PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Lịch sử nhân loại mãi mãi ghi nhận công lao to lớn của C.Mác và
Ph.Ăngghen, những người đầu tiên đưa ra tư tưởng cơ bản về tổ chức xây dựng và
hoạt động của Đảng Cộng sản của giai cấp công nhân. Những tư tưởng đó đã ảnh
hưởng sâu sắc đến toàn bộ sự phát triển sau này của phong trào cộng sản và công
nhân quốc tế cũng như chuẩn bị điều kiện cho việc thành lập hàng loạt Đảng công
nhân.
V.I.Lênin, một lãnh tụ thiên tài của Đảng Cộng sản Bôn sê vích Nga, người
thầy vĩ đại của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Người đã kế tục xuất sắc
sự nghiệp của C.Mác và Ph.Ăngghen, đấu tranh trong thời kỳ đế quốc chủ nghĩa, thời
kỳ cách mạng vô sản trở thành trực tiếp và trong hoàn cảnh giai cấp công nhân Nga
đã giành được chính quyền. V.I.Lênin đã phát triển toàn diện, làm phong phú các bộ
phận cấu thành của chủ nghĩa Mác nói chung, cũng như trong lĩnh vực xây dựng
Đảng cộng sản nói riêng. V.I.Lênin đã có những công hiến vô cùng lớn lao cả về lý
luận và thực tiễn, Người đã phát triển sáng tạo các tư tưởng của C.Mác và
Ph.Ăngghen về Đảng Cộng sản và hoàn chỉnh học thuyết xây dựng Đảng của chủ
nghĩa Mác - đó là học thuyết xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, đến
nay chúng ta thường gọi là học thuyết xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác - Lê nin.
Để có cơ sở nghiên cứu, vận dụng chủ nghĩa Mác - Lê nin vào quá trình xây
dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay.Trong khuôn khổ bài luận này,
trước hết tác giả muốn đề cập tính tất yếu khách quan phải thành lập Đảng kiểu mới
của giai cấp công nhân (GCCN) - theo tư tưởng của V.I.Lênin - khẳng định cơ sở
tưởng của Đảng Cộng sản là chủ nghĩa Mác, V.I.Lênin đã nêu cao vai trò lý luận đối
với Đảng tiên phong của GCCN. Phát triển tư tưởng đó của C.Mác và Ph.Ăngghen,
V.I.Lê nin đã chỉ ra cho các chính đảng của GCCN phải tiếp tục phát triển lý luận chủ


nghĩa Mác về mọi mặt, phải biết vận dụng những nguyên lý chung cho phù hợp với
điều kiện cụ thể của mỗi nước để xác định cưỡng lĩnh, đường lối chiến lược, sách
lược đúng đắn của Đảng Cộng sản. V.I.Lênin đã xây dựng những nguyên tắc về tổ

quốc tế nửa cuối của thế kỷ thứ XIX CNTB ở các nước Tây Âu phát triển tương
đối ổn định, trong điều kiện cùng tồn tại hòa bình với GCCN. Phong trào công nhân
ở các nước tư bản phát triển về bề rộng và có xu hướng đấu tranh nghị trường trong
điều kiện cùng tồn tại tương đối hòa bình với giai cấp tư sản. Vào những năm cuối
thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX thời kỳ phát triển "hòa bình" của CNTB đã qua, lúc
này đã chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Thời kỳ chiến tranh và cách mạng
đã bắt đầu, bước sang giai đoạn cách mạng vô sản đã trở thành vấn đề trực tiếp.
Nhiệm vụ chuẩn bị tiến hành cách mạng vô sản đã trở thành nhiệm vụ trước mắt
của GCCN. Trong giai đoạn này GCCN đã lớn mạnh về số lượng và cả về tổ chức
và chính trị, ý thức giác ngộ về giai cấp và vai trò của các chính Đảng của GCCN
đã được nâng cao. Trong tình như vậy, chủ nghĩa đế quốc buộc phải tăng cường
việc tuyên truyền những quan điểm tư tưởng tư sản vào phong trào công nhân,
chúng luôn luôn ráo riết tìm mọi cách đẩy mạnh sự phát triển của chủ nghĩa cơ hội,
xét lại trong các Đảng công nhân và nhằm chia rẽ phong trào cộng sản và phong
trào công nhân quốc tế.
Trong khi đó, những người đứng đầu của các Đảng dân chủ xã hội chủ yếu
ở các nước Tây Âu ngày càng lún sâu vào chủ nghĩa cơ hội, chúng đòi xét lại chủ
3


nghĩa Mác, và luôn luôn tìm mọi cách để hạn chế phong trào cách mạng của
GCCN trong khuôn khổ đấu tranh đòi cải cách cục bộ, không đã động, ảnh
hưởng đến nền móng của CNTB. Với tình hình hoạt động của phong trào công
nhân và các Đảng dân chủ xã hội như vậy. Đã làm xuất hiện yêu cầu cấp thiết là
phải đấu tranh kiên quyết với chủ nghĩa cơ hội bảo vệ sự trong sáng của chủ
nghĩa Mác, tổ chức ra Đảng kiểu mới của GCCN. Thông qua hoạt động thực tiễn,
V.I.Lênin đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đó, Người đã vạch trần bản chất xét lại
của bọn cơ hội chủ nghĩa trong các Đảng dân chủ xã hội ở Tây Âu. Qua đó
V.I.Lênin đã nhận thấy cần phải thành lập ra một Đảng kiểu mới, một Đảng thực sự
cách mạng đủ sức lãnh đạo phong trào quần chúng giành chính quyền thực hiện

nghiên cứu quy luật phát triển của xã hội loài người, Mác hiểu rằng chủ nghĩa tư bản
phát triển tất nhiên sẽ đưa đến chủ nghĩa cộng sản - đây là điều căn bản - khi chứng
minh chân lý đó, Mác chỉ dựa trên việc nghiên cứu xã hội tư bản đó một cách chính
xác nhất, tỉ mỉ nhất, sâu sắc nhất, nhờ việc nắm vững đầy đủ tất cả những cái mà
khoa học trước đây đã cung cấp"1.
V.I.Lênin đã chỉ rõ vai trò lý luận đối với Đảng tiên phong của GCCN và chứng
minh cơ cơ sở cho những tư tưởng của chủ nghĩa Mác. Người cho rằng nhiệm vụ hàng
đầu và quan trọng nhất của Đảng Cộng sản là gắn phong trào công nhân với lý luận
của chủ nghĩa xã hội khoa học. Theo V.I.Lênin: "chỉ có đảng nào được một lý luận tiên
phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong" 2. Và đã
khẳng định: "không thể có một Đảng xã hội chủ nghĩa vững mạnh, nếu không có lý
luận cách mạng, để đoàn kết tất cả những người xã hội chủ nghĩa lại, để họ rút ra từ
trong lý luận đó tất cả những điều của họ và đem áp dụng lý luận đó vào những
phương pháp đấu tranh và phương sách hành động của họ". V.I.Lênin đã từng nhấn
mạnh, lý luận cách mạng chính là cơ sở để nâng cao trình độ cho quần chúng,
làm cho phong trào đấu tranh của họ từ tự phát thành tự giác. Có lý luận cách
mạng là có cơ sở cho Đảng của GCCN chống chú nghĩa cơ hội xét lại, chống lại
hệ tư tưởng tư sản. Từ đó V.I.Lênin đòi hỏi Đảng Cộng sản phải luôn luôn kiên
định với chủ nghĩa Mác, phải nghiên cứu nắm vững bản chất cách mạng và khoa
1
2

V.I.Lênin : Toàn tập, Sđd, tập 41, trang 361.
V.I.Lênin : Toàn tập, Sđd, tập 6, trang 30.

6


học của chủ nghĩa Mác. Các Đảng công nhân phải tiếp tục phát triển lý luận của
chủ nghĩa Mác một cách toàn diện, đồng thời phải biết vận dụng những nguyên

7


Khi Đảng Cộng sản cầm quyền, một trong những đặc điểm lớn nhất là
nhiệm vụ chính trị của đảng đã thay đổi căn bản. từ chỗ chưa có chính quyền đến
có chính quyền là một bước ngoặt căn bản của cách mạng, đó là một bước phát
tiển về chất của sứ mệnh lịch sử của GCCN. Trước kia nhiệm vụ lật đổ chế độ xã
hội cũ, đến nay là xây dựng chế độ xã hội mới - bao hàm cả nhiệm vụ bảo vệ
thành quả cách mạng đã đạt được. Nếu trước đây nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là
lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng giành chính quyền, đến nay nhiệm vụ
hàng đầu của Đảng là lãnh đạo công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội.
Theo quan điểm của V.I.Lênin việc giành chính quyền là một thắng lợi có ý nghĩa
quyết định trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng. Và người đã đề cập vị trí,
vai trò quan trọng đặc biệt của chính quyền Nhà nước:
Chính quyền Nhà nước là công cụ sắc bén, để thông qua đó Đảng thực hiện sự
lãnh đạo của mình đối với xã hội. Trong hệ thống chính trị (chuyên chính vô sản) của
chủ nghĩa xã hội, Nhà nước giữ vị trí trung tâm và có vai trò cực kỳ quan trọng. Sự
lãnh đạo của Đảng tập trung ở Nhà nước và Nhà nước là tổ chức thể hiện sự tập trung
nhất quyền lực của nhân dân để quản lý xã hội, V.I.Lênin đã chỉ rõ: "Về nguyên tắc,
Đảng Cộng sản phải giữ vai trò lãnh đạo, đó là điều không phải nghi ngờ gì nữa" 1.
Trong hệ thống chính trị Đảng là hạt nhân lãnh đạo về chính trị của hệ
thống đó. Vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị thể hiện
trước hết là Đảng vạch ra đường lối chính trị, xác định mục tiêu, phương hướng hành
động cho toàn bộ hệ thống chính trị, cũng như cho từng tổ chức trong hệ thống đó. Chỉ
có Đảng với tư cách là lãnh tụ chính trị, bộ tham mưu chiến đấu, đội tiền phong giác
ngộ có tổ chức chặt chẽ nhất của GCCN, được trang bị lý luận củ nghĩa xã hội khoa
học. Do vậy, trong hệ thống chính chính trị chỉ có Đảng mới có đủ phẩm chất chính trị
và năng lực xứng đáng là người lãnh đạo. V.I.Lênin viết: " Chủ nghĩa Mác giáo dục
công nhân, là giáo dục đội tiền phong của giai cấp vô sản, đội tiền phong này có đủ sức
1

nhiều tên đế quốc đầu sỏ.
Chương 2: Sự vận dụng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
cộng sản Việt Nam giai đoạn hiện nay:
2.1. Tính tất yếu phải tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
Cộng sản Việt Nam hiện nay:
Đảng Cộng sản Việt Nam từ ngày thành lập (1930) cho đến nay, luôn luôn
trung thành, nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác Lênin, với sự vận dụng sáng tạo học thuyết về xây dựng Đảng vào tiến trình cách
mạng ở Việt nam. Qua thực tiễn tiến hành công tác xây dựng Đảng Cộng sản
Việt Nam, Đảng ta đã từng bước đúc rút kinh nghiệm trong sự nghiệp giải phóng
dân tộc, cũng như trong điều kiện Đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân xây dựng
đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
12


Từ năm 1986 đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta, bước vào thời
kỳ đổi mới đất nước, đã giành được những thắng lợi, thành tựu và những thiếu sót
khuyết điểm. Một trong những bài học lớn Đảng ta đã rút ra là: trong quá trình đổi
mới, Đảng luôn luôn phát huy vai trò lãnh đạo, đồng thời tích cực tự đổi mới, tự
chỉnh đốn một cách có hiệu quả.
Một thực tế đặt ra là, khi Đảng Cộng sản Việt Nam ngày càng vững mạnh,
cách mạng Việt nam ngày càng trưởng hành và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam ngày càng phát triển, thì chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch càng tỏ
ra hằn học; và mỗi khi Đảng Cộng sản Việt Nam và cách mạng Việt nam gặp khó
khăn, phức tạp thì bọn chúng lại hí hửng cho rằng cách mạng nước ta đã bước và thời
kỳ suy thoái... tất cả những điều đó, chứng tỏ rằng các thế lực thù địch của cách mạng
nước ta chúng đánh giá rất cao vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Do vậy, một trong những mũi nhọn chủ yếu mà chủ nghĩa đế quốc và các thế
lực thù địch thường tập trung sức tấn công chống phá sự nghiệp cách mạng nước ta đó là vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mà trước hết, chúng đánh vào
nền tảng tư tưởng của Đảng, đó là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách để hạ thấp giá trị của chủ nghĩa Mác - lênin,

Đảng Cộng sản Việt Nam với sự quản lý xã hội của Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội
Chủ Nghĩa Việt Nam. Lợi dụng quá trình tự phê bình của Đảng ta để công kích
nói xấu Đảng. Chúng ra sức tác động lôi kéo quần chúng, tranh giành lực lượng
nhằm kích động đấu tranh chống đối cách mạng... hòng làm mất ổn định về
chính trị tạo cơ hội để phá hoại ta từ bên trong.
Mặt khác, bên cạnh sự chống phá của các thế lực thù địch. Đảng ta đã nghiêm
túc đánh giá những thành tựu và yếu kém trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc gắn liền với trách nhiệm lãnh đạo của Đảng và những ưu, khuyết điểm
trong công tác xây dựng Đảng. Tại đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX xác định: "
Trong công tác xây dựng Đảng, bên cạnh những ưu điểm, đang nổi lên một số mặt
14


yếu kém và khuyết điểm, nhất là khuyết điểm về công tác giáo dục, rèn luyện đội ngũ
cán bộ, đảng viên, chưa ngăn chặn và đẩy lùi được được sự suy thoái về tư tưởng
chính trị và đạo đức, lói sống. Một số tổ chức đảng ở các cấp chưa được chỉnh đốn;
dân chủ bị vi phạm, kỷ luật, kỷ cương lỏng lẻo, nội bộ không đoàn kết, Công tác tư
tưởng, công tác lý luận còn yếu kém, bất cập. Công tác tổ chức, cán bộ còn một số
biểu hiện trì trệ..."1.
Như vậy, trước sự hoạt động chống phá của các thế lực thù địch đối với cách
mạng Việ nam nói chung, cũng như chống phá Đảng Cộng sản Việt Nam với phương
châm nhất quán toàn diện và ngày càng điên cuồng bằng âm mưu, thủ đoạn "diễn biến
hòa bình". Chúng nhằm mục đích cuối cùng là hòng xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Để khắc phục những yếu kém,
khuyết điểm trong Đảng, tránh được nguy cơ rơi vào âm mưu "diễn biến hòa bình" của
các thế lực thù địch. Đặc biệt là quá trình "tự diến biến" từ bên trong. Đảng ta đã xác
định: Công tác xây dựng Đảng là nhệm vụ then chốt, trong đó việc tự đổi mới, tự chỉnh
đốn là là nhệm vụ cần kíp trong giai đoạn hiện nay.
2.2. Những nội dung cơ bản trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
Cộng sản Việt Nam hiện nay:

GCCN, của nhân dân lao động và của cả dân tộc. Là chính Đảng của GCCN, đương
nhiên Đảng phải giữ vững và tăng cường bản chất GCCN. Nhất là trong giai đoạn
hiện nay, đẻ giữ vững và tăng cường bản chất GCCN của Đảng, nhất thiết phải kiên
định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trong bất kỳ tình huống nàocũng
không dao động, không xa rời mục tiêu đó; kiên định và vận dụng sáng tạốgp phần
bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh cho phù hợp với
thực tiễn; phải xuất phát từ thực tiễn để xã định chủ trương, đường lối đúng đắn; phải
giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ , thực hiện tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách,
thường xuyên nêu cao tự phê bình và phê bình, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong
Đảng. Thường xuyên giáo dục, bồi dững lập trường quan điểm, ý thức tổ chức của
GCCN; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch vững mạnh theo lập trường
quan điểm của GCCN. Tăng cường củng cố mối quan hệ gắn bó với nhân dân, chăm
lo xây dựng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, chăm lo đời sống của nhân dân, phát
16


huy quyền làm chủ của nhân dân; trung thành với chủ nghĩa quốc tế của GCCN, kết
hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại.
Vấn đề giữ gìn sự đoàn kết và thống nhất trong Đảng. Quá trình lãnh đạo
sự nghiệp đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam không thể hàn thành nhiệm vụ
chính trị của mình với tư cách alf người chiến sĩ tiên phong lãnh đạo toàn xã hội,
nếu như không có sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Sự đoàn kết đó phải trên
cơ sở phải dựa trên cơ sở lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thể hiện
đường lối quan điểm của Đảng, trên cơ sở có sự giác ngộ của đội ngũ đảng viên
về mục tiêu, lý tưởng và những nhiệm vụ của Đảng.
Vấn đề tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước xã hội chủ
nghĩa. Khi bước vào công cuộc dổi mới, Đảng ta đã nêu ra yêu cầu phải thường
xuyên đổi mới và chỉnh đốn Đảng để lãnh đạo hệ thống chính trị, nhất là đối với
Nhà nước, có chất lượng và hiệu quả ngày càng cao. Đảng ta đã xác định rõ: "
Đảng lãnh đạo Nhà nước thông qua việc đề ra đường lối, chủ trương và những

trào cách mạng của quần chúng để làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng;
Tăng cường đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng
đối với toàn xã hội. Để bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng, một yếu tố quyết
định là Đảng phải có đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn, sáng tạo. Nhưng
để cho đường lối đó đi vào thực tiễn cuộc sống, một trong những những yếu tố
cũng có ý nghĩa quyết định cho sự bảo đảm đó là Đảng phải có phương pháp
cách mạng, phương thức lãnh đạo của Đảng phải phù hợp. Trong văn kiện Hội
nghị lần thứ ba Ban Chấp Hành Trung ương Đảng - khóa VII đã xác định một số
quan điểm quan trọng định hướng cho quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo,
như: Mục tiêu của đổi mới là giữ vững và nâng cao hiệu quả hiệu quả lãnh đạo
của Đảng, đồng thời phải củng cố và nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước,
vai trò của các đoàn thể nhân dân. trọng tâm của đổi mới là giải quyết tốt mối
quan hệ giữa Đảng và Nhà nươc, phương châm đổi mới là tiến hành đồng bộ với
đổi mới tư duy và đổi mới tổ chức cán bộ, tiến hành thận trọng từng bước. Cách
làm phải thực sự dân chủ, chống sự áp đặt, chủ quan, hình thức...
19


PHẦN KẾT LUẬN
Với sự vận dụng sáng tạo những tư tưởng cơ bản của V.I.Lênin về Đảng
kiểu mới của GCCN. Hơn 70 năm qua, công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt
Nam, đã làm cho Đảng luôn luôn vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức;
20


Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta hoàn thành nhiệm vụ chính trị
của mỗi thời kỳ cách mạng. Trong công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội
chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt
Nam thực chất đó là quá trình nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của
Đảng, nhằm làm cho Đảng có đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam vượt qua

1.4. Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng, tổ chức
sinh hoạt và hoạt động lãnh đạo của Đảng:
Chương 2: Sự vận dụng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
cộng sản Việt Nam giai đoạn hiện nay:
2.1. Tính tất yếu phải tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
Cộng sản Việt Nam hiện nay:
2.2. Những nội dung cơ bản trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
Cộng sản Việt Nam hiện nay:
PHẦN KẾT LUẬN

22