ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG NHƯ HẢI

ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
PHỤC VỤ QUY HOẠCH RỪNG ĐẦU NGUỒN
HUYỆN PHÚ LỘC, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Demo Version - Select.Pdf SDK

Chuyên ngành

: ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN

Mã số

: 60 44 02 17

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÝ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. LÊ NĂM

Huế, năm 2016

i


LỜI CAM ĐOAN


động sản xuất nông – lâm nghiệp ở địa phương để tác giả có điều
kiện hoàn thành luận văn.
Xin cám ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ và
động viên tác giả trong quá trình thực hiện luận văn.
Huế, tháng 11/2016
Tác giả

Hoàng Như Hải


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa ............................................................................................................. i
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................... ii
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... iii
MỤC LỤC ..................................................................................................................1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.......................................................................3
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH, BẢN ĐỒ .........................4
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................6
. T NH C P TH T C
Đ T .......................................................................6
2. MỤC T ÊU V NH ỆM VỤ NGH ÊN CỨU ....................................................7
. PH M V NGH ÊN CỨU ..................................................................................7
. U N Đ M V PH NG PH P NGH ÊN CỨU ........................................8
5. Ý NGHĨ KHO HỌC V THỰC TIỄN C A LUẬN VĂN ........................11
6. C U TRÚC LUẬN VĂN .................................................................................12
NỘI DUNG ..............................................................................................................13
CHƯƠNG 1: ............................................................................................................13
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN PHỤC
VỤ QUY HOẠCH VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG PHÒNG HỘ ĐẦU NGUỒN .....13

HO CH RỪNG ĐẦU NGUỒN .......................................................................26
Chương 2 ..................................................................................................................29
ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN PHỤC VỤ QUY HOẠCH RỪNG ĐẦU
NGUỒN HUYỆN PHÚ LỘC, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ.................................29
. . KH
U T ĐẶC Đ M ĐỊ LÝ HUYỆN PHÚ LỘC L ÊN U N
Đ N QUY HO CH V PH T TR N RỪNG ĐẦU NGUỒN .....................29
. . . Đặc điểm tự nhiên ................................................................................29
. . . Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Phú Lộc ............................................39
2.1.3. Đánh giá chung các điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội có liên quan
đến quy hoạch và phát triển rừng đầu nguồn huyện Phú Lộc ........................47
. . Đ NH G Đ U KIỆN TỰ NH ÊN PHỤC VỤ QUY HO CH RỪNG
ĐẦU NGUỒN HUYỆN PHÚ LỘC, TỈNH THỪ TH ÊN HU ....................48
. . . Xây dựng đơn vị lãnh thổ cơ sở (các dạng lập địa) phục vụ mục tiêu đánh
giá ...................................................................................................................48
. . . Đánh giá điều kiện tự nhiên phục vụ quy hoạch rừng đầu nguồn huyện
Phú Lộc ..........................................................................................................67
Chương 3 ..................................................................................................................73
ĐỀ XUẤT QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN RỪNG ĐẦU NGUỒN HUYỆN
PHÚ LỘC, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ ................................................................73
. . C SỞ KHOA HỌC C A VIỆC Đ XU T QUY HO CH PH T
Version
- Select.Pdf
SDKLỘC .........................................73
TRI N Demo
RỪNG ĐẦU
NGUỒN
HUYỆN PHÚ
. . . uan điểm đề xuất quy hoạch rừng đầu nguồn ...................................73
. . . Nguyên tắc đề xuất quy hoạch rừng đầu nguồn ...................................73


Food and Agriculture Organization
(Tổ chức nông lương Liên Hiệp Quốc)

GIS:

Geographic information system
(Hệ thống thông tin địa lý)

KT – XH:

Kinh tế - xã hội

KHKT:

Khoa học kỹ thuật

MTTN:

Môi trường tự nhiên

NLKH:

Nông – lâm kết hợp

QLBVR:

Quản lý bảo vệ rừng

TNTN:

37

Bản đồ 2.4: Bản đồ thổ nhưỡng huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế…..

40

Bảng 2.5: Bảng phân cấp độ cao huyện Phú Lộc…………………………

51

Bảng 2.6: Bảng thống kê diện tích độ cao theo đơn vị hành chính huyện
Phú Lộc…………………………………………………………………….

51

Bản đồ 2.7: Bản đồ độ cao địa hình huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế
…………………………………………………………………………….

53

Demo
Select.Pdf
SDK
Bảng 2.8: Bảng
phânVersion
cấp độ dốc-huyện
Phú Lộc………………………………

55




Bảng 2.16: Bảng thống kê kết quả phân cấp lượng mưa theo đơn vị hành
chính huyện Phú Lộc………………………………………………………..

62

Bản đồ 2.17: Bản đồ dạng lập địa huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế
………………………………………………………………………….......

64

Bảng 2.18: Bảng thống kê các dạng lập địa ở huyện Phú Lộc…………………...

65

Bảng 2.19: Chỉ tiêu phân cấp mức độ ảnh hưởng của độ cao………………

67

Bảng 2.20: Chỉ tiêu phân cấp mức độ ảnh hưởng của độ dốc………………

67

Bảng 2.21: Chỉ tiêu phân cấp mức độ ảnh hưởng của độ dày tầng đất……..

68

Bảng 2.22: Chỉ tiêu phân cấp mức độ ảnh hưởng của lượng mưa………….


và bản đồ hiện trạng rừng huyện Phú Lộc
Bảng 3.5: Thống kê diện tích, đề xuất quy hoạch sử dụng đất thuộc lâm
phận rừng đầu nguồn huyện Phú Lộc………………………………………

5

79


MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Rừng đầu nguồn là một hệ sinh thái điển hình không nh ng có vai trò quan
trọng trong việc phòng hộ bảo vệ môi trường mà còn là nơi có tính đa dạng sinh học
cao, là nguồn tài nguyên của quốc gia, có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển KT
- XH của đất nước. Vì thế, vấn đề quy hoạch, bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ
đầu nguồn phục vụ mục tiêu phát triển bền v ng là vấn đề có tính chiến lược.
Hiện nay, có nhiều công trình nghiên cứu phục vụ mục tiêu quản lý, bảo vệ
và phát triển các loại rừng, trong đó việc đánh giá, phân cấp rừng phòng hộ đầu
nguồn được thực hiện dựa trên cơ sở đánh giá các điều kiện tự nhiên.
Phú Lộc là huyện nằm ở phía Nam tỉnh Thừa Thiên - Huế, có diện tích tự
nhiên 7 .092,03 ha, trong đó rừng và đất rừng 36.145,22 ha chiếm 50,13% lãnh thổ.
Đây là vùng đầu nguồn của sông thuộc hệ thống sông Tả Trạch, sông Truồi và sông
Bù Lu. Tính chất đầu nguồn đòi hỏi cần có một diện tích rừng lớn để phòng hộ, bảo
vệ môi trường, đảm bảo cân bằng sinh thái cho khu vực miền núi phía Nam của tỉnh.
Do quá
trình Version
khai thác bất
hợp lý diễn SDK
ra lâu dài và do ảnh hưởng của bom
Demo

2.1. Mục tiêu nghiên cứu
Xác lập cơ sở khoa học cho việc quy hoạch rừng đầu nguồn huyện Phú Lộc,
tỉnh Thừa Thiên Huế theo hướng phát triển lâu bền dựa trên cơ sở đánh giá điều
kiện tự nhiên.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan có chọn lọc cơ sở lý luận và phương pháp đánh giá ĐKTN phục
vụ quy hoạch rừng đầu nguồn làm căn cứ cho việc nghiên cứu của đề tài.
- Nghiên cứu hiện trạng rừng và các đặc điểm đặc thù của lãnh thổ kết hợp

Demo
Select.Pdf
SDK
với kết quả đánh
giá Version
làm cơ sở -cho
việc đề xuất
quy hoạch, bảo vệ rừng đầu nguồn
theo hướng lâu bền.
- Xác định cơ sở thực tiễn thông qua việc phân tích đặc điểm tự nhiên và đặc
điểm KT - XH của huyện Phú Lộc theo yêu cầu quy hoạch rừng đầu nguồn.
- Xây dựng bản đồ phân cấp lãnh thổ phục vụ mục đích nghiên cứu của đề tài.
- Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá ĐKTN phục vụ quy hoạch rừng đầu
nguồn huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Đánh giá ĐKTN phục vụ quy hoạch rừng đầu nguồn huyện Phú Lộc, tỉnh
Thừa Thiên Huế.
- Đề xuất các giải pháp quy hoạch, phát triển bền v ng rừng đầu nguồn
huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế.
3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
3.1. Về lãnh thổ
Huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Dựa trên quan điểm này, khi áp dụng trong đề tài xác định cấu trúc thẳng
đứng là các thành phần địa lý tự nhiên như địa hình, khí hậu, thuỷ văn, thổ nhưỡng,
sinh vật trong mối quan hệ với nhau tạo nên các đơn vị dạng lập địa. Cấu trúc ngang
thể hiện sự phân hoá của các đơn vị dạng lập địa trong khu vực nghiên cứu và các
tác động qua lại gi a các thành phần.
4.1.2. Quan điểm tổng hợp
Là quan điểm xem xét các yếu tố, hiện tượng của môi trường tự nhiên
không phải độc lập mà là một tổ hợp có tổ chức. Vì vậy, cần nghiên cứu các sự
vật, hiện tượng trong mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau. Tuy nhiên, quan điểm
này không nhất thiết phải nghiên cứu tất cả các thành phần mà có thể lựa chọn một
số yếu tố mang tính đặc thù của khu vực có tác động mạnh đến đối tượng cần đánh giá.
p dụng quan điểm này, trong đề tài lựa chọn các yếu tố mang tính đặc thù
của huyện Phú Lộc như: độ cao, độ dốc, độ dày tầng đất, lượng mưa để đánh giá

8


phục vụ quy hoạch và phát triển hợp lý rừng đầu nguồn.
4.1.3. Quan điểm sinh thái môi trường
Các quá trình tự nhiên xảy ra trong sinh quyển là nh ng yếu tố cơ bản tạo
nên sự cân bằng và duy trì sự sống. Tất cả mọi tổ chức sống, kể cả con người đều
phụ thuộc vào sự cân bằng sinh thái môi trường. Các quá trình sinh thái chủ yếu là
quang hợp và hô hấp của cây xanh tạo nên hệ nuôi dưỡng sự sống, trong đó thảm
thực vật đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Đối với từng khu vực, rừng tạo cho khí hậu ôn hòa. Rừng có vai trò điều tiết
dòng chảy, bảo vệ đất khỏi bị xói mòn, hạn chế lũ lụt. Vì vậy, bất kỳ tác động nào
làm phá vỡ hoặc suy thoái tài nguyên rừng, đặc biệt là rừng đầu nguồn có thể gây ra
nh ng hậu quả khôn lường.
Việc bảo vệ tính đa dạng sinh học, bảo vệ, phục hồi thảm thực vật rừng đầu
nguồn là vấn đề mang tính cần thiết.

rừng đầu nguồn ở khu vực nghiên cứu.
.2. Phương pháp nghiên cứu
4.2.1. Phương pháp thu thập, phân tích và xử lý tư liệu
Vận dụng phương pháp này nhằm thu thập tài liệu phục vụ mục đích nghiên
cứu của đề tài. Bao gồm các tài liệu từ Cục thống kê tỉnh Thừa Thiên Huế, Chi cục
thống kê huyện Phú Lộc, Chi cục kiểm lâm, Sở Khoa học - Công nghệ, Sở Tài
nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn tỉnh Thừa Thiên Huế, Hạt kiểm lâm huyện Phú Lộc, Ban quản lý rừng phòng
hộ đầu nguồn huyện Phú Lộc; các bài báo cáo, tạp chí, thông tin trên mạng Internet
có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
Các tài liệu trên làm cơ sở lý luận phục vụ định hướng nghiên cứu đề tài. Tất
cả các tài liệu đều được phân tích, xử lý có chọn lọc trong quá trình nghiên cứu.
Bên cạnh đó, tác giả còn tiến hành khảo sát trên thực địa để thu thập thêm
các số liệu thực tế phục vụ cho đề tài.
4.2.2. Phương pháp bản đồ và hệ thống thông tin (GIS)
Bản đồ là nguồn tri thức, là phương tiện trực quan không thể thiếu được

Demo
Select.Pdf
trong suốt quá
trình Version
nghiên cứu- đề
tài. Để đápSDK
ứng được mục tiêu của đề tài, phương
pháp bản đồ được vận dụng vào việc xây dựng các bản đồ đơn tính của lãnh thổ nghiên
cứu như: bản đồ độ cao, bản đồ độ dốc, bản đồ đẳng trị mưa, bản đồ độ dày tầng đất,
bản đồ hiện trạng tài nguyên rừng... Kết hợp các bản đồ thành phần để thành lập bản đồ
đơn vị dạng lập địa nhằm phục vụ cho việc đánh giá quy hoạch rừng đầu nguồn ở
huyện Phú Lộc.
Trong luận văn đã tiến hành xây dựng mới các bản đồ liên quan đến vấn đề

của các ngành liên quan, của cán bộ và nhân dân địa phương.
5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN
5.1. Ý ngh a hoa h c
- Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần vào việc hoàn thiện cơ sở khoa học
của việc đánh giá ĐKTN phục vụ cho việc quy hoạch rừng đầu nguồn theo hướng
phát triển bền v ng.
- Đề tài đã xây dựng được bản đồ các dạng lập địa huyện Phú Lộc góp phần
phục vụ quy hoạch rừng đầu nguồn ở khu vực nghiên cứu.
5.2. Ý ngh a th c ti n
- Đề tài đã đề xuất các giải pháp cụ thể cho từng vùng có rừng đầu nguồn; xác
định ưu tiên đầu tư phục hồi rừng và phát triển KT - XH theo các xã ở khu vực nghiên cứu.
- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý ở huyện Phú Lộc
trong việc hoạch định các chính sách phát triển KT - XH và bảo vệ môi trường sinh thái.

11


6. CẤU TRÚC LUẬN VĂN
Ngoài phần mở đầu, kết luận, các bảng phụ lục và danh mục tài liệu tham
khảo, phần nội dung của luận văn gồm chương:
Chương : Cơ sở lý luận của việc đánh giá điều kiện tự nhiên phục vụ quy
hoạch rừng đầu nguồn.
Chương : Đánh giá điều kiện tự nhiên phục vụ quy hoạch rừng đầu nguồn
huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Chương : Đề xuất quy hoạch phát triển rừng đầu nguồn huyện Phú Lộc,
tỉnh Thừa Thiên Huế.

Demo Version - Select.Pdf SDK

12