1/14/2014

1

Chương 7
NGHÈO ĐÓI, BẤT BÌNH ĐẲNG THU
NHẬP VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

Th.s Phạm Mỹ Duyên – UEL

Nội dung
2







Nghèo đói và thước đo về nghèo
Nhận thức về bất bình đẳng
Các tiêu chí đo lường tình trạng bất bình đẳng thu
nhập
Các mô hình tăng trưởng- bất bình đẳng

1. NGHÈO ĐÓI

3

1



WB:
Châu Á, Châu Phi: 1 USD/người/ ngày.
Mỹ la tinh: 2 USD/người/ ngày
Đông Âu: 4 USD/người/ngày
Tây Âu, Mỹ: 14,4 USD/người/ ngày.

2


1/14/2014

Chuẩn nghèo
7


-

ADB : 27/8/2008
Châu Á: 1,35 USD/ người/ ngày .
Xác định bằng trung bình cộng các mức
nghèo trên cơ sở mua HH, DV của người
nghèo tại 16 nước ĐPT ở Châu Á.

Chuẩn nghèo
8



-




Foster, Greer, Thorbecke (1984)

1
P 
N

M


i 1

 z  yi 
 z 



Yi: thu nhập hoặc chi tiêu của người thứ i.
Z: ngưỡng nghèo
 N: số người có trong mẫu dân cư
 M: số người nghèo
 
: đo lường mức độ quan tâm đến sự bất bình đẳng



của những người nghèo


hưởng thụ theo nguyên tắc cống hiến lao động
ngang nhau thì được hưởng ngang nhau.



2. Nhận thức về bất bình đẳng thu nhập
14



Tư duy kinh tế hiện đại: nội hàm bất bình
đẳng về kinh tế (CBXH) phải bao gồm cả bình
đẳng về thu nhập và bình đẳng về cơ hội
phát triển, trong đó bình đẳng về cơ hội phát
triển là yếu tố chi phối.

2. Nhận thức về bất bình đẳng
15



Bất bình đẳng trong phân phối thu
nhập: là hiện tượng có sự khác biệt lớn
về tình trạng thu nhập giữa các nhóm dân
cư.

5


1/14/2014

nhập

Hệ số giãn
cách thu
nhập

Đường
Lorenz

6


1/14/2014

3a. Đường cong Lorenz
19

Max Otto Lorenz (1880 -1962), nhà thống kê
người Mỹ, đã xây dựng biểu đồ chỉ ra mối quan
hệ giữa các nhóm dân số khác nhau tương ứng
với tỷ lệ thu nhập nhận được.
 Đường cong Lorenz được ông đưa ra vào năm
1905 để đo lường mức độ bất bình đẳng về thu
nhập.


A
B

20

A


A  B

2b. Hệ số GINI
23









Hệ số GINI

1
2
 1  2 (Y1  2Y2  ... nYn )
n n Ybq

Trong đó : n: tổng số nhóm hộ dân cư ; Ybq : thu
nhập bình quân của hộ
Y1, Y2 …, Yn : thu nhập (bình quân) của nhóm hộ
theo thứ tự giảm dần
Giá trò của hệ số Gini là từ 0 đến 1, trong đó 0: là
hoàn toàn bình đẳng, 1: hoàn toàn bất bình đẳng.



Thu
nhập
nhóm
trong
năm

1
3796,8
1,5 6302,4
2,03 8659,2
2,77 12105,6
6,83 23420,4
54284,4

2002

2004

Tỷ
Thu
trọn g
Khoảng nhập
thu
cách nhóm
nhập
(lần) trong
mỗi
năm
nhóm

2,83
6,21
24

8


1/14/2014

3.c. Tiêu chuẩn 40 của World Bank
Là tỷ trọng tổng thu nhập của 40% số hộ có thu nhập thấp
nhất chiếm trong tổng của tất cả 5 nhóm (toàn bộ dân cư)

Xếp hạng

Tiêu chuẩn “40”

Bất bình đẳng lớn

Dưới 12%

Bất bình đẳng vừa

Từ 12% đến 17%

Tương đối công bằng

Trên 17%

3d. Hệ số giãn cách thu nhập


Dưới 8 lần

9


1/14/2014

4. Các mơ hình tăng trưởng- bất bình
đẳng

28

4a. Mơ hình tăng trưởng trước phân phối sau
29

(1) Simon Smith Kuznets (1901-1985)

(1) Simon Smith Kuznets (1901-1985)
30





Năm 1955, Kuznets đã đưa ra giả thiết là mối quan hệ
giữa tổng sản phẩm quốc dân tính theo đầu người và
sự bất bình đẳng trong phân phối thu nhập có dạng chữ
U ngược.
Cơ sở giả thiết này dựa vào những số liệu thu thập

-

-

Đồng tình quan điểm của Kuznets
Mô hình này giả thiết rằng sự bất bình đẳng sẽ tăng
lên lúc đầøu và sau đó giảm bớt khi đã có sự tăng
trưởng.
Nguyên nhân sự gia tăng bất bình đẳng trong giai
đoạn đầu:
Phần của các nhà tư bản tăng lên bởi vì kích thước
của khu vực hiện đại tăng lên.
Tiền công của công nhân vẫn giữ nguyên ở mức tối
thiểu (cao hơn 30% mức lương của khu vực nông
nghiệp) mặc dù quy mô sản xuất công nghiệp được
mở rộng.

(2) Quan điểm của A. Lewis (1915-1991)
33



Khuynh hướng làm tăng sự bất bình đẳng sẽ
bò đẩy lùi khi tất cả lao động dư thừa cuối
cùng thu hút vào khu vực hiện đại, khi lao
động trở thành yếu tố khan hiếm của nền sản
xuất đòi hỏi phải tăng lương thực tế.

11


không đáng kể.
Dài hạn: quản lý nguồn lực kém hiệu quả làm hạn
chế tăng trưởng.
Các nước áp dụng: Liên Xô, Trung Quốc (trước
1978), Việt Nam (trước 1986)

4c. Mô hình phân phối lại cùng với tăng
trưởng (redistribute with growth)
36







Nguồn lợi từ tăng trưởng kinh tế cần được phân
phối lại sao cho cùng thời gian thực hiện tăng
trưởng.
Phân phối thu nhập được cải thiện / không xấu đi
trong quá trình tăng trưởng.
Nước áp dụng: Đài Loan, Hàn quốc thập niên 6070

12


1/14/2014

4c. Mô hình phân phối lại cùng với tăng
trưởng (redistribute with growth)