BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

HOÀNG MINH PHƯỢNG

HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC CẤP HUYỆN QUA THỰC TIỄN
TẠI HUYỆN PHÚC THỌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 60380101

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. CHU HỒNG THANH

HÀ NỘI – 2013


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi.
Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và
trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác./.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN


3.1 Phương hướng giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức cấp huyện hiện
nay. ............................................................................................................... 49


3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục pháp luật cho cán
bộ, công chức cấp huyện. .............................................................................. 53
3.2.1 Xây dựng và hoàn thiện các văn bản pháp luật về giáo dục pháp luật cho
cán bộ, công chức cấp huyện ở cả Trung ương và địa phương...................... 53
3.2.2 Xác định cụ thể, đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả về nội dung,
hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật phù hợp cho cán bộ, công chức
cấp huyện ...................................................................................................... 55
3.2.3 Kết hợp giáo dục pháp luật gắn với củng cố chuyên môn và bồi dưỡng
về phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức. .................................................... 60
3.2.4 Công tác giáo dục pháp luật cần xuất phát đặc thù của cán bộ, công
chức cấp huyện với các cấp khác. ................................................................. 61
3.2.5 Tăng cường đầu tư, bảo đảm kinh phí, xây dựng cơ chế phối hợp thực
hiện giữa các cơ quan, tổ chức trong hoạt động giáo dục pháp luật cho cán
bộ, công chức. ............................................................................................... 62
3.2.6. Thường xuyên tiến hành kiểm tra, giám sát, tổng kết, đánh giá và có các
hình thức khen thưởng, kỷ luật đối với hoạt động giáo dục pháp luật cho cán
bộ, công chức cấp huyện. .............................................................................. 64
3.2.7 Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chỉ đạo của chính quyền
đối với công tác giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức. ......................... 65
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 69
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................. 70


1

LỜI MỞ ĐẦU


Chính vì vậy, song song với quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp
luật, Đảng và Nhà nước ta luôn coi hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho
đội ngũ cán bộ, công chức là một phương thức chiếm vị trí, vai trò vô cùng đặc
biệt của sự tăng cường nền pháp chế xã hội chủ nghĩa. Trên tinh thần quán triệt
đó, trong những năm qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật luôn được cấp
ủy Đảng và chính quyền huyện Phúc Thọ coi trọng và xác định là mục tiêu theo
đuổi lâu dài trong quá trình quản lý nhà nước ở địa phương. Đồng thời xem đây
là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là nhiệm vụ trọng tâm
của hệ thống chính trị ở địa phương.
Với nhiều hình thức, phương tiện tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp
luật phong phú như hiện nay, hoạt động giáo dục pháp luật cho cán bộ, công
chức cấp huyện đã được thực hiện một cách thường xuyên, liên tục, kịp thời và
không ngừng được nâng cao, hoàn thiện cả về nội dung lẫn phương thức thực
hiện và đã đạt được nhiều kết quả tích cực.
Tuy nhiên hiện nay, qua các phương tiện thông tin đại chúng cho thấy: ở
nhiều địa phương, việc vi phạm pháp luật, làm trái pháp luật của cán bộ, công
chức không phải ít. Trong nhiều nguyên nhân dẫn đến vi phạm đó, có một
nguyên nhân cơ bản, đó là cán bộ, công chức chưa nắm vững kiến thức về nhà
nước và pháp luật. Vì vây, làm thế nào để tất cả cán bộ, công chức trên địa bàn
huyện khi đã tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội phải nắm bắt, am hiểu
pháp luật một cách chặt chẽ, áp dụng pháp luật một cách đúng đắn trước hết là
trong lĩnh vực mình quản lý đang được xem là vấn đề cấp thiết hiện nay.
Xuất phát từ nhận thức đó, tôi đã chọn đề tài: “ Hoạt động giáo dục pháp
luật cho cán bộ, công chức cấp huyện qua thực t iễn tại huyện Phúc Thọ
,Thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn tốt nghiệp.
2. Tình hình nghiên cứu
Giáo dục pháp luật là một vấn đề mang tính cấp thiết ở nước ta trong giai
đoạn hiện nay. Đây là vấn đề đã và đang được các nhà khoa học pháp lý quan
tâm. Nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực này đã được công bố như: “ Nâng

Các công trình nghiên cứu trên đã nêu ra nhiều vấn đề rất cơ bản cả về lý
luận và thực tiễn trong hoạt động giáo dục pháp luật trên nhiều góc độ. Tuy
nhiên có thể nói rằng, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách


4

đầy đủ và có hệ thống về giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức nói chung và
cán bộ, công chức cấp huyện nói riêng. Trong quá trình nghiên cứu, luận văn đã
kế thừa và vận dụng có chọn lọc những tri thức khoa học đã có, đồng thời phát
triển những tri thức khoa học đó, kết hợp với những sáng tạo mới của mình,
nhằm tiếp tục phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề quan trọng liên quan tới
hoạt động giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và cán
bộ, công chức cấp huyện nói riêng, qua khảo sát tại một huyện cụ thể trong giai
đoạn hiện nay.
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực trạng giáo dục pháp
luật cho cán bộ, công chức cấp huyện, từ đó đưa ra những phương hướng, giải
pháp nhằm bổ sung, hoàn thiện việc giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức
chính quyền cấp Huyện hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có những nhiệm vụ sau:
Phân tích cơ sở lý luận chung về giáo dục pháp luật, trên cơ sở đó làm rõ
một số vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động giáo dục pháp luật cho cán bộ,
công chức cấp huyện nói riêng.
Phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục pháp luật của công tác giáo dục
pháp luật cho cán bộ, công chức cấp huyện hiện nay.
Từ thực trạng đó đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm tăng cường hiệu
quả hoạt động giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp huyện.



6

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP HUYỆN
1.1. Khái niệm, chủ thể, đối tượng giáo dục pháp luật
* Khái niệm giáo dục pháp luật:
Giáo dục pháp luật là một nội dung quan trọng của lý luận chung về nhà nước và
pháp luật. Hiện nay trong khoa học pháp lý Việt Nam đang tồn tại nhiều quan
điểm về giáo dục pháp luật. Từ nhiều góc độ tiếp cận rộng, hẹp khác nhau tuỳ
theo cơ sở xuất phát để nghiên cứu và vận dụng vào quá trình giáo dục pháp luật
cụ thể.
Có khái niệm cho rằng giáo dục pháp luật là một bộ phận của giáo dục
chính trị, tư tưởng và đạo đức. Nghĩa là, nếu tiến hành giáo dục chính trị tư
tưởng, đạo đức là đã có thể đạt được sự tôn trọng pháp luật, ý thức pháp luật và
tự khắc trên thực tế sẽ có được “sản phẩm phụ” là một công dân với ý thức chấp
hành pháp luật cao. Chính vì vậy giáo dục pháp luật không được đặt ra như một
hoạt động độc lập, dẫn đến việc chậm chạp trong việc đưa môn giáo dục pháp
luật vào giảng dạy trong các trường học.
Một quan điểm khác lại đồng nhất giáo dục pháp luật với hoạt động tuyên
truyền, phổ biến, giải thích pháp luật và giới thiệu các văn bản pháp luật. Theo
quan điểm này thì việc giáo dục pháp luật chẳng qua chỉ là công việc của các
phương tiện thông tin đại chúng, của các đợt tuyên truyền, giới thiệu các văn
bản pháp luật mới hoặc khi cần thiết.
Lại có quan điểm còn phủ nhận giáo dục pháp luật, cho rằng không có
khái niệm giáo dục pháp luật, bởi vì pháp luật là các qui tắc xử sự có tính bắt
buộc chung, mọi người phải có nghĩa vụ tuân thủ, giáo dục pháp luật thực chất
chỉ là phổ biến pháp luật và nội hàm của nó không bao hàm tuyên truyền, giải

khái niệm giáo dục trong khoa học sư phạm, nghĩa là chỉ bao gồm tác động có
tính chất, chủ động, định hướng của nhân tố chủ quan lên đối tượng giáo dục. Sở
dĩ như vậy là vì:
Thứ nhất: Sự hình thành và phát triển ý thức con người là sản phẩm của
một quá trình ảnh hưởng, tác động đồng thời của các điều kiện khách quan và
nhân tố chủ quan. Các điều kiện khách quan như: chế độ chính trị, kinh tế, văn


8

hoá, môi trường có ảnh hưởng mạnh mẽ đến ý thức của con người, đến việc hình
thành và phát triển nhân cách con người. Sự thay đổi các điều kiện khách quan
có thể sẽ kéo theo sự thay đổi ý thức con người. Tuy nhiên sự tác động của nhân
tố chủ quan có ảnh hưởng rất lớn, nếu đặt trong những hoàn cảnh cụ thể nó có
tính chất quyết định đến sự hình thành và phát triển ý thức con người. Đó là
những hoạt động chủ động, có định hướng, có tổ chức, có mục đích do con
người thực hiện. Khi con người được cung cấp những tri thức khoa hoc, tri thức
về cuộc sống thì trong họ sẽ dần dần hình thành lòng tin, tình cảm từ đó họ sẽ tự
nhận thức đúng đắn và điều chỉnh hành vi của mình một cách phù hợp với đòi
hỏi của xã hội. Vì thế quá trình giáo dục phải được tiến hành một cách thường
xuyên, liên tục, có định hướng, có tổ chức chặt chẽ. Mặt khác cần giảm tối thiểu
những ảnh hưởng tiêu cực của yếu tố khách quan lên đối tượng giáo dục. Trong
điều kiện hiện nay hoạt động giáo dục pháp luật cần phải có nội dung, hình thức,
phương pháp phù hợp.
Thứ hai: giữa giáo dục pháp luật theo nghĩa hẹp với giáo dục nói chung có
mối quan hệ “cái riêng” và “cái chung”. Giáo dục pháp luật là “cái riêng” còn
giáo dục là “cái chung”, cái phổ biến. Từ mối quan hệ biện chứng giữa cái
chung và cái riêng này chúng ta rút ra được những đặc điểm chung cũng như
những đặc điểm riêng của giáo dục pháp luật. Là một bộ phận, một loại hình của
giáo dục, giáo dục pháp luật sử dụng các hình thức, phương pháp, phương tiện

các mục đích, nội dung của giáo dục pháp luật. Đây là những chủ thể quan trọng
và chủ yếu của giáo dục pháp luật. Những chủ thể chuyên nghiệp bao gồm các
tổ chức đảng, các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cơ sở, các tổ chức chính
trị xã hội, hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật các cấp, các tổ chức kinh tế, các
cơ sở đào tạo pháp luật, các báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, các cộng
tác viên pháp luật…
Chủ thể của giáo dục pháp luật không chuyên nghiệp là những cá nhân, tổ
chức mà chức năng, nhiệm vụ chính của họ không phải là giáo dục pháp luật,
nhưng khi thông qua các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ của mình như hoạt
động xét xử của toà án; hoạt động bào chữa, tư vấn của luật sư; hoạt động điều
tra, truy tố của cơ quan công an, viện kiểm sát nhân dân... đã góp phần quan
trọng vào việc thực hiện công tác giáo dục pháp luật. Nếu so sánh với các chủ


10

thể chuyên nghiệp thì các chủ thể không chuyên nghiệp mặc dù hiệu quả của
công tác giáo dục pháp luật không toàn diện, liên tục, không cao bằng các chủ
thể chuyên nghiệp. Tuy không có chức năng, nhiệm vụ giáo dục pháp luật,
nhưng các chủ thể không chuyên nghiệp cũng đóng một vai trò quan trọng trong
công tác giáo dục pháp luật và nó cùng với chủ thể chuyên nghiệp góp phần tích
cực tạo nên hiệu quả của công tác giáo dục pháp luật, đáp ứng được mục đích,
yêu cầu và nội dung của công tác giáo dục pháp luật hiện nay của nước ta. Các
chủ thể không chuyên nghiệp bao gồm: Đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng
nhân dân các cấp, các luật sư, luật gia, cộng tác viên trợ giúp pháp lý, các cán bộ
trong các cơ quan tư pháp, cán bộ, đảng viên, công nhân viên chức nhà nước…
Ngoài ra, công dân cũng được coi là chủ thể của giáo dục pháp luật, vì
bằng sự hiểu biết pháp luật, bằng ý thức trách nhiệm công dân của mình và trước
hết là bằng sự gương mẫu thực hiện đúng, đầy đủ chủ trương, chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương thì mỗi công dân

 Đối tượng phổ biến, giáo dục pháp luật là công chức nhà nước
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X khẳng định: “Mỗi cán bộ,
viên chức nhà nước phải xác định rõ việc học tập, nghiên cứu để hiểu biết pháp
luật, thi hành nghiêm chỉnh pháp luật là trách nhiệm của mình. Cán bộ, viên
chức nhà nước phải là những người gương mẫu trong việc giữ gìn kỷ cương,
phép nước và góp phần thực hiện giáo dục pháp luật trong nhân dân”.
Loại đối tượng này có đặc điểm là theo chức năng, nhiệm vụ của mình họ
vẫn là đối tượng cần được phổ biến, giáo dục pháp luật tức là cần được trang bị
những hiểu biết cơ bản về hệ thống pháp luật chung và pháp luật chuyên ngành
về nguyên tắc hoạt động của bộ máy nhà nước và các chủ trương, chính sách của
Đảng… Đồng thời họ vừa là chủ thể phổ biến, giáo dục pháp luật trong quan hệ
với nhân dân bằng việc thông qua các công việc hàng ngày theo chức năng,
nhiệm vụ được phân công họ áp dụng các quy phạm pháp luật để giải quyết công
việc cụ thể, giải thích pháp luật cho đồng nghiệp, cho các đối tượng mà họ làm
việc, tiếp xúc, từ đó tác động lên tình cảm, lòng tin và cách ứng xử của đông đảo
quần chúng nhân dân lao động nơi họ sinh sống và làm việc.


12

 Đối tượng phổ biến, giáo dục pháp luật là chủ doanh nghiệp, người quản
lý, cán bộ công đoàn và người lao động
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước ta đã khẳng định địa vị
pháp lý bình đẳng cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế. Với sự
phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các doanh
nghiệp thuộc tất cả các thành phần kinh tế không ngừng tăng lên. Đất nước ta
sau những năm đổi mới đã thu được những thành tựu quan trọng trên tất cả các
lĩnh vực kinh tế, văn hoá xã hội, quốc phòng an ninh, đối ngoại... những thành
tựu đó khẳng định có sự đóng góp không nhỏ của các doanh nghiệp. Tuy nhiên,
cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh mang tính chất

pháp luật. Vì vậy, với đối tượng này cần áp dụng bằng nhiều hình thức phổ biến,
giáo dục pháp luật và một trong những hình thức quan trọng có hiệu quả nhất là
giảng dạy pháp luật trong các nhà trường. Tuỳ theo từng cấp học, bậc học khác
nhau để xác định nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật cho phù hợp.
 Đối tượng phổ biến, giáo dục pháp luật là các tầng lớp nhân dân
Đây là đối tượng đông đảo nhất trong xã hội bao gồm phụ nữ, thanh niên,
nông dân, cựu chiến binh, đồng bào dân tộc, tôn giáo… Khi tiến hành phổ biến,
giáo dục pháp luật cho đối tượng này cần chú ý tới các đặc điểm về giới tính,
nghề nghiệp, nhu cầu tìm hiểu pháp luật, dân tộc, tôn giáo, địa bàn sinh sống.
Phải đặc biệt chú ý đến đồng bào dân tộc, tôn giáo, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc
biệt khó khăn. Về nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng này cần
tập trung tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quyền tự do dân chủ của công dân,
quyền tham gia quản lý nhà nước, quyền bầu cử, ứng cử, giám sát hoạt động của cơ
quan, công chức nhà nước, quyền lao động, tự do kinh doanh; giáo dục nghĩa vụ
phải tuân theo hiến pháp, pháp luật, nghĩa vụ bảo vệ tài sản của nhà nước, của
công dân, lợi ích của cộng đồng; nghĩa vụ đóng thuế và các quyền, nghĩa vụ cơ
bản của công dân… Ngoài ra, tuỳ từng nhóm đối tượng mà lựa chọn nội dung
phổ biến, giáo dục pháp luật cho phù hợp. Ví dụ như Quyết định số
212/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình phổ
biến, giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ,
nhân dân ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 - 2010 thì đối tượng giáo dục pháp
luật là cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn.


14

1.2. Nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật
* Nội dung giáo dục pháp luật: là một thành tố quan trọng của quá trình
giáo dục pháp luật, nhằm truyền tải tri thức của nhân loại nói chung, của một
nhà nước về hai hiện tượng Nhà nước và pháp luật. Cung cấp một cách thường

chức, công dân) quan tâm ở cả nội dung và hình thức phổ biến, truyền tải pháp
luật, thông tin pháp lý để đối tượng được tác động hình thành được thói quen,
tình cảm đối với pháp luật và có hành vi xử sự phù hợp, có ý thức chấp hành,
tuân thủ pháp luật.
Ngày 7/12/1982, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Chỉ thị số
315/CT về việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật đã xác định:
Hình thức tuyên truyền cần phong phú, hấp dẫn, thích hợp với từng loại đối
tượng. Cần sử dụng rộng rãi báo chí, phát thanh, truyền hình và các hình thức
văn hoá, nghệ thuật khác để phổ biến pháp luật. Báo chí, đài phát thanh, truyền
hình chú ý thường xuyên có mục tuyên truyền giáo dục pháp luật bằng các hình
thức nói chuyện, giải đáp pháp luật, biểu dương người tốt, việc tốt, phê phán
những hiện tượng vi phạm pháp luật. Trong các bài báo như tin tức, mẩu
chuyện, bình luận, xã luận… cần có ý thức phân tích khía cạnh pháp lý của vấn
đề, qua đó mà giáo dục ý thức pháp luật cho người đọc. Xuất bản sách phổ
thông giới thiệu văn bản pháp luật của nhà nước. Xây dựng chương trình, biên
soạn tài liệu để đưa giáo dục pháp luật vào các trường học. Tiếp đó, Chỉ thị số
300/CT ngày 22/10/1987 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về một số công tác
trước mắt nhằm tăng cường quản lý Nhà nước bằng pháp luật đề ra yêu cầu:
Triển khai mạnh mẽ công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật, huy động lực
lượng của các đoàn thể chính trị, xã hội, nghề nghiệp, các phương tiện thông tin
đại chúng tham gia vào đợt vận động thiết lập trật tự kỷ cương và các hoạt động
thường xuyên xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong các cơ quan
Nhà nước và trong xã hội”.
Trong Chỉ thị số 02/1998/CT-TTg ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính
phủ về việc tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn
hiện nay và Quyết định số 03/1998/QĐ-TTg đã chỉ rõ “chú trọng hình thức
tuyên truyền miệng trong việc phổ biến, triển khai thực hiện các văn bản pháp
luật cần thiết cho từng đối tượng, nhất là cán bộ chính quyền cấp cơ sở, các tầng



pháp luật.


17

Các dạng hoạt động cụ thể đó phải phù hợp với khả năng tiếp cận của đối
tượng. Do đó, hiệu quả của hoạt động giáo dục pháp luật không chỉ phụ thuộc
vào việc xác định đúng mục đích, nội dung giáo dục pháp luật mà còn phụ thuộc
vào việc xác định đúng hình thức của giáo dục pháp luật.
Trong đó, hình thức nói chung là “cái bên ngoài, cái chứa đựng nội dung”,
là “ cách thức tiến hành” một việc, một hoạt động nào đó [ 27.tr.809]. Theo cách
hiểu này, hình thức giáo dục pháp luật chính là cách thức tổ chức thực hiện mà
thông qua đó chủ thể giáo dục pháp luật tiến hành hoạt động giáo dục pháp luật,
cung cấp tri thức pháp lý cho các đối tượng xác định nhằm đạt được mục đích
như mong muốn.
Trên thực tế công tác giáo dục pháp luật có rất nhiều cách thức để tiến
hành, hay nói cách khác đây là hình thức hết sức phong phú, đa dạng.
Có thể chia hình thức giáo dục pháp luật làm 2 loại:
Hình thức giáo dục mang tính phổ biến truyền thống : Hình thức này bao
gồm : Phổ biến nói chuyện pháp luật tại các cơ quan nhà nước, các tổ chức quần
chúng, tại các địa bàn dân cư, tổ chức các đội tuyên truyền cổ động, các cuộc thi
tìm hiểu pháp luật…giáo dục pháp luật trong các nhà trường, trong các cơ sở
đào tạo chuyên luật hoặc không chuyên luật.
Hình thức giáo dục pháp luật đặc thù: đó là việc định hướng mục đích
giáo dục pháp luật thông qua các hoạt động lập pháp hành pháp và tư pháp. Hình
thức này chủ yếu do cán bộ công chức nhà nước thực hiện, với vai trò chủ đạo
của các luật gia làm việc trong các cơ cấu tổ chức đó.
* Phương pháp giáo dục pháp luật:
Phương pháp, theo nghĩa chung nhất, đó là “cách thức nhận thức, nghiên
cứu hiện tượng của tự nhiên và đời sống xã hội”, là“ hệ thống các cách sử dụng

Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ
chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam,
Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ
ngân sách nhà nước.


19

Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ
chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị
thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp,
công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không
phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của
đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức
chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên
chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy
lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ
lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.
Xuất phát từ định nghĩa giáo dục pháp luật nói chung mà chúng ta đã đề
cập và phân tích ở trên, cùng với tính đặc thù về đối tượng, thì có thể hiểu giáo
dục pháp luật cho cán bộ, công chức cấp huyện là hoạt động có định hướng, có
tổ chức, thông qua các phương pháp đặc thù và bằng nhiều hình thức khác
nhau, hướng tới cung cấp, trang bị cho cán bộ, công chức chính quyền cấp
huyện những tri thức, hiểu biết về các vấn đề pháp luật nói chung, về các vấn đề
pháp luật cụ thể liên quan đến hoạt động công vụ nói riêng, nhằm làm hình
thành ở họ tri thức pháp luật, tình cảm pháp luật và hành vi phù hợp với những
yêu cầu, đòi hỏi của hệ thống pháp luật hiện hành.

phải có sự hiểu biết, chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước, phải thi hành nhiệm vụ, công vụ theo đúng
quy định của pháp luật. Cán bộ, công chức chịu trách nhiệm trước pháp luật về
việc thi hành nhiệm vụ, công vụ của mình. Cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh
đạo còn phải chịu trách nhiệm về việc thi hành công vụ của cán bộ, công chức
thuộc quyền quản lý của mình theo quy định của pháp luật. Vì vậy, nội dung
giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức phải là những kiến thức pháp luật có
tính hệ thống và tính chuyên ngành, chuyên nghiệp cao.
Từ yêu cầu cao về mặt nội dung tri thức pháp luật trang bị cho cán bộ, công
chức, chủ thể giáo dục pháp luật cũng đòi hỏi phải có trình độ cao về pháp luật
và kỹ năng sư phạm tốt. Nói cách khác, chủ thể giáo dục pháp luật cho cán bộ,
công chức phải là những nhà giáo dục pháp luật chuyên nghiệp.


21

Thứ hai, giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức đòi hỏi phải có sự lựa
chọn, phân loại cụ thể, hợp lý về đối tượng tiếp nhận giáo dục pháp luật. Như
đã phân tích ở trên, nhu cầu giải quyết các công việc chuyên môn đòi hỏi cán bộ,
công chức phải có trình độ kiến thức pháp luật chuyên ngành cao. Tuy nhiên,
theo phân cấp hành chính hiện nay, cán bộ, công chức ở nước ta đang đảm
nhiệm công việc tại bốn cấp: cấp trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện và cấp cơ sở
(xã, phường, thị trấn) với các chức năng, nhiệm vụ khác nhau và thuộc các
ngành, các lĩnh vực khác nhau. Ở mỗi cấp, mỗi lĩnh vực lại có những yêu cầu và
văn bản pháp luật điều chỉnh, quy định phạm vi, chức năng, nhiệm vụ riêng.
Chính vì vậy, nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục pháp luật cho cán bộ, công
chức ở mỗi cấp, mỗi ngành cũng đa dạng và khác nhau. Chẳng hạn, nhu cầu
thông tin, kiến thức pháp luật của cán bộ, công chức cấp xã khác với nhu cầu
thông tin, kiến thức pháp luật của cán bộ, công chức cấp huyện và cấp tỉnh; nhu
cầu về thông tin pháp luật cho cán bộ, công chức ngành văn hóa - thông tin chắc