BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THU MƠ

DẠY HỌC THỐNG KÊ THEO HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ DUY
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Demo Version - Select.Pdf SDK

Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Toán
Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN THỊ KIM THOA

Huế, tháng 5/2015
i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, các
số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực,
được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được
công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.
Tác giả

Nguyễn Thị Thu Mơ

TRANG PHỤ BÌA ..................................................................................................... i
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................... ii
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... iii
MỤC LỤC ..................................................................................................................1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.......................................................................3
Chương 1. ĐẶT VẤN ĐỀ .........................................................................................4
1.1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................4
1.2. Mục tiêu nghiên cứu.............................................................................................5
1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu ...........................................................................................6
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................6
1.5. Phương pháp nghiên cứu......................................................................................6
1.6. Đóng góp của luận văn .........................................................................................7
Chương 2. CƠ SỞ LÍ THUYẾT ..............................................................................8

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu ...................................................................................8
2.1.1. Ở nước ngoài .....................................................................................................8
2.1.2. Ở trong nước ...................................................................................................10
2.2. Tư duy, tư duy thống kê .....................................................................................10
2.2.1. Khái niệm tư duy .............................................................................................10
2.2.2. Khái niệm tư duy thống kê ..............................................................................11
2.3. Năng lực tư duy thống kê ...................................................................................13
2.3.1. Khái niệm năng lực .........................................................................................13
2.3.2. Năng lực tư duy ...............................................................................................16
2.3.3. Khái niệm năng lực tư duy thống kê ...............................................................17
2.3.4. Vai trò của việc phát triển năng lực tư duy thống kê ......................................17
2.4. Vài nét về chương trình, SGK và tình hình chung về dạy học thống kê ở lớp 10 ....19
2.4.1. Nội dung chương trình ....................................................................................19
2.4.2. Về sách giáo khoa ...........................................................................................21

4.1.2. Định hướng phân tích bài khảo sát 2 ..............................................................38
4.1.3. Định hướng phân tích bài khảo sát 3 ..............................................................39
4.1.4. Định hướng phân tích bài khảo sát 4 ..............................................................39
4.1.5. Định hướng phân tích bài khảo sát 5 ..............................................................40
4.2. Phân tích bảng hỏi, kết quả phỏng vấn ..............................................................40
Chương 5. KẾT LUẬN ...........................................................................................58
5.1. Trả lời các câu hỏi nghiên cứu ...........................................................................58
5.2. Đóng góp nghiên cứu và hướng phát triển đề tài ...............................................60
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................61
PHỤ LỤC

2


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết tắt

Viết đầy đủ

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

PPDH


thống học sinh bắt đầu làm quen với thống kê ngay từ tiểu học. Ở THCS, thống kê
mô tả được tổ chức thành một chương ở lớp 7, sau đó là lớp 10 và một số kiến thức
thống kê suy diễn xuất hiện ở lớp 11. Một trong những mục tiêu quan trọng của dạy
học thống kêDemo
là trangVersion
bị cho HS
kiến thức cơ SDK
bản về thống kê, phương pháp thống
- Select.Pdf
kê, phân thích dữ liệu thống kê từ đó hình thành tư duy thống kê và khả năng vận
dụng chúng vào cuộc sống. Mục đích là đào tạo công dân năng động, để họ có nhận
định khoa học về những thông tin mà họ gặp thường ngày trong cuộc sống biết phê
phán, biết tán thành… Thế nhưng, hiện nay nhiều giáo viên toán THPT lại cho rằng
thống kê, nhất là thống kê mô tả là một phần dễ học vì HS chỉ cần nhớ công thức để
tính toán đó là một nhận định sai lầm.
Trong những năm gần đây, nền giáo dục nước ta đã và đang có những đổi mới
tích cực nhằm đào tạo những con người Việt Nam mới phát triển toàn diện cả về trí
lực thẩm mĩ và nhân cách. Trong đó đổi mới nội dung, mục tiêu chương trình và
phương pháp giáo dục ở nhà trường phổ thông giữ một vai trò đặc biệt quan trọng,
trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nền giáo dục hiện nay. Một trong những điểm
nổi bật của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015 là xây dựng
và phát triển chương trình theo định hướng phát triển năng lực cho HS. Như vậy,
cần phải dạy học như thế nào để phát triển năng lực tư duy thống kê cho học sinh?

4


Vấn đề phát triển năng lực tư duy thống kê từ lâu đã được các nhà toán học
trong và ngoài nước bỏ nhiều công sức nghiên cứu trong nghiên cứu của mình các
nhà khoa học Garfield, delMas & Chanc (2003) và Ben-Zvi & Garfield (2004) đã

- Xác định các thành phần của năng lực tuy duy thống kê, khung lý thuyết để
phát triển năng lực tư duy trong dạy học thống kê phù hợp với từng đối tượng học
sinh phổ thông.
5


- Xác định các biện pháp cụ thể để phát triển năng lực tư duy thống kê cho
học sinh THPT qua nội dung dạy học thống kê, nhằm góp phần đảm bảo chất lượng
đào tạo ở trường THPT theo định hướng tiếp cận phát triển năng lực hiện nay.
1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về năng lực tư duy thống kê trong dạy
học thống kê ở trung học phổ thông.
- Khảo sát năng lực tư duy thống kê của học sinh lớp 10 hiện nay ở một số
trường trung học phổ thông.
- Thiết kế các hoạt động dạy học thống kê theo hướng phát triển năng lực tư
duy thống kê cho học sinh lớp 10.
- Đề xuất các biện pháp cần thiết để phát triển năng lực tư duy thống kê cho
học sinh phổ thông.
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Năng lực tư duy thống kê của học sinh trung học
phổ thông.
- Phạm vi nghiên cứu: Vì ở chương trình THPT phần thống kê chỉ tập trung ở

Demo Version - Select.Pdf SDK

lớp 10, nên chúng ta sẽ tập trung vào nội dung dạy học thống kê thuộc chương trình
lớp 10.
1.5. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu lí luận: Thu thập các thông tin mang tính lí luận từ những nghiên
cứu có liên quan đến tư duy thống kê.