6.4. Phƣơng pháp phỏng vấn ..............................................................................16
6.5. Phƣơng pháp đánh giá .................................................................................16
7. BỐ CỤC LUẬN VĂN .......................................................................................16
NỘI DUNG.................................................................................................................................. 17
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐIỀU KIỆN
SINH KHÍ HẬU PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH .............................................. 17
1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM ...................................................................................17
1.1.1. Sinh khí hậu ..............................................................................................17
1.1.2. Các yếu tố khí tƣợng ................................................................................18
1.1.2.1. Bức xạ mặt trời...................................................................................18
1.1.2.2. Lƣợng mây .........................................................................................19
1.1.2.3. Khí áp (áp suất khí quyển) .................................................................19
1.1.2.4. Gió ......................................................................................................19
1.1.2.5. Nhiệt độ không khí.............................................................................19
1.1.2.6. Độ ẩm không khí ................................................................................19
1.1.3. Du lịch ......................................................................................................19
1.1.4. Tài nguyên du lịch ....................................................................................20

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.2. ẢNH HƢỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ KHÍ HẬU ĐẾN SỨC KHỎE CON
NGƢỜI ..................................................................................................................20
1.2.1. Ảnh hƣởng của bức xạ mặt trời ................................................................21
1.2.2. Ảnh hƣởng của áp suất khí quyển ............................................................22
1.2.3. Ảnh hƣởng của yếu tố nhiệt độ ................................................................23
1.2.4. Ảnh hƣởng của độ ẩm không khí .............................................................23
1.2.5. Ảnh hƣởng của lƣợng mƣa .......................................................................24
1.2.6. Ảnh hƣởng của gió ...................................................................................24
1.2.7. Ảnh hƣởng của một số hiện tƣợng thời tiết đặc biệt ................................25
1.2.8. Các yếu tố khí tƣợng đối với chữa bệnh ..................................................26
1.2.8.1. Khí hậu vùng núi và cao nguyên........................................................26

2.2. HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH QUẢNG NAM ..................45
2.2.1. Khái quát chung........................................................................................45
2.2.2. Hiện trạng .................................................................................................46
2.3. ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN SINH KHÍ HẬU PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU
LỊCH TỈNH QUẢNG NAM ..................................................................................48
2.3.1. Lựa chọn chỉ tiêu đánh giá .......................................................................48
2.3.1.1. Hệ chỉ tiêu đánh giá mức độ phù hợp của các yếu tố khí hậu theo thời
gian đối với du khách ......................................................................................48
2.3.1.2. Hệ chỉ tiêu đánh giá mức độ phù hợp của các yếu tố khí hậu theo
không gian đối với du khách ...........................................................................58

3


2.3.2. Đánh giá điều kiện sinh khí khí hậu phục vụ phát triển du lịch tỉnh Quảng
Nam ....................................................................................................................61
2.3.2.1. Đánh giá mức độ phù hợp của khí hậu Quảng Nam theo thời gian đối
với du khách ....................................................................................................61
2.3.2.2. Đánh giá mức độ phù hợp của khí hậu Quảng Nam theo không gian
đối với du khách ..............................................................................................72
2.3.3. Kết quả đánh giá .......................................................................................76
2.3.3.1. Mức độ phù hợp của khí hậu Quảng Nam theo thời gian đối với du
lịch ...................................................................................................................78
2.3.3.2. Mức độ phù hợp của khí hậu Quảng Nam theo không gian đối với du
lịch ...................................................................................................................78
CHƢƠNG 3. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH PHÙ HỢP VỚI ĐIỀU
KIỆN SINH KHÍ HẬU TỈNH QUẢNG NAM............................................................... 80
3.1. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH QUẢNG NAM .................80
3.1.1. Căn cứ xây dựng định hƣớng ...................................................................80
3.1.1.1. Tiềm năng phát triển du lịch tỉnh Quảng Nam ..................................80


Áp thấp nhiệt đới

DL

:

Du lịch

HĐND

:

Hội đồng nhân dân

KT - XH

:

Kinh tế - xã hội

TB

:

Trung bình

TNTN

:

Bảng 2.10. Phân cấp nhiệt độ TB năm đối với du khách nội địa và quốc tế đến từ
vùng nhiệt đới .............................................................................................................................. 59
Bảng 2.11. Phân cấp nhiệt độ TB năm đối với du khách đến từ vùng ôn đới ............ 59

Demo Version - Select.Pdf SDK

Bảng 2.12. Phân cấp lƣợng mƣa năm .................................................................................... 59
Bảng 2.13. Phân cấp số ngày mƣa trong năm ..................................................................... 59
Bảng 2.14. Hệ chỉ tiêu tổng hợp đánh giá mức độ phù hợp của khí hậu đối với du
khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt đới .................................................................. 60
Bảng 2.15. Hệ chỉ tiêu tổng hợp đánh giá mức độ phù hợp của khí hậu đối với du
khách đến từ vùng ôn đới ......................................................................................................... 60
Bảng 2.16. Thang điểm tổng hợp đánh giá mức độ phù hợp của khí hậu đối với du
khách .............................................................................................................................................. 61
Bảng 2.17. Nhiệt độ (ºC) và độ ẩm tuyệt đối (mb) ở Quảng Nam ................................ 61
Bảng 2.18. Đánh giá tƣơng quan giữa nhiệt độ và độ ẩm tuyệt đối của tỉnh Quảng
Nam theo mức độ phù hợp đối với du khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt
đới ................................................................................................................................................... 62
Bảng 2.19. Đánh giá mức độ phù hợp của lƣợng mƣa tỉnh Quảng Nam đối với du
khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt đới .................................................................. 63
Bảng 2.20. Đánh giá mức độ phù hợp của số ngày mƣa tỉnh Quảng Nam đối với du
khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt đới .................................................................. 64
6


Bảng 2.21. Đánh giá mức độ phù hợp của số ngày có gió tây khô nóng tỉnh Quảng
Nam đối với du khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt đới ................................... 65
Bảng 2.22. Đánh giá mức độ phù hợp của số ngày có sƣơng mù tỉnh Quảng Nam
đối với du khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt đới .............................................. 66
Bảng 2.23. Nhiệt độ không khí ƣớt TB tháng (ºC) tỉnh Quảng Nam ........................... 66

Bảng 2.35. Đánh giá mức độ thích hợp của các loại khí hậu ở Quảng Nam đối với
du khách nội địa và quốc tế đến từ vùng nhiệt đới. ........................................................... 74
Bảng 2.36. Đánh giá mức độ thích hợp của các loại khí hậu ở Quảng Nam đối với
du khách quốc tế đến từ vùng ôn đới ..................................................................................... 75
Bảng 2.37. Kết quả đánh giá mức độ thích hợp của các loại khí hậu ở Quảng Nam
đối với phát triển DL .................................................................................................................. 76
Bảng 2.38. Thời gian có thời tiết thích hợp cho hoạt động DL ở Quảng Nam .......... 77

7


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 2.1. Bản đồ hành chính tỉnh Quảng Nam ................................................................... 34
Hình 2.2. Bản đồ địa hình tỉnh Quảng Nam ........................................................................ 37
Hình 2.3. Giản đồ tƣơng quan giữa nhiệt độ và độ ẩm tuyệt đối để đánh giá mức độ
thích ứng của con ngƣời với khí hậu của tổ chức DL thế giới ...................................... 51
Hình 2. 4. Bản đồ nhiệt độ trung bình năm tỉnh Quảng Nam ......................................... 62
Hình 2. 5. Biểu đồ lƣợng mƣa trung bình tháng tỉnh Quảng Nam ................................ 62
Hình 2.6. Bản đồ lƣợng mƣa trung bình năm tỉnh Quảng Nam ..................................... 63
Hình 2.7. Biểu đồ số ngày mƣa trung bình tháng tỉnh Quảng Nam .............................. 63
Hình 2.8. Biểu đồ số ngày có gió tây khô nóng tỉnh Quảng Nam ................................. 64
Hình 2.9. Biểu đồ số ngày có sƣơng mù tỉnh Quảng Nam ............................................. 65
Hình 2.10. Biểu đồ độ ẩm tƣơng đối TB tháng tỉnh Quảng Nam .................................. 66
Hình 2.11. Bản đồ độ ẩm trung bình năm tỉnh Quảng Nam............................................ 67
Hình 2.12. Biểu đồ tốc độ gió TB tháng tỉnh Quảng Nam .............................................. 67
Hình 2.13. Bản đồ sinh khí hậu phục vụ du lịch tỉnh Quảng Nam ................................ 73

Demo Version - Select.Pdf SDK

8

trƣờng bị ô nhiễm đáng kể. Những vấn đề trên đã và đang ảnh hƣởng tiêu cực đến
hoạt động phát triển du lịch. Trong bối cảnh đó việc nghiên cứu, gắn lý luận với
thực tiễn để xác định mức độ thuận lợi của điều kiện khí hậu đối với toàn bộ hoạt
động du lịch, từ đó đề ra các phƣơng hƣớng và biện pháp để khai thác sử dụng hợp
lí, phát huy hơn nữa tiềm năng và thế mạnh du lịch của tỉnh là nhu cầu cấp bách.
Trên cơ sở của những đánh giá đó, các cơ quan, công ty du lịch có thể xác định
đƣợc thời kỳ nào trong năm là thuận lợi hơn cả cho các hoạt động du lịch đểđƣa
ngành du lịch của tỉnh trở thành ngành kinh tế mũi nhọn góp phần chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập ngƣời dân. Với những lí do

9


trên, tác giả chọn đề tài: “Nghiên cứu điều kiện sinh khí hậu phục vụ phát triển
du lịch tỉnh Quảng Nam” làm luận văn tốt nghiệp của mình.
2. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
2.1. Mục tiêu
Xác định cơ sở khoa học trên cơ sở nghiên cứu điều kiện sinh khí hậu phục
vụ phát triển DL theo hƣớng phát triển bền vững. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm
phát triển ngành DL tỉnh Quảng Nam.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xây dựng cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu điều kiện sinh khí hậu phục vụ
cho phát triển DL của tỉnh Quảng Nam.
- Xác định cơ sở thực tiễn thông qua việc phân tích đặc điểm địa lý tỉnh
Quảng Nam theo yêu cầu phát triển DL dựa trên nghiên cứu đánh giá điều kiện sinh
khí hậu.
- Xây dựng bản đồ sinh khí hậu phục vụ phát triển DL tỉnh Quảng Nam.
- Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của điều kiện sinh khí hậu phục
vụphát triển DL tỉnh Quảng Nam.


nhƣ nhiệt độ tháng nóng nhất, nhiệt độ tháng lạnh nhất, lƣợng mƣa trung bình
năm… Ngoài những công trình nghiên cứu tiêu biểu về tác động của khí hậu đối với
con ngƣời đã nêu, gần đây ở Việt Nam có một số công trình đánh giá tổng hợp ảnh
hƣởng của các yếu tố khí tƣợng đến cơ thể con ngƣời thông qua một số thông số khí
hậu tổng hợp cho một số loại hình sản xuất cụ thể nhƣ công trình của Trần Việt
Liễn (1984): “Khí hậu với vấn đề tổ chức lao động, nghỉ ngơi và du lịch trên lãnh
thổ Việt Nam”; Nguyễn Hoàng Sơn (2003): “Nghiên cứu điều kiện sinh khí hậu
phục vụ phát triển du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế”… [6], [10], [14]
Từ tổng quan trên cho thấy, nghiên cứu khí hậu phục vụ cho sức khỏe con
ngƣời đã có nhiều công trình nghiên cứu ở nhiều địa phƣơng khác nhau. Các công

- Select.Pdf
SDKcơ sở lý luận nghiên cứu, học tâp
trình đã có làDemo
cơ sở tƣVersion
liệu cho chúng
tôi xây dựng
kinh nghiệm, quy trình nghiên cứu vấn đề, đồng thời làm phong phú thêm cơ sở cho
kết luận khoa học của đề tài. Riêng nghiên cứu sinh khí hậu phục vụ phát triển DL
tỉnh Quảng Nam là điểm mới và là đóng góp của đề tài.
4. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
4.1. Về không gian
Đề tài tiến hành nghiên cứu điều kiện sinh khí hậu phục vụ phát triển DL
tỉnh Quảng Nam.
4.2. Về thời gian
- Luận văn tiến hành đánh giá trên cơ sở hiện trạng từ 2005 đến nay.
- Định hƣớng phát triển DL đến năm 2020.
4.3. Về nội dung
Nghiên cứu các điều kiện sinh khí hậu phục vụ cho phát triển DL trên địa
bàn tỉnh Quảng Nam. Từ đó, rút ra kết luận làm cơ sở định hƣớng và đề xuất các

Từ sự thừa nhận đối tƣợng nghiên cứu là một hệ thống cho thấy rằng một hệ
thống tự nhiên cũng nhƣ một địa hệ tự nhiên - kinh tế - kỹ thuật đều đƣợc hình
thành, tồn tại và phát triển bởi sự biểu hiện bình đẳng của tất cả các thành phần. Tuy
nhiên, trong quá trình tham gia vào hệ thống, vai trò của các thành phần không
giống nhau. Có những thành phần trong quá trình tƣơng tác với các thành phần khác
hình thành nên hệ thống có vai trò quyết định nhƣng cũng có những thành phần có
vai trò thứ yếu. Xuất phát từ luận điểm này, khi nghiên cứu một hệ thống cần phải
xem xét tất cả các thành phần trong mối quan hệ tƣơng hỗ. Điều này có nghĩa là
trong quá trình nghiên cứu đề tài, ngƣời nghiên cứu phải lựa chọn các yếu tố có ảnh
hƣởng mạnh, mang tính chi phối nhƣng cũng xem xét các yếu tố cơ bản khác tác

12


động đồng thời lên đối tƣợng.
Quan điểm tổng hợp yêu cầu xem xét các yếu tố, hiện tƣợng của môi trƣờng
tự nhiên không phải độc lập mà xem xét các hiện tƣợng, sự vật trong mối quan hệ
qua lại. Đề tài nghiên cứu điều kiện sinh khí hậu phục vụ cho phát triển DL tỉnh
Quảng Nam nên chỉ chọn yếu tố đặc thù là sinh khí hậu.
5.3. Quan điểm lịch sử - viễn cảnh
Các cấu trúc thành phần của mỗi hệ thống luôn vận động không ngừng theo
thời gian làm cho toàn bộ hệ thống luôn biến đổi từ trạng thái này sang trạng thái
khác dƣới sự tác động của quy luật tự nhiên và quy luật xã hội. Vì vậy, khi nghiên
cứu sinh khí hậu phục vụ cho DL cần đứng trên quan điểm lịch sử - viễn cảnh. Với
quan điểm này, để cắt nghĩa nguyên nhân và hiện trạng phát triển DL phải đƣợc
xem xét từ lịch sử trƣớc đây và thực trạng là cơ sở dữ liệu quan trọng cho dự báo
phát triển tƣơng lai của ngành. Trong nghiên cứu nói chung, nghiên cứu cho phát
triển DL nói riêng, ngƣời nghiên cứu phải đứng trên quan điểm lịch sử - viễn cảnh
thì các giải pháp đƣa ra thực thi mới có ý nghĩa thực tiễn, thúc đẩy sự phát triển
tổng thể sản xuất theo hƣớng tích cực, có lợi cho con ngƣời.

con ngƣời nhằm khai thác có hiệu quả lợi thế tiềm năng DL cũng chính là bảo vệ
môi trƣờng, tạo lập cân bằng sinh thái.
5.6. Quan điểm phát triển bền vững
Phát triển bền vững là xu thế phát triển kinh tế hiện nay đối với bất kỳ một
ngành nào cũng nhƣ ở mỗi quốc gia. DL là ngành rất nhạy cảm, dễ làm biến đổi các
thành phần tự nhiên nên nghiên cứu cho phát triển DL phải đứng trên quan điểm
phát triển bền vững. Quan điểm này sẽ chi phối đề xuất các loại hình, chƣơng trình
DL hoặc đề xuất các giải pháp khai thác lãnh thổ so cho hoạt động DL không làm
tổn hại đến sự tồn tại và phát triển của các thành phần tự nhiên.

Version
- Select.Pdf
Việc Demo
nghiên cứu
điều kiện
sinh khí hậuSDK
phục vụ cho DL ở tỉnh Quảng Nam
không đơn thuần là đảm bảo nhu cầu hiện tại mà quan trọng hơn là tác động của nó
tới tƣơng lai. Vận dụng quan điểm này, đề tài đánh giá gắn với chức năng của DLdịch vụ nhằm đảm bảo nhu cầu sinh thái môi trƣờng trên cơ sở nghiên cứu điều kiện
sinh khí hậu.
6. CÁC PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Dựa vào đối tƣợng, nhiệm vụ, nội dung của đề tài, chúng tôi chọn các phƣơng pháp
sau:
6.1. Phƣơng pháp thu thập và xử lý số liệu
Đây là phƣơng pháp nghiên cứu chủ yếu của đề tài. Thông qua việc thu thập
tƣ liệu, tài liệu, công trình nghiên cứu… giúp chúng tôi xây dựng cơ sở lý luận cho
vấn đề nghiên cứu, thừa kế kinh nghiệm, các phƣơng pháp thực hiện đồng thời góp
phần làm phong phú thêm dữ liệu cho kết luận khoa học. Phƣơng pháp thu thập,
phân tích, tổng hợp tài liệu còn là cơ sở để chúng tôi xác định đối tƣợng, nội dung


trƣng các sự vật cần thiết cho nghiên cứu.
- Thành lập bản đồ:
Dựa vào cơ sở chọn đối tƣợng đánh giá theo mục tiêu đề tài để thành lập bản
đồ sinh khí hậu. Từ chỉ tiêu xác định cho phân loại mức độ phù hợp đối với con
ngƣời, so sánh đánh giá phân chia các loại sinh khí hậu theo mức độ thích nghi của
con ngƣời và cụ thể hóa bằng bản đồ: Bản đồ địa hình, bản đồ nhiệt độ,bản đồ
lƣợng mƣa, bản đồ độ ẩm và xây dựng bản đồ sinh khí hậu của tỉnh Quảng Nam.
Để xây dựng các bản đồ này, chúng tôi đã sử dụng các phần mềm Mapinfo,
ArcGIS…
6.3. Phƣơng pháp khảo sát thực địa
Để kiểm chứng nguồn tài liệu đã thu thập đƣợc, bổ sung và cập nhật thêm
thông tin, chụp ảnh làm tƣ liệu, phƣơng pháp khảo sát thực địa đƣợc tiến hành theo

15


điểm, theo tuyến nghiên cứu nhằm khảo sát tình hình phát triển DL của tỉnh Quảng
Nam. Đề tài khảo sát thực địa tại một số điểm và tuyến nhƣ sau:
- Điểm thực địa: Phố cổ Hội An, bãi biển Cửa Đại, đảo Cù Lao Chàm, hồ
Phú Ninh, làng Đại Bƣờng, thánh địa Mỹ Sơn,Tam Kỳ.
- Tuyến thực địa: Cửa Đại - Cù Lao Chàm - Hội An, Tam Kỳ - Mỹ Sơn, Tam
Kỳ - Phú Ninh.
6.4. Phƣơng pháp phỏng vấn
Phƣơng pháp này đƣợc tiến hành đồng thời với phƣơng pháp khảo sát thực
địa. Chúng tôi tiến hành phỏng vấn các hộ dân cƣ, cán bộ địa phƣơng và cán bộ Sở
Tài nguyên và Môi trƣờng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trạm khí tƣợng…
bằng các câu hỏi mà bản thân trực tiếp hỏi nhằm thu thập thông tin.
6.5. Phƣơng pháp đánh giá
Mục đích của việc đánh giá các yếu tố khí hậu phục vụ DL là nhằm xác định
mức độ (rất thuận lơi, thuận lợi, không thuận lợi) của các yếu tố khí hậu đối với

1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1.1.1. Sinh khí hậu
Sinh khí hậu là một môn khoa học liên ngành giữa khí hậu với sinh thái học.
Theo định nghĩa trong Từ điển Bách khoa nông nghiệp: “Sinh khí hậu học là khoa
học nghiên cứu các ảnh hƣởng của khí hậu đối với cơ thể sống. Sinh khí hậu học
chú trọng tác động của các yếu tố khí hậu (bức xạ, nhiệt độ, độ ẩm…) trong thời
gian dài và theo dõi tác động của thời tiết trong từng ngày, từng tháng. Nghiên cứu
khí hậu trong phạm vi vùng và trong từng khu vực nhỏ (vi khí hậu), trong cảnh
quan và thiết bị chuồng trại do con ngƣời tạo nên cho cây trồng, vật nuôi. Nghiên
cứu sinh khí hậu là cơ sở cho việc nghiên cứu tính thích nghi của sinh vật để nâng
cao sức sản xuất trong một môi trƣờng nhất định”.
Trong hệ sinh thái, sinh khí hậu nghiên cứu ảnh hƣởng của điều kiện thời
tiết, chế độ khí hậu đối với các cơ thể sống của hệ sinh thái. Theo E.P.Odum, nếu

Demo
- Select.Pdf
SDK
nhƣ hệ sinh thái
đƣợcVersion
chia làm hai
phần: Sinh thái
cảnh và sinh vật cảnh thì sinh khí
hậu là những điều kiện khí hậu, thời tiết - các yếu tố sinh thái cảnh tác động lên tất
cả giới sinh vật của hệ sinh thái, bao gồm từ các quần xã thực vật, động vật tới quần
xã vi sinh vật và cả con ngƣời. Nói cách khác khí hậu, thời tiết là những nhân tố
sinh thái quan trọng không thể thiếu đƣợc trong sự tồn tại, sinh trƣởng và phát triển
của giới sinh vật.
Từ định nghĩa này có thể thấy nội dung nghiên cứu của sinh khí hậu rất đa
dạng theo các hƣớng sau đây:
- Sinh khí hậu thảm thực vật tự nhiên: Nghiên cứu ảnh hƣởng của khí hậu,