1


Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Phát biểu các định nghĩa
+ Dòng điện cảm ứng.
+ Hiện tượng cảm ứng điện từ.

Trả lời: + Khi từ thông qua mạch kín biến thiên thì trong mạch xuất hiện dòng điện gọi là dòng điện
cảm ứng.
+ Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng trong mạch kín gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.
+ Hiện tượng cảm ứng điện từ chỉ tồn tại trong khoảng thời gian từ thông qua mạch kín biến
thiên.

2


Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Phát biểu các định nghĩa
+ Suất điện động cảm ứng.
+ Định luật Fa-ra-đây.

Trả lời: + Suất điện động cảm ứng là suất điện động sinh ra dòng điện cảm ứng trong mạch kín.
+ Định luật Fa-ra-đây: Độ lớn của suất điện động cảm ứng xuất hiện trong mạch kín tỉ lệ với
tốc độ biến thiên từ thông qua mạch kín:

e

tc

∆Φ

(1)

i : cường độ dòng điện (A)
L : độ tự cảm của ống dây, đơn vị Henry (H)
+ L phụ thuộc vào cấu tạo và kích thước của mạch.

N2
L = 4π.10
S
l
+ Ký hiệu của L khi gặp trong mạch điện:
C1: Hãy thiết lập công thức (2) −7

(2)

6


Bài 25: TỰ CẢM
I. Từ thông riêng của một mạch kín
Độ tự cảm của ống dây có lõi sắt

2
N
−7
L = 4π.10 µ
S
l
μ: Độ từ thẩm
II. Hiện tượng tự cảm

R

Đ2

Đèn 1: Sáng ngay.
L, R

Đèn 2: Sáng lên từ từ, sau một thời gian độ sáng mới ổn định.
K

Hãy giải thích hiện tượng trên ?

9


Bài 25: TỰ CẢM
Giải thích

- Khi K đóng, dòng điện chạy qua L tăng.

I

tăng

⇒ B = 4tăng
π.10 .n.I
⇒ φ = BS
Xuất hiện dòng
điện ∆φ
cảm ứng I≠


Đ

L ,R

K
11


Bài 25: TỰ CẢM
I. Hiện tượng tự cảm
1. Thí nghiệm 1
Đ

2. Thí nghiệm 2



Nhận xét thí nghiệm

Khi K mở

L

Đèn Đ không tắt ngay mà
lóe sáng lên rồi mới tắt

K

Hãy giải thích hiện tượng trên ?

B

I


BC
IC
13


Bài 25: TỰ CẢM
III. Suất điện động tự cảm
1. Suất điện động tự cảm

∆i
e tc = −L ∆t

Khái niệm: Suất điện động tự cảm có độ lớn tỉ lệ với tốc độ biến thiên của cường độ dòng điện
trong mạch.

2. Năng lượng từ trường của ống dây
Cuộn cảm là linh kiện có khả năng tích lũy năng lượng từ trường khi có dòng điện chạy qua.

1 2
W = Li
2
14


Bài 25: TỰ CẢM

∆t

D.

=L

∆Φ
∆t

45
63
0
10
98
7
2

1
17


Bài tập củng cố

Câu 2: Khi dòng điện trong mạch giảm đều từ 0,3 A đến 0,1 A trong khoảng thời gian 0,01 phút thì
suất điện động tự cảm trong mạch có giá trị 0,2 V. Độ tự cảm của mạch điện là
A. 0,1H
B. 0,6H
C. 0,06H
D. 0,01H