Hồn Trơng Ba, da Hàng Thịt

(Lu Quang Vũ: 1948-1988)
Câu 1: Trình bày những nét chính về tác giả Lu Quang Vũ ( LQV)?
- Quê gốc ở Đà Nẵng, sinh ra trong một gia đình trí thức, năng khiếu nghệ thuật bộc lộ từ nhỏ.
- Từng tham gia bộ đội trong kháng chiến chống Mỹ
- Đa tài trên các lĩnh vực nghệ thuật: Viết văn, làm thơ, vẽ tranh và sáng tác kịch.
- Kịch là phần dóng gốp đặc sắc nhất của LQV, ông đợc coi là nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn
học nghệ thuật Việt Nam hiện đại
- Qua đời giữa lúc tuổi đời và bút lực đang vào độ sung sức nhất. Trông một tai nạn ô tô cùng vợ là nhà
thơ Xuân Quỳnh và con trai Lu Quỳnh Thơ.
Câu 2: Những sáng tác kịch tiêu biểu và nội dung, cảm hứng sáng tác kịch của Lu Quang Vũ?
- Những sáng tác tiêu biểu, gây chấn động d luận những năm 80 của TKXX:
Lời nói dối cuối cùng, Nàng Xi-ta, Chết cho điều cha có, Nếu anh không đốt lửa, Lời thề thứ 9,
Khoảng khắc và vô tận, Bệnh sĩ, Tôi và chúng ta,
- Kịch LQV manhg đậm hơi thở thời đại. Trở lại bối cảnh xã hội những năm 80 ( TKXX) mới thấy hết
tâm huyết của LQV và những vấn đề nóng bỏng ông đặt ra trong từng vỡ kịch. Đây là thời kì hậu chiến,
xã hội đang đối đầu với những hậu quả chiến tranh. Thêm vào đó là cơ chế bao cấp với tất cả những khó
khăn và hạn chế của ó trong đời sống. Từ ĐHội lần thứ 6 ( 1986) xã hội bắt đầu chuyển mình. Trong đời
sống nghệ thuật bắt đầu đề ra nhu cầu đổi mới. Về lĩnh vực sân khấu, LQV là ngời đi tiên phong.
- LQV từng tâm sự: Động lực xui giục tôi viết kịch cũng là những động lực khiến tôi làm thơ, đó là khát
vọng muốn đợc bày tỏ, muốn đợc thể hiện tâm hồn mình và thế giới chung quanh, muốn đợc tham dự vào
dòng chảy mãnh liệt của đời sống, đợc trao gửi và dâng hiến.
Câu 3: Bối cảnh lịch sử xã hội mà tác phẩm Hồn Trơng Ba, da Hàng thịt( 1981-1984) ra đời?
- Xã hội Việt Nam những năm 1980 ( Xem phần câu 2)
Câu 4: Tóm tắt vở kịch HTB, DHT ?
-Dựa vào một truyện cổ tích Việt Nam, LQV đã viết thành vở kịch nói HTB, DHT.
-Nhấn mạnh những h cấu đầy sáng tạo: LQV nhằm truyền đạt những thông điệp tinh thần của thời đại.
- Công diễn rộng rãi nhiều nớc trên thế giới : Mĩ, Đức, Ca- na- đa...
Tóm tắt nội dung vở kịch : Vở kịch gồm 7 cảnh . Tóm tắt nh SGK ngữ văn 12, tập2, tr143.
Các tuyến nhân vật và các cảnh của toàn bộ vở kịch

15
Lí Trởng Nhận tiền đút lót của anh Cả
16
Trơng tuần Cùng đi với Lí Trởng
Các cảnh, hồi của vỡ kịch (Mỗi cảnh chia ra nhiều hồi, lớp)
Cảnh Nơi chốn Nội dung chính
I
Cảnh trên thiên đình Nam Tào, Bắc Đẩu tắc trách, gạch tên Trơng Ba
II
Cảnh hạ giới, nhà Trơng Ba
Những sinh hoạt trong gia đình ngời làm vờn. Trơng Ba chết
đột ngột
III
Trở lại cảnh thiên đình
Vợ Trơng Ba lên trời đòi lại sự sống cho chồng. Đế Thích th-
ơng tình cho hồn Trơng Ba nhập vào xác anh hàng thịt vừa mất
để sống lại.
IV
Nhà ngời hàng thịt
Đám tang anh hàng thịt. Xác anh hàng thịt sống lại. Cuộc
giàng giật chồng của hai ngời vợ.
V
Hồn Trơng Ba và bà vợ
Những rác rối trong gia đình từ khi hồn Trơng Ba sống trong
thân xác anh hàng thị. Cuộc tranh chấp của hai ngời vợ. Lí tr-
ởng nhận tiền của anh con trai xứ cho Trơng Ba đợc sống ở nhà
mình.
VI
s
Nhà ngời hàng thịt

cao và phàm tục, bản năng và lí trí, đạo đức và tội lỗi Ông Tr ơng Ba phải đấu tranh với chính mình sau
một quá trình tự ý thức để chọn cách ứng xử phù hợp
- Xây dựng dẵn dắt xung đột kịch hợp lí:
Đa ra mâu thuẫn giữa hồn và xác, đẩy nó tới đỉnh điểm, tháo gỡ một cách tự nhiên, không gò ép khiên c-
ỡng
- Nghệ thuật xây dựng hành động kịch (Qua những chú thích).
- Nghệ thuật xây dựng đối thoại sinh động
+ Nôi dung hiện thực: Vở kịch ra đời năm 1981, đằng sau cảnh thiên đình, hạ giới là diện mạo của xã
hội đơng thời , một xã hội đang trên quá trình đổi mới còn nhiều ngỗn ngang tốt xấu, tích cực lẫn tiêu cực.
Câu 6: Kịch Lu Quang Vũ giàu giá trị nhân văn. Anh/ chị hãy phân tích đoạn trích cảnh VII trong SGK
để làm rõ điều đó?
Gợi ý làm bài:
1. Làm rõ khái niệm giá trị nhân văn và những biểu hiện của giá trị nhân văn trong tác phẩm văn học.
2. Phân tích đoạn trích cảnh VII:
ý 1: Hoàn cảnh trớ trêu của hồn Trơng Ba khi phải sống nhờ thân xác anh hàng thịt
ý 2: Nỗi đau đớn dày vò hồn Trơng Ba khi phải sống nhờ, sống khác mình: Chi tiết: ngồi ôm đầu một hồi
lâu, bịt tai lại, nh tuyệt vọng, bần thần nhập lại vào xác anh hàng thịt ; qua lời thoại của nhân vật: Ta
đã bảo là mày im đi, trời!, mày đã thắng thế rồi, cái thân xác không phải là của ta ạ
3. Từ việc phân tích, rút ra ý nghĩa nhân văn của tác phẩm:
- Sự khẳng định, tôn trọng cá thể, khẳng định vai trò, vị trí của cá nhân trong xã hội.
Qua lời thoại đày chất triét lí Tôi muốn đợc là tôi trọn vẹn, nhà văn gửi thông điệp kêu gọi con ngời
phải sống nh chính mình. Câu nói đơn giản đó chính là chìa khoá mở ra giá trị nhân văn của tác phẩm.
- Đấu tranh cho sự hoàn thiện vẻ đẹp nhân cách con ngời.
Lu Quang Vũ đã mở hớng để nhân vật vơn tới một lẽ sống đích thực, dẫu thân xác trở về h vô.
Câu 7: Phân tích mối tơng quan đối lập giữa hồn Trơng Ba và xác anh hàng thịt trong vở kịch của Lu
Quang Vũ. Chỉ ra những điểm khác nhau cơ bản giữa 2 nhân vật.
Gợi ý làm bài
1. Giới thiệu chung:
- HTB, DHT là vở kịch đặc sắc của Lu Quang Vũ. Dựa vào tích xa, LQV đã bộc lộ khả năng sáng tạo
của mình khi xây dựng 2 nhân vật HTB và xác anh hàng thịt.