Header Page 1 of 128.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
______________

HOÀNG THỊ PHƢƠNG THẢO

NHU CẦU TƢ VẤN HƢỚNG NGHIỆP
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

HÀ NỘI - 2015

luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 1 of 128.


Header Page 2 of 128.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
______________

HOÀNG THỊ PHƢƠNG THẢO

NHU CẦU TƢ VẤN HƢỚNG NGHIỆP
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI


giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Em xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo trong khoa
Tâm lý học, trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và toàn thể quý thầy cô
đã giảng dạy trong chƣơng trình Cao học Tâm lý học khóa 2012 – 2014, những
ngƣời đã truyền đạt cho em những kiến thức hữu ích về Tâm lý học, làm cơ sở cho
em thực hiện tốt luận văn này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô giáo và các bạn học sinh
trƣờng THPT Ba Vì, trƣờng Phổ thông Dân tộc Nội trú, trƣờng THPT Lƣơng Thế
Vinh đã tận tình giúp đỡ em trong việc tham gia phỏng vấn và điều tra phiếu hỏi.
Bên cạnh đó, em đã nhận đƣợc sự động viên của gia đình, ngƣời thân và bạn
bè. Họ luôn bên cạnh em lúc em khó khăn nhất, em luôn biết ơn và trân trọng những
tình cảm đó.

Hà Nội, tháng 1 năm 2015.
Học viên

Hoàng Thị Phƣơng Thảo

luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 4 of 128.


Header Page 5 of 128.

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................2

2.2. Tổ chức nghiên cứu ............................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Giai đoạn 1: Nghiên cứu lí luận ...................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Giai đoạn 2: Nghiên cứu về mặt thực tiễn ...... Error! Bookmark not defined.

luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 5 of 128.


Header Page 6 of 128.

2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu .................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Phƣơng pháp nghiên cứu văn bản, tài liệu ..... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Phƣơng pháp điều tra bằng phiếu hỏi ............. Error! Bookmark not defined.
2.3.3. Phƣơng pháp phỏng vấn sâu ........................... Error! Bookmark not defined.
2.3.4. Phƣơng pháp quan sát ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.5. Phƣơng pháp nghiên cứu trƣờng hợp .............. Error! Bookmark not defined.
2.4. Phƣơng pháp xử lí số liệu và thang đánh giá ..... Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Phƣơng pháp xử lý số liệu khảo sát thực trạngError!

Bookmark

not

defined.
2.4.2. Thang đo và cách tính toán ............................. Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG NHU CẦU TƢ VẤN
HƢỚNG NGHIỆP CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA
BÀN HUYỆN BA VÌ – HÀ NỘI .............................. Error! Bookmark not defined.
3.1. Đánh giá chung về nhu cầu tƣ vấn hƣớng nghiệp của học sinh trung học phổ
thông ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Xu hƣớng chọn nghề của học sinh trung học phổ thôngError! Bookmark not

PHỤ LỤC

DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

DTNT

: Dân tộc nội trú

GV

: Giáo viên

ĐTB

: Điểm trung bình

HS

: Học sinh

THCS

: Trung học cơ sở

THPT

: Trung học phổ thông

TVHN


Bảng 3.7: Các hình thức học sinh mong muốn đƣợc tƣ vấn hƣớng nghiệp ...... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.8: Đánh giá nhu cầu nâng cao hiểu biết của học sinh về đặc điểm tâm lý bản
thân phù hợp với nghề ............................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.9: Nội dung tƣ vấn cho học sinh về nhu cầu nâng cao nhận thức về nghề
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.10: Nội dung tƣ vấn cho học sinh về nhu cầu nâng cao hiểu biết về thị
trƣờng lao động ......................................................... Error! Bookmark not defined.

luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 8 of 128.


Header Page 9 of 128.

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Sơ đồ các loại nhu cầu của A. MaslowError!

Bookmark

not

defined.
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ tam giác hƣớng nghiệp và các hình thức hƣớng nghiệp Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.1: Dự định lựa chọn nghề tƣơng lai của học sinhError!

Bookmark

not defined.
Biểu đồ 3.2: Dự định lựa chọn nghề tƣơng lai của học sinh ở 3 trƣờng THPT

Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.14: Ngƣời có khả năng thực hiện công tác tƣ vấn hƣớng nghiệp
........................................................................ Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.15: Thời điểm các em mong muốn đƣợc tƣ vấn hƣớng nghiệp . Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.16: Các yếu tố ảnh hƣởng tới nhu cầu TVHN của học sinh THPT
........................................................................ Error! Bookmark not defined.

luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 10 of 128.


Header Page 11 of 128.

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nghề nghiệp là phƣơng tiện để đảm bảo cuộc sống vật chất và tinh thần của con
ngƣời. Nghề nghiệp vững vàng sẽ mang lại niềm vui và hạnh phúc cho cá nhân. Khi mỗi
ngƣời chọn đƣợc những nghề phù hợp với sở trƣờng, năng lực của bản thân thì họ sẽ
phấn khởi, hăng say và sáng tạo trong lao động, từ đó năng suất và hiệu quả lao động sẽ
cao và nhƣ vậy sẽ giúp cá nhân phát triển tối đa khả năng của bản thân và thúc đẩy xã hội
phát triển. Đối với ngƣời lao động hiện nay, vấn đề không chỉ là có nghề, mà là có nghề
nghiệp phù hợp. Bản thân ngƣời lao động không dễ dàng làm tốt công việc lựa chọn nghề
này, họ luôn nảy sinh nhu cầu cần sự trợ giúp của những ngƣời làm công tác tƣ vấn
hƣớng nghiệp.
Bƣớc vào bậc cuối cấp của nhà trƣờng phổ thông, tuổi trẻ học đƣờng thƣờng có
những hoài bão lớn lao gắn liền với cuộc sống tƣơng lai của họ. Không ít các câu hỏi đại
loại nhƣ: "Mình sẽ làm gì?", "Mình chọn nghề gì?", "Nghề nào phù hợp nhất với
mình?"… luôn xuất hiện trong suy nghĩ của tuổi trẻ nhằm tìm kiếm một vị trí thích hợp
cho bản thân mình. Đối với một số học sinh, việc tìm ra câu trả lời cho những vấn đề trên
là không khó lắm. Tuy nhiên, ở phần đông số học sinh còn lại, những câu hỏi trên đặt ra

9. Phạm Tất Dong (2000), Sự lựa chọn cho tương lai (Tư vấn hướng nghiệp), NXB
Thanh niên.
10. Phạm Tất Dong, Phan Huy Thụ (1989), Hoạt động hướng nghiệp trong nhà trường
phổ thông, NXB Giáo dục, Hà Nội.
11. Nguyễn Hữu Dũng (2005), Thị trường lao động và định hướng nghề nghiệp cho
thanh niên, NXB Lao động – xã hội, Hà Nội.
12. Vũ Dũng (2000), Từ điển tâm lý học, NXB Từ điển Bách Khoa.
13. Phạm Văn Đồng (1999), Về vấn đề giáo dục – đào tạo, NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội.
14. Trần Thị Minh Đức (2011), Giáo trình tham vấn tâm lý, NXB Đại học Quốc Gia, Hà
Nội.
15. Phạm Minh Hạc (2002), Tuyển tập Tâm lý học, NXB Giáo dục Hà Nội.
16. Phạm Minh Hạc, Lê Khanh, Trần Trọng Thủy (1989), Tâm lý học, Tập 1 và tập 2,
NXB Giáo dục
17. Phạm Minh Hạc, Lê Đức Phúc (chủ biên) (2004), Một số vấn đề nghiên cứu nhân
cách, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
18. Đỗ Thị Lệ Hằng (2010), “Lịch sử phát triển và các mô hình tham vấn hƣớng nghiệp
trên thế giới”, Tạp chí Tâm lý học (6).
luan van thac si - luan van kinh te - khoa luan - tai lieu -Footer Page 12 of 128.


Header Page 13 of 128.

19. Dƣơng Thiệu Hoa (2008), Giáo dục lao động và hướng nghiệp trong vấn đề lựa chọn
nghề nghiệp của học sinh trung học phổ thông. http://www.hnue.edu.vn/.
20. Nguyễn Văn Hộ (1998), Cơ sở sư phạm của công tác hướng nghiệp trong trường phổ
thông, NXB Giáo dục, Hà Nội.
21. Nguyễn Văn Hộ - Nguyễn Thị Thanh Huyền (2006), Hoạt động giáo dục hướng
nghiệp và giảng dạy kĩ thuật trong trường trung học phổ thông, NXB Giáo dục.
22. Lê Văn Hồng (2001), Tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm, NXB Đại học Quốc

Nội
37. Phạm Văn Sơn (2011), Đổi mới hoạt động giáo dục hướng nghiệp, tư vấn hướng
nghiệp cho học sinh THCS, Tài liệu tập huấn cho các cán bộ quản lý, giáo viên hƣớng
nghiệp các trung tâm Kỹ thuật tổng hợp.
38. Nguyễn Ngọc Tài (2008), Dự thảo Chương trình khung Giáo dục Hướng nghiệp,
htth://www.ier.edu.vn
39. Nguyễn Thị Thanh Thảo (2010), Nhu cầu tư vấn hướng nghiệp của học sinh lớp 12
Trung học phổ thông tỉnh Kiên Giang, Luận văn thạc sĩ, trƣờng Đại học Sƣ phạm Tp.
Hồ Chí Minh.
40. Chu Văn Thảo (2006), Giải pháp quản lý nhằm đẩy mạnh công tác tư vấn hướng
nghiệp cho học sinh tại các trung tâm kĩ thuật tổng hợp hướng nghiệp ở tỉnh Bắc
Ninh, Luận văn thạc sĩ, trƣờng Đại học Sƣ phạm Tp. Hồ Chí Minh.
41. Nguyễn Trọng Thể (Sách dịch) (1995), Tư vấn quản lý, Tập 1 và 2, NXB Lao động.
42. Lê Khắc Thìn (1996), Tìm hiểu thực trạng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh lớp 12
và công tác hướng nghiệp ở trường Trung học Phổ thông, Luận văn thạc sĩ, Trƣờng
Đại học Sƣ phạm Hà Nội 1.
43. Dƣơng Thiệu Tống (2012), Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục và tâm lý,
NXB Đại học quốc gia Tp. Hồ Chí Minh.
44. Nguyễn Quang Uẩn (1989), Tâm lý học xã hội với sự nghiệp đổi mới đất nước, NXB
Giáo dục.
45. Nguyễn Quang Uẩn (chủ biên) (1998), Tâm lý học đại cương, Nhà xuất bản Đại học
Quốc Gia Hà Nội.
46. Viện Khoa học Xã hội Việt Nam (2009), Kỉ yếu hội thảo quốc tế: Nhu cầu định
hướng và đào tạo tâm lý học đường tại Việt Nam.
TRANG WEB:
47. Tamlyhocduong.com
48. En.wikipedia.org/wiki/consultant.
TÀI LIỆU TIẾNG ANH
49. Vernon G.Zunker (2002), Career counseling: applied concepts of life planning,
Brookscole Thomson learning