---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC-----------------Sáng kiến kinh nghiệm:
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 3”

MỤC LỤC
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang: 1
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
2
I
CƠ SỞ LÝ LUẬN
2
II
THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHỮ VIẾT CỦA HỌC SINH 3
III
GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
4
1. Phối hợp với cha mẹ học sinh chăm lo các điều kiện về cơ sở
4
vật chất phục vụ nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.
2. Chú trọng rèn luyện các kỹ năng góp phần nâng cao chất
lượng chữ viết cho học sinh
3. Rèn kĩ năng viết cho học sinh
4. Kết hợp rèn chữ viết ở các phân môn khác
5. Khuyến khích học sinh tích cực rèn luyện chữ viết
IV KIỂM NGHIỆM
C. KẾT LUẬN

5
7
9
9

và lòng biết ơn đối với người lao động, nó đặt nền móng cho toàn bộ quá trình
học tập. Nhận định về chữ viết cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói:
“Chữ viết cũng là một trong những biểu hiện của nết người. Dạy cho học sinh
viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn cho các em tính cẩn thận,
tính kỉ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc
của mình’’. Trong những năm qua vấn đề rèn chữ viết đẹp ở nhà trường Tiểu
học đã được nhiều thầy, cô quan tâm đầu tư nhiều thời gian, giành nhiều công
sức uốn nắn cho học sinh nên chữ viết của học sinh đã có nhiều tiến bộ, tuy
1


---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC-----------------nhiên chất lượng chưa ổn định, phần lớn chỉ mới tập trung cho một số học
sinh tham gia các kỳ thi “Viết chữ đẹp” do Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ
chức hay trong những tiết luyện viết. Học sinh lớp 1-2-3 thường chỉ làm theo
thầy cô, bắt chước thầy cô chứ chưa có thói quen chịu khó suy nghĩ, tư duy
sáng tạo; các em chưa có ý thức giữ gìn “Vở sạch - chữ đẹp”, chưa biết cách
luyện viết chữ đẹp, thậm chí cách cầm bút, tư thế ngồi viết còn chưa đúng nên
ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng chữ viết của học sinh. Chính vì những lí do
trên, tôi đã đi sâu nghiên cứu, tìm tòi các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng
chữ viết cho học sinh với mong muốn giúp các em ngoài viết đúng, viết đẹp
còn biết trình bày bài viết một cách khoa học, biết giữ gìn vở sạch, chữ đẹp.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Tiểu học là bậc học nền tảng, có vai
trò vô cùng quan trọng trong việc giúp học sinh hình thành cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các
kỹ năng cơ bản về chữ viết để tiếp tục học các bậc học sau. Chính vì vậy mà
phải rèn cho các em các kỹ năng nghe - nói - đọc - viết. Trong đó, kỹ năng
viết chữ đóng vai trò rất quan trọng trong việc dạy học nhằm phát triển toàn
diện nhân cách cá nhân học sinh. Bởi vì chữ viết phần nào thể hiện tính cách

điều kiện kinh tế rất khó khăn, một bộ phận học sinh có bố mẹ đi làm ăn xa,
các em ở với ông bà, cô bác nên không có điều kiện để giúp đỡ các em học
tập ở nhà. Qua khảo sát chất lượng chữ viết của học sinh đầu năm, kết quả
đạt được như sau:
Kết quả chữ viết

Tổng số
học sinh

25 em

Loại A

Loại B

Loại C

SL

%

SL

%

SL

%

6

đúng, viết đẹp, viết cẩn thận rõ ràng thì ở con em họ được rèn luyện tính
cẩn thận, kỷ luật và tôn trọng người đọc. Nếu chữ viết rõ ràng, đúng mẫu,
viết tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài nhanh, nhờ vậy kết
quả học tập sẽ tốt hơn. Chữ viết kém, xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không
tốt đến chất lượng học tập của các em, từ đó cha mẹ học sinh sẽ quan tâm
hướng dẫn học sinh luyện viết ở nhà và nhắc nhở học sinh giữ gìn, bảo quản
sách vở sạch, đẹp.
Để cho học sinh có thể rèn luyện chữ viết đẹp hơn, tôi đã phân tích các
điều kiện về cơ sở vật chất ảnh hưởng đến chất lượng chữ viết cho phụ huynh
được biết như chất lượng giấy viết, bút viết ảnh hưởng trực tiếp đến từng nét
chữ, bàn viết không phù hợp độ cao vừa ảnh hưởng đến tốt độ viết, tư thế
ngồi viết mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ của học sinh như cận thị, vẹo cột
sống,... và đề nghị cha mẹ học sinh tạo điều kiện giúp đỡ mua sắm bút, vở, ...
cho học sinh sử dụng theo quy định như:
*Về vở viết:
- Mua loại vở theo quy định của Phòng Giáo dục và Đào tạo
- Mỗi em có một vở thực hành luyện viết lớp 3 (có mẫu vở)
- Mua thêm 1 vở ô li cho các em luyện viết thêm ở nhà.
* Về đồ dùng học tập:
- Mua đầy đủ đồ dùng học tập cho các em như: thước kẻ, bút chì, bút
mực (viết bằng loại mực đen).
- Bút viết phải là loại tốt, mực chảy đều, cầm vừa tay, ngòi trơn và đẹp.
4


---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC-----------------* Góc học tập riêng ở nhà:
Yêu cầu góc học tập phải đủ ánh sáng, bàn ghế phải vừa tầm vóc của
các em.
- Thường xuyên kiểm tra sách vở, đồ dùng của con em, nhắc nhở các em
cách ngồi học, tư thế cầm bút khi các em học ở nhà.

như thế các em dễ nằm xoài ra bàn, khi viết chữ sẽ bị nghiêng ngửa.
b. Cách để vở khi viết:
Khi các em viết, tập cho các em thành thói quen để vở thẳng trước
mặt. Không để nghiêng hoặc xiên vở, khi viết trang vở nào thì mặt thẳng
với trang vở đó, nếu không các em dễ bị nghiêng người, xoài người, như
vậy không chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ các em.
c. Cách cầm bút và sử dụng bút trong khi viết:
- Học sinh không được cầm bút quá thấp hay quá cao. Với các em nhỏ
tay yếu các em hay cầm bút thấp, khoảng cách vừa phải là ngón tay cách
đầu ngòi bút thấp quá, khi các em viết các nét khuyết hay nét lượn rất khó,
nét chữ không mềm dẻo, tốc độ viết rất chậm vì phải di chuyển tay liên tục.
Khi viết điều khiển bút bằng 3 ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa). Động
tác viết cần có sự phối hợp cử động của cổ tay, khuỷu tay và cánh tay.
d. Hình thành và tập luyện một số thói quen khi viết bài:
- Khi viết không được để mực giây vào tay, vào người, không tháo bút
ra.
- Khi viết bài cần thận trọng, không tẩy xoá, nếu viết sai thì lấy bút gạch
chân chữ viết sai rồi viết sang bên cạnh (Giáo viên làm mẫu) .
- Mỗi em có một tờ giấy trắng, sạch để kê tay cho khỏi bẩn vở khi mồ
hôi ra tay.
- Khi viết hết bài nhớ lấy thước gạch hết bài.
Giáo viên quan tâm nhắc nhở học sinh thực hiện các yêu cầu của một
quyển vở đạt vở sạch, chữ đẹp, quan tâm rèn luyện cho học sinh ý thức bảo
quản, giữ gìn sách vở như:
- Luôn chú ý làm vệ sinh cá nhân thường xuyên, không nghịch đất bẩn
tay, nhất là trước khi đi học, trong giờ ra chơi..., tay chân quần áo phải giữ gìn
sạch sẽ.
- Cặp sách có riêng 1 ngăn bỏ sách vở, 1 ngăn bỏ đồ dùng học tập.
- Đi học về để vở ngay ngắn, cẩn thận vào góc học tập.


Để rèn kỹ năng viết đúng cho học sinh, tôi treo bảng chữ cái mẫu trong
trường Tiểu học (Ban hành theo quyết định số 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày
14/6/2002 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT) ở lớp để các em quan sát.
- Mẫu chữ cái viết thường.
7


---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC------------------ Mẫu chữ cái viết hoa.
- Mẫu chữ nét thanh, nét đậm.
- Mẫu chữ nét đứng, nét đều.
Khi dạy học sinh viết mỗi chữ, tôi hướng dẫn thật kĩ trên bảng. Cho học
sinh luyện viết ở bảng con cho đúng, đẹp sau đó mới viết vào vở (sau mỗi lần
học sinh viết, giáo viên cho học sinh nhận xét để thấy được cái được và cái
chưa được) sau đó mới viết vào vở. Trước khi viết bảng có thể cho học sinh
viết trên không cho thành thạo, dẻo tay, đúng qui trình.
Để thuận tiện trong việc rèn chữ viết cho học sinh, tôi đã phân chia chữ
cái thành từng dạng và rèn cho các em luyện viết theo từng dạng đó. Bởi vì
nếu cùng một lúc đòi hỏi các em phải viết đúng và đẹp ngay là một điều rất
khó thực hiện. Do vậy ngay từ những buổi đầu năm học tôi đã lên kế hoạch
rèn từng dạng chữ theo tuần, theo tháng. Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nét chữ
và mối quan hệ về cách viết chữ cái, tôi chia thành các nhóm chữ như sau:
Nhóm 1: Trọng tâm rèn xoáy vào nét móc (nét móc ngược, nét móc
xuôi, nét móc hai đầu) gồm các chữ : n, m, i, u, ư , t, v, r, p.
Nhóm 2: Trọng tâm là rèn nét khuyết (nét khuyết trên, khuyết dưới)
gồm các chữ: l, b, h, k, y, g.
Ví dụ: Với nét khuyết trên, khuyết dưới, học sinh không rèn viết ngay từ
đầu thì dễ viết lệch, xấu sẽ dẫn đến những chữ được tạo bởi 2 nét đó như: h,
k, g, y…cũng không được đẹp và đây cũng là 2 nét khó mà học sinh thường
lúng túng khi viết. Để viết đúng, đẹp nét khuyết phải tròn, thon đều, không to
quá, cũng không nhỏ quá hoặc không bị vuông đầu và đặc biệt điểm gặp nhau

nhất là các tiếng có âm đầu là ch/tr, s/x; r/d/gi. Trong khi đọc học sinh viết
bài, tôi luôn quan sát và đến từng em để uốn nắn, nhắc nhở sửa ngay các con
chữ, các nét mà các em viết chưa đạt yêu cầu. Đối với các nét mà học sinh
viết chưa đúng tôi viết mẫu vào vở luyện viết và yêu cầu về nhà các em viết
lại nhiều lần.
Khi chấm chính tả nếu thấy học sinh viết không đúng về độ cao của các
con chữ, khoảng cách giữa các chữ tôi đã nhắc nhở chỉ dẫn cho các em kịp
thời để các em lần sau viết đúng hơn.
Trong giờ toán và một số giờ khác, tôi cũng thường xuyên nhắc nhở các
em viết đúng và trình bày sạch đẹp.
5. Khuyến khích học sinh tích cực rèn luyện nâng cao chất lượng
chữ viết:
a) Sự gương mẫu của thầy là tấm gương cho học sinh noi theo:
9


---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC-----------------Học sinh Tiểu học đa số bắt chước thầy cô, do đó phong cách sư phạm,
chuẩn mực đạo đức của người thầy ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển nhân
cách của học sinh. Về chữ viết cũng không ngoại lệ, học sinh bắt chước và
học theo chữ viết của thầy cô, do vậy thầy cô phải có ý thức tự rèn luyện chữ
viết của mình cho đúng, đẹp. Tôi đã tự nhận thức được điều này và quyết tâm
rèn chữ viết. Tôi đã nghiêm khắc với bản thân, cố gắng rèn luyện về chữ viết
cho đẹp. Tôi tham khảo tài liệu, học hỏi đồng nghiệp với lòng quyết tâm rèn
luyện cho chữ của mình thật đẹp, đúng mẫu chữ qui định, nhất là khi trình bày
trên bảng, khi phê vào vở, vào bài kiểm tra của học sinh..., tôi đều cố gắng
cho thật đẹp, thật đúng mẫu. Cũng từ đó, tôi thấy học sinh của tôi hứng thú
hơn trong việc học tập và rèn luyện, nhất là trong việc luyện viết chữ đẹp theo
cô giáo của mình.
b) Khéo léo khuyến khích học sinh tích cực, tự giác rèn chữ viết:
Những ngày đầu, tôi cho học sinh xem các tập vở của các em học sinh

trọng, đối với những em viết chữ chưa đẹp, giữ gìn sách vở chưa sạch, tôi
luôn luôn tìm ra cách nói nhẹ nhàng, vừa có tính phê bình, vừa có tính động
viên, mong mỏi, sao cho mỗi học sinh tự tìm ra được lỗi của mình và vui vẻ
khắc phục nhược điểm bằng cách tự học, học hỏi bạn bè, thầy cô. Tôi luôn
luôn gần gũi học sinh, luôn lắng nghe và cố gắng thấu hiểu tâm tư, nguyện
vọng, suy nghĩ của các em để tạo ra không khí thân thiện trong từng tiết học.
Trong lớp tôi luôn tìm cách gắn kết các mối quan hệ bè bạn của học sinh, sao
cho cả lớp đoàn kết, thống nhất, bỏ tính tự kiêu, tính tự ti, sống hoà nhã vui
vẻ, có tinh thần giúp đỡ, động viên bạn bè.
c) Tổ chức phong trào thi đua, tổ chức trò chơi luyện viết cho học sinh:
Để khí thế luyện viết trong lớp luôn luôn sôi nổi, ngay từ đầu năm tôi đã
ngầm phân loại đối tượng học sinh (chữ loại A, loại B, loại C) rồi phát động
phong trào thi đua viết chữ đẹp theo tháng. Nếu học sinh nào tiến bộ rõ rệt thì
được nâng bậc ở cuối mỗi tháng và được thưởng một bông hoa điểm mười.
Đến ngày lễ lớn (20/11 và 8/3) Ban giám khảo là học sinh, chọn những
quyển vở đẹp của từng tổ để tặng thầy cô. Trước việc làm đó, phụ huynh lớp
tôi ai cũng phấn khởi, riêng học sinh, bằng tình cảm kính tặng thầy cô các em
thi đua luyện viết rất hăng say. Trong những đợt thi đua ấy có những em đầu
năm chỉ viết chữ đạt loại B mà nay đã đạt học sinh giỏi viết chữ đẹp cấp
trường đó là em Nguyễn Như Huế, Lê Đình Linh, Nguyễn Thị Đức Đào. Tóm
lại việc tổ chức tốt các phong trào thi đua viết chữ đẹp đã góp phần nâng cao
chất lượng chữ viết một cách rõ rệt.

11


---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC-----------------Ngoài việc tổ chức các phong trào thi đua viết chữ đẹp thì việc tổ chức trò
chơi luyện viết cũng tạo bầu không khí học tập vui vẻ để mang lại hiệu quả
cao trong việc giáo dục học sinh. Suy nghĩ vậy nên khi luyện viết cho học
sinh, tôi thường tổ chức cho các em luyện viết dưới dạng trò chơi, thông qua

rệt:
12


---------------------SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC------------------ Đa số học sinh đã có ý thức trong việc luyện chữ ở lớp và ở nhà, các
em có ý thức bảo quản sách vở không để tình trạng quăn nép, bẩn,..
- Học sinh đã biết ngồi đúng tư thế để viết, cầm bút đúng cách,
- Chất lượng chữ viết của học sinh được nâng lên đáng kể: Học sinh
viết đúng mẫu, đảm bảo tốc độ, đúng kĩ thuật viết và nhiều em có nét chữ đẹp
và sáng tạo. Đặc biệt trong kì thi viết chữ đẹp cấp huyện vừa qua trong lớp có
em Tô Thị Hồng Nhung và em Nguyễn Như Huế dự thi, em Tô Thị Hồng
Nhung đạt giải nhì cấp huyện.
Sau khi tổng kết với những kết quả cụ thể đạt được so sánh trong các lần
khảo sát cho thấy chất lượng chữ viết của học sinh đã được nâng lên,
cụ thể là:
Kết quả chữ viết
Thời gian

Tổng số

Loại A

Loại B

Loại C

học sinh

SL


9

36

12

48

4

16

Giữa kì II

25

13

52

12

48

0

0

Từ kết quả trên cho thấy, các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng chữ
viết cho học sinh lớp 3 khi áp dụng trong giảng dạy học sinh đã mang lại hiệu

quyết tâm tìm các giải pháp nâng cao chất lượng chữ viết của học sinh, bản
thân đã tìm tòi nghiên cứu các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng chữ viết
cho học sinh lớp 3. Về nội dung chắc chắn khó tránh khỏi những thiếu sót
nên rất mong được sự giúp đỡ của các thầy cô, anh chị đồng nghiệp góp ý bổ
sung để những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh
lớp 3 được hoàn chỉnh và có hiệu quả cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Ngày 10 tháng 4 năm 2016.
Người viết

Nguyễn Thanh Xuân

14