MỤC LỤC


LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, số lượng các doanh nghiệp tăng lên nhanh
chóng, cùng với đó là sự cạnh tranh khốc liệt. Một số doanh nghiệp vì chạy đua theo
xu thế mà quên mất rằng cần phải thực hiện đúng pháp luật, đặc biệt là pháp luật lao
động. Hoạt động thanh tra cùng với các phương thức kiểm tra, giám sát trong quản lý
nhà nước, có tác dụng hạn chế, răn đe những hành vi vi phạm pháp luật, góp phần bảo
đảm trật tự an toàn xã hội, phát triển kinh tế xã hội. Cần nhìn nhận đúng đắn và thực
hiện nội dung thanh tra doanh nghiệp, thông qua đó hướng dẫn, giúp đỡ các doanh
nghiệp chấp hành tốt pháp luật lao động của nhà nước, tạo điều kiện cho doanh nghiệp
phát triển theo hướng nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy
phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, việc thanh tra đối với doanh nghiệp của
Thanh tra tỉnh, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước chưa được đẩy mạnh, ít được thực
hiện. Hà Tĩnh là một tỉnh có Khu kinh tế Vũng Áng được xem là khu kinh tế ven biển
trọng điểm quốc gia, đồng thời cũng có số lượng doanh nghiệp nhà nước tương đối.
Xuất phát từ thực trạng trên, em chọn đề tài: “Thực trạng công tác thanh tra về việc
thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà
Tĩnh” làm đề tài nghiên cứu học phần Thanh tra lao động.
Bài tiểu luận gồm 3 chương chính:
Chương 1: Tổng quan về thanh tra lao động.
Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra về việc thực hiện pháp luật lao động tại
các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Chương 3: Đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thanh tra việc thực
hiệp pháp luật lao động tại các doanh nghiệp nhà nước tỉnh Hà Tĩnh.


CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG


binh và Xã hội, Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có các nhiệm vụ chủ
yếu sau đây:
- Thanh tra việc chấp hành các quy định pháp luật về lao động;
- Điều tra tai nạn lao động và những vi phạm an toàn lao động, vệ sinh lao động;
- Tham gia hướng dẫn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về điều
Trang 3


•
•
•
•
•
•
•

kiện lao động, an toàn lao động, vệ sinh lao động;
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo về lao động theo quy định của pháp luật;
- Xử lý theo thẩm quyền và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi
phạm pháp luật về lao động
1.3. Mục đích của thanh tra lao động
Tại Điều 2, Luật thanh tra 2010 quy định:
Mục đích hoạt động thanh tra lao động nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản
lý, chính sách, pháp luật lao động để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền
có biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật lao
động; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật lao động;
phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà
nước; bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá
nhân.
1.4. Cơ cấu tổ chức của thanh tra lao động

quy chế sử dụng phiếu tự kiểm tra thực hiện pháp luật lao động).
1.7. Nội dung thanh tra lao động
Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ
quan, tổ chức, cá nhân quy định tại Khoản 1, Điều 2, Nghị định 39/2013/NĐ-CP.
Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật lao động; Việc thực hiện các loại báo
cáo định kỳ; tuyển dụng và đào tạo lao động; hợp đồng lao động; thỏa ước lao động
tập thể; thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; tiền công và trả công lao động; an toàn, vệ sinh
lao động; việc thực hiện các quy định đối với lao động nữ, lao động là người cao tuổi,
lao động là người tàn tật, lao động chưa thành niên; việc thực hiện các quy định đối
với lao động là người nước ngoài; kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất; việc thực
hiện các quy định khác của pháp luật lao động.

Trang 5


CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ TĨNH
2.1. Khái quát về các doanh nghiệp nhà nước tại tỉnh Hà Tĩnh
Hà Tĩnh là tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ, có vị trí địa lý thuận lợi phát triển sản
xuất hàng hoá, tiếp thu tiến bộ khoa học - công nghệ, phát triển nhanh những ngành
kinh tế mũi nhọn, mở rộng liên kết, giao lưu kinh tế với các tỉnh khác và quốc tế, sớm
hội nhập vào xu thế chung của cả nước. Hà Tĩnh có Khu kinh tế Vũng Áng được xem
là khu kinh tế ven biển trọng điểm quốc gia, với sản phẩm công nghiệp chủ lực là thép,
nhiệt điện và dịch vụ cảng nước sâu. Dân số tỉnh tính đến năm 2016 là 1.266,7 nghìn
người với lực lượng lao động 718,4 nghìn người. Đây được coi là nơi “địa linh nhân
kiệt”; nhiều làng quê nổi tiếng văn chương, khoa bảng và kiên cường; nhiều anh hùng,
danh nhân Việt Nam.
Hiện nay, có 12 doanh nghiệp nhà nước đóng trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh kinh
doanh, sản xuất nhiều lĩnh vực khác nhau (Xem danh sách tại phụ lục 01)

4 phòng nghiệp vụ chuyên môn: Phòng thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo;
Phòng thanh tra khối sở, ngành, doanh nghiệp; Phòng thanh tra khối địa phương;
Phòng phòng chống tham nhũng và pháp chế.
2.3. Hoạt động thanh tra của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội về việc thực
hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
2.3.1. Lực lượng thanh tra
Hiện nay, lực lượng thanh tra lao động tỉnh Hà Tĩnh có tổng cộng 34 người chia
thành 6 đơn vị khác nhau, mỗi đơn vị có 1 chức năng riêng.
Lực lượng thanh tra lao động tại tỉnh Hà Tĩnh bao gồm:
-

14 lãnh đạo ( là các trưởng , phó thanh tra, trưởng phó các phòng ban)

-

9 thanh tra viên

-

6 chuyên viên

-

5 nhân viên khác (bao gồm văn thư, lái xe…)
Dễ dàng nhận thấy lực lượng thanh tra lao động tại tỉnh còn thiếu và chất lượng
còn chưa cao, với số lượng doanh nghiệp lớn, là khu công nghiệp của cả nước, lực
lượng thanh tra mỏng như trên không thể đáp ứng thanh tra toàn diện, chi tiết các
doanh nghiệp, chưa thể thực hiện được nhiệm vụ: “một thanh tra – một doanh nghiệp”,
điều dễ dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật lao động của các doanh nghiệp.
Trang 7

Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện thỏa ước lao động tập thể.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện thời giờ làm việc và nghỉ
ngơi.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện tiền công và trả công lao
động.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện an toàn lao động, vệ sinh lao
động.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện các quy định đối với lao động
nữ, lao động là người cao tuổi, lao động là người tàn tật, lao động chưa thành niên.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện các quy định đối với lao động
là người nước ngoài.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện kỷ luật lao động, trách nhiệm
vật chất.
Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về thực hiện các quy định khác của pháp
Trang 8


luật lao động.
2.4. Kết quả thanh tra
Năm 2014, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tĩnh đã tiến hành 15
cuộc thanh tra trên tổng số 12 doanh nghiệp nhà nước đóng trên địa bàn, trong đó:
+ Số cuộc thanh tra theo kế hoạch được phê duyệt: 12/15 cuộc
+ Số cuộc thanh tra đột xuất: 3/15 cuộc. Bao gồm: Thanh tra 1 cuộc về chấp hành
việc thực hiện pháp luật lao động về bảo hiểm xã hội tại công ty cao su Hương Khê –
Hà Tĩnh, Thanh tra 1 cuộc về thực hiện pháp luật lao động việc thực hiện hợp đồng lao
động tại công ty cấp nước Hà Tĩnh và thanh tra 1 cuộc về thực hiện trả công cho người
lao động tại công ty Viễn thông Hà Tĩnh.
Xử phạt 2 doanh nghiệp vi phạm pháp luật lao động, đó là: Công ty TNHH một
thành viên xổ số kiến thiết Hà Tĩnh và công ty cao su Hương Khê – Hà Tĩnh. Tổng số
tiền xử phạt: 218470000 đồng.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tồn tại những hạn chế trên:
Từ công tác thanh tra: Lực lượng thanh tra còn ít về số lượng, hạn chế về chất
lượng. Cán bộ thanh tra tỉnh có trình độ cao đẳng, đại học trở lên, tuy nhiên số cán bộ
thanh tra đúng chuyên ngành lao động lại chỉ từ 1 – 3 người. Các cán bộ thanh tra còn
chưa dứt khoát, nương tay với một số doanh nghiệp nhà nước vi phạm. Một bộ phận
cán bộ thanh tra tư lợi nhận hối lộ dẫn tới việc giải quyết vi phạm gặp nhiều khó khăn.
Từ phía các doanh nghiệp nhà nước: Vì lợi nhuận doanh nghiệp cố tình thực hiện
các hành vi vi phạm pháp luật lao động. Khi bị xử lý vi phạm, một số doanh nghiệp
còn trì trệ trong việc thực hiện, có thái độ không hợp tác với đoàn thanh tra trong quá
trình công tác thanh tra diễn ra.
Từ phía người lao động: Khi có yêu cầu hợp tác với cán bộ thanh tra người lao
động còn có sự che dấu bởi sợ sau đó doanh nghiệp sẽ sa thải mình. Người lao động ít
quan tâm đến trách nhiệm của doanh nghiệp, phần lớn người lao động chỉ quan tâm
đến quyền lợi trước mắt, các quyền lợi lâu dài chưa ý thức rõ ràng.
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ

•

•

•

•

•

•

Từ những hạn chế còn tồn tại trên, em xin đề xuất một số kiến nghị, giải pháp
nhằm hoàn thiện công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh


Trên cơ sở các vấn đề nghiên cứu, bài viết đã giúp cho người đọc có cái nhìn
tổng quan nhất về thanh tra lao động bao gồm các khái niệm, vị trí, vai trò, chức năng,
nhiệm vụ, mục đích, cơ cấu tổ chức, hình thức thanh tra, phương thức, nội dung thanh
tra lao động theo quy định của pháp luật.
Từ thực tiễn nghiên cứu, bài viết đã chỉ ra thực trạng công tác thanh tra việc thực
hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bản tỉnh Hà Tĩnh. Hoạt
động thanh tra của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội về việc thực hiện pháp luật
lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã đạt được những
kết quả nhất định, bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế tồn tại và bài viết đã nêu
nguyên nhân dẫn tới những tồn tại đó.
Xuất phát từ thực trạng trên bài viết đã đưa ra những kiến nghị nhằm giải quyết
những hạn chế trong công tác thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh
nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nói riêng và nâng cao hiệu quả công tác
thanh tra của cả tỉnh nói chung.


PHỤ LỤC
PHỤ LỤC 01
DANH SÁCH CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC Ở TỈNH HÀ TĨNH
ST
T
1
2
3
4
5
6
7
8


9

Công ty cấp nước Hà Tĩnh

Thành Phố Hà Tĩnh

10

Công ty cao su Hương Khê – Hà Tĩnh

Đường Trần Phú

11

Tổng Công ty khoáng sản và thương mại
Hà Tĩnh

Số 02 Đường Vũ Quang

12

Liên minh Hợp tác xã Hà Tĩnh

Số 75 Nguyễn Chí Thanh
Nguồn: Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Hà Tĩnh


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO