-1-
I.T£N §Ò TµI: MéT VµI KINH NGHIÖM GI¸O DôC H¹NH KIÓM
CHO HäC SINH LỚP NĂM
II.§ÆT VÊN §Ò:
1.Tầm quan trọng:
Giáo dục hạnh kiểm cho học sinh là một việc làm thường xuyên và hết sức
quan trọng đối với những người làm công tác giáo dục nói chung và giáo viên
bậc tiểu học nói riêng.
Giáo dục hạnh kiểm trong trường tiểu học nhằm hình thành cho các em cơ
sở đạo đức ban đầu, làm nền tảng cho việc phát triển toàn diện nhân cách con
người. Chính vì lẽ đó, là một giáo viên tiểu học tôi nhận thấy việc giáo dục hạnh
kiểm cho HS càng trở nên quan trọng hơn. Nói một cách cụ thể hơn là giúp các
em thực hiện đầy đủ 4 nhiệm vụ của HS như: biết tôn trọng người khác và có các
mối quan hệ cá nhân với thầy cô, với người lớn tuổi, với bạn bè; thể hiện thái độ
ứng xử tích cực trong trường qua việc đi học đều và đúng giờ, góp phần giữ gìn
trật tự lớp học; biết chăm sóc, giữ gìn vệ sinh thân thể và hình thức của bản thân;
biết đóng góp vào các hoạt động của trường học như tham gia hoạt động tập thể
của trường lớp; giữ gìn, bảo vệ tài sản của cá nhân, lớp học và nơi công cộng.
Bước đầu biết thực hiện các quy tắc về an toàn giao thông và trật tự an toàn xã
hội.
Mặt khác, cách ngôn có câu: ''Tiên học lễ, hậu học văn" đã đề cao tầm
quan trọng hàng đầu của việc giáo dục hạnh kiểm HS trong nhà trường.
2.Thực trạng ban đầu:
Qua nhiều năm giảng dạy ở tiểu học và nhất là chủ nhiệm HS các lớp khối
Bốn, Năm, tôi nhận thấy học sinh thuộc các lớp nói chung và lớp 5 tôi chủ nhiệm
nói riêng còn những điểm hạn chế cần tập trung giáo dục như: chưa mạnh dạn tự
tin trong giao tiếp với thầy cô và người lớn tuổi; xưng hô, ứng xử với bạn bè
chưa đúng mực như thường trêu chọc các bạn chưa ngoan, các bạn học còn yếu,
các bạn chưa gọn gàng,… chưa tự giác thực hiện các nhiệm vụ học tập và nhắc
nhở các bạn cùng giữ gìn trật tự vệ sinh lớp học; việc sử dụng sách vở và đồ
dùng học tập còn luộm thuộm; tác phong sinh hoạt không nhanh nhẹn, khi sinh

đức, qua thái độ học tập, sinh hoạt, qua ứng xử trong môi trường học tập, sinh
hoạt, giao tiếp hằng ngày với bạn bè cùng lớp, cùng trường, cùng chung sống
trong cộng đồng, thầy cô và người lớn tuổi. Giáo dục đạo đức cho thế hệ mới-
Những Chủ nhân tương lai của đất nước của nền khoa học công nghệ hiện đại
ngày càng có vị trí quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện .Cùng với gia
đình, xã hội, nhà trường mà cụ thể là thầy cô giáo chủ nhiệm có vai trò hết sức
quan trọng trong việc chăm lo giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách cho học
sinh.
Phải hình thành cho các em có sự phát triển toàn diện về nhân cách đó là sự
thống nhất biện chứng giữa đức và tài. Bởi sinh thời Bác Hồ chúng ta thường
nói : "Có tài mà không có đức là người vô dụng
Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó"
Và “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên”. Do đó,
trách nhiệm giáo dục hạnh kiểm cho HS là việc làm thường xuyên của mỗi giáo
viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm lớp.
IV.CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Thực hiện chủ đề năm học: "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực". Đó cũng là nội dung tôi thật sự quan tâm trong công tác chủ nhiệm lớp -
nhất là vấn đề giáo dục hạnh kiểm cho học sinh.
Qua tìm hiểu thực tế trên lớp và tham khảo ở giáo viên chủ nhiệm các năm
trước tôi đã nắm bắt được tình hình của lớp cụ thể như sau: Một số em thường
có những hành vi không tốt như trong giờ học chưa tập trung tham gia các hoạt
động học, hay trêu chọc bạn bè, có nhiều em chưa mạnh dạn tự tin trong giao
tiếp, lầm lì ít nói nhưng khi nói thì nói tục chửi thề với bạn bè trong lớp, có nhiều
em khi trả lời bài thường nói câu cụt và còn một số học sinh chưa biết biểu lộ
thái độ lễ phép với các thầy cô giáo khác không phải là giáo viên chủ nhiệm lớp
mình, nhất là những HS thuộc diện thi lên lớp lần hai, lần ba năm vừa rồi, những
học sinh học còn yếu. Thế mà có em thích dỗ dành, có em dỗ dành lại không hiệu
quả.Làm thế nào để giáo dục các em đúng nghĩa với cuộc vận động “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” để các em thực hiện đầy đủ bốn nhiệm

"Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong giai đoạn hiện nay.

-5-
V.NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1.Giáo viên cần tạo môi trường thân thiện giữa giáo viên với học sinh, giữa
học sinh với học sinh để giáo dục hạnh kiểm cho các em:
Vẫn còn một số giáo viên cho rằng giáo dục học sinh cần phải có những
biện pháp trừng phạt như đòn roi, mắng chửi, bắt quỳ, hít đất,… sẽ có hiệu quả
ngay. Họ quên rằng nếu có tác dụng chăng thì chỉ có tác dụng nhất thời thôi chứ
không có tính bền vững. Bởi điều đó sẽ làm cho các em bị tổn thương về thể xác
lẫn tinh thần, ngày càng trở nên tự ti mặc cảm với bạn bè,đôi khi còn trở nên
bướng bỉnh hơn. Làm cho khoảng cách thầy trò, bạn bè ngày càng lớn hơn. Chỉ
có những lời khuyên bảo ân cần mới thực sự cần thiết cho các em khi các em có
những chuyện vui buồn trong những giờ đến lớp.Thật đúng như thế. Đơn cử như
em Th… lớp tôi đầu năm bị các bạn trong lớp gọi là "Th… xù" vì tóc em lúc nào
cũng rối trông rất khó coi .Bị các bạn gọi như thế, em rất buồn cứ ngồi úp mặt
xuống bàn, tôi gọi nhiều lần nhưng rồi em vẫn không tập trung nghe giảng .Giờ
ra chơi, tôi đến bên em để tìm hiểu nguyên nhân,sau khi nghe cô giáo phân tích
và các bạn không trêu chọc nữa, em đã hiểu ra và đã chú ý về tác phong của mình
hơn khi đến lớp.Còn đối với những học sinh cố ý trêu chọc bạn Th… cũng đã
nhận ra lỗi của mình và có cư xử đúng mực với bạn hơn. Hoặc trong lớp có em
N… hay từ chối lên bảng trình bày bài của nhóm hoặc từ chối đóng vai tình
huống trong học tập bị bạn trong lớp gọi là “ông vua từ chối”. Nhiều lần như thế,
N… không những không thấy chỗ khuyết của mình trong học tập, không thấy cái
thiệt thoài khi không tham gia mà N… còn tỏ ra huênh hoang có khi càng ương
bướng hơn. Tôi bắt đầu kiên trì theo dõi, tìm hiểu em, trò chuyện cùng em khi
không có các học sinh khác, em bảo: “ Em mắc cở lắm, sợ bạn cười. Bây giờ thì
em ghét các bạn quá nên em không tham gia luôn”.Lúc đó tôi chỉ cười với em và
phân tích lợi hại cho em thấy, phân tích cái sai của bạn trong lớp, cái thiệt thoài
của em khi ứng xử như thế và động viên em xung phong vào cuộc. Thoạt đầu em