TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
BỘ MÔN HÀNH CHÍNH

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT NIÊN KHÓA
2007 - 2011

Đề tài: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM
LẤY THỰC TIỄN TỪ TỈNH VĨNH LONG

Giáo viên hướng dẫn:
Th.s Võ Duy Nam

Sinh viên thực hiện:
Tô Tuấn An
Mssv : 5075242
Lớp: Luật Hành Chính, khóa 33

Cần Thơ, Tháng
11- 2010


Quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm – Lấy thực tiễn tỉnh Vĩnh Long
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU

Trang

1.Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu của đề tài ..............................................................................1


Quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm – Lấy thực tiễn tỉnh Vĩnh Long
1.2.3.3. Thời hạn sử dụng thực phẩm ........................................................................13
1.3. Vai trò, ý nghĩa của an toàn vệ sinh thực phẩm ...........................................13
1.3.1 Vai trò của an toàn vệ sinh thực phẩm ..........................................................13
1.3.2. Ý nghĩa của việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm đối với sự phát triển
kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng .......................................................................14
1.4. Vai trò, trách nhiệm của người tiêu dùng ......................................................15
1.4.1.Vai trò người tiêu dùng ..................................................................................15
1.4.2. Nhiệm vụ người tiêu dùng .............................................................................16
1.4.3. Vai trò của Nhà nước …………………………………………………... .……..17
1.5. Một số hành vi bị cấm và sẽ bị cấm về an toàn vệ sinh thực phẩm ..............17
1.5.1 Các hành vi bị cấm .........................................................................................17
1.5.1.1. Trong sản xuất - kinh doanh thực phẩm ......................................................17
1.5.1.2. Trong chế biến thực phẩm ............................................................................18
1.5.1.3. Trong vận chuyển thực phẩm .......................................................................19
1.5.1.4. Nhóm nhập khẩu, xuất khẩu thực phẩm .....................................................19
1.5.1.5. Nhóm quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm ........................................................20
1.5.2. Các hành vi sẽ bị cấm ...................................................................................21
Chương 2: CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ THỰC TIỄN VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC
PHẨM
Cơ sở pháp lý
2.1. Tình hình xây dựng pháp luật, công tác chỉ đạo điều hành và chính sách của
nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm ..............................................................23
2.1.1. Tình hình xây dựng pháp luật .....................................................................23
2.1.2.1 Công tác ban hành Luật ..............................................................................23
2.1.2.2 Các văn Bản khác .........................................................................................24
2.1.2.3. Một số văn bản quan trọng của Chính Phủ ................................................25
2.1.2. Công tác ban hành và áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật ....................................26
2.1.2.1. Công tác ban hành tiêu chuẩn ....................................................................26

2.2.4.1. Nguồn nhân lực tham gia quản lý ................................................................37
2.2.4.2. Thiết lập hệ thống và trang thiết bị kiểm nghiệm ........................................38
2.3. Pháp luật về Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm .....................................39
2.3.1. Thanh tra, kiểm tra ......................................................................................39
2.3.1.1. Thanh tra cục ..............................................................................................39
2.3.1.2. Thanh tra Chi cục ........................................................................................40
2.3.2. Xử lý vi phạm .................................................................................................41
2.3.2.1. Vi phạm Hành chính ....................................................................................41
2.3.2.2. Vi phạm Pháp luật hình sự .........................................................................44
Mục 2: Thực tiễn công tác quản lý
2.4. Tình hình chung và công tác tổ chức quản lý ................................................45
GVHD: Ths. Võ Duy Nam

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm – Lấy thực tiễn tỉnh Vĩnh Long
2.4.1. Đặc điểm tình hình ......................................................................................42
2.4.2. Bộ máy tổ chức và biên chế ..........................................................................45
2.4.3. Chức năng nhiệm vụ ....................................................................................47
2.4.4. Công tác chỉ đạo và tổ chức hoạt động tuyên truyền của tỉnh Vĩnh Long . 47
2.4.4.1. Công tác chỉ đạo ........................................................................................47
2.4.4.2. Tuyên truyền giáo dục .................................................................................48
* Hoạt động tuyên truyền giáo dục năm 2009 ..........................................................49
* Hoạt động tuyên truyền giáo dục 9 tháng đầu năm 2010 .....................................51
2.5. Công tác kiểm tra , thanh tra và xử lý vi phạm ............................................52
2.5.1. công tác thanh tra ..........................................................................................52
2.5.1.1. Tổng số đoàn thanh tra, kiểm tra ...............................................................52
2.5.1.2. Kết quả thanh tra, kiểm tra .........................................................................53
2.5.2. Xử lý các cơ sở vi phạm .................................................................................54

3.4.1. Giải pháp ......................................................................................................68
3.4.2. Kiến nghị ......................................................................................................70
* Về mặt pháp luật .................................................................................................70
* Về mặt tổ chức quản lý ........................................................................................71
* Tuyên truyền giáo dục ý thức của công dân .......................................................72
* Phương hướng cuối năm 2010 của tỉnh Vĩnh Long

........................................73

Kết Luận ...............................................................................................................75

GVHD: Ths. Võ Duy Nam

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh thực phẩm – Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh
Long
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
…….............................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................

….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
…...............................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….................................................................................................................................................
….......................................................................

GVHD: Ths. Võ Duy Nam

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Theo chúng ta được biết khi xã hội ngày càng phát triển dân số càng tăng như
hiện nay thì tất cả mọi nhu cầu của người dân đều tăng cao như là ăn, mặc, ở, sinh
hoạt, vui chơi, giải trí, ... và nhiều nhu cầu khác, đều cần phải được đáp ứng một cách
đầy đủ. Nhưng trong các nhu cầu đó vấn đề ăn uống là một vấn đề được đặt lên hàng


GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 1

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

để hoàn thiện những thiếu xót về mặt quản lý của nhà nước, nhằm đóng góp vào
phương thức quản lý của cả nước nói chung và tỉnh Vĩnh Long nói riêng.
3. Mục đích nghiên cứu đề tài
Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay mặc dù đã được quan tâm đến,
nhưng sự quan tâm đó vẫn chưa được thể hiện một cách sâu sắc và thực hiện triệt để.
Và trong việc quản lý vấn đề này hiện nay ở Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập chưa
được tháo gỡ từ khâu tổ chức các cơ quan quản lý nhà nước đến thực tiễn quản lý an
toàn vệ sinh thực phẩm, làm cho việc quản lý không đạt được hiệu quả như mong
muốn. Và sức khỏe của người dân không những không được đảm bảo mà ngày càng
trong nguy cơ bị ảnh hưởng xấu đi. Căn cứ vào tình hình thực tiễn đó mà tác giả
nghiên cứu đề tài này với việc tìm hiểu những khó khăn, bất cập mắc phải trong quá
trình quản lý của nhà nước và đề xuất về phương hướng và cách thức giải quyết,
nhằm mục đích đóng góp phần nào vào phương hướng xây dựng và hoàn thiện bộ
máy quản lý và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh về an toàn vệ sinh
thực phẩm có thể giải quyết khó khăn trong quá trình quản lý của các cơ quan chức
năng để đảm bảo sức khỏe cho người dân một cách tốt nhất.
4. Phạm vi nghiên cứu đề tài
Trong quá trình nghiên cứu do thời gian có hạn nên tác giả sẽ giới hạn đề tài
bằng cách xoay quanh một số vấn đề cốt lõi của đề tài. Đưa ra một số vấn đề lý luận
chung về khái niệm, đặc điểm, tính thời sự của việc vệ sinh an toàn thực phẩm trong

Ngoài các phần danh mục từ viết tắt, mục lục, tài liệu tham khảo, thì bố cục nội
dung chính của Luận văn gồm có 3 chương và phần kết luận:
Chương1: Cơ sở lý luận chung về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chương 2: Cơ sở pháp lý và thực tiễn về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chương 3: Những thuận lợi, khó khăn và giải pháp hoàn thiện.
Kết Luận

GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 3

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM
1.1. Khái niệm
1.1.1. Thực phẩm là
Theo chúng ta được biết thì thực phẩm là hai từ ngữ được sử dụng từ rất lâu, và
nó được hiểu là những gì có thể ăn hay uống được và mang lại chất dinh dưỡng giúp
con người phát triển, khái niệm đầu tiên về thực phẩm đã xuất hiện năm 1999 là:
“Thực phẩm là những đồ ăn, uống của con người ở dạng tươi, sống hoặc đã qua sơ
chế, chế biến bao gồm cả đồ uống, nhai, ngậm và các chất được sử dụng trong sản
xuất, chế biến thực phẩm3.”
Khái niệm này đã khái quát được thực phẩm là gì trong giai đoạn này, nhưng về
sau nó không còn phù hợp nữa vì sự bao gồm cả đồ uống, nhai, ngậm là bao gồm cả
thuốc dùng để chữa bệnh mà đây thì không được xem là thực phẩm, mặc dù vậy
nhưng nó đã phần nào khẳng định bước đầu hình thành nền pháp lý về ATTP ở Việt


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

phải được giải quyết một cách tốt hơn.
1.1.2. An toàn thực phẩm
Trước tình hình sức khỏe người dân đang bị đe dọa bởi việc thực phẩm mất vệ sinh,
kém chất lượng ngày càng tràn lan làm ảnh hưởng đến sức khỏe hiện nay thì việc giữ
gìn ATVSTP là một đều hết sức cần thiết, vì vậy nên đảm bảo an toàn thực phẩm.
“An toàn thực phẩm là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại cho sức khỏe và
tính mạng con người”.
An toàn thực phẩm được hiểu là khả năng không gây ngộ độc của thực phẩm đối
với con người nói chung. An toàn thực phẩm là việc đảm bảo thực phẩm không gây
hại cho sức khỏe, tính mạng người sử dụng, bảo quản thực phẩm không bị hỏng,
không chứa các tác nhân vật lý , hóa học, sinh học, hoặc tạp chất quá giới hạn cho
phép, không phải là sản phẩm của động vật, thực vật bị bệnh có thể gây hại cho sức
khỏe của con người.
Nói tóm lại An toàn thực phẩm là làm sao cho thực phẩm khi sử dụng không còn
chứa mầm bệnh và chất độc hại cho cơ thể người sử dụng. Nhưng để làm được
chuyện đó thì thật không đơn giản chút nào, vì nhiều nguyên nhân khác nhau làm cho
thực phẩm không được đảm bảo vấn đề đó. Có thể là do trong quá trình chế biến
không loại bỏ được hết tác nhân gây hại, và phần lớn là mua thực phẩm không đảm
bảo độ an toàn thực phẩm, vì do nhu cầu sử dụng thực phẩm hằng ngày của con
người là rất lớn nên việc đáp ứng đủ đã là một vấn đề, còn chuyện giữ cho chúng
được vệ sinh an to thì lại là một vấn đề khác, mặc khác do lợi nhuận mà người sản
xuất sẵn sàng thu hoạch khi còn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hay người kinh
doanh sử dụng nhiều chất bảo quản gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Vì vậy để
người tiêu dùng lựa chọn được thực phẩm an toàn là rất khó, và đảm bảo tất cả mọi
người đều được sử dụng thực phẩm an toàn lại càng khó hơn. Chính vì lẽ đó mà việc
đảm bảo an toàn là hết sức cần thiết trong tình hình hiện nay, để bảo vệ sức khỏe
được tốt hơn.

Theo Pháp Lệnh số 12 năm 2003 của UBTVQH thì gọi là thực phẩm có gen bị biến
đổi “là thực phẩm có nguồn gốc từ sinh vật có gen đã bị biến đổi do sử dụng công
nghệ gen”.
Theo luật An toàn vệ sinh thực phẩm năm 2010 thì “Thực phẩm có một hoặc nhiều
thành phần nguyên liệu có gen bị biến đổi bằng công nghệ gen”.
1.2.1.3. Thực phẩm đã qua chiếu xạ
Theo quy định ban hành kèm theo Quyết định của Bộ y tế năm 1999 thì “thực
phẩm chiếu xạ là thực phẩm sử dụng các chất có hoạt tính phóng xạ nhằm bảo quản
và ngăn ngừa sự biến chất của thực phẩm”
Theo Pháp Lệnh số 12 năm 2003 của UBTVQH không gọi là thực phẩm chiếu
xạ mà gọi là thực phẩm được bảo quản bằng phương pháp chiếu xạ “là thực phẩm
được chiếu xạ bằng các nguồn có hoạt tính phóng xạ để bảo quản và ngăn ngừa sự
biến chất của thực phẩm”.
Theo luật ATVSTP năm 2010 thì gọi là thực phẩm đã qua chiếu xạ “là thực đã
được chiếu xạ bằng các nguồn phóng xạ để xử lý và ngăn ngừa sự biến chất của thực
phẩm”. Mặc dù tên gọi thực phẩm liên quan đến vấn đề chiếu xạ có khác nhau nhưng
cuối cùng thì việc sử dụng phương pháp chiếu xạ cũng là nhằm mục đích ngăn ngừa
sự biến chất của thực phẩm làm cho thực phẩm giữ được giá trị dinh dưỡng của nó.
1.2.1.4. Thực phẩm có nguy cơ cao
Theo quy định ban hành kèm theo Quyết định của Bộ y tế năm 1999 không đề
GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 6

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

cập đến vấn đề này nên nó trở thành một điểm mới trong Pháp lệnh số 12 năm 2003

1.2.2. Các khái niệm liên quan đến thực phẩm
1.2.2.1. Ngộ độc thực phẩm
Trước đây mặc dù ngộ độc thực phẩm đã từng diễn ra trên thực tế, nhưng vẫn
GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 7

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

chưa có một văn bản pháp lý nào điều chỉnh vấn đề này, khi Pháp Lệnh số 12 năm
2003 ra đời thì ngộ độc thực phẩm được hiểu là:
"Ngộ độc thực phẩm là tình trạng bệnh lý xảy ra do ăn, uống thực phẩm có
chứa chất độc." nhưng hiện nay khái niệm này đã được Luật an toàn vệ sinh thực
phẩm thể hiện một cách chính xác hơn là: “Ngộ độc thực phẩm là tình trạng bệnh lý,
xảy ra đột ngột, do hấp thụ thực phẩm bị ô nhiễm hoặc có chứa chất độc6”.
Ngộ độc thực phẩm là bệnh mắc phải sau khi ăn những thức ăn không còn
thích hợp, do Thức ăn nhiễm vi sinh vật hay độc tố của vi sinh vật, do virus, nấm mốc
độc, thức ăn bị biến chất, ôi thiu, hoặc trong bản thân thực phẩm có chất độc : cóc, cá
nóc, nấm độc, khoai tây mọc mầm. Thức ăn nhiễm các chất hóa học: kim loại nặng,
thuốc bảo vệ thực vật, các loại thuốc thú y (thuốc kích thích tăng trưởng, tăng
trọng...), các loại hóa chất bảo quản thực phẩm, phẩm màu độc, hoặc thức ăn chế biến
sẵn cũng có thể gây ngộ độc khi không được bảo quản tốt. Sau khi chế biến không
che đậy, vi khuẩn xâm nhập từ không khí, bụi, ruồi... và sinh sôi rất nhanh, đặc biệt là
các món ăn giàu dinh dưỡng như thịt, cá, trứng, sữa có nguy cơ gây ngộ độc rất cao,
hoặc do quá trình chế biến thức ăn không kỹ và không đúng nên gây ngộ độc... NĐTP
là một vấn đề nghiêm trọng đến sức khỏe nó có thể gây tử vong cho con người. Hiện
nay tình trạng NĐTP ở nước ta rất đáng báo động, và càng nguy hại hơn là trong

phẩm từ nơi sản xuất được đem đến thì cần phải có thêm một giai đoạn nữa là vận
chuyển và thông qua buôn bán mới đến được người sử dụng. Hiện nay Luật an toàn
vệ sinh thực phẩm đã được ban hành với nhiều tiến bộ hơn rất nhiều trong đó việc
định nghĩa về sản xuất thực phẩm và kinh doanh thực phẩm được cụ thể và tách riêng
biệt nhau.
“Sản xuất thực phẩm là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động
trồng trọt, chăn nuôi, thu hái, đánh bắt, sơ chế, chế biến, bao gói, bảo quản để tạo ra
sản phẩm thực phẩm”.
“Kinh doanh thực phẩm là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động
giới thiệu, dịch vụ bảo quản, dịch vụ vận chuyển hoặc buôn bán thực phẩm”
Nói cho cùng thì việc sản xuất thực phẩm là việc tạo ra nguồn thực phẩm cho con
người sử dụng bằng cách thực hiện các hoạt động trên nhưng ở đây việc sản xuất
không bao gồm khâu vận chuyển mà nó chỉ dừng lại ở giai đoạn thực phẩm đã được
tạo ra. Tóm lại sản xuất thực phẩm là một hoạt động duy nhất để tạo ra nguồn thực
phẩm cho con người sử dụng vì vậy để nuôi sống con người và đảm bảo sự phát triển
bền vững của xã hội vì vậy mỗi con người trong xã hội đều phải tham gia vào hoạt
động này dù gián tiếp hay trực tiếp dưới sự quản lý của nhà nước để góp phần thức
đẩy xã hội phát triển và sự phồn vinh của đất nước. Còn kinh doanh thực phẩm là quá
trình chuyển tiếp của sản xuất thực phẩm và phải qua nhiều giai đoạn nữa như là: bảo
quản và vận chuyển đến nơi cần bán để bán, hay nói khác hơn đây là một việc làm tạo
ra lợi nhuận từ thực phẩm.
1.2.2.3. Điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm
Như chúng ta được biết điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm là các tiêu chuẩn
về thực phẩm và các tiêu chuẩn đó là “ những văn bản kỹ thuật về thực phẩm do cơ
quan nhà nước có thẩm quyền ban hành9”, những tiêu chuẩn này là cơ sở để người tạo
ra thực phẩm phải làm theo để đảm bảo cho thực phẩm được đảm bảo vệ sinh. Khi
8. Trích Pháp lệnh số 12/2003/PL-UBTVQH11ngày 26 tháng 7 năm 2003 về an toàn vệ sinh thực

phẩm.
9 . Trích điều 3 của quy định kèm theo quyết định 4196 của Bộ y tế.

“Sự cố về an toàn thực phẩm là tình huống ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng
con người xảy ra do ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm hoặc các tình
huống khác phát sinh từ thực phẩm11”.
Điều đó có nghĩa là khi con người sử dụng phải thực phẩm không đảm bảo vệ
sinh sẽ xảy ra hai trường hợp. Một là gây NĐTP hoặc mầm bệnh sẽ từ thức ăn xâm
nhập vào cơ thể người và gây bệnh, hai là những chất độc hại sẽ tích tụ trong cơ thể
người từ lượng nhỏ đến lớn và gây ra các bệnh nguy hiểm đến sức khỏe và tính
mạng. Hiện nay các vụ ngộ độc thực phẩm hay các bệnh truyền qua đường ăn uống là
tình trạng rất phổ biến, nó diễn ra hằng ngày, hàng giờ và là một mối nguy hại cho
sức khỏe người dân và sự phát triển của cộng đồng.
Thực tế có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, theo Bộ Y tế thống kê
thì các nguyên nhân sau là chủ yếu: Thứ nhất là do ăn phải thức ăn bị nhiễm khuẩn
(chiếm 33-49%). Thứ hai là do thực phẩm bị ô nhiễm hóa chất (chiếm từ 11-27%).
10 . Trích khoản 6 điều 2 Luật an toàn vệ sinh thực phẩm năm 2010.
11 . Luật an toàn vệ sinh thực phẩm 2010.

GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 10

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

Thứ ba là bị đầu độc qua: nước, thức ăn, không khí...chiếm tỷ lệ rất thấp. Thứ tư là
các loại thực phẩm vốn hàm chứa các chất độc tự nhiên (chiếm 6 - 37,5%) sẵn có
nhiều trong sắn, măng; trong khoai tây đã mọc mầm; hay nấm mốc; thức ăn ôi thiu;
Nấm độc, cá nóc, thịt cóc.... Ngoài ra còn có rất nhiều loại khác, chúng sẽ gây hại cho
cơ thể nếu người sử dụng không biết mà dùng phải chúng, để tránh khỏi bị nhiễm độc


trang 11

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

dinh dưỡng vào thực phẩm một lượng cần thiết nhất định, để khi sử dụng cơ thể sẽ
hấp thụ nó.
1.2.3. Một số khái niệm mới chỉ được quy định trong Luật an toàn vệ sinh
thực phẩm năm 2010
1.2.3.1. Thực phẩm chức năng:
Thực phẩm chức năng là thực phẩm dùng để hổ trợ một hoặc nhiều chức năng
của cơ thể người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm nguy
cơ mắc bệnh, bao gồm: thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm
dinh dưỡng y học.
Thực phẩm tươi sống: là thực phẩm chưa qua chế biến bao gồm thịt, trứng, cá,
thủy hải sản, rau, củ, hoa quả tươi và các thực phẩm chưa qua chế biến khác, trừ thực
phẩm đông lạnh.
Lô sản phẩm thực phẩm: là các sản phẩm có cùng tên, nhãn hiệu, cơ sở sản
xuất, hạn sử dụng hoặc ngày sản xuất.
1.2.3.2. Kiểm nghiêm thực phẩm:
“Là việc thực hiện một hoặc các hoạt động thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp
với quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn tương ứng đối với thực phẩm, phụ gia thực
phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, chất bổ sung vào thực phẩm, bao gói, dụng cụ,
vật liệu chứa đựng thực phẩm”.
1.2.3.3. Thời hạn sử dụng thực phẩm
Là thời hạn mà thực phẩm vẫn giữ nguyên được giá trị dinh dưỡng và bảo đảm
an toàn trong điều kiện bảo quản được ghi trên nhãn theo hướng dẫn của nhà sản

phẩm màu độc với lượng nhỏ nhưng kéo dài thời gian sử dụng, đặc biệt là các độc tố
như vi nấm trong ngô, đậu, lạc mốc... có thể gây ung thư gan. Nói tóm lại an toàn vệ
sinh thực phẩm nó làm ảnh hưởng đến sức khỏe và làm thúc đẩy hay kiềm hảm sự
phát triển của cộng đồng người, nếu như sức khỏe con người không được đảm bảo thì
ngoài việc phải chi một khoản tiền để khắc phục hậu quả do sử dụng thực phẩm
không an toàn gây ra, thì phải sử một quỹ thời gian để khôi phục lại sức khỏe, vì vậy
sẽ làm cho các giai đoạn của quá trình phát triển bị đình trệ. Nói cho cùng việc đảm
bảo an toàn vệ sinh thực phẩm là một vấn đề hết sức cần thiết và cấp bách hiện nay,
muốn đảm bảo được sự sống và phát triển mạnh khỏe thì phải đảm bảo được an toàn
vệ sinh thực phẩm cho người sử dụng, có thể nói sức khỏe đóng vai trò quan trọng
đối với con người bao nhiêu thì an toàn vệ sinh thực phẩm đóng vai trò bấy nhiêu đối
với việc đảm bảo sức khỏe, vì chỉ có sử dụng thực phẩm sạch thì mới có được sức
khỏe tốt để thực hiện hoài bảo ước mơ trong cuộc sống.
1.3.2. Ý nghĩa của việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đối với sự phát
triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng
Thực phẩm là một loại thức ăn mà con người phải sử dụng hằng ngày để có thể
duy trì sự sống, làm việc và phát triển. Việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm có ý
nghĩa hết sức quan trọng trong việc giữ gìn sức khỏe con người, nâng cao chất lượng
cuộc sống hiện tại cũng như đối với phát triển nòi giống; chỉ khi con người có thể tồn
tại và phát triển một cách mạnh khỏe, thì mới có thể bảo đảm cho sự phát triển của
giống nòi sau này được bền vững và tốt hơn. ATVSTP không chỉ ảnh hưởng trực tiếp
đến sức khỏe chúng ta mà còn liên quan chặt chẽ đến năng suất, chất lượng lao động,
hiệu quả sản xuất, kinh doanh; tác động trực tiếp đến nguồn lực và môi trường đầu tư
phát triển kinh tế - văn hóa, đảm bảo an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo của cả một
thế hệ tương lai nếu như không đảm bảo tốt ATVSTP. Chính vì vậy nếu thực phẩm sử
GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 13

SVTH: Tô Tuấn An

sự cố, thì sẽ giúp tiết kiệm được ngân sách nhà nước mặt khác giúp người tiêu dùng
có thể tiết kiệm được một phần chi phí đáng kể trong cuộc sống, dùng phần chi phí đó
làm công việc khác giúp cuộc sống tốt hơn. Mặt khác nếu người tiêu dùng biết lựa
chọn sử dụng sản phẩm một cách thông minh đảm bảo an toàn cho sức khỏe, thì sẽ
hạn chế được một tiêu cực từ nhà sản xuất là họ sẽ không dám làm hàng hóa giả hay
kém chất lượng vì sẽ không buôn bán được. Mặt khác giúp cho sự cạnh tranh hàng
hóa theo xu hướng chất lượng giữa các cơ sở sản xuất khác nhau, làm cho hàng hóa
GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 14

SVTH: Tô Tuấn An


Quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh thực phẩm - Lấy thực tiễn từ tỉnh Vĩnh Long

ngày càng đảm bảo chất lượng giúp cho danh nghiệp không ngừng tiến bộ trong công
tác sản xuất của mình, hạn chế vi phạm pháp luật. Và do yếu tố trực tiếp sử dụng, tiêu
dùng các sản phẩm thực phẩm nên khi có xảy ra vi phạm thì người được biết trước là
người tiêu dùng, cho nên dưới sự giúp đỡ và chung tay của họ sẽ giúp nhà nước quản
lý về ATVSTP tốt hơn.
1.4.2 Nhiệm vụ người tiêu dùng
Hiện nay vấn đề quan trọng là làm sao để cả cộng đồng cùng tham gia hưởng
ứng, thực hiện tốt, đảm bảo ATVSTP, bởi đó là trách nhiệm không của riêng ai. Bằng
những biện pháp đồng bộ, từ các cơ quan chức năng cho đến người sản xuất và cuối
cùng là người tiêu dùng, đều phải đồng tâm hiệp lực, thực hiện với mục tiêu giữ gìn
sức khỏe cho thế hệ chúng ta hôm nay cũng chính là cho thế hệ con cháu mai sau.
Trong đó quan trọng nhất là người tiêu dùng cần phải biết “tự bảo vệ mình”. Trong
việc sử dụng thực phẩm, đặc biệt hạn chế sử dụng thức ăn bày bán ở những nơi
không đảm bảo về ATVSTP...Thực hiện tốt quy định của pháp luật về ATVSTP, tuân

đó nhà nước ban hành văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời điều chỉnh về vệ sinh an
toàn thực phẩm; ban hành các quy chuẩn về kỹ thuật, chất lượng và các quy chuẩn
cần thiết cho công việc sản xuất thực phẩm an toàn; quy định các hình thức kỷ luật,
xử phạt, khen thưởng... hợp lý làm cơ sở cho người dân thực hiện, cho nhà sản xuất
làm theo, đồng thời tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc để quản lý cho công tác
quản lý. Ngoài ra nhà nước còn xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên môn kỹ thuật cao,
đã phân công nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị có liên quan để thực hiện nhiệm vụ
quản lý, xây dựng cơ sở vật chất để thực hiện công tác quản lý như xây dựng phòng
thí nghiệm, xét nghiệm để thực hiện việc quản lý của mình. Thanh tra, kiểm tra, giám
sát xử lý vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất, xuất khẩu,
nhập khẩu, kinh doanh thực phẩm thuộc lĩnh vực được phân công quản lý để đảm bảo
an toàn cho người tiêu dùng, có hình thức xử phạt khen thưởng, kỹ luật.. nhằm tạo
niềm tin cho nhân dân. Đồng thời tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục
pháp luật về an toàn thực phẩm cho người dân nâng cao vốn hiểu biết và cách phòng
tránh; xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch vùng, cơ sở sản xuất thực phẩm an
toàn để bảo đảm rằng các sản phẩm thực phẩm được tạo ra là an toàn vệ sinh, không
gây hại cho người sử dụng.
1.5. Một số hành vi bị cấm và sẽ bị cấm về an toàn vệ sinh thực phẩm:
1.5.1 Các hành vi bị cấm
1.5.1.1. Trong sản xuất - kinh doanh thực phẩm
Sản xuất thực phẩm là một hoạt động tất yếu của cuộc sống, nếu không sản
xuất thì sẽ không có để tiêu dùng. Nhưng vấn đề quan trọng ở đây là sản xuất như thế
nào để thực phẩm được bảo đảm an toàn cho người sử dụng, đó cũng là mục tiêu
quan trọng hiện nay nhằm mục đích đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Quá trình
sản xuất thực phẩm luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về sức khỏe, vì vậy đảm bảo an toàn
cho con người là mối quan tâm chính. Hiện nay Nhà nước cấm không được sản xuất,
kinh doanh các loại thực phẩm sau: Thực phẩm đã bị thiu, thối, biến chất, nhiễm bẩn
có thể gây hại cho tính mạng, sức khỏe của con người; Thực phẩm có chứa chất độc
hoặc nhiễm chất độc; Thực phẩm có ký sinh trùng gây bệnh, vi sinh vật gây bệnh
hoặc vi sinh vật vượt quá mức quy định; Thịt hoặc sản phẩm chế biến từ thịt chưa qua

nhiễm chì, chất bảo quản hay thực phẩm có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt quá
giới hạn cho phép; sử dụng các dụng cụ chứa đựng, gắp, múc, chế biến thực phẩm
không bảo đảm vệ sinh...Cơ sở chế biến thực phẩm phải thực hiện mọi biện pháp để
thực phẩm không bị nhiễm bẩn, nhiễm mầm bệnh có thể lây truyền sang người, động
vật, thực vật; phải bảo đảm quy trình chế biến phù hợp với quy định của pháp luật về
ATVSTP; chỉ được phép sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm,
vi chất dinh dưỡng trong danh mục được phép sử dụng và sử dụng đúng liều lượng,
giới hạn quy định; Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong quá trình chế biến thực phẩm
có trách nhiệm: Sử dụng thiết bị, dụng cụ có bề mặt tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm
được chế tạo bằng vật liệu bảo đảm yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm; sử dụng đồ
chứa đựng, bao gói, dụng cụ, thiết bị bảo đảm yêu cầu vệ sinh an toàn, không gây ô
nhiễm thực phẩm; sử dụng nước để chế biến thực phẩm đạt tiêu chuẩn quy định; dùng
chất tẩy rửa, chất diệt khuẩn, chất tiêu độc an toàn không ảnh hưởng xấu đến sức
khỏe, tính mạng của con người và không gây ô nhiễm môi trường, đó là những yêu
cầu cần thiết khi chế biến thực phẩm.
12 . Ttrích điều 8 pháp lệnh an toàn vệ sinh thực phẩm.

GVHD: Ths. Võ Duy Nam

trang 17

SVTH: Tô Tuấn An