ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CAO THỊ HOA

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
TRONG DẠY HỌC TRÊN LỚP MÔN ĐỊA LÝ LỚP 10 THPT
Demo Version - Select.Pdf SDK

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Thừa Thiên Huế, năm 2016


ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CAO THỊ HOA

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
TRONG DẠY HỌC TRÊN LỚP MÔN ĐỊA LÝ LỚP 10 THPT

Chun
ngành:
Lý luận
và phương pháp
Demo
Version
- Select.Pdf
SDKdạy học bộ mơn Địa lý
Mã số: 60140111

Nguyễn Ngọc Minh, người đã hết lòng giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt
nhất cho tôi hoàn thành Luận văn này. Xin gửi lời tri ân nhất của tôi đối
với những điều mà thầy đã dành cho tôi. Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn
đến toàn thể quý thầy cô trong Khoa Địa Lý, Phòng đào tạo Sau Đại học
của Trường Đại Học Sư Phạm Huế đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện
thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu và cho đến khi
thực hiện đề tài luận văn.
Demo
Version
Xin chân
thành
cám ơn- Select.Pdf
Bam GiámSDK
Hiệu, thầy cô trong tổ Địa Lý
và các em học sinh khối 10 Trường THPT Hai Bà Trưng và Trường
THPT Gia Hội đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu
và dạy thực nghiệm tại trường.
Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, những người đã không
ngừng động viên, hỗ trợ và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học
tập và thực hiện luận văn.
Cuối cùng, tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến các anh chị và
bạn bè đồng nghiệp đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập,
nghiên cứu và thực hiện đề tài Luận văn Thạc sĩ.
Huế, tháng 9 năm 2016
Học viên thực hiện
Cao Thị Hoa
iii


MỤC LỤC

1.1.6. Hoạt động dạy học và hoạt động trải nghiệm sáng tạo ...........................22
1.1.7. Các nhân tố ảnh hưởng tới việc tổ chức hoạt động TNST trên lớp ........25
1.2. Dạy học trên lớp .............................................................................................26
1.2.1. Khái niệm dạy học trên lớp .....................................................................26
1.2.2. Đặc điểm của dạy học trên lớp ................................................................ 27
1.2.3. Ưu điểm và hạn chế của dạy học trên lớp ...............................................28
1.2.4. Các nội dung cơ bản trong tổ chức dạy học trên lớp ..............................29
1.2.5. Các hình thức tổ chức HĐ TNST trong dạy học trên lớp ........................30
1.3. Cấu trúc và đặc điểm chương trình SGK Địa lí lớp 10 trung học phổ thông .....31
1


1.3.1. Đặc điểm về cấu trúc ...............................................................................31
1.3.2. Đặc điểm về nội dung .............................................................................31
1.3.3. Đặc điểm về phương pháp ......................................................................33
1.4. Tác động của chương trình và sách giáo khoa Địa lí lớp 10 đến các hoạt
động trải nghiệm sáng tạo ..............................................................................33
1.4.1. Thuận lợi .................................................................................................33
1.4.2. Khó khăn .................................................................................................33
1.5. Đặc điểm tâm sinh lý học sinh lớp 10 trung học phổ thông ..........................34
1.5.1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi .........................................................................34
1.5.2. Đặc điểm về học tập và hoạt động trí tuệ ................................................34
1.5.3. Những đặc điểm về nhân cách chủ yếu ...................................................35
1.6. Tác động của đặc điểm tâm sinh lý học sinh lớp 10 đến việc tổ chức hoạt
động trải nghiệm sáng tạo ..............................................................................35
1.6.1. Thuận lợi .................................................................................................35
1.6.2. Khó khăn .................................................................................................36
1.7. Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trung học phổ thông ..37
1.7.1. Mục tiêu, phương pháp, thời gian và địa điểm, đối tượng khảo sát, điều tra...37
1.7.2. Phân

2.5.4. Báo cáo chuyên đề ..................................................................................73
2.5.5. Hoạt động truyền thông...........................................................................76
2.5.6. Sinh hoa ̣t tâ ̣p thể ......................................................................................79
2.5.7. Hội thi/ cuộc thi .......................................................................................79
Chương 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ..............................................................84
3.1. Mục tiêu thực nghiệm ....................................................................................84
3.2 Nội dung thực nghiệm .....................................................................................84
3.3. Tổ chức thực nghiệm......................................................................................84
3.3.1. Chọn lớp thực nghiệm .............................................................................84
3.3.2. Phương pháp thực nghiệm ......................................................................85
3.3.3. Tiến
hànhVersion
thực nghiệm
............................................................................
85
Demo
- Select.Pdf
SDK
3.4. Kết quả thực nghiệm ......................................................................................86
3.4.1. Về mặt định tính ......................................................................................86
3.4.2. Về mặt định lượng...................................................................................87
3.5. Kết luận chung về thực nghiệm .....................................................................89
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................90
1. Kết luận .............................................................................................................90
2. Hạn chế của đề tài .............................................................................................91
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................92
PHỤ LỤC

3



:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

HĐTNST

:

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

SGK

:

Sách giáo khoa

THPT

:

Trung học phổ thông

TNTT

thực sự trở thành những người vừa “ hồng” vừa “ chuyên”, để làm chủ tương lai của

Demo Version - Select.Pdf SDK

đất nước. Thực tế hoạt động này không quá xa lạ với chúng ta. Trước đây, đó có thể
là những giờ ngoại khóa, những buổi tham quan, các câu lạc bộ đội nhóm mà bất kì
trường Trung học phổ thông (THPT) nào cũng có. Tuy nhiên ba năm trở lại đây,
cùng với việc đổi mới chương trình, nội dung sách giáo khoa, các hoạt động TNST
được chú trọng khá nhiều. Khi đưa vào chương trình, hoạt động này trở nên mới
mẻ, nên dù muốn dù không cũng gặp nhiều khó khăn. Nội dung giáo dục vẫn phần
nào khô cứng và mang nặng tính chất lí thuyết, hình thức tổ chức còn hạn chế, đơn
điệu, khiến cho học sinh khó tiếp nhận. Bản thân giáo viên còn rất lúng túng vì
chương trình mới, lại chưa có một khóa học nào hướng dẫn cách tổ chức cho thật
hiệu quả cả.
Vấn đề đang được các ban ngành quan tâm hiện nay là làm thế nào để những
hoạt động giáo dục TNST thực sự không chỉ là hoạt động sinh hoạt chính trị được tổ
chức khá hình thức, hay chỉ là những hoạt động thực hành mở rộng bài học trên lớp,
mà trở thành những hoạt động đa dạng nhằm giúp học sinh chiễm lĩnh các kĩ năng
6


sống, cụ thể là kĩ năng giao tiếp và hoạt động theo nhóm – là những kĩ năng hết sức
quan trọng trong việc học tập và trong cuộc sống của bản thân học sinh?
Môn địa lý lớp 10 là một môn học chứa đựng rất nhiều nội dung kiến thức
đia lý, qua đó giáo viên có thể cho học sinh đầy đủ các kiến thức và kĩ năng sống.
Đồng thời lứa tuổi học sinh lớp 10 đang ở độ tuổi năng động, hiếu thắng, thích tìm
tòi khám phá và luôn muốn khẳng định chính mình vì thế đòi hỏi các em phải có
các kĩ năng cơ bản để tự làm chủ bản thân, làm chủ cuộc sống, các em luôn cần sự
dìu dắt, hướng dẫn của thầy cô để các em vững vàng hơn trên con đường chinh
phục chính bản thân mình.



- Nghiên cứu thực trạng tổ chức hoạt động TNST trong môn địa lý ở trường
trung học phổ thông.
- Nghiên cứu phương pháp tổ chức hoạt động TNST trong dạy học trên lớp
môn địa lý lớp 10 THPT.
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học trên lớp
môn Địa lí lớp 10 trung học phổ thông.
3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài
 Địa điểm nghiên cứu: Địa bàn nghiên cứu tập trung chủ yếu ở các trường

trung học phổ thông tỉnh Thừa Thiên Huế.
 Thời gian nghiên cứu: Thời gian thực hiện đề tài, từ tháng 01 đến tháng 7

năm 2016.
 Giới hạn nội dung nghiên cứu: Đề tài này tập trung nghiên cứu về nội dung

hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học trên lớp, nội khóa môn Địa lí lớp 10
trung học phổ thông.

Demo
Version
4. Phương pháp
nghiên
cứu - Select.Pdf SDK
4.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết
4.1.1. Phương pháp phân tích, tổng hợp

4.2.4. Phương pháp chuyên gia
Tổ chức thảo luận chuyên đề để lấy các ý kiến các chuyên gia về một số

Demo Version - Select.Pdf SDK

kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Phương pháp cũng được sử dụng để
đánh giá tính khả thi của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo khi tổ chức
thực nghiệm.
4.2.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Xây dựng các mấu hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học trên lớp
môn địa lý lớp 10 THPT, tiến hành thực nghiệm ở một số lớp 10 THPT.
- Lựa chọn các lớp thực nghiệm.
- Xử lí kết quả thực nghiệm: Phân tích kết quả khảo sát, điều tra theo dõi của
lớp thực nghiệm.
4.2.6. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các công thức nhằm tính toán, phân tích các phiếu điều tra hiện
trạng và xử lí các kết quả thực nghiệm sư phạm qua việc điều tra giáo viên địa lý và
học sinh lớp 10 THPT.

9


5. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Nói đến hoạt động trải nghiệm sáng tạo thì đây và một hoạt động giáo dục
được đưa ra trong Dự thảo Đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo
dục phổ thông sau năm 2015 được quán triệt tinh thần và mục tiêu tại Nghị quyết
số 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Chính vì thế
mà đây vẫn còn là vấn đề hoàn toàn mới nhưng đã có một số tác giả đã đề cập
đến vấn đề này:
Hai tác giả Nguyễn Thị Kim Dung và Nguyễn Thị Hằng với bài viết “Một số


10


6. Bố cục luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tam khảo và phần phụ lục, phần nội
dung trong luận văn được trình bày theo cấu trúc 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy
học trên lớp môn Địa lí 10 THPT
Chương 2: Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học trên lớp
môn Địa lí lớp 10 trung học phổ thông.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.

Demo Version - Select.Pdf SDK

11