TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA LUẬT

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
KHÓA 35 (2009 – 2013)

ĐỀ TÀI:

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LĨNH VỰC
BÁO CHÍ – THỰC TRẠNG TẠI THÀNH PHỐ
CẦN THƠ

Giảng viên hướng dẫn:
Ths.VÕ DUY NAM
Bộ môn: Luật Hành chính

Sinh viên thực hiện:
CAO THỊ TRÚC LINH
MSSV: 5095620
Lớp: Luật Hành chính – K35

Cần Thơ
Tháng 11/2012


TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA LUẬT

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................

...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................
........................................................................................................./.


MỤC LỤC

Trang
LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................1
CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI
VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM
1.1. Khái quát về báo chí .......................................................................3
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và lịch sử hình thành báo chí .....................3
1.1.1.1. Khái niệm báo chí .......................................................................3
1.1.1.2. Đặc điểm của báo chí ..................................................................3
1.1.1.3. Lịch sử hình thành, phát triển của báo chí Việt Nam ...................4

2.2.2.3. Quản lý nhà nước về báo chí ở địa phương ................................. 35
2.3. Thực trạng quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí tại thành phố
Cần Thơ .................................................................................................... 36
2.3.1.Tình hình hoạt động báo chí và công tác quản lý lĩnh vực báo chí tại
thành phố Cần thơ .................................................................................... 36
2.3.1.1.Tổng quan về hoạt động báo chí ở thành phố Cần thơ .................. 36
2.3.1.2.Công tác quản lý lĩnh vực báo chí tại Thành phố Cần thơ ............ 37
2.3.2. Kết quả kiểm tra cơ quan, văn phòng đại diện báo, đài địa phương và
Trung Ương; mạng truyền hình cáp; cơ sở sử dụng thiết bị truyền hình vệ
tinh (TVRO) trên địa bàn thành phố Cần thơ năm 2010.......................... 38
2.3.2.1. Nội dung kiểm tra ....................................................................... 38
2.3.2.2. Kết quả kiểm tra.......................................................................... 38
2.3.2.3. Hướng xử lý................................................................................ 42
2.3.3. Những khó khăn kiến nghị trong công tác quản lý lĩnh vực báo chí
tại Thành phố Cần Thơ............................................................................. 43
2.4. Nguyên nhân của thực trạng quản lý Nhà nước đối với báo chí .. 45
2.4.1. Nguyên nhân chủ quan................................................................. 45
2.4.2. Nguyên nhân khách quan............................................................. 45
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÁO CHÍ
3.1. Yêu cầu thực tế trong quản lý nhà nước về báo chí ...................... 47
3.1.1. Sự phát triển vượt bậc của báo chí Việt Nam ............................... 47
3.1.2. Những yếu kém, khuyết điểm trong việc quản lí Nhà nước về báo
chí .............................................................................................................. 48
3.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với báo chí51
3.2.1. Những cơ hội, thách thức đối với báo chí Việt Nam hiện nay và nhu
cầu hoàn thiện về quản lý Nhà nước ........................................................ 51
3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với báo chí . 53
3.2.2.1. Yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí ............. 53


trình quản lý hoạt động báo chí phù hợp với điều kiện, tình hình mới.
Tuy nhiên, khi mà sự phát triển không đi cùng với việc nâng cao năng lực
quản lý phù hợp đã làm cho hoạt động báo chí bộc lộ nhiều bất cập, thiếu ổn
định. Đó chính là xu hướng thương mại hóa, xa rời tôn chỉ mục đích, đối tượng
phục vụ; làm lộ bí mật, an ninh quốc gia; nhiều tờ báo chạy theo thị hiếu tầm
thường, đăng bài ảnh dung tục, thiếu văn hóa, đi ngược lại thuần phong mỹ tục;
nhiều địa phương vì lý do này hoặc lý do khác đã gây cản trở hoạt động của
phóng viên, cung cấp thông tin sai lệch v.v . Trong khi đó, dưới góc độ Nhà
nước thì các công cụ quản lý về báo chí mà chủ yếu là pháp luật chưa hoàn
thiện, không phù hợp với thực tiễn phát triển sinh động trong lĩnh vực báo chí
thời gian gần đây.
Tất cả đã đặt ra nhu cầu cần phải có những giải pháp hữu hiệu để nâng
cao hiệu quả quản lý Nhà nước cả về phương diện pháp lý lẫn thực tiễn. Chính
từ bức xúc như vậy mà người viết đã tiến hành chọn đề tài “Quản lý Nhà nước
về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ” để nghiên cứu làm luận
văn tốt nghiệp Cử nhân Luật của mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài được thực hiện với mục đích:
+ Xây dựng và làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về hoạt động báo chí và quản
lý Nhà nước đối với hoạt động báo chí, vai trò và đóng góp của báo chí trong
đời sống xã hội. Phân tích những bất cập của pháp luật nước ta trong những quy
định về quản lý hoạt động báo chí. Trình bày các ưu khuyết diểm trong công tác
quản lý Nhà nước đối với hoạt động báo chí của Nhà nước ta và tìm ra các
nguyên nhân.
GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 1

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 2

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

CHƯƠNG 1:
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT
ĐỘNG BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM
1.1 Khái quát về báo chí
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và lịch sử hình thành báo chí
1.1.1.1. Khái niệm báo chí
Báo chí là phương tiện thông tin đại chúng, có tính định kỳ, đáp ứng nhu
cầu thông tin nhanh chóng, chính xác của quảng đại quần chúng[1] .Không chỉ là
phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội, báo chí còn là
cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, các tổ chức xã hội, và đồng thời là
diễn đàn của nhân dân.
- Báo chí là một môn khoa học ứng dụng gắn bó chặt chẽ với thực tiễn xã
hội. Hoạt động báo chí gắn liền trực tiếp với mọi hình thái tinh thần thực tế và
các tiến trình hoạt động của xã hội.
- Báo chí là loại hình hoạt động thông tin chính trị xã hội. Ngày nay báo
chí là một lĩnh vực hoạt động xã hội sâu rộng, đóng vai trò to lớn trong việc đáp
ứng nhu cầu thông tin ngày càng tăng của đời sống xã hội. Báo chí do vậy đã trở
thành một ngành kinh tế năng động và phát triển. Đương nhiên nó cũng là một
mặt trận luôn nóng hổi, sôi động của cuộc đấu tranh tư tưởng.
1.1.1.2. Đặc điểm của báo chí
 Tính thời sự: khác với những phương tiện thông tin khác, tính thời sự là


1.1.1.3. Lịch sử hình thành, phát triển của báo chí Việt Nam.
Cách đây 85 năm 1925-2010, Bác Hồ đã lập ra tờ báo Thanh niên, tờ báo
đầu tiên của cách mạng, hoạt động trong tình hình đất nước còn chìm đắm trong
ách thống trị của thực dân phong kiến. Từ đó đến nay đã 85 năm trôi qua, nền
báo chí cách mạng Việt Nam (CMVN) đã lớn mạnh không ngừng và giờ đây đã
trở thành công cụ đắc lực, đáng tin cậy của Đảng và Nhà nước ta. Cả nước hiện
có hơn 700 cơ quan báo chí từ Trung Ương (TW) đến địa phương. Đã có 17
ngàn nhà báo chuyên nghiệp được cấp thẻ đang hoạt động trong các cơ quan báo
chí. Bấy nhiêu đó cũng đủ thấy mạng lưới báo chí nước ta phát triển mạnh mẽ
như thế nào và trên thực tế hiện nay báo chí đang nắm giữ vai trò quan trọng
trong đời sống kinh tế chính trị của đất nước.
Báo chí Việt Nam phát triển với những đặc trưng và thế mạnh của nó, từ
khi ra đời, báo chí đã ngay lập tức và ngày càng phát huy vai trò và sức mạnh
của nó trong cuộc đấu tranh giành và giữ quyền lực chính trị của các thế lực, giai
cấp trong tiến trình phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội, trong việc nâng cao dân
trí, giáo dục nhân cách con người.

 Những mốc lịch sử về sự ra đời của nền báo chí Việt Nam.
- Báo chí Việt Nam từ trước năm 1945
Có thể nói chủ tịch Hồ Chí Minh là người Thầy của báo chí cách mạng
nước ta. Ngay từ những năm tháng bôn ba ở nước ngoài, tiếp thu chủ nghĩa Mác
LêNin, Người đã sáng lập và xuất bản tờ báo Le Paria (Người cùng khổ) ở Paris,
thủ đô nước Pháp năm 1922 - 1926. Đến khi do nhu cầu thông tin và làm cách
mạng trong nước Người thành lập tờ báo Thanh Niên(1925).
Trong một thời gian hoạt động tờ báo này đã mang lại hiệu quả to lớn,
cao trào cách mạng được đẩy lên cao, nhưng có những thời kỳ bị kẻ thù đàn áp
cho lắng xuống, báo chí vẫn âm thầm dùng sức mạnh của mình để chiến đấu.
- Báo chí Việt Nam từ 1945 - 1954
Báo chí giai đoạn này gắn liền với những điều kiện kháng chiến kiến

nền báo chí chính thống Xã Hội Chủ Nghĩa, báo chí miền Nam chụi sự kiểm
soát của địch nhưng vẫn được phát hành bí mật.
Ngày 14-12-1956, Hồ Chủ tịch ký ban hành chế độ báo chí, quy định về
tự do ngôn luận trong chế độ ta. Tháng 3-1955, tạp chí Học tập, cơ quan lý luận
và chính trị của Đảng ra đời, đáp ứng yêu cầu của Đảng và phản ánh ý nguyện
của nhân dân.
Năm 1965, Tổng cục Thông tin được thành lập làm mũi nhọn tuyên
truyền chống Mỹ.
Trong giai đoạn này, nền báo chí cách mạng nước ta đã đóng một vai trò
rất quan trọng, đã góp phần hướng dẫn và cổ vũ toàn dân thực hiện mục tiêu
kháng chiến nhất định thắng lợi, dẫn đến chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ
vang dội cả thế giới.
Cho đến nay báo chí đã trải qua thời gian hình thành và phát triển khá
dài, đang dần hoàn thiện. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật được báo
chí áp dụng triệt để và cạnh tranh nhau để cùng tiến bộ.

 Sự ra đời và phát triển của báo chí song hành với tư tưởng cách mạng
qua các thời kỳ kháng chiến.
- Ra đời từ những ngày phong trào cách mạng còn trong trứng nước với
mục đích phục vụ cách mạng, phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc.
- Tiếng nói của báo chí góp phần thống nhất được các chủ trương, phương
pháp hành động khác nhau nhằm đạt được mục đích, khắc phục những thiếu sót
trong hoạt động tư tưởng và thực tiễn của những người cộng sản, làm thức tỉnh
quần chúng.
- Chính tờ báo là sợi dây cơ bản, dựa vào nó phong trào cách mạng không
ngừng phát triển, tổ chức tăng lên theo cả chiều rộng và chiều sâu.Vai trò tổ
chức của tờ báo không chỉ thể hiện tư tưởng chỉ đạo và các phương pháp tổ
chức, mà ngay việc phát hành báo cũng là cơ sở tạo ra mối liên hệ thực tế giữa
các địa phương, từ đó thúc đẩy công tác tổ chức của Đảng đạt tới quy mô ngày
càng rộng lớn hơn, từ thành thị tới các vùng nông thôn.

chí hướng ngòi bút cổ vũ tinh thần chiến đấu của nhân dân, góp phần gắn kết hai
miền với nhau, vạch rõ những ý đồ đen tối của Mỹ… Đảng tận dụng triệt để báo
chí để làm cách mạng, bởi báo chí có sức mạnh ghê gớm với quần chúng, nó đi
sâu, đi sát vào nhân dân, khơi dậy khát khao tự do trong mỗi con người…
- Sau năm 1975, đất nước thống nhất, báo chí lại chuyển hướng theo sự
chuyển hướng của Cách Mạng. Giai đoạn xây dựng CNXH, nhiệm vụ cách
mạng đã thay đổi, báo chí cũng phải thay đổi cho phù hợp với nhiệm vụ mới của
cách mạng. Vấn đề căn bản là báo chí phải nói nhiều đến xây dựng đời sống
mới, đến những sự việc luôn xảy ra trong lĩnh vực đó, bởi vì, khi giai cấp vô sản
giành được chính quyền, bắt tay vào xây dựng xã hội mới thì chính trị đã hoàn
toàn sáng tỏ rồi. Trong thời kỳ hiện nay, hội nhập kinh tế quốc tế, các nhà báo
phải tập trung tuyên truyền, biểu dương các điển hình tiên tiến, các phong trào
thi đua yêu nước, đồng thời báo chí phải kiên quyết đấu tranh chống các hiện
tượng tiêu cực đang diễn ra trong xã hội.
 Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí gắn liền với các nguyên tắc hoạt
động của báo chí cách mạng. Trước hết là nguyên tắc tính Đảng của báo chí
cách mạng. Tính đảng của báo chí cách mạng do mục đích, chức năng và vai trò
của báo chí cách mạng quy định. Tính đảng đòi hỏi báo chí cách mạng phải đấu
tranh kiên quyết chống các tư tưởng thù địch, phản động, đi ngược lại lợi ích của
giai cấp vô sản và nhân dân lao động, phải đấu tranh không khoan nhượng với
các hiện tượng tiêu cực trong xã hội. Cùng với tính Đảng, tính nhân dân là
nguyên tắc cơ bản tiếp theo của báo chí cách mạng. Báo chí cách mạng phải
hiểu sâu sắc cuộc sống của nhân dân, từ đó mới có thể nói lên, thể hiện đúng
GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 6

SVTH: Cao Thị Trúc Linh



khoa học kỹ thuật đang bùng nổ mạnh mẽ trên khắp thế giới.
1.1.2. Các loại hình báo chí trong giai đoạn hiện nay.
1.1.2.1. Báo in.
Thể loại báo chí xuất hiện lâu đời nhất, hình thức thể hiện trên giấy, có
hình ảnh minh họa. Ưu điểm: tính phổ cập cao, có nội dung sâu, người đọc có
thể nghiên cứu. Nhược điểm: thông tin chậm, khả năng tương tác hai chiều (giữa
người đọc và người viết) kém.
1.1.2.2. Báo nói.
Thông tin được chuyển tải qua thiết bị đầu cuối là radio bằng ngôn ngữ.
Ra đời thế kỷ XIX. Ưu điểm: thông tin nhanh. Nhược điểm: không trình bày
được các thông tin bằng hình ảnh (phóng sự ảnh) hoặc các thông tin có hình ảnh
minh họa

GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 7

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

1.1.2.3. Báo hình.
Thông tin được chuyển tải bằng hình ảnh và âm thanh qua thiết bị đầu
cuối là máy phát hình (đài truyền hình) và máy thu hình (television). Ưu điểm:
thông tin nhanh; Nhược điểm: khả năng tương tác hai chiều chưa cao.
1.1.2.4. Báo điện tử.
Báo điện tử là một loại hình báo chí chủ yếu sử dụng ngôn ngữ viết
truyền tải thông tin, hình ảnh qua đường truyền internet. Báo sử dụng giao diện
wibise trên Internet để truyền tải thông tin bằng các bài viết, âm thanh, hình ảnh,

công bằng, dân chủ văn minh. Đó chính là mục tiêu cách mạng của Đảng ta
hướng đến, thể hiện bản chất cộng sản của Đảng ta.

GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 8

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

- Tính nhân dân: Tính nhân dân của báo chí được quy định từ đặc trưng
phổ cập của nó. Trong tính khuynh hướng và bản chất của mình, báo chí luôn
phải hướng tới đại chúng. Báo chí tiếp nhận thông tin từ những lĩnh vực rộng
lớn trong đời sống xã hội và đưa những thông tin đó đến quãng đại quần chúng.
Tuy nhiên, trong các xã hội còn tình trạng người bóc lột người, tính nhân
dân của báo chí luôn mâu thuẫn với tính đảng, tính giai cấp của nó và bị hạn chế
bởi tính khuynh hướng tư tưởng của giai cấp thống trị. Ngược lại trong xã hội ta,
lợi ích của Đảng và lợi ích của nhân dân là đồng nhất. Tính đảng càng cao thì
càng phù hợp với nhân dân. Báo chí vừa là cơ quan ngôn luận của Đảng, vừa là
diễn đàn mà ở đó quảng đại quần chúng nhân dân thể hiện nguyện vọng của
mình. Báo chí phải phản ánh ngày càng trung thực đời sống xã hội, phản ánh
đầy đủ nguyện vọng của nhân dân, thể hiện ý chí và quyền làm chủ của nhân
dân lao động.
1.1.3.2. Chức năng của báo chí:

 Chức năng thông tin:
- Báo chí đáp ứng nhu cầu thông tin cho tất cả các giai cấp, tầng lớp,
nhóm xã hội cũng là tiêu chuẩn để đánh giá về trình độ của một tờ báo nói riêng

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

Những phát kiến mới nhất chưa thể đưa ngay vào chương trình đào tạo của các
cơ sở giáo dục, nhưng có thể đã được công bố trên báo chí.

 Chức năng đáp ứng nhu cầu thưởng thức:
- Cùng với các loại hình nghệ thuật khác nhau, báo chí đáp ứng một phần
quan trọng nhu cầu giải trí của đông đảo công chúng bằng khả năng trở thành
phương tiện thể hiện một số loại hình nghệ thuật (văn, thơ, nhạc, họa và các hình
thức giải trí). Mặc dù không phải chức năng cơ bản, nhưng khả năng đáp ứng
nhu cầu thưởng thức, hưởng thụ nghệ thuật và giải trí của báo chí có khi trở nên
rất quan trọng trong điều kiện thiếu vắng các loại hình khác.
Như vậy, với bốn chức năng kể trên, báo chí ngày càng trở thành một lĩnh
vực không thể thiếu và không thể thay thế được trong đời sống tinh thần của xã
hội. Xã hội càng phát triển, càng văn minh, hiện đại, thì vai trò của báo chí càng
được nâng cao.
1.1.4. Giá trị và vai trò của báo chí trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền và
xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
- Sau hơn 20 năm đổi mới sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta dưới sự
lãnh đạo của Đảng đã thu được những thắng lợi quan trọng: đất nước đang bước
vững chắc trên con đường đi tới phồn vinh và phát triển; uy tín của Việt Nam
trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao, quá trình hội nhập được đẩy mạnh
trong khi nền độc lập dân tộc thường xuyên được củng cố, an ninh chính trị ngày
càng vững chắc, trật tự xã hội được giữ vững.
- Tuy nhiên, nguy cơ tụt hậu vẫn còn, hội nhập càng cao và rộng thì những
thách thức mới ngày càng khó khăn và to lớn hơn, đặc biệt là đối với chiến lược
phát triển bền vững ở hiện tại. Sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta dưới sự

nước, phát huy mạnh mẽ vai trò diễn đàn của nhân dân, cổ vũ vai trò làm chủ,
tinh thần năng động sáng tạo, tính tự giác và khả năng cách mạng to lớn của
nhân dân.
Ba là: Góp phần củng cố và phát triển khối đại đoàn kết dân tộc; cổ vũ
động viên đồng bào các dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc việt nam, đoàn
kết, thống nhất, giúp đỡ nhau xây dựng đất nước, nâng cao đời sống nhân dân,
bảo vệ và phát huy các giá trị truyền thống, phát triển kinh tế - xã hội ở những
vùng sâu , vùng xa, vùng núi và vùng dân tộc thiểu số, không phân biệt tín
ngưỡng, tôn giáo, động viên tinh thần giáo dân sống tốt đời, đẹp đạo, sống phúc
âm giữa lòng dân tộc, đấu tranh chống mọi âm mưu chia rẽ dân tộc, tôn giáo của
các thế lực thù địch.
Bốn là: Cổ vũ, động viên và nêu gương các điển hình tiên tiến của những
tập thể và cá nhân trong công cuộc vận động cách mạng; tuyên truyền nhân rộng
các gương người tốt việc tốt, những sáng kiến cải tiến trong sản xuất kinh
doanh, trong tổ chức đời sống xã hội, trong các lĩnh vực bảo vệ an ninh chính trị,
trật tự xã hội, những tấm gương phấn đấu vượt qua khó khăn, gian khổ trong
công tác và học tập, làm giàu chính đáng, phấn đấu xóa đói giảm nghèo và nghị
lực vươn lên trong cuộc sống.
Năm là: Đóng vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận chống tham
nhũng, tiêu cực, dũng cảm vạch trần bộ mặt thật của những kẻ thoái hóa biến
chất, lợi dụng chức quyền để “vinh thân phì gia”, ức hiếp quần chúng, vi phạm
quyền làm chủ của nhân dân, coi thường kỷ cương phép nước, buôn lậu và gian
lận thương mại, che chắn bảo kê cho những phần tử hoạt động vi phạm pháp
luật, làm phương hại đến uy tín của Đảng và Nhà nước, làm suy giảm lòng tin
của nhân dân vào sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo.
Sáu là: Đấu tranh chống lại mọi luận điệu của những lực lượng thù địch
nhằm vu cáo, xuyên tạc lịch sử, phá hoại công cuộc phát triển của đất nước, chia
rẽ khối đoàn kết dân tộc, truyền bá những tư tưởng độc hại, phá hoại truyền
thống tốt đẹp và thuần phong mỹ tục Việt Nam, bôi nhọ chế độ xã hội chủ
nghĩa.

sự tự phát, hỗn loạn và kém hiệu quả.
Ngày nay, khái niệm quản lý đã được sử dụng hằng ngày trong mọi tầng
lớp của xã hội, từ người lãnh đạo cao nhất đến người dân bình thường, vậy khái
niệm quản lý là gì?
- Khái niệm quản lý có nhiều cách hiểu khác nhau:
+ Có nhiều tác giả cho rằng, quản lý là các hoạt động được thực hiện
nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc qua những nổ lực của người khác.
+ Một số tác giả khác lại cho rằng, quản lý là công tác phối hợp có hiệu
quả các hoạt đông của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức.
+ Ngoài ra, quản lý còn được cho là một hoạt động thiết yếu nảy sinh khi
con người lao động, sinh hoạt tập thể đạt đến một trật tự có thể kiểm soát, điều
kiển được và nhằm thực hiện có mục tiêu chung của tập thể, tổ chức..v.v.
 Định nghĩa: Quản lý là hoạt động thiết yếu nảy sinh khi con người hoạt
động tập thể, là sự tác động của chủ thể vào khách thể quản lý nhằm thực hiện
các mục tiêu chung của tổ chức.
- Chủ thể của quản lý luôn luôn là con người và có cơ cấu tổ chức phụ thuộc
vào quy mô độ phức tạp của khách thể quản lý. Với một tổ chức nhỏ, chủ thể
quản lý thường chỉ là một cá nhân. Một tổ chức hoạt một lĩnh vực hoạt động
rộng lớn đòi hỏi chủ thể quản lý của nó phải là một hệ thống tổ chức.
- Khách thể quản lý là các đối tượng chụi sự điều kiển, tác động của chủ thể
quản lý, bao gồm con người, các nguồn tài nguyên, tư liệu sản xuất…
Như vậy, khái niệm quản lý trở thành một thuật ngữ quan trọng của các
khoa học xã hội, có cả hoạt động tinh thần thần, tư tưởng.
1.2.1.2. Khái niệm quản lý Nhà nước đối với báo chí
Điều 1 Chương I luật báo chí của nước ta cũng nêu rõ: “Báo chí ở nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết
GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 12


1.2.1.3. Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý Nhà nước đối với báo chí

 Nguyên tắc tính khách quan:
- Tính khách quan là nguyên tắc hết sức quan trọng trong hoạt động quản
lý báo chí của Nhà nước ta. Nó đòi hỏi phải tính đến các quy luật khách quan và
đặc điểm biểu hiện của chúng trong các điều kiện cụ thể.
- Việc thực hiện nguyên tắc này cho phép hệ thống quản lý sử dụng đầy
đủ nhất các quy luật khách quan và các ưu thế của chủ nghĩa xã hội để đạt được
mục tiêu quản lý. Nguyên tắc tính khách quan là nhằm chống lại chủ nghĩa chủ
quan, duy ý chí, chống lại những quyết định tùy tiện, những hành động vội vã
mà không chú ý đến các tình thế và quá trình thực tế.
- Trong việc quản lý, nguyên tắc tính khách quan là sự cụ thể hóa nguyên
tắc phương pháp luận chung của chủ nghĩa duy vật biện chứng, đòi hỏi phải xem
xét các sự vật, các hiện tượng một cách khách quan. Tính khách quan đòi hỏi
phải nghiên cứu đầy đủ nhất các quy luật, các khuynh hướng phát triển của các
quá trình xã hội, tính đến hệ thống phức tạp của các mối quan hệ và liên hệ, các
GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 13

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

sự việc tồn tại thực tế và tiến trình biến đổi của chúng, phát hiện các mâu thuẫn
và giải quyết các mâu thuẫn.
- Quản lý phù hợp với yêu cầu của nguyên tắc khách quan có nghĩa là
tạo điều kiện bảo đảm phạm vi tác dụng lớn nhất cho các quy luật phát triển
khách quan.

chủ hình thức.

 Nguyên tắc hiệu quả
- Đây là nguyên tắc quy định mục tiêu của quản lý, bao gồm cả hiệu quả
chính trị, kinh tế và xã hội. Nguyên tắc hiệu quả đòi hỏi người quản lý phải có
quan điểm hiệu quả đúng đắn, biết phân tích hiệu quả trong từng tình huống
[3]

Hồ Chí Minh: Toàn tập, nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002,t8,tr216.

GVHD: ThS. Võ Duy Nam

Trang 14

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

khác nhau, biết kết hợp đúng đắn lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, lợi ích xã hội,
biết đặt lợi ích chung lên trước và trên lợi ích cá nhân, từ đó mà ra các quyết
định tối ưu nhằm tạo được các thành quả có lợi nhất cho nhu cầu phát triển của
hệ thống.
- Hiệu quả của công tác tư tưởng thể hiện ở ba mức độ
+ Một là, hiệu quả lâu dài:
Hiệu quả lâu dài thể hiện ở những kết quả nghiên cứu lý luận, những
phát hiện mới về lý luận cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định đường
lối, chiến lược đúng đắn, xác lập hệ thống giá trị của xã hội.
Hiệu quả này có thể bộc lộ ngay hoặc sau đó, trong sự phát triển của
thực tiễn. Cũng có loại hiệu quả lâu dài nằm ở dạng tiềm tàng mà chỉ trong


Trang 15

SVTH: Cao Thị Trúc Linh


Đề tài: Quản lý nhà nước về lĩnh vực báo chí - thực trạng tại thành phố Cần Thơ

đường lối, quan điểm, lập trường tư tưởng, sự chi phối của hệ tư tưởng Mác –
Lênin trong xã hội. Hiệu quả cao nhất của công tác tư tưởng đạt được khi nhận
thức lý luận trở thành niềm tin của quần chúng, thấm sâu và quần chúng, trở
thành tình cảm cách mạng của quần chúng
- Sự chuyển biến của nhận thức tư tưởng phong trào quần chúng thể hiện qua
mức độ tích cực, tự giác, số lượng người tham gia, chất lượng hoàn thành nhiệm
vụ của phong trào khi đặt ra.
- Sự đồng tình ủng hộ của quần chúng nhân dân, đối tượng của công tác tư
tưởng, qua việc thực hiện những chủ trương chính sách cụ thể của địa phương,
đơn vị, ngành và cả nước.
- Mức độ đồng tình ủng hộ của các đối tượng trong một đợt học tập chính trị,
một khóa học, một buổi lên lớp, một cuộc nói chuyện thời sự, một bài phát biểu
tại cuộc mít tinh, gặp gỡ công chúng, một lời kêu gọi….
1.2.2. Quản lý Nhà nước về báo chí
1.2.2.1. Hệ thống lãnh đạo, quản lý Nhà nước báo chí hiện nay
 Chính phủ thống nhất quản lí nhà nước về báo chí
Theo quy định của Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt
nam, Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc Hội, cơ quan hành chính cao
nhất của nước ta. Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ
chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng an ninh và đối ngoại của Nhà
nước; bảo đảm hiệu lực của bộ máy nhà nước từ Trung ương đến cơ sở; bảo đảm
việc tôn trọng và chấp hành hiến pháp và pháp luật; phát huy quyền làm chủ của

phủ xây dựng các chính sách về báo chí.
- Bộ Thông tin và Truyền thông với bộ phận chuyên trách là Cục báo chí và
Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử.
Đây là cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí. Bộ Thông tin và Truyền
thông là cơ quan trực tiếp cao nhất quản lý báo chí theo luật Báo chí nước Cộng
hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, trực tiếp lãnh đạo mọi hoạt động hằng ngày
của báo chí trong cả nước; phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương các quyết
định xuất bản, đình bản, khen thưởng, kỷ luật cơ quan và cán bộ báo chí, đề bạt
các chức vụ lãnh đạo các cơ quan báo chí.
Đồng thời Bộ thông tin Truyền thông còn có nhiệm vụ chủ trì các công
việc xây dựng các chính sách về báo chí, tham mưu cho Chính phủ ban hành các
quy định của Nhà nước về hoạt động báo chí.
- Các bộ, cơ quan ngang bộ - với vai trò là cơ quan chủ quản báo chí - đã có
nhiều cố gắng trong công tác chỉ đạo, quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền trong
việc thực hiện phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch hoạt động; đồng thời tổ chức
bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ báo chí đảm bảo các tiêu chuẩn về chính trị,
nghiệp vụ. Nhiều cơ quan chủ quản báo chí đã chủ động xây dựng quy chế quản
lý cơ quan báo chí thuộc quyền, tạo điều kiện cho cơ quan báo chí hoạt động
đúng quy định, có sự rành mạch, thống nhất trong chỉ đạo, quản lý và trong công
tác phối hợp của cơ quan báo chí với các đơn vị liên quan thuộc Bộ Thông tin và
truyền thông.
 Cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí ở địa phương
Ở các địa phương, Ban Tuyên giáo và Sở Thông tin – Truyền thông của
các tỉnh, thành phố trực thuộc lãnh đạo, quản lý hoạt động báo chí ở địa phương
theo sự phân cấp của Trung ương và trực tiếp chụi sự lãnh đạo của Ban Tuyên
giáo Trung ương và Bộ thông tin Truyền thông trong các nhiệm vụ đó.
Thực hiện Nghị định số 13/2008/NĐ-CP ngày 04/2/2008 của Chính phủ,
Sở Thông tin và Truyền thông được thành lập dựa trên chức năng, nhiệm vụ do
Sở Bưu chính, Viễn thông thực hiện và tiếp nhận thêm chức năng quản lý nhà
nước về báo chí, xuất bản từ Sở Văn hóa -Thông tin (tên sở trước khi sát nhập)

nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước về hoạt động báo chí. Hội có cơ sở ở
các tỉnh, thành phố, các chi hội và liên chi hội ở các cơ quan Trung ương.
1.2.2.2. Các cơ quan chủ quản báo chí
Các cơ quan chủ quản các báo, tạp chí ở Trung ương gồm:
- Bộ Chính trị: cơ quan chủ quản của Báo Nhân dân, tạp chí Cộng sản
- Chính phủ: cơ quan chủ quản của Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã
Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam.
- Các Bộ và cơ quan ngang bộ, ban chấp hành Trung ương của các đoàn thể
quần chúng (Mặt Trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí
Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam,..),
là cơ quan chủ quản của các báo và tạp chí thuộc ngành mình.
- Các tổng cục (Tổng cục thuế, Tổng cục hải quan,..), các viện nghiên cứu
(Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam,Viện Khoa học xã hội Việt Nam), là cơ
quan chủ quản các báo và tạp chí thuộc lĩnh vực của mình.
Ở các địa phương, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan chủ quản
các báo và tạp chí ở địa phương mình.
1.2.3.Vai trò của quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí.
Có thể nói rằng, báo chí là hiện tượng xã hội tác động và chi phối ngày
càng sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong họat động lãnh đạo và
quản lý kinh tế - xã hội, báo chí cũng là phương tiện và phương thức lợi hại.
Nếu biết sử dụng thì công năng sẽ đặc biệt hữu dụng; nếu không sẽ gây ra những
hậu quả khó lường, thậm chí là nguy cơ trực tiếp của các bùng nổ xã hội.
Do đó, quản lý nhà nước về báo chí là đòi hỏi tất yếu khách quan, là
nguyên tắc và phương thức bắt buộc để huy động tối đa năng lực tác động của
báo chí, truyền thông vào mục đích phát triển đất nước, hạn chế đến mức thấp
nhất những hiệu ứng ngoài mong đợi.
Quản lý nhà nước (QLNN) về báo chí là làm cho sức mạnh của báo chí
được phát huy cao nhất, để báo chí tập trung nguồn lực và mọi cố gắng vào phục
GVHD: ThS. Võ Duy Nam