p nhi u l i ích theo ba cách (1) cho các công ty,
(2)

ng và (3) là c

ng. Theo Hahn (2003) nh ng l i ích c a ho t

ng tình nguy n c i thi n m i quan h v i c
nh công c ng, xây d ng m t l
qu

t

công ty trong các th

ng xung quanh, c i thi n hình

ng g n k

u


20

i

ng, cho r ng "vi c
ng c a công ty


ph thu c vào ph n ng c a nhân viên
nhi m xã h i, h ph i

iv

th a mãn yêu c u trách

ng l c và cam k t kh c ph c nh ng thách th

các m c tiêu c a hành vi trách nhi m
2.2.3.2. Áp l c t

c

.

i tiêu dùng/khách hàng

, áp l c t

i tiêu dùng/khách hàng bao g m k v ng r ng công ty

n r i ro th

ít cung c p
vào m

ng d

ct

ng c a t ch c. Các tài li u h c thu t và qu n

giúp các nhà ti p th tích h p các sáng ki n khác nhau

quan tr ng có th bao g m m t lo t các trách nhi m c a công

ty. Ví d

i ta cho r

ng nhu c u c a khách hàng và

ng viên

i lao

th a mãn s k v ng c a công ty (George, 2003). Nghiên c u các bên liên
quan cho th y vi

i x v i khách hàng và nhân viên có



ch c có trách nhi m xã h i. Tuy nhiên, n u công ty b qua nhu c u tiêu dùng c a h ,
ho

ng t y chay có th d n

n k t qu x u và tr thành m t v

m t trong nh ng bi u hi n c a áp l c t
p t y chay s n ph

l

i tiêu dùng. Smith (2003) cho r ng thông
n nh ng ph n ng tiêu c c l n trên th

ng

ch ng khoán. Smith (2003) gi i thích r ng "t y chay có th là m t ví d rõ ràng nh t

21


c a m t hi

ng l

v hành vi tiêu dùng ch u

ng b i nh n th c trách

ng có th c m s n ph m c a

công ty và th c thi nhi u ch tài. Tuy nhiên, Idemudia và Ite (2006) nói r ng ngay c
khi các công ty tham gia vào các ho

ng trách nhi m xã h i t

cho ho t

ng t thi n và xã h i, phân b thêm ngu n v n cho phát tri n c
v n tham gia vào các cu
b ng

i dân

t v i các t ch c. Newell (2005)

ng minh

ng h p c a các ngành công nghi p khai thác m , lý do các cu

thi u s

i di n c a c

ng trong vi c thi t l p các quy t

2.2.3.4. Áp l c t
Ho



m

ng s ch s

i v i các t ch c.

2.2.4. L i ích khi th c hi n trách nhi m xã h i (CSR)
Các công ty c

nh chi phí và l i ích c a trách nhi m xã h i. Các công ty

n ch s h u c a chúng vào các ho

22

ng trách nhi m xã h i, k v ng t


hóa l i nhu n và t i thi u hóa r i ro. Tsoutsoura (2004)
r

trách nhi m xã h i

nh n m

c nh ng l i ích c t y u

S phát tri n c a khái ni m trách nhi m xã h i s


so v i các công ty không th c hi n trách nhi m xã h i, hay các công ty thi u trách
nhi m xã h i (Jenkins, 2006). Tsoutsoura (2004), m t s khía c nh trách nhi m xã h i
u hành c a m t công ty. Hai là, các công ty có trách nhi m

có th làm gi
xã h i s có ít các r

n các s ki n tiêu c c hi

. K t qu là,

Turban và Greening (1997) cho r ng s cam k t m nh m v vi c th c hi n trách
i gi i cho công ty. Ba là,

nhi m xã h i
th c hành trách nhi m xã h i d
2004). Vì v y, nh ng l i ích này
Ví d , hi u qu

t và gi m t l l i (Tsoutsoura,
c k t h p v i s hài lòng c a các bên liên quan.

t t vi c c i thi

ng (Tsoutsoura, 2004). Hình
ch c, cho phép các t ch c

u ki n làm vi c và th c hành lao
u và uy tín là m t l i th cho các t



ro (Moore,

ng l c

y nhân viên (Turban và Greening, 1997), và làm

c a nhân viên và nâng cao uy tín c a công ty (Maignan và c ng
s , 1999).
2.3. Hi u qu tài chính công ty (Coporate financial performance - CFP)

23


2.3
Trong chi

c kinh doanh và qu

i ta tin r ng hi u qu

tài chính là m t trong nh ng khái ni m quan tr ng nh
là m c tiêu mà t t c các công ty ph i c i thi
quan c a nó. M c dù có m t s
tài chính

a, hi u qu tài chính

t nt


chính c a m t công ty có th
tài chính c

i m t s ch tiêu d a trên k toán ho c
s

ng

ng l i nhu n công ty b ng

cách quan sát tình hình tài chính và k t qu kinh doanh c a công ty. M t s bi n
di n

i

n cho hi u qu tài chính có th là ROA (l i nhu n trên tài s n), ROE (l i

nhu n trên v n ch s h u), và ROS (l i nhu n trên doanh thu). Ngoài ra, hi u qu
kinh doanh gi m t v

n trong nghiên c u qu n lý và th c ti n. Nó có th

c coi là bi n pháp d a trên th
ho

ng. M t s ch s có th

ng bao g m c hi u qu tài chính và hi u qu
cs d


a vào k toán và/ho c d a trên th

24

ng b ng m t trong
ng:


D a vào k toán: s d ng các ch s k

, ROE ho c phân tích

tình hình tài chính c a doanh nghi p/công ty (Ruf và c ng s , 2001; Elsayed và Paton
2005). Các ch s này có th ph n ánh ho

ng c a công ty

m

t ng th

c gia c a quá trình s n xu t c a doanh
nghi p/công ty. M t s

a vào k

cs d

hi u



d

ng

(Vance 1975; Alexander và Buchholz 1978). B i vì
trên th

hi u qu tài chính d a

c m t s nh ng h n ch v k toán vì nó cho th y các y u t
p trung vào các hi u qu th

ng (McGuire và c ng s 1986). Nh ng

n th t c k toán và là ch s c

a ch n

a m t công ty t o ra l i nhu
(1985) cho r ng vi c s d ng các
hi u qu tài chính c

Ví d , Ullmann

a trên th
t

ng cho th y vi


hi u qu tài chính c a doanh nghi p/công ty.

25

ng có th

c áp d