Mục Lục
Lời mở đầu
Phần I: Tổng quan về thanh tra lao động.............................................................1
1.1. Khái niệm.....................................................................................................1
1.2. Mục đích của công tác thanh tra lao động................................................1
1.3. Nguyên tắc hoạt động của công tác thanh tra lao động...........................1
1.4. Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra lao động..........................................2
1.4.1. Chức năng..............................................................................................2
1.4.2. Nhiệm vụ.................................................................................................2
1.5. Cơ cấu tổ chức của thanh tra lao động.....................................................3
1.6. Hình thức thanh tra lao động....................................................................3
1.7. Phương thức thanh tra lao động.................................................................4
Phần II: Công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại doanh
nghiệp nhà nước trên địa bản tỉnh Hà Tĩnh.........................................................5
2.1. Khái quát về doanh nghiệp nhà nước tại tỉnh Hà Tĩnh...........................5
2.1.1. Sơ lược về tỉnh Hà Tĩnh..........................................................................5
2.2.2. Giới thiệu về các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh....5
2.2. Giới thiệu về đơn vị thanh tra....................................................................5
2.2.1. Khái quát chung.....................................................................................5
2.2.2. Cơ cấu tổ chức thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh
Hà Tĩnh...............................................................................................................6
2.3. Hoạt động thanh tra của Sở Lao động thương binh và xã hội về việc
thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn
tỉnh Hà Tĩnh..........................................................................................................6
2.3.1. Lực lượng thanh tra...............................................................................6
2.3.2. Phương thức thanh tra...........................................................................7
2.3.3. Hình thức thanh tra................................................................................7
2.3.4. Nội dung thanh tra.................................................................................8


2.4. Hoạt động thanh tra lao động....................................................................9

Kết cấu bài tiểu luận chuyên đề gồm 3 phần:
Phần I: Tổng quan về thanh tra lao động.
Phần II:Thực trạng công tác thanh tra về việc thực hiện pháp luật lao động của
các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Phần III: Đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thanh tra việc thực
hiệp pháp luật lao động các doanh nghiệp nhà nước tỉnh Hà Tĩnh.
Để hoàn thành bài tiểu luận này, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn nhiệt
tình của cô Lưu Thu Hường. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện nhưng bài
tiểu luận không tránh khỏi một số sai sót, mong nhận được lời đánh giá, nhận xét và bổ
sung của thầy cô giáo để bài hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!.


Phần I: Tổng quan về thanh tra lao động
1.1.

Khái niệm

Pháp luật lao động quy định quyền và nghĩa vụ của người lao động và của người
sử dụng dụng lao động, các tiêu chuẩn lao động, các nguyên tắc sử dụng và quản lý
lao động, góp phần thúc đẩy sản xuất, vì vậy có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội
và trong hệ thống pháp luật của quốc gia.
Thanh tra lao động là

hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm

quyền trong lĩnh vực lao động đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp
hành pháp luật về lao động, quy định chuyên môn – kĩ thuật, quy tắc quản lý
thuộc lĩnh vực lao động.
1.2.

1.4. Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra lao động
1.4.1. Chức năng
Căn cứ Khoản 1, Điều 238 của Bộ Luật Lao động (Sửa đổi bổ sung năm
2012) quy định:
Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh, Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và
Xã hội thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về lao động. Theo đó thanh tra
Lao động là tổ chức thanh tra thuộc ngành lao động; ở Trung ương có Thanh tra Bộ
Lao động – Thương binh và Xã hội; ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có
Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội.
-Việc thanh tra an toàn lao động, vệ sinh lao động trong các lĩnh vực: phóng xạ,
thăm dò, khai thác dầu khí, các phương tiện vận tải đường sắt, đường thuỷ, đường bộ,
đường hàng không và các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang do các cơ quan quản lý nhà
nước về lĩnh vực đó thực hiện với sự phối hợp của thanh tra chuyên ngành về lao
động.
1.4.2. Nhiệm vụ
Theo điều 237 Bộ luật lao động Thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội,
Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
- Thanh tra việc chấp hành các quy định pháp luật về lao động;
Trang 2


- Điều tra tai nạn lao động và những vi phạm an toàn lao động, vệ sinh lao động;
- Tham gia hướng dẫn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về điều
kiện lao động, an toàn lao động, vệ sinh lao động;
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo về lao động theo quy định của pháp luật;
- Xử lý theo thẩm quyền và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi
phạm pháp luật về lao động
1.5.

Cơ cấu tổ chức của thanh tra lao động

Phòng Thanh tra Chính sách về trẻ em và xã hội;



Phòng Thanh tra Chính sách bảo hiểm xã hội.
Hình thức thanh tra lao động

Điều 37 luật thanh tra có nêu hình thức thanh tra:
- Hoạt động thanh tra được thực hiện theo kế hoạch, thanh tra thường xuyên hoặc
thanh tra đột xuất.
- Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã được phê duyệt.
Trang 3


- Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của cơ quan
được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành.
- Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân có dấu
hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống
tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao.
1.7. Phương thức thanh tra lao động
Công tác thanh tra lao động tiến hành bằng phương thức thanh tra viên phụ
trách vùng thông qua phiếu tự kiểm tra (Quyết định số 01/2006/QĐ-BLĐTBXH
ngày 16 tháng 02 năm 2006 về việc ban hành quy chế hoạt động thanh tra nhà
nước về lao động theo phương thức thanh tra viên phụ trách vùng, quyết định
02/2006/QĐ-BLĐTBXH ngày 16 tháng 02/2006 của Bộ LĐTBXH về việc ban
hành quy chế sử dụng phiếu tự kiểm tra thực hiện pháp luật lao động)

Trang 4



Tĩnh
Tổ chức bộ máy của cơ quan Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh được quy định tại Quyết định số
62/2012/QĐ-UBND ngày 22 tháng 11 năm 2012 của UBND tỉnh, gồm có: Lãnh đạo, Văn
phòng và 04 Phòng chuyên môn nghiệp vụ.
Sơ đồ tổ chức bộ máy thanh tra tỉnh Hà Tĩnh: Xem tại phụ lục 2
-

Lãnh đạo thanh tra tỉnh: Gồm có Chánh thanh tra và không quá 03 Phó Chánh
thanh tra.

-

Văn phòng: Cơ cấu tổ chức biên chế gồm 10 người: Chánh Văn phòng, 02 Phó
Chánh Văn phòng, 01 là Thanh tra viên chính, Thanh tra viên hoặc tương đương;
01 chuyên viên tổng hợp trực tiếp làm đầu mối báo cáo công tác thanh tra, công
tác CCHC, thi đua khen thưởng; 01 nhân viên công nghệ thông tin; 01 nhân viên
văn thư – lưu trữ; 01 nhân viên tạp vụ kiêm thủ quỹ cơ quan; 02 nhân viên làm
nhiệm vụ lái xe.

-

4 phòng nghiệp vụ chuyên môn: Phòng thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo;
Phòng thanh tra khối sở, ngành, doanh nghiệp; Phòng thanh tra khối địa phương;
Phòng phòng chống tham nhũng và pháp chế.

2.3.

Hoạt động thanh tra của Sở Lao động thương binh và xã hội về việc thực
hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà
Tĩnh

Dễ dàng nhận thấy lực lượng thanh tra tại tỉnh rất thiếu và chất lượng còn chưa cao,
với số lượng doanh nghiệp lớn, là khu công nghiệp của cả nước, lực lượng thanh tra
mỏng như trên không thể đáp ứng thanh tra toàn diện, chi tiết các doanh nghiệp, chưa thể
thực hiện được nhiệm vụ: “một thanh tra – một doanh nghiệp”, điều dễ dẫn đến tình trạng
vi phạm pháp luật lao động của các doanh nghiệp.
2.3.2. Phương thức thanh tra
Thanh tra lao động phụ trách vùng do Phó chánh thanh tra Sở phụ trách thanh tra làm
trưởng đoàn.
Trang 7


2.3.3. Hình thức thanh tra
Sau khi phát hiện sai phạm về thực hiện pháp luật tại doanh nghiệp nhà nước, tiến
hành thanh tra theo kế hoạch do Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hà
Tĩnh ra quyết định và thực hiện thanh tra đột xuất. Hàng năm, thanh tra Sở Lao động –
Thương binh và Xã hội tỉnh cũng tiến hành thanh tra định kỳ đối với các doanh nghiệp
nhà nước.
2.3.4. Nội dung thanh tra
Giám đốc sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tĩnh ra quyết định thanh tra
theo điều 20, chương 4, nghị định số 39/2013/ NĐ – CP . Thành lập đoàn thanh tra và
tiến hành thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động các doanh nghiệp nhà nước trên địa
bàn tỉnh Hà Tĩnh.
1. Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện các loại báo cáo định kỳ.
2. Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện tuyển dụng và đạo tạo lao
động.
3. Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện hợp đồng lao động.
4. Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện thỏa ước lao động tập
thể.
5. Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện thời giờ làm việc và nghỉ
ngơi.

Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức, thực hiện 18 cuộc
kiểm tra. Trong đó:
-

Số cuộc kiểm tra đã hoàn thành: 18/18. Bao gồm: 12 cuộc kiểm tra về việc thực
hiện pháp luật lao động, 6 cuộc về phòng chống tham nhũng. Cụ thể:
+ Kiểm tra việc thực hiện công tác phòng chống tham nhũng tại 6 doanh nghiệp.
+ Phối hợp với Sở Y tế kiểm tra công tác an toàn vệ sinh lao động tại 4 doanh

nghiệp.
+ Kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động tại 2 doanh nghiệp
2.4.3. Điều tra tai nạn lao động
Năm 2014, doanh nghiệp nhà nước tại tỉnh Hà Tĩnh xảy ra 6 vụ tai nạn lao động. Thanh
tra lao động Sở đã phối kết hợp với công an điều tra, Liên đoàn lao động tỉnh, Sở y tế tiến
Trang 9


hành điều tra số vụ tai nạn lao động này. Đã tìm ra nguyên nhân và giải quyết dứt điểm
6/6 vụ tai nạn lao động.
2.5.

Đánh giá công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại cái doanh

nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
2.5.1. Những mặt đạt được
Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tĩnh thực hiện tốt chức
năng, nhiệm vụ của thanh tra sở, đáp ứng được yêu cầu trong công tác thanh tra ngành đề
ra.
Tiến hành thanh tra, kiểm tra đúng theo quy định của pháp luật, từ việc lên kế hoạch
đến tổ chức thực hiện. Có sự kết hợp với các ban ngành liên quan để công tác thanh tra

Mặc dù có xây dựng lịch tiếp dân, tuy nhiên công tác tiếp dân vẫn còn nhiều bất

cập như quy trình nghiệp vụ tiếp dân và xử lý đơn thư còn phức tạp,…
2.6. Nguyên nhân làm hạn chế công tác thanh tra về việc thực hiệp pháp luật lao
động của doanh nghiệp nhà nước tại tỉnh Hà Tĩnh
2.6.1. Nguyên nhân từ công tác thanh tra
- Lực lượng thanh tra còn ít về số lượng, hạn chế về chất lượng. Cán bộ thanh tra
tỉnh có trình độ cao đẳng, đại học trở lên, tuy nhiên số cán bộ thanh tra đúng
-

chuyên ngành lao động lại chỉ từ 1 – 3 người.
Các cán bộ thanh tra còn chưa dứt khoát, nương tay với một số doanh nghiệp nhà
nước vi phạm. Một bộ phận cán bộ thanh tra tư lợi nhận hối lộ dẫn tới việc giải

quyết vi phạm gặp nhiều khó khăn.
2.6.2. Nguyên nhân từ phía các doanh nghiệp nhà nước
- Vì lợi nhuận doanh nghiệp cố tình thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật lao
-

động như trốn đóng bảo hiểm xã hội, vi phạm về an toàn vệ sinh lao động,…
Khi bị xử lý vi phạm, một số doanh nghiệp còn trì trệ trong việc thực hiện, có thái

độ không hợp tác với đoàn thanh tra trong quá trình công tác thanh tra diễn ra.
2.6.3. Nguyên nhân từ phía người lao động
- Khi có yêu cầu hợp tác với cán bộ thanh tra người lao động còn có sự che dấu bởi
-

sợ sau đó doanh nghiệp sẽ sa thải mình.
Người lao động ít quan tâm đến việc doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm đối với
mình. Phần lớn người lao động chỉ quan tâm đến quyền lợi trước mắt, các quyền

 Khi có đơn thư khiếu nại, tố cáo hoặc quyết định thanh tra, cần tiến hành thanh tra
đúng trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật.

Trang 12


KẾT LUẬN
Sau một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu chuyên đề: “Hoạt động của thanh tra Sở
lao động thương binh và xã hội về việc thực hiện pháp luật lao động của các doanh
nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh”, chuyên đề đạt được một số kết quả sau:
-

-

-

Thứ nhất, giúp cho người đọc có cái nhìn tổng quan nhất về thanh tra lao động: khái
niệm, vị trí, chức năng, cơ cấu tổ chức, nội dung, hình thức thanh tra, phương thức
thanh tra theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, bài chuyên đề đã chỉ ra thực trạng công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật
lao động của các doanh nghiệp nhà nước trên địa bản tỉnh Hà Tĩnh: số vụ thanh tra,
kiểm tra, điều tra tai nạn lao động, những kết quả đạt được, hạn chế tồn tại, nguyên
nhân dẫn tới những tồn tại đó.
Thứ ba, xuất phát từ thực trạng bài chuyên đề đã mạnh dạn đưa ra những kiến nghị
nhằm giải quyết những hạn chế trong công tác thanh tra doanh nghiệp nhà nước, nâng
cao hiệu quả thanh tra trên địa bàn cả tỉnh nói chung và thanh tra việc thực hiện pháp
luật động của các doanh nghiệp nhà nước ở tỉnh Hà Tĩnh nói riêng.


PHỤ LỤC 1

6

Tĩnh
Chi nhánh Ngân hàng đầu tư và phát triển Hà Đường Phan Đình Phùng

7

Tĩnh
Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam – 01 Phan Đình Phùng

8

Chi nhánh Hà Tĩnh
Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và Phát Thành Phố Hà Tĩnh

9
10
11

triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh
Công ty cấp nước Hà Tĩnh
Thành Phố Hà Tĩnh
Công ty cao su Hương Khê – Hà Tĩnh
Đường Trần Phú
Tổng Công ty khoáng sản và thương mại Hà Số 02 Đường Vũ Quang

12

Tĩnh
Liên minh Hợp tác xã Hà Tĩnh