I H C THÁI NGUYÊN
TR
NG
I H C NÔNG LÂM
LA V N NG C
Tên
tài:
“ ÁNH GIÁ CÔNG TÁC THU GOM VÀ X LÝ CH T TH I R N Y
T T I B NH VI N A KHOA HUY N TRÀNG
NH, T NH L NG
S N, GIAI O N 2011 - 2013”
KHÓA LU N T T NGHI P
H
ào t o
: Chính quy
Chuyên ngành
: Khoa h c môi tr
ng – Tr
ng ý c a th y giáo h
Minh C nh, em ã ti n hành th c hi n
ng
i H c Nông
ng d n Th.S Nguy n
tài:
“ ánh giá công tác thu gom và x lý ch t th i r n y t t i b nh vi n
a khoa huy n Tràng
nh, t nh L ng S n, giai o n 2011- 2013”.
Sau m t th i gian nghiên c u và th c t p t t nghi p, khóa lu n c a em
ã hoàn thành.
hoàn thành khóa lu n khóa lu n này. Em xin chân thành c m n
th y cô giáo trong Khoa Môi Tr
ng ã t n tình h
su t quá trình h c t p nghiên c u và rèn luy n
ng d n, gi ng d y trong
th c hi n
tài m t cách hoàn ch nh
u làm quen v i công tác nghiên c u khoa h c, ti p c n
v i th c t s n xu t c ng nh h n ch ki n th c và kinh nghi m nên không
th tránh kh i nh ng sai sót nh t
mong
nh mà b n thân ch a th y
c s góp ý c a quý th y, cô giáo và các b n
khóa lu n
c. Em r t
c hoàn
ch nh h n.
Em xin chân thành c m n!
Thái Nguyên, ngày 17 tháng 8 n m 2014.
Sinh viên
La V n Ng c
DANH M C CÁC T
CH
VI T T T
Ý NGH A
B Tài Nguyên Môi tr ng
Biochemical oxygen Demand
(nhu c u oxy sinh hoá)
B nh vi n a khoa
B o hi m y t
B yt
Công nghi p hóa
Ch t th i y t
Ch t th i r n
Ch t th i r n y t
Chemical Oxygen Demand
(nhu c u oxy hóa h c)
T c t ng tr ng kinh t
Hi n i hóa
Virus gây h i ch ng suy gi m mi n d ch
Khoa H c Công Ngh
Ki m soát nhi m khu n
Ngh nh
Nh a polyetylen
Nh a polypropylene
Quy t nh
Quy Chu n Vi t Nam
Tiêu Chu n Vi t Nam
Thành ph H Chí Minh
Trung ng
Thông T
huy n Tràng
nh n m 2013 .......................................................................... 37
B ng 4.4: Tình hình cán b , công ch c – viên ch c c a b nh vi n (tính
n
tháng 1/2013) .................................................................................................. 38
B ng 4.5: L
ng CTR t n m 2011 – 2013 t i b nh vi n.............................. 41
B ng 4.6: L
ng CTR bình quân t n m 2011- 2013 t i b nh vi n .............. 41
B ng 4.7 : Th c tr ng công tác phân lo i ch t th i r n t i BV K ................. 45
B ng 4.8: Công c thu gom ch t th i r n t i BV K huy n Tràng
B ng 4.9: Công tác thu gom ch t th i r n y t
BV K huy n Tràng
nh....... 46
nh .. 46
B ng 4.10 : Nhân l c trong công tác thu gom CTRYT t i BV K huy n Tràng
nh ................................................................................................................. 47
B ng 4.11 : Th c tr ng công tác v n chuy n ch t th i r n y t t i BV K
huy n Tràng
B ng 4.19: Hi u bi t và nh n th c c a nhân viên v qu n lý rác th i y t ..... 56
B ng 4.20 : Hi u bi t v công tác qu n lý ch t th i c a b nh vi n ................ 58
DANH M C HÌNH
Hình 4.1: V trí
Hình 4.2: L
Hình 4.3: S
a lý huy n Tràng
nh – L ng S n .................................... 28
ng CTRYT c a b nh vi n t n m 2011- 2013. ........................ 42
qu n lý rác th i t i b nh vi n a khoa Tràng
nh ............. 49
Hình 4.4: Hi u bi t c a nhân viên v quy ch qu n lý ch t th i y t .............. 60
Hình 4.5: T l hi u bi t mã màu s c d ng c
Hình 4.6: S
h th ng qu n lý môi tr
ng ch t th i........................ 56
ng ................................................ 60
2.1.2. Công tác x lý ch t th i r n y t ............................................................. 6
2.1.3. B nh vi n a khoa huy n Tràng
2.2. C s khoa h c c a
nh - L ng S n ................................. 7
tài .......................................................................... 7
2.2.1. T ng quan v ch t th i r n y t ............................................................... 7
2.2.1.1. Các
nh ngh a v ch t th i y t .......................................................... 7
2.2.1.2. Phân lo i ch t th i r n y t ................................................................... 8
2.2.1.4 Thành ph n c a ch t th i r n y t ....................................................... 11
2.2.1.5 M t s ph
2.2.2. Tác
ng pháp x lý ch t th i r n y t ...................................... 13
ng c a ch t th i r n y t t i môi tr
2.2.2.1.
i v i môi tr
2.2.2.2.
i v i s c kh e c ng
it
3.1.1.
ng và ph m vi nghiên c u............................................................ 25
it
ng nghiên c u............................................................................ 25
3.1.2. Ph m vi nghiên c u ............................................................................... 25
3.2.
a i m và th i gian ti n hành ............................................................... 25
3.2.1.
a i m ti n hành nghiên c u ............................................................. 25
3.2.2. th i gian ti n hành nghiên c u .............................................................. 25
3.3. N i dung nghiên c u ................................................................................ 25
3.4. Ph
ng pháp nghiên c u.......................................................................... 26
3.4.1. Ph
ng pháp thu th p tài li u, s li u s c p ....................................... 26
a m o .............................................................................. 29
4.1.1.4 . Th y v n............................................................................................ 29
4.1.1.5. Các ngu n tài nguyên c a huy n Tràng
4.1.1.6. Th c tr ng môi tr
nh.................................... 30
ng sinh thái c a huy n Tràng
nh ................... 30
4.1.2. i u ki n kinh t - xã h i ...................................................................... 31
4.1.2.1. Th c tr ng phát tri n n n kinh t xã h i ............................................ 31
4.1.2.2. Th c tr ng phát tri n các ngành kinh t ............................................. 32
4.1.2.3. Dân s và lao
ng ............................................................................. 33
4.1.2.5 V n hóa –Giáo d c .............................................................................. 33
4.2. Tình hình ho t
ng c a b nh vi n a khoa huy n tràng nh – L ng S n. 34
4.2.1 Thông tin chung ..................................................................................... 34
4.2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a b nh vi n a khoa huy n Tràng
nh
4.3.1.2. Kh i l
ng ch t th i........................................................................... 40
4.3.2. Công tác b o v môi tr
ng .................................................................. 42
4.3.3. Công tác qu n lý, thu gom, v n chuy n và x lý ch t th i ................... 43
4.3.3.1. S
qu n lý rác th i t i b nh vi n a khoa huy n Tràng
nh ....... 43
4.3.3.3. H th ng x lý và tiêu h y ch t th i .................................................. 50
4.4. Hi u bi t c a cán b nhân viên, b nh nhân vê tình hình qu n lý rác th i y
t c a b nh vi n ............................................................................................... 54
4.4.1
i v i cán b nhân viên b nh vi n...................................................... 54
4.4.2.
i v i b nh nhân và ng
i nhà b nh nhân ......................................... 57
4.5. Thu n l i và khó kh n còn t n t i trong công tác qu n lý, thu gom, v n
i v i các tr
ng h p vi ph m .................... 61
4.6.2.4. Nâng cao n ng l c t ch c ................................................................. 62
4.6.3. C i thi n công tác phân lo i, thu gom, l u gi và v n chuy n ch t th i
r n y t t i b nh vi n ....................................................................................... 62
4.6.4. Gi i pháp cho ho t
ng x lý ch t th i ............................................... 64
4.6.5. Các gi i pháp khác ................................................................................ 64
CH
NG 5: K T LU N VÀ KI N NGH .............................................. 66
5.1. K t lu n .................................................................................................... 66
5.2. Ki n ngh .................................................................................................. 66
TÀI LI U THAM KH O ............................................................................ 68
1
CH
NG 1
M
1.1.
ut
ng th i
ng d ch v y t . Nhà n
y m nh công tác xã h i hóa
c
phát tri n
nhanh h th ng y t .
Tuy nhiên, trong quá trình ho t
vi n ã th i ra môi tr
ng m t l
ng, h th ng y t
c bi t là các b nh
ng l n các ch t th i nguy h i. Ch t th i y t
nguy h i ch y u là các ch t nhi m khu n, các hóa ch t và d
hi m, ch t phóng x , ch t lây nhi m, ch t
c ph m nguy
c phát sinh trong quá trình chu n
ng và con ng
nâng cao nh n th c c a c ng
nh ng nguy c
i, c n có nh ng bi n pháp h u hi u
ng nói chung và nhân viên y t nói riêng v
ó, nâng cao n ng l c t ch c, trách nhi m và t ng b
c hoàn
2
thi n h th ng qu n lý ch t th i c ng nh nâng cao ch t l
ng c nh quan v
sinh cho b nh vi n.
Vì v y, vi c ánh giá hi u qu công tác thu gom, qu n lý ch t th i r n y
t
t i các b nh vi n và c s y t c n c th h n, k t h p v i quá trình giám
sát th c t giúp tìm hi u nh ng thi u sót còn t n t i trong công tác thu gom và
qu n lý hi n nay c a b nh vi n, góp ph n làm t ng hi u bi t và nâng cao ý
th c c ng nh ch t l
ng.
1.2. M c ích, m c tiêu, yêu c u
1.2.1. M c ích
-
ánh giá công tác thu gom và qu n lý ch t th i r n y t t i b nh vi n a
khoa huy n Tràng
-
nh.
a ra các gi i pháp nâng cao hi u qu trong công tác thu gom và
qu n lý ch t th i r n y t t i B nh vi n a khoa huy n Tràng
- Cung c p thêm tài li u, là c s
nh.
ánh giá và i u ch nh các ho t
ng
qu n lý ch t th i r n y t t i a ph ng.
- T o ra m t môi tr
ng làm vi c t t h n cho các nhân viên y t , nhân
toàn và v sinh môi tr
m b o an
ng.
1.2.3. Yêu c u
- S li u thu th p ph i khách quan, trung th c, chính xác.
- Ph n ánh
y
, úng
n công tác thu gom, l u tr , v n chuy n và x
lý ch t th i r n y t t i b nh vi n a khoa huy n Tràng
- Các m u nghiên c u ph i
nh.
i di n cho khu v c l y m u trên
a bàn
nghiên c u.
-
xu t nh ng gi i pháp ki n ngh ph i có tính kh thi, th c t , phù
tài hoàn thành s giúp m i ng
i hi u h n v
i u ki n t nhiên,
tình hình phát tri n kinh t - xã h i trong nh ng n m g n ây c a huy n
Tràng
nh
-
xu t nh ng bi n pháp kh thi nh m nâng cao ch t l
và x lý ch t th i t i
- K t qu c a
a bàn nghiên c u
tài s là m t trong nh ng c n c
ê t ng c
tác qu n lý, tuyên truy n, giáo d c, nâng cao nh n th c c a ng
môi tr
ng.
ng qu n lý
g
( B Tài Nguyên và Môi Tr
ng, 2011)
,
,
.
Nhìn chung,
,
. Ho t
,
ng v n chuy n ch t
,
6
,
.
2.1.2. Công tác x lý ch t th i r n y t
CTR y t khôn
,
,
,
nh - L ng S n
Hi n nay, công tác qu n lý ch t th i r n y t t i b nh vi n a khoa
huy n Tràng
nh
c th c hi n khá t t, công vi c phân lo i ã có
công nhân viên có kinh nghi m, c s v t ch t
th c phân lo i ã
ut k l
c ph bi n, các nhân viên thu gom và
ph n l n nh n th c
Các ô
c
ng. Các ki n
i ng công nhân
c các m i nguy hi m c a ch t th i y t nguy h i.
ng ch t th i
c xây d ng và che ch n
c th c hi n úng quy
nh.
Công vi c v n chuy n các lo i ch t th i r n thông th
giao b ng h p
c các
ng.
c th i b nh vi n và xây d ng lò
x lý sau khi
i ng
ng i x lý
c
ng cho công ty TNHH Huy Hoàng th c hi n.
2.2. C s khoa h c c a
tài
2.2.1. T ng quan v ch t th i r n y t
2.2.1.1. Các
ng qu n lý vi c phân lo i, x lý ban
u, thu gom, v n chuy n, l u gi , gi m thi u, tái s d ng, tái ch , x lý, tiêu
h y ch t th i y t và ki m tra, giám sát vi c th c hi n.
8
2.2.1.2. Phân lo i ch t th i r n y t
* Ch t th i thông th
Ch t th i thông th
ng
ng là ch t th i không ch a các y u t lây nhi m,
hóa h c nguy h i, phóng x , d cháy, n , bao g m:
- Ch t th i sinh ho t phát sinh t các bu ng b nh (tr các bu ng b nh
cách ly).
- Ch t th i phát sinh t các ho t
ng chuyên môn y t nh các chai l
th y tinh, chai huy t thanh, các v t li u nh a, các lo i b t bó trong gãy x
ng
kín. Nh ng ch t th i này không dính máu, d ch sinh h c và các ch t hóa h c
nguy h i.
- Ch t th i phát sinh t các công vi c hành chính: gi y, báo, tài li u,
ng v t thí nghi m
* Ch t th i phóng x
Ch t th i phóng x g m: d ng r n, l ng và khí.
9
- Ch t th i phóng x r n bao g m: Các v t li u s d ng trong các xét
nghi m, chu n oán, i u tr nh
ng tiêm, b m tiêm, kim tiêm, kính b o h ,
gi y th m, g c sát khu n, ng nghi m, chai l
ng ch t phóng x …
- Ch t th i phóng x l ng bao g m: Dung d ch có ch a ch t phóng x
phát sinh trong quá trình chu n oán, i u tr nh n
các ch t bài ti t, n
c ti u c a ng
i b nh,
c súc r a các d ng c có ch t phóng x …
- Ch t th i phóng x khí bao g m: Các ch t khí thoát ra t kho ch a
ch t phóng x …
không
a
ng d n , d cháy nguy c tai n n cao n u
c tiêu h y úng cách. (B Y t , 2007).
2.2.1.3 Ngu n phát sinh và kh i l
ng
ng phát ch t th i r n y t phát sinh
* Ngu n phát sinh ch t th i r n y t
10
Toàn b ch t th i r n trong b nh vi n phát sinh t các ho t
ng di n ra
trong b nh vi n, bao g m:
- Các ho t
ng khám ch a b nh nh : ch n
oán, ch m sóc, xét
ng ch t th i y t t các c s này c ng chi m t i 70%
ng phát sinh. Kh i l
ng CTYT m i ngày trong n m 2012 kho ng
450 t n/ngày, trong ó 47 t n/ngày là CTYTNH.
11
B ng 2.1: L
ng ch t th i y t phát sinh t i các b nh vi n và các khoa
trong b nh vi n t i Vi t Nam
T ng l
ng ch t th i y t
phát sinh (kg/gi
B nh vi n/
khoa
BV
TW
Khám b nh
c p
c p
t nh
huy n
TB
0,97 0,88
0,73
0,86
0,16
0,14 0,11
0.14
1,08 0,27
1,00
1,11
0,30
Ph u thu t
1,02 0,87
0,73
0,87
0,26
0,21 0,17
0.21
Ph s n
0,82 0,95
0,73
0,83
0,21
0,22 0,17
0.20
0,66 0,68
Khoa m t/
khoa tai
(Ngu n: B Y t , quy ho ch qu n lý ch t th i y t , 2009)
2.2.1.4 Thành ph n c a ch t th i r n y t
* Thành ph n v t lý
Thành ph n v t lý c a CTR y t g m các d ng :
-
bông v i s i: g m bông g c, b ng, qu n áo c , kh n lau, v i tr i…
-
gi y: h p
-
th y tinh: chai l , ng tiêm, bông tiêm, th y tinh, ng nghi m, …
-
nh a, h p
-
kim lo i: kim tiêm, dao m , h p
ng d ng c , gi y gói, gi y th i t nhà v sinh…
ng v t làm thí nghi m, b nh ph m và các vi trùng gây b nh.
B ng 2.2: Thành ph n ch t th i r n b nh vi n Vi t Nam
STT
Giá tr
%
c i m, thông s
1
Thành ph n gi y các lo i bao g m c m nh carton
3,0
2
Thành ph n kim lo i, v h p kim lo i
0,7
3
Thành ph n thu tinh, ng thu c tiêm, l thu c tiêm,
b m kim tiêm
3,2
4
nh
21,03
(Ngu n: Nguy n Th Kim Thái, 2007 Qu n lý ch t th i t các
b nh vi n Vi t Nam)
13
2.2.1.5 M t s ph
* Ph
ng pháp x lý ch t th i r n y t
ng pháp chôn l p
Trong h u h t các b nh vi n huy n ch t th i r n y t
bãi công c ng hay chôn l p trong khu
chôn l p trong b nh vi n, ch t th i
lên, nhi u l p
t c a m t s b nh vi n. Tr
c chôn vào trong các h
t ph trên quá m ng không
T i các b nh vi n không có lò
ph n c th b c t b sau ph u thu t
nay g p khó kh n trong vi c tìm ki m di n tích
Ph
ng h p
m b o v sinh.
b nh vi n ho c chôn trong ngh a trang t i
* Thiêu
c chôn l p t i
ng khí th i sinh ra v i l
c áp d ng khi m t l
ng pháp này
ng l n
m b o kh
i v i h u h t các ch t th i h u c
ng nh có th ki m soát
c.
c áp d ng
kh trùng
i v i ch t th i r n y t
có nguy c lây nhi m.
- Kh trùng b ng hóa ch t: Clo, Hypoclorite…
ti n,
n gi n nh ng có nh
ây là ph
ng pháp r
c i m là th i gian ti p xúc ít không tiêu h y h t
14
vi khu n trong ch t th i. Vi khu n có kh n ng b n v ng v i hóa ch t, nên x
lý không hi u qu .
Kh trùng b ng hóa ch t ít
c s d ng trong b nh vi n do các lo i
ch t th i y t r t a d ng d n t i khó
n ng su t cao. Tuy nhiên, òi h i k thu t cao, thi t b
chuyên môn, là ph
t ti n và yêu c u có
ng pháp ch a ph bi n.
* X lý b ng ch t phóng x
Hình th c x lý này ch phù h p v i m t s lo i rác th i
c bi t.
Nguyên lý là s d ng ch t phóng x nh m tiêu di t vi khu n, m m b nh.
Ph
ng pháp này òi h i vi c x lý ph i
phóng x . Vi c s d ng ph
m b o an toàn cho ng
c cách ly
ng pháp này c n ph i
tránh b nhi m
c nghiên c u k càng
i s d ng.
15
Ch t th i y t
c x lý giai o n tr
c khi th i b vào môi tr
không úng cách thì các vi sinh v t gây b nh, hóa ch t
n
c th i có th ng m vào môi tr
thái, các t ng sâu trong
ng
t( n
t gây nhi m
c ng m, n
ng
c h i, các vi khu n,
c cho môi tr
ng sinh
i v i môi tr
n ch t l
ng x u
ng ngu n n
c. Gây ra các
ng hàn, t , Tulare, Brucella
ng không khí
Ch t th i b nh vi n t khi phát sinh
ra nh ng tác
c m t, m t
t mang theo các ch t ô nhi m, vi khu n gây b nh vào
b nh truy n nhi m
*
cm t
n môi tr
- Ch t l ng sau khi
c thu h i và x lý s gây nh h
ng x u t i s c kh e c a c ng
ng dân c xung quanh
2.2.2.2.
*
i v i s c kh e c ng
it
ng ch u nh h
ng
ng tr c ti p ch t th i r n y t