ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN HẢI ĐƯỜNG
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG
MẶT BẰNG VÀ TÁI ĐỊNH CƯ
CỦA MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NA
HANG, TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

THÁI NGUYÊN – 2017


i

LỜI CAM ĐOAN
-

Tôi xin can đoan mọi số liệu và kết quả sử dụng để nghiên cứu

viết luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ học vị nào.
-

Tôi xin cam đoan mọi trích dẫn trong luận văn đều được chỉ

rõ nguồn gốc rõ ràng và mọi sự giúp đỡ trong quá trình làm luận văn
đều đã được cảm ơn.
Tác giả luận văn

Nguyễn Hải Đường

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.............................................................vii
DANH MỤC CÁC BẢNG............................................................................viii
MỞ ĐẦU..........................................................................................................1
1................................................................................Tính cấp thiết của đề tài
1
2........................................................................................Mục tiêu của đề tài
2
2.1.......................................................................................Mục tiêu chung
2
2.2........................................................................................Mục tiêu cụ thể
3
3.......................................................................Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
3
3.1....................................................................................Ý nghĩa khoa học
3
3.2.....................................................................................Ý nghĩa thực tiễn
3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................4
1.1.......................................................................Cơ sở khoa học của đề tài
4
1.1.1......................................................................................Cơ sở lí luận
................................................................................................................4
1.1.2..................................................................................Cơ sở thực tiễn
5
1.1.3.....................................................................Cơ sở pháp lí của đề tài


2

6


1.4.3...............................................................................Từ 2004 đến nay
18
1.5................................Một số kết quả nghiên cứu về giải phóng mặt bằng
25
1.6.....................................................Kết luận chung về vấn đề nghiên cứu
26
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU..............................................................................................27
2.1..........................................................Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
27
2.1.1.......................................................................Đối tượng nghiên cứu
27
2.1.2..........................................................................Phạm vi nghiên cứu
27
2.2...............................................................................Nội dung nghiên cứu
27
2.2.1.Thực trạng quản lý và sử dụng đất huyện Na Hang tỉnh Tuyên Quang
27
2.2.2. Khái quát các dự án nghiên cứu và các chính sách liên quan đến
thực hiện bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Na
Hang, tỉnh Tuyên Quang...............................................................................27
2.2.3.

Đánh giá việc thực hiện bồi thường GPMB ở huyện Na Hang,

tỉnh Tuyên Quang.............................................................................................27
2.2.4.
của


Tuyên Quang.................................................................................................39
3.3.1. Xác định đối tượng và điều kiện để được bồi thường...........................39
3.3.2. Kết quả điều tra, xác định các đối tượng và điều kiện được bồi thường
ở 02 dự án trên địa bàn huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang.........................41
3.3.3...........................Loại đất, diện tích thu hồi của 2 dự án nghiên cứu
41
3.3.4.......................Bồi thường, hỗ trợ thiệt hại về đất và tài sản trên đất
44
3.3.5..............Đánh giá tiến độ thực hiện bồi thường GPMB của 2 dự án
49
3.4. Đánh giá công tác bồi thường GPMB của 2 dự án qua ý kiến của người
dân49 3.4.1.Ý kiến người dân về đơn giá bồi thường..................................49
3.4.2. Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách thu hồi, bồi thường đất
đến đời sống của người dân..........................................................................51
3.5. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi
thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Na Hang, tỉnh Tuyên
Quang ... 64 3.5.1. Thuận lợi.........................................................................64


3.5.2. Khó khăn, tồn tại...................................................................................64
3.5.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi
thường, GPMB, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Na Hang
66


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................69
1.........................................................................................................Kết luận
69
2.......................................................................................................Kiến nghị
70

CP

:

Chính phủ

GPMB

:

Giải phóng mặt bằng

HSĐC

:

Hồ sơ địa chính

QĐ

:

Quyết định

TĐC

:

Tái định cư



viii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.2: Nhân khẩu và lao động của huyện Na Hang năm 2016..................88
Bảng 3.1. Hiện trạng sử dụng đất huyện Na Hang năm 2016.........................30
Bảng 3.2. Quy mô 2 dự án nghiên cứu............................................................36
Bảng 3.3: Tổng hợp đối tượng được bồi thường, hỗ trợ của 2 dự án..............41
Bảng 3.4: Bảng tổng hợp diện tích, loại đất thu hồi của 2 dự án....................42
Bảng 3.5: Kinh phí bồi thường GPMB của hai dự án nghiên cứu..................44
Bảng 3.6. Tiến độ thực hiện bồi thường BPMB của 2 dự án..........................49
Bảng 3.7: Tổng hợp ý kiến của người dân về đơn giá bồi thường GPMB......50
Bảng 3.8. Kết quả phỏng vấn chi tiết về thu hồi đất nông nghiệp...................53
và bồi thường hỗ trợ của các hộ dân tại 2 dự án..............................................53
Bảng 3.9. Phương thức sử dụng tiền các hộ dân tại..........................................54
2 dự án nghiên cứu...........................................................................................54
Bảng 3.10: Trình độ văn hoá, chuyên môn của số người trong độ tuổi lao
động tại 02 dự án nghiên cứu.......................................................................56
Bảng 3.11: Tình hình lao động, việc làm của các hộ thuộc khu vực bồi
thường GPMB 2 dự án..................................................................................57
Bảng 3.12: Thu nhập bình quân của người dân trước và sau thu hồi đất tại
02 dự án nghiên cứu.....................................................................................58
Bảng 3.13: Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất Dự án Yên
Hoa – Khau Tinh..........................................................................................59
Bảng 3.14. Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất tại dự án Yên
Hoa
–............................................................................................................ Sinh Long

60
Bảng 3.15: Thu nhập bình quân nhân khẩu/năm phân theo nguồn thu tại

với tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa ngày càng tăng, nhu cầu đất cho
xây dựng cơ sở hạ tầng, công nghiệp, nhà ở ngày càng lớn; Trong điều kiện
quỹ đất ngày càng hạn hẹp, dân số ngày càng đông, nhu cầu sử dụng đất
cho các ngành ngày càng cao, nhịp độ phát triển ngày càng lớn. Do đó nhu
cầu giải phóng mặt bằng càng trở nên cấp thiết và trở thành một thách thức
lớn đối với sự thành công của các dự án. Vấn đề bồi thường, giải phóng
mặt bằng trở thành điều kiện tiên quyết để triển khai thực hiện dự án có
hiệu quả. Vì vậy đòi hỏi cần có sự quan tâm đúng mức của các cấp, các
ngành một cách toàn diện đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng
nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Trong điều kiện nước ta hiện nay, “Giải phóng mặt bằng” là một trong
những công việc quan trọng phải làm trên con đường CNH-HĐH đất nước.
Sự cần thiết triển khai xây dựng nhiều công trình cơ sở hạ tầng, nhiều khu


12
kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, theo đó các cơ sở văn hóa
giáo dục, thể dục thể thao cũng được phát triển, tốc độ đô thị hóa cũng diễn
ra nhanh chóng.
Công tác giải phóng mặt bằng mang tính quyết định tiến độ của các dự
án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án. Có thể nói: “Giải phóng mặt bằng
nhanh là một nửa dự án”. Việc làm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến
lợi ích của Nhà nước, của


chủ đầu tư, mà còn ảnh hưởng đến đời sống vật chất cũng như tinh thần của
người bị thu hồi đất.
Công tác GPMB là một việc làm hết sức khó khăn và phức tạp bởi nó
có liên quan đến tài sản rất có giá trị là đất đai. Đất đai có giá trị cả về
vật chất lẫn tinh thần. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ

Đánh giá việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà
nước thu hồi đất tại một số dự án, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp và
kiến nghị góp phần


đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Na Hang
2.2. Mục tiêu cụ thể
Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và

-

tái định cư tại các dự án trên địa bàn huyện Na Hang.
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực hiện bồi thường

-

giải phóng mặt bằng và tái định cư của các dự án trên địa bàn huyện Na
Hang.
Thuận lợi khó khăn và đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện tốt

-

công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư theo Nghị định
47/2014/NĐ-CP của Chính phủ.
3.

Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

3.1. Ý nghĩa khoa học

công trình lớn được triển khai xây dựng, đóng góp vào công cuộc cải
cách đất nước thì tại nhiều địa phương có nhiều dự án được triển khai
không đạt tiến độ với nguyên nhân chủ yếu vướng mắc về GPMB. Có
những dự án không thể tiếp tục triển khai công tác GPMB do nhiều
nguyên nhân khác nhau.
Những nguyên nhân vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư chủ yếu tập trung vào chế độ, chính sách chưa thực sự thể hiện
tính thực tế khách quan, đồng bộ, chưa thể hiện được cả 03 lợi ích: Nhà
nước, Chủ đầu tư và người dân. Trong xây dựng chế độ, chính sách tại


một số địa phương chưa bám sát với quy định của Chính phủ đã đề ra.
Xây dựng giá bồi thường, hỗ trợ chưa sát với giá thị trường, chính sách
đào tạo nghề sau khi thu hồi đất của người nông dân chưa thoả đáng
không đáp ứng được mong mỏi của người dân. Quy trình thực hiện còn
rườm rà cần được rút gọn lại. Tại một số dự án lớn, trọng điểm tình trạng
nhân dân bức xúc khiếu kiện kéo dài vẫn thường xuyên xảy ra gây mất ổn
định về chính trị, xã hội. [6]


1.1.2.

Cơ sở thực tiễn

Công tác giải phóng mặt bằng góp phần cải thiện môi trường đầu
tư, khai thác các nguồn lực từ đất đai cho đầu tư phát triển, các cơ sở hạ
tầng kinh tế xã hội ở nước ta thời gian qua đã được Đảng và Nhà nước
quan tâm đầu tư hầu khắp các vùng, miền trên cả nước, đặc biệt tại các
huyện lớn đã đóng góp vào sự thành công bước đầu của công cuộc “Công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, thúc đẩy kinh tế phát triển, đáp ứng nhu



hỏi chính sách bồi thường, hỗ trợ của chúng ta phải luôn hoàn thiện để đáp
ứng với thực tiễn. (Bộ Tài nguyên và Môi trường 2005, báo cáo kiểm tra
thi hành luật đất đai).[1]
1.1.3.

Cơ sở pháp lí của đề tài

Luật Đất đai 2013 số 45/2013/QH13 của Quốc hội nước Cộng hòa

-

xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013.
Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về

-

quy định chi tiết thi hành một số điều, khoản của luật đất đai [12].
- Căn cứ Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của
Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; Thông
tư số 37/2014/TT- BTNMT ngày 30/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi
trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu
hồi đất.
-

Thông tư 02/2015/TT-BTNMT Quy định chi tiết một số điều của nghị

định số 43/2014/NĐ-CP và nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05
năm 2014 về đất đai của chính phủ;

-

UBND tỉnh Tuyên Quang về Ban hành bảng giá đất năm (2015 – 2019)
trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang;
Căn cứ Quyết định số 02/2015/QĐ-UBND ngày 21/01/2015 của

-

UBND tỉnh Tuyên Quang Ban hành quy định phân khu vực, phân loại đường
phố và phân vị trí đất trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang;
Căn cứ Quyết định số 07/2015/QĐ-UBND ngày 13/05/2015 của

-

UBND tỉnh Tuyên Quang quy định về hệ số điều chỉnh giá đất năm 2015 trên
địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
Căn cứ Nghị quyết số 10/2015/NQ-HĐND ngày 18/01/2015 của

-

HĐND tỉnh Tuyên Quang về danh mục công trình, dự án phải thu hồi
đất theo quy định tại khoản 3 Điều 62 và danh mục công trình, dự án có
sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng theo quy định
tại khoản 1 Điều 58 của Luật Đất đai trong năm 2015 trên địa bàn tỉnh
Tuyên Quang.
Căn cứ Bản đồ trích đo, hồ sơ địa chính và số liệu, tài liệu điều tra

-

phục vụ cho việc lập phương án bồi thường.