ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

THAVON SENGXAYNHAVONG

PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC
ĐỊA LÍ LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Chuyên ngành: Lí luận và Phương pháp dạy học môn Địa lí
Demo VersionMã
- Select.Pdf
SDK
số: 60140111

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS NGUYỄN ĐỨC VŨ

Thừa Thiên Huế, Năm 2017

i


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận
văn là trung thực và chưa từng công bố trong bất kì một công



MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC ............................................................................................................. 1
DANH MỤC VIẾT TẮT ..................................................................................... 4
DANH SÁCH BẢNG BIỂU................................................................................. 5
DANH SÁCH HÌNH ............................................................................................ 6
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 7
1. Lí do chọn đề tài ................................................................................................. 7
2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài ................................................................................. 8
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................... 8
4. Giới hạn đề tài .................................................................................................... 8
5. Phương pháp nghiên cứu đề tài .......................................................................... 9
6. Lịch sử nghiên cứu ........................................................................................... 10
7. Cấu trúc nội dung đề tài ................................................................................... 11

Version - Select.Pdf SDK
NỘI DUNGDemo
.........................................................................................................
12
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA KIỂM TRA, ĐÁNH
GIÁ TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ 11 THPT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH ...................................................................... 12
1.1. Kiểm tra, đánh giá ...................................................................................... 12
1.1.1. Kiểm tra ............................................................................................... 12
1.1.2. Đánh giá .............................................................................................. 13
1.1.3. Mục đích của kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học ................... 13

Địa lí 11 trung
họcVersion
phổ thông- theo
định hướng
phát triển năng lực ................ 38
2.1.1. Mục tiêu của biên soạn câu hỏi, đề kiểm tra trong dạy học Địa lí 11
trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực ............................ 38
2.1.2. Nguyên tắc của biên soạn câu hỏi, đề kiểm tra trong dạy học Địa lí 11
trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực ............................ 39
2.2. Yêu cầu và tiêu chí biên soạn câu hỏi, đề kiểm tra trong dạy học Địa lí 11
trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh ................. 41
2.2.1. Tiêu chuẩn hóa kiến thức, năng lực .................................................... 41
2.2.2. Yêu cầu đối với việc lựa chọn chuẩn để đánh giá ............................... 45
2.2.3. Yêu cầu đối với việc biên soạn câu hỏi để đo đúng mức độ cần đạt của chuẩn... 46
2.2.4. Yêu cầu, tiêu chí đối với một đề kiểm tra ........................................... 47
2.2.5. Quy trình chung về xây dựng câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá học sinh
theo định hướng năng lực trong dạy học Địa lí 11 trung học phổ thông............. 49

2


2.3. Thiết kế về câu hỏi, đề kiểm tra trong dạy học Địa lí 11 trung học phổ
thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh ........................................ 51
2.3.1. Các bước tiến hành xây dựng đề kiểm tra, đánh giá trong dạy học địa lí
11 trung học phổ thông .................................................................................. 51
2.3.2. Thiết kế minh họa đề kiểm tra ............................................................. 54
Chương 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ......................................................... 77
3.1. Mục tiêu, nguyên tắc, phương pháp thực nghiệm ..................................... 77
3.1.1. Mục tiêu thực nghiệm.......................................................................... 77
3.1.2. Nguyên tắc tiến hành thực nghiệm ...................................................... 77


Chương trình

ĐC

:

Đối chứng

ĐG

:

Đánh giá

ĐGLH

:

Đánh giá lớp học

ĐGQT

:

Đánh giá qúa trình

GD&ĐT

:


Organisation for Economic Co-operation and Development

SGK

:

Sách giáo khoa

TN

:

Thực nghiệm

THCS
THPT

Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
:
Trung
học cơ
sở
:

Trung học phố thông


Bảng 3.4. Tổng hợp tham số ....................................................................... 81
Bảng 3.5. Phân loại trình độ học sinh qua các lần kiểm tra ......................... 82

5


DANH SÁCH HÌNH
Trang

Hình 1.1. Sơ đồ các hình thức kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực
của học sinh ................................................................................................. 20
Hình 2.1. Quy trình xây dựng bộ câu hỏi KT ĐG theo định hướng tiếp cận
năng lực người học ...................................................................................... 49
Hình 3.1. Phân bố điểm qua các lần kiểm tra của hai nhóm thực nghiệm . 80
và đối chứng ................................................................................................ 80
Hình 3.2. Đường tần suất các điểm của lớp thực nghiệm và đối chứng ..... 81
Hình 3.3. So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng ..... 81
Hình 3.4. Biểu đồ so sánh kết quả phân loại trình độ của học sinh qua các
lần kiểm tra .................................................................................................. 82

Demo Version - Select.Pdf SDK

6


MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Kiểm tra (KT), đánh giá (ĐG) chất lượng học tập là một khâu quan trọng
trong quá trình dạy học ở nhà trường phổ thông, giúp ĐG năng lực người học và
điều chỉnh phương pháp dạy học.

học kỳ, đề KT cuối năm học và đề thi tốt nghiệp hầu như được ra theo dạng “đề
đóng”, tính tích hợp chưa cao. Các câu hỏi chủ yếu ĐG HS ở 2 mức nhận biết và

7


thông hiểu. Để làm bài, HS thường phải ghi nhớ máy móc nội dung bài học.
Nhiều HS phổ thông còn thụ động trong việc học tập, khả năng sáng tạo và năng
lực vận dụng tri thức khoa học nói chung và Địa lí nói riêng đã học để giải quyết
các tình huống thực tiễn cuộc sống còn kém.
Trước yêu cầu đổi mới KT, ĐG trong môn Địa lí ở bậc THPT và những
bất cập trong KT ĐG hiện nay, tôi chọn đề tài “Phương pháp kiểm tra, đánh
giá trong dạy học Địa lí lớp 11 trung học phổ thông theo định hướng phát
triển năng lực học sinh” nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học là một
việc làm rất cần thiết.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Nghiên cứu được các phương pháp, hình thức đổi mới kiểm tra, đánh giá
trong dạy học Địa lí lớp 11 theo định hướng phát triển năng lực học sinh nhằm
góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Địa lí lớp 11 THPT.
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu cơ sở lí luận về các hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực trong dạy học Địa lí 11 THPT.

Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
- Khảo
sát thực
trạng kiểm

5.1.3. Phương pháp tổng hợp tài liệu
Phân loại, hệ thống các nguồn tài liệu liên quan đến các phần, mục của đề
tài làm cho cơ sở tóm tắt khoa học, sau khi đã được phân tích.
5.1.4. Phương pháp thống kê toán học
Xử lí các số liệu, định lượng giá trị nguồn thông tin thu được, qua khảo sát
thực tiễn khác
một cách
chính xác,
khách quan.SDK
Demo
Version
- Select.Pdf
5.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
5.2.1. Phương pháp quan sát
Quan sát các hoạt động của thầy - trò, trò - trò, các biểu hiện tâm lí, kỹ
năng làm việc của HS với phương tiện, tài liệu học tập trong các tiết học.
5.2.2. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tiến hành tổng hợp, phân tích, đánh giá các kinh nghiệm của bản thân,
đồng nghiệp trong quá trình dạy học Địa lí lớp 11 Trung học phổ thông.
5.2.3. Phương pháp phiếu điều tra bằng câu hỏi
Tiến hành khảo sát, điều tra về chất lượng, hiệu quả dạy học trước và sau
khi tiến hành nghiên cứu, TN đề tài ở địa bàn nghiên cứu
5.2.4. Phương pháp phỏng vấn
Trao đổi trực tiếp, tiếp nhận được nguồn thông tin phản hồi từ chủ thể dạy
học, chủ thể học, quản lí nhà trường về các vấn đề liên quan đến cơ sở thực tiễn,
thực nghiệm đề tài.

9



Tài liệu trên đã chỉ rõ CT giáo dục định hướng năng lực cũng như đưa ra các
phướng pháp dạy học và KT, ĐG theo định hướng năng lực trong môn Địa lí.
Đặc biệt trong tài liệu đã đưa ra phần lí luận chung về định hướng xây dựng câu
hỏi, bài tập KT, ĐG năng lực HS.
- Tài liệu tập huấn: “Xây dựng các chủ đề dạy học và KT ĐG theo định
hướng phát triển năng lực HS môn Địa lí năm 2014” của Dự án phát triển giáo

10


dục trung học 2 của Vụ giáo dục trung học. Trong tài liệu này đã hướng dẫn cách
biên soạn các chủ đề dạy học và qua đó đã hưỡng dẫn cách xây dựng hệ thống
câu hỏi, bài tập trong các chủ đề.
Các công trình nghiên cứu khoa học, bài viết, tài liệu trên đã nói rõ về vấn
đề đổi mới KT, ĐG theo định hướng năng lực, chỉ rõ các phương pháp dạy học
tích cực nhằm phát triển năng lực HS cũng như đưa ra quy trình chung về biên
soạn các hình thức KT, ĐG HS theo định hướng phát triển năng lực. Tuy nhiên
các tài liệu trên chưa khái quát về cơ sở lí luận về KT, ĐG HS theo định hướng
phát triển năng lực và các đề tài trên chưa đi vào cụ thể việc xây dựng các hình
thức KT, ĐG HS theo định hướng phát triển năng lực trong dạy học Địa lí 11
trong các bài dạy học trên lớp.
7. CẤU TRÚC NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tư liệu tham khảo đề tài gồm có 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lí luận và thực tiễn của kiểm tra, đánh giá trong dạy học
Địa lí 11 trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
Chương 2. Kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học

Demo
Version
- Select.Pdf